੮. ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰਵਤ੍ਥੁ

ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਦੀਘਲਙ੍ਘਿਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਰਞ੍ਞਕੁਟਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੀਘਾਯੁਕੁਮਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਦੀਘਲਙ੍ਘਿਕਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬਾਹਿਰਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਪਚਰਣਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ‘‘ਪਵੇਣਿ ਮੇ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਬ੍ਭਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਤਪਂ ਪਰੇਸਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗੋਸਤੇਨ ਚੇਵ ਕਹਾਪਣਸਤੇਨ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਰਿਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਸਣ੍ਠਪੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਇਤਰੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕੋ ਪਵਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦੇਵ ਤਂ ਨਗਰਂ ਪਚ੍ਚਾਗਮਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਆਦਾਯ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਅਗਮਾਸਿ. ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਾਤੁ ਹਤ੍ਥੇ ਦਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਾਵ ਵਨ੍ਦਿ, ਮਾਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਿਤੁ ਹਤ੍ਥੇ ਦਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ. ਸੋ ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ, ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਵਨ੍ਦਾਪਿਤੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਨ੍ਦਿਤੇ ‘ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਹੋਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਕਾਲੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਵਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਇਮਸ੍ਸੇਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਬਾਹਨਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ ਪਟਿਬਾਹਨਕਾਰਣਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਪਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਪਪਰਿਹਾਨਿਤੋ ਭਾਯਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਪਪਰਿਹਾਨਿਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ.

ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਾਵ ਵਨ੍ਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਪਜਾਪਤਿਯਾ ਵਨ੍ਦਨਕਾਲੇਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਾਪਨਕਾਲੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਥੇਵ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਅਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦੇਸਿ, ਪਟਿਬਾਹਨੂਪਾਯਂ ਪਨ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਬਾਹਨੂਪਾਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਭਵੇਯ੍ਯ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਪੀਠਿਕਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਵਾ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਮਯਾ ਮਣ੍ਡਪਾਦੀਨਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਸਾਵਕੇ ਕਥਂ ਲਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਯਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਕਤੇ ਅਹਂ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਪਹਿਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਸਬ੍ਬਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਹਿਣਿ, ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ, ਦਾਰਕਮ੍ਪਿ ਪੀਠਿਕਾਯਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਸੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਭਣਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਤੇ ਸਬ੍ਬਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਏਕੋ ਪਨ ਅਵਰੁਦ੍ਧਕੋ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਵੇਸ੍ਸਵਣਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਵਰਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਇਮਂ ਦਾਰਕਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਲਭਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਗਤੇ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਸੁ ਦੇਵਤਾਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਸੁ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾ ਦੇਵਤਾ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਯੋਜਨਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਵਰੁਦ੍ਧਕੋਪਿ ਤਥੇਵ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਮਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਅਵਰੁਦ੍ਧਕੋ ਦਾਰਕਂ ਨ ਲਭਿ. ਅਟ੍ਠਮੇ ਪਨ ਦਿਵਸੇ ਅਰੁਣੇ ਉਗ੍ਗਤਮਤ੍ਤੇ ਦਾਰਕਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕੀਵਚਿਰਂ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦਾਰਕੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ‘‘ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਵੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਵਾਯ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾਵੁਸੋ, ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੇਨ ਕਿਰ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਰਿਤਬ੍ਬਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਸੋ ਇਦਾਨਿ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਟ੍ਠਾਯੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਚਰਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਮਞ੍ਞੇ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਮੇਵ, ਇਮੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾ ਗੁਣਵਨ੍ਤੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਅਭਿਵਾਦੇਨ੍ਤਾ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਯਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਯਾਵਤਾਯੁਕਮੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੦੯. ‘‘ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਵੁਡ੍ਢਾਪਚਾਯਿਨੋ;

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਆਯੁ ਵਣ੍ਣੋ ਸੁਖਂ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸਾਤਿ ਵਨ੍ਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸ, ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਵਨ੍ਦਨਕਿਚ੍ਚਪਸੁਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਡ੍ਢਾਪਚਾਯਿਨੋਤਿ ਗਿਹਿਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦਹੁਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਦਹਰਸਾਮਣੇਰੇਪਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰੇ ਗੁਣਵੁਡ੍ਢੇ ਅਪਚਾਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਅਭਿਵਾਦਨੇਨ ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀਤਿ ਆਯੁਮ੍ਹਿ ਵਡ੍ਢਮਾਨੇ ਯਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਤਂ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਇਤਰੇਪਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਯੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਸਵਸ੍ਸਆਯੁਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤਂ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਚਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਤਾਯ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਸੋ ਯਾਵਤਾਯੁਕਮੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਵਣ੍ਣਾਦਯੋਪਿਸ੍ਸ ਆਯੁਨਾਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਇਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸਾਯੁਨੋ ਵਡ੍ਢਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.