੧੦. ਪਿਲੋਤਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਹਿਰੀਨਿਸੇਧੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਿਲੋਤਿਕਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਏਕਂ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਨਿਵਤ੍ਥਂ ਕਪਾਲਂ ਆਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਾਰਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਏਵਂ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋ ਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਨਿਵਤ੍ਥਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਕਰਣਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਕਞ੍ਚਿ ਪਦੇਸਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਕਪਾਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾਯ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਮਹਗ੍ਘਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਥੂਲਸਰੀਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਜਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣੇਨ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਲੋਤਿਕਮੇਵ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਲੋਤਿਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਿਰਿਕ ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਚ੍ਛਾਦਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਇਮਂ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਪਾਲਹਤ੍ਥੋ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਿਤੁਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਓਵਦਿ, ਓਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਿਲੋਤਿਕਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਗਤੋ. ਸੋ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਨਪਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ, ਪੁਨਪਿ ਤਥੇਵਾਤਿ. ਤਂ ਏਵਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਏਤੇਨੇਵ ਨੀਹਾਰੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਦਾਨਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਸਿ, ਨਨੁ ਅਯਂ ਤੇ ਵਿਚਰਣਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ. ਆਵੁਸੋ, ਆਚਰਿਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਗ੍ਗੇ ਸਤਿ ਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਮੇ ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਂਸਗ੍ਗੋ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪਿਲੋਤਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਕਿਮਾਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ? ਇਦਂ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਂਸਗ੍ਗੇ ਸਤਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਸਂਸਗ੍ਗੋ ਛਿਨ੍ਨੋ, ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੧੪੩. ‘‘ਹਿਰੀਨਿਸੇਧੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਕੋਚਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਯੋ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਪਬੋਧੇਤਿ, ਅਸ੍ਸੋ ਭਦ੍ਰੋ ਕਸਾਮਿਵ.

੧੪੪. ‘‘ਅਸ੍ਸੋ ਯਥਾ ਭਦ੍ਰੋ ਕਸਾਨਿਵਿਟ੍ਠੋ,

ਆਤਾਪਿਨੋ ਸਂਵੇਗਿਨੋ ਭਵਾਥ;

ਸਦ੍ਧਾਯ ਸੀਲੇਨ ਚ ਵੀਰਿਯੇਨ ਚ,

ਸਮਾਧਿਨਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਚ;

ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਾ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ,

ਜਹਿਸ੍ਸਥ ਦੁਕ੍ਖਮਿਦਂ ਅਨਪ੍ਪਕ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਂ ਹਿਰਿਯਾ ਨਿਸੇਧੇਤੀਤਿ ਹਿਰੀਨਿਸੇਧੋ. ਕੋਚਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ, ਕੋਚਿਦੇਵ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਨਿਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਪਹਰਨ੍ਤੋ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਪਬੋਧੇਤਿ. ਕਸਾਮਿਵਾਤਿ ਯਥਾ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸੋ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਤਮਾਨਂ ਕਸਂ ਅਪਹਰਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਤਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ. ਯੋ ਏਵਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਪਬੋਧੇਤਿ, ਸੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਯ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਭਦ੍ਰੋ ਅਸ੍ਸੋ ਪਮਾਦਮਾਗਮ੍ਮ ਕਸਾਯ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਕਸਾਯ ਪਹਟੋ’’ਤਿ ਅਪਰਭਾਗੇ ਆਤਪ੍ਪਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਆਤਾਪਿਨੋ ਸਂਵੇਗਿਨੋ ਭਵਥ, ਏਵਂਭੂਤਾ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਯ ਦੁਵਿਧਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਚ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਨ ਚ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯੇਨ ਚ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਧਿਨਾ ਚ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਧਮ੍ਮਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਦਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਰਣਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਾ. ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿਤਾਯ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਪਜਹਿਸ੍ਸਥਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਪਿਲੋਤਿਕਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਦਸਮਂ.