੮. ਸਹਸ੍ਸਵਗ੍ਗੋ

੧. ਤਮ੍ਬਦਾਠਿਕਚੋਰਘਾਤਕਵਤ੍ਥੁ

ਸਹਸ੍ਸਮਪਿ ਚੇ ਵਾਚਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਮ੍ਬਦਾਠਿਕਚੋਰਘਾਤਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕੂਨਪਞ੍ਚਸਤਾ ਕਿਰ ਚੋਰਾ ਗਾਮਘਾਤਕਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਸੁਂ. ਅਥੇਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪਿਙ੍ਗਲੋ ਤਮ੍ਬਦਾਠਿਕੋ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਾਤੁ ਥਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁ ਵਾ ਗਲਲੋਹਿਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨਸਮਤ੍ਥੋ ਅਤਿਕਕ੍ਖਲ਼ੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਤ੍ਥੇਤਸ੍ਸ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਨਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਆਰਾਧੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਮਿ, ਭਦ੍ਦਕੋ ਏਸ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਕਾਰਕੋ, ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਥ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਨਾਗਰਾ ਰਾਜਪੁਰਿਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚੋਰੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਮਹਾਮਚ੍ਚਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਅਮਚ੍ਚਾ ਤੇਸਂ ਫਰਸੁਨਾ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਆਣਾਪੇਸੁਂ. ਤਤੋ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮੇ ਮਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਾ ਤੇ ਮਾਰੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਇਮੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚੇਵ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ ਸਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ, ਮਾਰੇਹਿ ਨੇ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇ ਮਾਰੇਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ਏਤੇਨੂਪਾਯੇਨ ਏਕੂਨਪਞ੍ਚਸਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਾ ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪਿਙ੍ਗਲਂ ਤਮ੍ਬਦਾਠਿਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚੇਵ ਸਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਲਭਿ. ਏਤੇਨੂਪਾਯੇਨ ਨਗਰਸ੍ਸ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋਪਿ ਪਞ੍ਚ ਚੋਰਸਤਾਨਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦੇ ਆਣਤ੍ਤੇ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਕਞ੍ਚਿ ਮਾਰੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਚੋਰੇ ਮਾਰੇਸਿ, ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਅਮ੍ਹੇਤਿ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਮਾਰੇਹਿ, ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਲਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਆਣਾਪੇਸੁਂ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਲਭਿ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਭਦ੍ਦਕੋ ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ, ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਚੋਰਘਾਤਕਮੇਵ ਏਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦਤ੍ਵਾਵ ਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਸਤੋਪਿ ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਤੋਪਿ ਆਨੀਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤੇ ਚੋਰੇ ਘਾਤੇਸਿਯੇਵ. ਏਵਂ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਨੀਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਵਸਿਕਂ ਏਕਂ ਦ੍ਵੇਤਿ ਆਨੀਤੇ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਣ੍ਣਾਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਚੋਰਘਾਤਕਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ.

ਸੋ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਕਿਲਮੇਤਿ. ਨਾਗਰਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਚੋਰਘਾਤਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਂ ਅਤਿਵਿਯ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਕਿਲਮੇਤਿ, ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਹਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚੋਰਘਾਤਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਤਸਾਟਕੇ ਨਿਵਾਸੇਤੁਂ, ਨਵਸਪ੍ਪਿਨਾ ਸਙ੍ਖਤਂ ਖੀਰਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿਤੁਂ, ਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਿਲਨ੍ਧਿਤੁਂ, ਗਨ੍ਧੇ ਵਿਲਿਮ੍ਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨ ਲਭਿ. ਸੋ ਠਾਨਾ ਚਾਵਿਤਦਿਵਸੇ ‘‘ਖੀਰਯਾਗੁਂ ਮੇ ਪਚਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਹਤਵਤ੍ਥਸੁਮਨਮਾਲਾਵਿਲੇਪਨਾਨਿ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਦਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਅਹਤਵਤ੍ਥਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਮਾਲਾ ਪਿਲਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਅਨੁਲਿਤ੍ਤਗਤ੍ਤੋ ਗੇਹਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਨਵਸਪ੍ਪਿਨਾ ਸਙ੍ਖਤਂ ਖੀਰਯਾਗੁਂ ਪੁਰਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਧੋਵਨੋਦਕਂ ਆਹਰਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਅਜ੍ਜ ਮਯਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਖੀਰਯਾਗੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪੁਰਿਸੋ ਸਙ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਮ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਮਹਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ ਅਯਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਤਸ੍ਸ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.

ਸੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਚਿਰਂ ਚੋਰਘਾਤਕਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਾਰਿਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਗੇਹੇ ਖੀਰਯਾਗੁ ਪਟਿਯਤ੍ਤਾ, ਥੇਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਮ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਦਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਪੁਰਤੋ ਠਪਿਤਯਾਗੁਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤੇ ਖੀਰਯਾਗੁਂ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਨਵਸਪ੍ਪਿਂ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਬੀਜਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਚ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਤਾਯ ਖੀਰਯਾਗੁਂ ਪਾਤੁਂ ਬਲਵਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ, ਉਪਾਸਕ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਬੀਜਨਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿ. ਥੇਰੋ ਬੀਜਮਾਨਂ ਪੁਰਿਸਂ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਉਪਾਸਕਮੇਵ ਬੀਜਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਬੀਜਿਯਮਾਨੋ ਕੁਚ੍ਛਿਪੂਰਂ ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਬੀਜਮਾਨੋ ਠਤ੍ਵਾ ਕਤਾਹਾਰਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਆਰਭਿ. ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਨੁਗਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਥੇਰੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਕਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦੇਸਨਾਨੁਗਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਾਰਿਤਾ, ਤਮਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਨੁਗਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਵਞ੍ਚੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਅਕਾਸਿ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਾਰਿਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ, ਉਪਾਸਕ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਕੁਸਲਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ? ਮਨ੍ਦਧਾਤੁਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਥੇਰੇਨੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਯ੍ਹਂ ਅਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਹਿ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਥੇਰੇ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਉਪਾਸਕਂ ਥੇਰਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਏਕਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਧੇਨੁਵੇਸੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਰੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸਿ. ਸੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਪੁਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਚੋਰਘਾਤਕੋ ਪਞ੍ਚਪਣ੍ਣਾਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜੇਵ ਤਤੋ ਮੁਤ੍ਤੋ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜੇਵ ਕਾਲਂ ਕਤੋ, ਕਹਂ ਨੁ ਖੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਸਿਤਪੁਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਦੇਥ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਏਤ੍ਤਕੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਤੁਸਿਤਵਿਮਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਲਦ੍ਧੋ, ਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚੁਤੋ ਤੁਸਿਤਵਿਮਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਸੁਣਿਤ੍ਵਾਨ, ਨਗਰੇ ਚੋਰਘਾਤਕੋ;

ਅਨੁਲੋਮਖਨ੍ਤਿਂ ਲਦ੍ਧਾਨ, ਮੋਦਤੀ ਤਿਦਿਵਂ ਗਤੋ’’ਤਿ.

‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਮੋਦਨਕਥਾ ਨਾਮ ਨ ਬਲਵਾ, ਤੇਨ ਕਤਂ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਕਥਂ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਮਯਾ ਦੇਸਿਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ’ਤਿ ਮਾ ਪਮਾਣਂ ਗਣ੍ਹਥ. ਏਕਵਾਚਾਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਸੇਯ੍ਯਾਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੦੦. ‘‘ਸਹਸ੍ਸਮਪਿ ਚੇ ਵਾਚਾ, ਅਨਤ੍ਥਪਦਸਂਹਿਤਾ;

ਏਕਂ ਅਤ੍ਥਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਮਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਹਸ੍ਸਮਪੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਚਨਂ, ਏਕਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇ ਸਹਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨ ਚੇਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵਾਚਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾ ਚ ਪਨ ਅਨਤ੍ਥਪਦਸਂਹਿਤਾ ਆਕਾਸਵਣ੍ਣਨਾਪਬ੍ਬਤਵਣ੍ਣਨਾਵਨਵਣ੍ਣਨਾਦੀਨਿ ਪਕਾਸਕੇਹਿ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਦੀਪਕੇਹਿ ਅਨਤ੍ਥਕੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਂਹਿਤਾ ਯਾਵ ਬਹੁਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਪਾਪਿਕਾ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਂ ਅਤ੍ਥਪਦਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਯਂ ਕਾਯੋ, ਅਯਂ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਏਕਂ ਅਤ੍ਥਪਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਾਗਾਦਿਵੂਪਸਮੇਨ ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਪਰਿਦੀਪਕਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਤਮ੍ਬਦਾਠਿਕਚੋਰਘਾਤਕਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.

੨. ਬਾਹਿਯਦਾਰੁਚੀਰਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਸਹਸ੍ਸਮਪਿ ਚੇ ਗਾਥਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਕਾਲੇ ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਵਾਯ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਭਿਨ੍ਨਾਯ ਨਾਵਾਯ ਮਚ੍ਛਕਚ੍ਛਪਭਕ੍ਖਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਏਕੋਵੇਤ੍ਥ ਏਕਂ ਫਲਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਤੀਰਂ ਓਕ੍ਕਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸੁਕ੍ਖਕਟ੍ਠਦਣ੍ਡਕੇ ਵਾਕੇਹਿ ਪਲਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਕੁਲਤੋ ਕਪਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਏਕੋ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵੇਸੁਂ. ਸੋ ਵਤ੍ਥੇਸੁ ਉਪਨੀਤੇਸੁ ‘‘ਸਚਾਹਂ ਨਿਵਾਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਵਾ ਪਾਰੁਪਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵਾ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਮੇ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਚੀਰਾਨੇਵ ਪਰਿਦਹਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਬਹੂਹਿ ‘‘ਅਰਹਾ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ ‘‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਲੋਕੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾ ਦੇਵਤਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ.

ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਕਤੋ ਕਤਸਮਣਧਮ੍ਮਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਓਸਕ੍ਕਮਾਨੇ ਸਾਮਣੇਰਾਦੀਨਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਾਵ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਏਕਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਜੀਵਿਤੇ ਸਾਲਯਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੁ. ਨਿਰਾਲਯਾ ਇਮਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਏਕਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੇ ਨਾਗਲਤਾਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਂ ਕਤਿਕਾ ਕਤਾ ‘‘ਯੋ ਪਠਮਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤੇਨਾਭਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਵਸੇਸਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸਚੇ ਮਯਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਯਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਦੁਤਿਯਤ੍ਥੇਰੋ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੋਪਿ ਤਥੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਂ ਕਤਿਕਾ ਕਤਾ ‘ਮਹਾਥੇਰੇਨ ਆਭਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਥੇਰੇਨ ਆਭਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਿਯ ਮਯਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਇਤਰੇ ਪਞ੍ਚ ਥੇਰਾ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਸੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕੁਲਘਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿ ਰਾਜਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੪੨) ਅਹੋਸਿ, ਏਕੋ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੯), ਏਕੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ (ਉਦਾ. ੧੦), ਏਕੋ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ (ਪਾਰਾ. ੩੮੦; ਉਦਾ. ੭੯) ਏਕੋ ਸਭਿਯੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤਂ). ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰਾਣਸਾਲੋਹਿਤਾ ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਇਮਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਸਂਵੇਜੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਨੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਬਾਹਿਯ, ਅਰਹਾ, ਨਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਸਾਪਿ ਤੇ ਪਟਿਪਦਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਾਯ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਬਾਹਿਯੋ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤਂ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਅਹਂ ‘ਅਰਹਨ੍ਤੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿਂ, ਅਯਞ੍ਚ ਮਂ ‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾ, ਨਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਸੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਲੋਕੇ ਅਞ੍ਞੋ ਅਰਹਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਏਤਰਹਿ ਦੇਵਤੇ ਲੋਕੇ ਅਰਹਾ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਬਾਹਿਯ, ਉਤ੍ਤਰੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਨਾਮ ਨਗਰਂ, ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਭਗਵਾ ਏਤਰਹਿ ਵਿਹਰਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਹਿ, ਬਾਹਿਯ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਾ ਚੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ.

ਬਾਹਿਯੋ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਦੇਵਤਾਯ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸੋ ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨੇਵ ਅਗਮਾਸਿ. ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚ ਪਨ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਗਤੋ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਭੁਤ੍ਤਪਾਤਰਾਸੇ ਕਾਯਆਲਸਿਯਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਹਂ ਏਤਰਹਿ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਾ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਦਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਹਿਯ੍ਯੋ ਸਾਯਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦੂਰਤੋਸਿ ਆਗਤੋ, ਨਿਸੀਦ, ਤਵ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਵਿਸ੍ਸਮਾਹਿ, ਆਗਤਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਥੁ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਏਕਰਤ੍ਤੇਨੇਵਮ੍ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਅਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤੋ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਸ੍ਸਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਰਮਾਨਰੂਪੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੋਪਮਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸਿਰਿਯਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ ਮੇ ਗੋਤਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਓਨਤਸਰੀਰੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਮੇਵ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਪ੍ਫਕੇਸੁ ਦਲ਼੍ਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਦੇਸੇਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਂ, ਦੇਸੇਤੁ ਸੁਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ, ਯਂ ਮਮਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਤਾਵ, ਬਾਹਿਯ, ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਮ੍ਹਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬਾਹਿਯੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਸਰਨ੍ਤੇਨ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਨ ਅਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬੋ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਦੇਸੇਤੁ ਮੇ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਯੇਵ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪੀਤਿਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਂ ਹੋਤਿ, ਬਲਵਪੀਤਿਵੇਗੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਏਕਰਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਦਰਥੋਪਿਸ੍ਸ ਬਲਵਾ, ਸੋਪਿ ਤਾਵ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤੂ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਯਾਚਿਤੋ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਿਤੋਵ ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤੇ, ਬਾਹਿਯ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਉਦਾ. ੧੦) ਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋਯੇਵ ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ, ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਤੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਰਿਯੇਸਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

‘‘ਸੋ ਕਿਰ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾਪਿ ਪਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਚੀਵਰੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਅਕਾਸਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਨ ਉਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੇਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਨ ਅਦਾਸਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨਮੇਵ ਏਕਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਧੇਨੁਰੂਪੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਰਮ੍ਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਬਾਹਿਯਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਪਤਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਣਾਪੇਸਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਸਰੀਰਂ ਨਗਰਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਥੂਪਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਥਾ ਕਰਿਂਸੁ, ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਿਚ੍ਚਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਬਾਹਿਯੋ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੧੬) ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ‘ਬਾਹਿਯੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’ਤਿ ਵਦੇਥ, ਕਦਾ ਸੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਮਮ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤਕਾਲੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਦਾ ਪਨਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਕਥਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇਨ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਧਮ੍ਮੋ ਕਥਂ ਸੋ ਤਾਵਤ੍ਤਕੇਨ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੀ’’ਤਿ, ਅਥ ਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਧਮ੍ਮਂ ‘ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ’ਤਿ ਮਾ ਪਮਾਣਂ ਗਣ੍ਹਥ. ਅਨੇਕਾਨਿਪਿ ਹਿ ਗਾਥਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਨ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਅਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਗਾਥਾਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੦੧. ‘‘ਸਹਸ੍ਸਮਪਿ ਚੇ ਗਾਥਾ, ਅਨਤ੍ਥਪਦਸਂਹਿਤਾ;

ਏਕਂ ਗਾਥਾਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਮਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਏਕਂ ਗਾਥਾਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਅਮਤਪਦਂ…ਪੇ… ਯਥਾ ਮਯਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੧) ਏਵਰੂਪਾ ਏਕਾ ਗਾਥਾਪਿ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਬਾਹਿਯਦਾਰੁਚੀਰਿਯਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਕੁਣ੍ਡਲਕੇਸਿਤ੍ਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਗਾਥਾਸਤਂ ਭਾਸੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੁਣ੍ਡਲਕੇਸਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਰਾਜਗਹੇ ਕਿਰ ਏਕਾ ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਾ ਅਭਿਰੂਪਾ ਅਹੋਸਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਵਯੇ ਠਿਤਾ ਨਾਰਿਯੋ ਪੁਰਿਸਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਲੋਲਾ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਤਲੇ ਸਿਰਿਗਬ੍ਭੇ ਨਿਵਾਸਾਪੇਸੁਂ. ਏਕਮੇਵਸ੍ਸਾ ਦਾਸਿਂ ਪਰਿਚਾਰਿਕਂ ਅਦਂਸੁ. ਅਥੇਕਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਚੋਰਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਕਸਾਹਿ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਘਾਤਨਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਸੇਟ੍ਠਿਧੀਤਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਸਾਦਤਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨਾ ਆਹਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਤਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚੇ ਏਤਂ ‘ਚੋਰੋ’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਮਾਨਂ ਪੁਰਿਸਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਨੋ ਚੇ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਜੀਵਿਤਂ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਧੇਵ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜਾਤਿਯਾ ਚ ਗੋਤ੍ਤੇਨ ਚ ਭੋਗੇਨ ਚ ਸਦਿਸਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਾਮਿਕਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਮਾਤਾ ਧੀਤਰਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਪਿਤੁਨੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਚੋਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਇਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਕਹਾਪਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਰਿਤੋ, ਦੇਵ, ਚੋਰੋ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਰਂ ਅਦਾਸਿ.

ਸਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਸਾਮਿਕਂ ਆਰਾਧੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਭਰਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਸਯਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਯਾਗੁਆਦੀਨਿ ਸਂਵਿਦਹਤਿ, ਚੋਰੋ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਦਾ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਆਭਰਣਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸੁਰਾਗੇਹੇ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਿਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ਸੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਕੋ ਉਪਾਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ, ਅਥ ਨਂ ਸਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਸਾਮਿ, ਰੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮੇ, ਭਦ੍ਦੇਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਪਨ ਮੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਤੁਯ੍ਹਂ ਕੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਕੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਅਹਂ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਮਾਨੋ ਚੋਰਪਪਾਤੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਂ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਮਯਾ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਲਦ੍ਧਾ, ‘ਤਂ ਮੇ ਦੇਵਤਾਯ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਠਪਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਮਿ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਿ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ, ਵਦੇਹਿ, ਕੇਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਪ੍ਪੋਦਕਮਧੁਪਾਯਸੇਨ ਚ ਲਾਜਪਞ੍ਚਮਕਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਪਟਿਯਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾ ਸਬ੍ਬਂ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਸਾਮਿ, ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਦ੍ਦੇ, ਤਵ ਞਾਤਕੇ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਮਹਗ੍ਘਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਲਙ੍ਕਰੋਹਿ, ਹਸਨ੍ਤਾ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾ ਸੁਖਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦਂ ਗਤਕਾਲੇ ਆਹ – ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਇਤੋ ਪਰਂ ਉਭੋਵ ਜਨਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮ, ਸੇਸਜਨਂ ਯਾਨਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਭਾਜਨਂ ਸਯਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਚੋਰੋ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰਪਪਾਤਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਭਿਰੁਹਨ੍ਤਿ, ਏਕਂ ਪਸ੍ਸਂ ਛਿਨ੍ਨਪਪਾਤਂ. ਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕੇ ਠਿਤਾ ਤੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਚੋਰੇ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚੋਰਪਪਾਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਤੇ, ਸਾਮਿ, ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਪੁਨ ਤਾਯ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਸਾਮਿ, ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਆਹ – ‘‘ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਬਲਿਕਮ੍ਮੇਨਤ੍ਥੋ, ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਤਂ ਆਦਾਯ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਵ ਆਭਰਣਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤਾ ਆਹ – ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਆਭਰਣਾਨਿ ਚ ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਾਨੇਵ, ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ, ‘‘ਮਾ ਏਵਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਯਮਾਨੋਪਿ ‘‘ਮਾਰੇਮਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਿਂ ਤੇ ਮਮ ਮਰਣੇਨ? ਇਮਾਨਿ ਆਭਰਣਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਦੇਹਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਂ ‘ਮਤਾ’ਤਿ ਧਾਰੇਹਿ, ਦਾਸੀ ਵਾ ਤੇ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਇਦਂ ਸੁਵਣ੍ਣਕੇਯੂਰਂ, ਮੁਤ੍ਤਾ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾ ਬਹੂ;

ਸਬ੍ਬਂ ਹਰਸ੍ਸੁ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ, ਮਂ ਚ ਦਾਸੀਤਿ ਸਾਵਯਾ’’ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੩.੨੭);

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚੋਰੋ ‘‘ਏਵਂ ਕਤੇ ਤ੍ਵਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿਯੇਵ, ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਬਾਲ਼੍ਹਂ ਪਰਿਦੇਵਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਮਾ ਬਾਲ਼੍ਹਂ ਪਰਿਦੇਵੇਸਿ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਬਨ੍ਧਾਹਿ ਭਣ੍ਡਿਕਂ;

ਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਗਣ੍ਹਾਮਿ ਭਣ੍ਡਕ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਂ ਭਾਰਿਯਂ. ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਨ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨਤ੍ਥਾਯ ਕਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਵਿਚਾਰਣਤ੍ਥਾਯ ਕਤਾ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਨਂ ਆਹ – ‘‘ਸਾਮਿ, ਯਦਾ ਤ੍ਵਂ ‘ਚੋਰੋ’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨੀਯਸਿ, ਤਦਾਹਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਂ, ਤੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹੇ ਕਰਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਹਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਉਪਕਾਰਿਕਾ, ਅਜ੍ਜ ਮੇ ਸੁਦਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤੁਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਦ੍ਦੇ, ਸੁਦਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਤੇ ਪਚ੍ਛਿਮਦਸ੍ਸਨਂ, ਇਦਾਨਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਾ ਮਮ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਵਾ ਤਵ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਆਲਿਙ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਪਮਤ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤੇ ਠਿਤਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਖਨ੍ਧੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਪਿਟ੍ਠਿਕਚ੍ਛਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਪਪਾਤੇ ਖਿਪਿ. ਸੋ ਪਬ੍ਬਤਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਪਟਿਹਤੋ ਖਣ੍ਡਾਖਣ੍ਡਿਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿ. ਚੋਰਪਪਾਤਮਤ੍ਥਕੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਦੇਵਤਾ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਿਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਨ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ, ਪੁਰਿਸੋ ਹੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਇਤ੍ਥੀਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੩.੩੧);

ਸਾਪਿ ਚੋਰਂ ਪਪਾਤੇ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਗੇਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਸਾਮਿਕੋ ਤੇ ਕੁਹਿ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਚਾਹਂ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘ਮਾਰਿਤੋ ਮੇ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਾਮਿ, ‘ਦੁਬ੍ਬਿਨੀਤੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨਂ ਮਾਰੇਸੀ’ਤਿ ਮਂ ਮੁਖਸਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ‘ਆਭਰਣਤ੍ਥਾਯ ਸੋ ਮਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਨ ਸਦ੍ਦਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਲਂ ਮੇ ਗੇਹੇਨਾ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵਾਭਰਣਾਨਿ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਏਕਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਅਸ੍ਸਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੁਂ. ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਵ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਕਿਂ ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਦਸਸੁ ਵਾ ਕਸਿਣੇਸੁ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ, ਵਾਦਸਹਸ੍ਸਂ ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਝਾਨਂ ਤਾਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਹਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਾਦਸਹਸ੍ਸਂ ਪਨ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਤੇ ਵਾਦਸਹਸ੍ਸਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਗ੍ਗਹਿਤਂ ਤੇ ਸਿਪ੍ਪਂ, ਇਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤਲੇ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਓਲੋਕੇਹੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸੁਂ – ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਦ੍ਦੇ, ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਗਿਹਿਭੂਤੋ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਦਪਰਿਚਾਰਿਕਾ ਭਵਾਹਿ, ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਾਹੀ’’ਤਿ.

ਸਾ ਨਾਮੇਨ ਜਮ੍ਬੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਵਿਚਰਤਿ. ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ‘‘ਇਤੋ ਜਮ੍ਬੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਲਾਯਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਵਾਲੁਕਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਮਦ੍ਦਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਂ ਠਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਸਾਪਿ ਮਿਲਾਤਾਯ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਵਾਲੁਕਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਤਦਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਤੇ ਦਾਰਕੇ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਦਾਰਕਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਂਸੁ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਦਾਰਕਾ ਇਮਂ ਸਾਖਂ ਮਦ੍ਦਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਾਯਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਦ੍ਦਥ ਤੁਮ੍ਹੇ’’ਤਿ. ਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤੁਸ੍ਸਾਹਾ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ ਜਮ੍ਬੁਸਾਖਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਮ ਪਞ੍ਹੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਮੇ ਸਾਖਂ ਮਦ੍ਦਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਯ੍ਯੇਨਮ੍ਹਾ ਮਦ੍ਦਾਪਿਤਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮੇ ਸਾਖਾ ਮਦ੍ਦਾਪਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਞ੍ਹਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਸਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਕਚ੍ਛਾਯਾਯ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਸਕਲਨਗਰਂ ਸਙ੍ਖੁਭਿ. ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਕਥਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਾਗਰਾ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ ਥੇਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤੇ ਪਞ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪੁਚ੍ਛ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਵਾਦਸਹਸ੍ਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ ਥੇਰੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਏਵ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾ ਏਵ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤਯਾ ਬਹੂ ਪਞ੍ਹਾ ਪੁਟ੍ਠਾ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸਿ ਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਨਮਾਨਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪੁਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਏਕਂ ਨਾਮ ਕਿ’’ਨ੍ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ੪.੧) ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ ‘‘ਏਵਂ ਨਾਮੇਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੀ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਪਞ੍ਹੋ ਨਾਮ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਮਾਦਿਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਕੁਣ੍ਡਲਕੇਸਿਤ੍ਥੇਰੀ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਕੁਣ੍ਡਲਕੇਸਿਤ੍ਥੇਰਿਯਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਞ੍ਚ ਬਹੁਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਏਕੇਨ ਕਿਰ ਚੋਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਸਙ੍ਗਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਦੇਸਿਤਧਮ੍ਮਂ ‘ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ’ਤਿ ਪਮਾਣਂ ਮਾ ਗਣ੍ਹਥ, ਅਨਤ੍ਥਕਂ ਪਦਸਤਮ੍ਪਿ ਸੇਯ੍ਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਨ ਏਕਮ੍ਪਿ ਸੇਯ੍ਯੋਵ. ਅਵਸੇਸਚੋਰੇ ਜਿਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਜਯੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਕਿਲੇਸਚੋਰੇ ਜਿਨਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਜਯੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੧੦੨. ‘‘ਯੋ ਚ ਗਾਥਾਸਤਂ ਭਾਸੇ, ਅਨਤ੍ਥਪਦਸਂਹਿਤਾ;

ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ.

੧੦੩. ‘‘ਯੋ ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨ, ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਮਾਨੁਸੇ ਜਿਨੇ;

ਏਕਞ੍ਚ ਜੇਯ੍ਯਮਤ੍ਤਾਨਂ, ਸ ਵੇ ਸਙ੍ਗਾਮਜੁਤ੍ਤਮੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਗਾਥਾਸਤਨ੍ਤਿ ਯੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾ ਬਹੂਪਿ ਗਾਥਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਤ੍ਥਪਦਸਂਹਿਤਾਤਿ ਆਕਾਸਵਣ੍ਣਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਥਕੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਂਹਿਤਾ. ਧਮ੍ਮਪਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਧਮ੍ਮਪਦਂ, ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਧਮ੍ਮਪਦਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਧਮ੍ਮਪਦਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਧਮ੍ਮਪਦ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੦) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਧਮ੍ਮਪਦੇਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਸੇਯ੍ਯੋ. ਯੋ ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਹਸ੍ਸੇਨਾਤਿ ਯੋ ਏਕੋ ਸਙ੍ਗਾਮਯੋਧੋ ਸਹਸ੍ਸੇਨ ਗੁਣਿਤਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਮਾਨੁਸੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਜਿਨੇਯ੍ਯ, ਦਸਮਨੁਸ੍ਸਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਜਯਂ ਆਹਰੇਯ੍ਯ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਾਮਜਿਨਤਂ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਵਰੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਏਕਞ੍ਚ ਜੇਯ੍ਯਮਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਯੋ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲੋਭਾਦਿਕਿਲੇਸਜਯੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਿਨੇਯ੍ਯ. ਸ ਵੇ ਸਙ੍ਗਾਮਜੁਤ੍ਤਮੋਤਿ ਸੋ ਸਙ੍ਗਾਮਜਿਨਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਵਰੋ ਸਙ੍ਗਾਮਸੀਸਯੋਧੋਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਕੁਣ੍ਡਲਕੇਸਿਤ੍ਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਅਨਤ੍ਥਪੁਚ੍ਛਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ

ਅਤ੍ਤਾ ਹਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਨਤ੍ਥਪੁਚ੍ਛਕਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਥਮੇਵ ਜਾਨਾਥ ਮਞ੍ਞੇ, ਨੋ ਅਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਥਞ੍ਚਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਜਾਨਾਮਿ ਅਨਤ੍ਥਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਮੇ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਉਸ੍ਸੂਰਸੇਯ੍ਯਂ ਆਲਸ੍ਯਂ, ਚਣ੍ਡਿਕ੍ਕਂ ਦੀਘਸੋਣ੍ਡਿਯਂ;

ਏਕਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨਗਮਨਂ ਪਰਦਾਰੂਪਸੇਵਨਂ;

ਏਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਸੇਵਸ੍ਸੁ, ਅਨਤ੍ਥਂ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਧੁਕਾਰਮਦਾਸਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਗਣਾਚਰਿਯ, ਗਣਜੇਟ੍ਠਕ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਜਾਨਾਥ ਅਨਤ੍ਥਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਜਾਨਨਕੋ ਨਾਮ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਜੀਵਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਜੂਤਕਮ੍ਮੇਨ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਜਯੋ ਹੋਤਿ ਪਰਾਜਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਜਯੋਪਿ ਹੋਤਿ ਪਰਾਜਯੋਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋ ਏਸ, ਪਰਂ ਜਿਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜਯੋ ਨਾਮ ਨ ਸੇਯ੍ਯੋ. ਯੋ ਪਨ ਕਿਲੇਸਜਯੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜਿਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਜਯੋ ਸੇਯ੍ਯੋ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਜਯਂ ਕੋਚਿ ਅਪਜਯਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

੧੦੪. ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਹਵੇ ਜਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਾ ਚਾਯਂ ਇਤਰਾ ਪਜਾ;

ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਞ੍ਞਤਚਾਰਿਨੋ.

੧੦੫. ‘‘ਨੇਵ ਦੇਵੋ ਨ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਨ ਮਾਰੋ ਸਹ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ;

ਜਿਤਂ ਅਪਜਿਤਂ ਕਯਿਰਾ, ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਹਵੇਤਿ ਨਿਪਾਤੋ. ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਲੇਸਜਯੇਨ ਅਤ੍ਤਾ ਜਿਤੋ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾ ਚਾਯਂ ਇਤਰਾ ਪਜਾਤਿ ਯਾ ਪਨਾਯਂ ਅਵਸੇਸਾ ਪਜਾ ਜੂਤੇਨ ਵਾ ਧਨਹਰਣੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਗਾਮੇਨ ਵਾ ਬਲਾਭਿਭਵੇਨ ਵਾ ਜਿਤਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਜਿਨਨ੍ਤੇਨ ਯਂ ਜਿਤਂ, ਨ ਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਦੇਵ ਜਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਇਦਂ ਨ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਯ ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤੋ ਪੋਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਞ੍ਞਤਚਾਰਿਨੋ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਇਮੇਹਿ ਕਾਯਸਞ੍ਞਮਾਦੀਹਿ ਸਞ੍ਞਤਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ ਦੇਵੋ ਵਾ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਵਾ ਮਾਰੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਹ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮਸ੍ਸ ਜਿਤਂ ਅਪਜਿਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਪਹੀਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਘਟੇਨ੍ਤੋਪਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋਪਿ ਯਥਾ ਧਨਾਦੀਹਿ ਪਰਾਜਿਤੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇਨ ਜਿਤਂ ਪੁਨ ਜਿਨਨ੍ਤੋ ਅਪਜਿਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ‘‘ਏਵਂ ਅਪਜਿਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨੇਵ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਅਨਤ੍ਥਪੁਚ੍ਛਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਾਤੁਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ

ਮਾਸੇ ਮਾਸੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਾਤੁਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕੁਸਲਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਰੋਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਸਹਸ੍ਸਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਦਾਨਂ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਿਗਣ੍ਠਾਨਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਮੇ ਕਥਿਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨੋ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਜਾਨਾਸਿ, ਨਾਪਿ ਤੇ ਆਚਰਿਯਾ, ਸਤ੍ਥਾਵ ਏਕੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਤੇ ਮਗ੍ਗਂ ਕਥਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹਾ’’ਤਿ, ‘‘ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਵਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਯਾ ਏਵਂ ਦਦਮਾਨੇਨ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਤੋਪਿ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਮ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਓਲੋਕਨਂ ਵਾ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਦਾਨਂ ਵਾ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੦੬. ‘‘ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਸਹਸ੍ਸੇਨ, ਯੋ ਯਜੇਥ ਸਤਂ ਸਮਂ;

ਏਕਞ੍ਚ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਂ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਪਿ ਪੂਜਯੇ;

ਸਾਯੇਵ ਪੂਜਨਾ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਹੁਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਹਸ੍ਸੇਨਾਹਿ ਸਹਸ੍ਸਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ. ਯੋ ਯਜੇਥ ਸਤਂ ਸਮਨ੍ਤਿ ਯੋ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤੋ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਏਕਞ੍ਚ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਯੋ ਪਨ ਏਕਂ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਅਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਂ, ਉਪਰਿਮਕੋਟਿਯਾ ਖੀਣਾਸਵਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਟਚ੍ਛੁਭਿਕ੍ਖਾਦਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਆਹਾਰਦਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਥੂਲਸਾਟਕਦਾਨਮਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਪੂਜੇਯ੍ਯ. ਯਂ ਇਤਰੇਨ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਹੁਤਂ. ਤਤੋ ਸਾਯੇਵ ਪੂਜਨਾ ਸੇਯ੍ਯੋ. ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਾਤੁਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜਨ੍ਤੂਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਥੇਰੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕੁਸਲਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਏਕਂ ਏਕਂ ਪਸੁਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਗ੍ਗੋ ਕਿਰੇਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨੇਵਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਚਰਿਯੇਹਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨੇਵ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਜਾਨਾਸਿ, ਨਾਪਿ ਤੇ ਆਚਰਿਯਾ, ਏਹਿ, ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਸ੍ਸਸਤਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਵ ਅਗ੍ਗਿਪਾਰਿਚਰਿਯਾ ਮਮ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਤਙ੍ਖਣਮਤ੍ਤਂ ਪੂਜਮ੍ਪਿ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੦੭. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜਨ੍ਤੁ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰੇ ਵਨੇ;

ਏਕਞ੍ਚ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਨਂ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਪਿ ਪੂਜਯੇ;

ਸਾਯੇਵ ਪੂਜਨਾ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਞ੍ਚੇ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਹੁਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਜਨ੍ਤੂਤਿ ਸਤ੍ਤਾਧਿਵਚਨਮੇਤਂ. ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰੇ ਵਨੇਤਿ ਨਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚਭਾਵਪਤ੍ਥਨਾਯ ਵਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਿਂ ਪਰਿਚਰੇਯ੍ਯ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ

ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਯਿਟ੍ਠਂ ਵਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਥੇਰੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੁਸਲਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਿਟ੍ਠਯਾਗਂ ਯਜਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਦਾ ਕਿਰ ਤਂ ਯਾਗਂ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਯਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਥੇਰੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਂ ਕਿਰਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਯਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਯਿਟ੍ਠਯਾਗਂ ਯਜਨ੍ਤੇਨ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਚਤੁਭਾਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਅਗ੍ਘਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੦੮. ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਯਿਟ੍ਠਂ ਵ ਹੁਤਂ ਵ ਲੋਕੇ,

ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਯਜੇਥ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ;

ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਤਂ ਨ ਚਤੁਭਾਗਮੇਤਿ,

ਅਭਿਵਾਦਨਾ ਉਜ੍ਜੁਗਤੇਸੁ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਵਚਨਮੇਤਂ. ਯਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਙ੍ਗਲਕਿਰਿਯਾਦਿਵਸੇਸੁ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ. ਹੁਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਪਾਹੁਨਦਾਨਞ੍ਚੇਵ, ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਫਲਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਕਤਦਾਨਞ੍ਚ. ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਯਜੇਥਾਤਿ ਏਕਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਾਨਂ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਪਿ ਲੋਕਿਯਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋਤਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਉਜ੍ਜੁਗਤੇਸੂਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੇਸੁ ਉਪਰਿਮਕੋਟਿਯਾ ਖੀਣਾਸਵੇਸੁ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਰੀਰਂ ਓਨਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਯਂ ਫਲਂ, ਤਤੋ ਚਤੁਭਾਗਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਦਾਨਂ ਨ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਜੁਗਤੇਸੁ ਅਭਿਵਾਦਨਮੇਵ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰਵਤ੍ਥੁ

ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਦੀਘਲਙ੍ਘਿਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਰਞ੍ਞਕੁਟਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੀਘਾਯੁਕੁਮਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਦੀਘਲਙ੍ਘਿਕਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਬਾਹਿਰਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਤਪਚਰਣਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ‘‘ਪਵੇਣਿ ਮੇ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਬ੍ਭਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਤਪਂ ਪਰੇਸਂ ਵਿਕ੍ਕਿਣਿਤ੍ਵਾ ਗੋਸਤੇਨ ਚੇਵ ਕਹਾਪਣਸਤੇਨ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਰਿਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਸਣ੍ਠਪੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਇਤਰੋ ਪਨਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕੋ ਪਵਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦੇਵ ਤਂ ਨਗਰਂ ਪਚ੍ਚਾਗਮਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਆਦਾਯ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਅਗਮਾਸਿ. ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਮਾਤੁ ਹਤ੍ਥੇ ਦਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਾਵ ਵਨ੍ਦਿ, ਮਾਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਪਿਤੁ ਹਤ੍ਥੇ ਦਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ. ਸੋ ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ, ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਵਨ੍ਦਾਪਿਤੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਨ੍ਦਿਤੇ ‘ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਹੋਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਕਾਲੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਵਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਇਮਸ੍ਸੇਕੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਜੀਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਬਾਹਨਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਹਂ ਪਟਿਬਾਹਨਕਾਰਣਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਪਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਪਪਰਿਹਾਨਿਤੋ ਭਾਯਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਪਪਰਿਹਾਨਿਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ.

ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਤਾਵ ਵਨ੍ਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ, ਪਜਾਪਤਿਯਾ ਵਨ੍ਦਨਕਾਲੇਪਿ ਤਸ੍ਸਾ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਾਪਨਕਾਲੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਥੇਵ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਅਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦੇਸਿ, ਪਟਿਬਾਹਨੂਪਾਯਂ ਪਨ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਬਾਹਨੂਪਾਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਭਵੇਯ੍ਯ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ ਪੀਠਿਕਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠ ਵਾ ਸੋਲ਼ਸ ਵਾ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਮਯਾ ਮਣ੍ਡਪਾਦੀਨਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਸਾਵਕੇ ਕਥਂ ਲਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਯਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਕਤੇ ਅਹਂ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਪਹਿਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇ ਸਬ੍ਬਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਹਿਣਿ, ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ, ਦਾਰਕਮ੍ਪਿ ਪੀਠਿਕਾਯਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਸੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਭਣਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਤੇ ਸਬ੍ਬਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਏਕੋ ਪਨ ਅਵਰੁਦ੍ਧਕੋ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਵੇਸ੍ਸਵਣਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਵਰਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਇਮਂ ਦਾਰਕਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਲਭਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਗਤੇ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਸੁ ਦੇਵਤਾਸੁ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਸੁ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾ ਦੇਵਤਾ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਦ੍ਵਾਦਸ ਯੋਜਨਾਨਿ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਵਰੁਦ੍ਧਕੋਪਿ ਤਥੇਵ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਤ੍ਤਮਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਤਾਹੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਅਵਰੁਦ੍ਧਕੋ ਦਾਰਕਂ ਨ ਲਭਿ. ਅਟ੍ਠਮੇ ਪਨ ਦਿਵਸੇ ਅਰੁਣੇ ਉਗ੍ਗਤਮਤ੍ਤੇ ਦਾਰਕਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਦੀਘਾਯੁਕੋ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕੀਵਚਿਰਂ ਪਨ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦਾਰਕੋ ਠਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ‘‘ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੋ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਵੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਵਾਯ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾਵੁਸੋ, ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੇਨ ਕਿਰ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਮਰਿਤਬ੍ਬਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਸੋ ਇਦਾਨਿ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਟ੍ਠਾਯੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਚਰਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਮਞ੍ਞੇ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਮੇਵ, ਇਮੇ ਪਨ ਸਤ੍ਤਾ ਗੁਣਵਨ੍ਤੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਅਭਿਵਾਦੇਨ੍ਤਾ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਯਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਯਾਵਤਾਯੁਕਮੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੦੯. ‘‘ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਵੁਡ੍ਢਾਪਚਾਯਿਨੋ;

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਆਯੁ ਵਣ੍ਣੋ ਸੁਖਂ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸਾਤਿ ਵਨ੍ਦਨਸੀਲਿਸ੍ਸ, ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਵਨ੍ਦਨਕਿਚ੍ਚਪਸੁਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਡ੍ਢਾਪਚਾਯਿਨੋਤਿ ਗਿਹਿਸ੍ਸ ਵਾ ਤਦਹੁਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਦਹਰਸਾਮਣੇਰੇਪਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰੇ ਗੁਣਵੁਡ੍ਢੇ ਅਪਚਾਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਅਭਿਵਾਦਨੇਨ ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੀਤਿ ਆਯੁਮ੍ਹਿ ਵਡ੍ਢਮਾਨੇ ਯਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਤਂ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਇਤਰੇਪਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਯੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਸਵਸ੍ਸਆਯੁਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤਂ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਚਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲਤਾਯ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤਿ, ਸੋ ਯਾਵਤਾਯੁਕਮੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਵਣ੍ਣਾਦਯੋਪਿਸ੍ਸ ਆਯੁਨਾਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਇਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸਾਯੁਨੋ ਵਡ੍ਢਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਆਯੁਵਡ੍ਢਨਕੁਮਾਰਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਉਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਧੁਰਾਨੀਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਥਧੁਰੇ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਂ ਪੂਰੇਤੁਕਾਮਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਂ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਕਤਰਂ ਠਾਨਂ ਗਮਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਂ ਏਕਂ ਵਿਘਾਸਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰੇ ਗਤੇ ਵੂਪਸਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥ ਨੇਸਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ.

ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰੋ ਨਾਮ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰੋ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ ਜਾਤਿਯਾ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਮਾਤਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਡ੍ਢਕੁਲਸ੍ਸ ਧੀਤਾ. ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੇ ਏਕੇਨ ਬ੍ਯਾਧਿਨਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਝਾਪਿਯਮਾਨਾਯ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਮਂਸਂ ਸੇਸਂ ਝਾਯਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭਮਂਸਂ ਚਿਤਕਤੋ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸੂਲੇਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿਂਸੁ. ਸੂਲਕੋਟਿ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਿਕੋਟਿਂ ਪਹਰਿ. ਏਵਂ ਗਬ੍ਭਮਂਸਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਾਰੇਹੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਗਬ੍ਭਮਂਸਂ ਝਾਯਿ, ਅਙ੍ਗਾਰਮਤ੍ਥਕੇ ਪਨ ਸੁਵਣ੍ਣਬਿਮ੍ਬਸਦਿਸੋ ਦਾਰਕੋ ਪਦੁਮਗਬ੍ਭੇ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸਿਨੇਰੁਨਾ ਓਤ੍ਥਰਿਯਮਾਨਸ੍ਸਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ‘‘ਚਿਤਕਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਗਤਾ ਤਥਾਨਿਪਨ੍ਨਂ ਦਾਰਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਚਿਤ੍ਤਜਾਤਾ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਏਤ੍ਤਕੇਸੁ ਦਾਰੂਸੁ ਖੀਯਮਾਨੇਸੁ ਸਕਲਸਰੀਰੇ ਝਾਪਿਯਮਾਨੇ ਦਾਰਕੋ ਨ ਝਾਯਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦਾਰਕਂ ਆਦਾਯ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਨੇਮਿਤ੍ਤਕਾ ‘‘ਸਚੇ ਅਯਂ ਦਾਰਕੋ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਕੁਲਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਞਾਤਕਾ ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਸਚੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਕੁਨਾ ਅਕ੍ਖਿਕੋਟਿਯਾ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਂਕਿਚ੍ਚੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਅਥ ਨਂ ਞਾਤਕਾ ‘‘ਹੋਤੁ, ਵਡ੍ਢਿਤਕਾਲੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪੋਸਿਂਸੁ. ਸੋ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਕਾਲੇ ‘‘ਤਵ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਵਸਨਕਾਲੇ ਮਾਤਾ ਤੇ ਕਾਲਮਕਾਸਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰੇ ਝਾਪਿਯਮਾਨੇਪਿ ਤ੍ਵਂ ਨ ਝਾਯੀ’’ਤਿ ਕੁਮਾਰਕਾਨਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਕਿਰ ਏਵਰੂਪਾ ਭਯਾ ਮੁਤ੍ਤੋ, ਕਿਂ ਮੇ ਘਰਾਵਾਸੇਨ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਞਾਤਕਾਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾ’’ਤਿ ਅਦਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਖੁਰਗ੍ਗੇਯੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਯਂ ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰੋ ਨਾਮ.

ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਗਤੇ ਤਂ ਭਯਂ ਵੂਪਸਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥ ਨੇਸਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਮਯਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਸਿਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ, ਅਥ ਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤੇਨਮ੍ਹਾ ਇਧਾਗਤਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਇਮੇ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਧ ਪਹਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨ ਵੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਾਮਣੇਰੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮਂ ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਾਮਣੇਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨੋ ਪਲਿਬੋਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਾਮਣੇਰੇਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਲਿਬੋਧੋ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਮਸ੍ਸ ਪਲਿਬੋਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣਨ੍ਤੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਪਹਿਣਨਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤੋ ਪਹਿਣਿ, ਇਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤੇ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤਿਂਸ ਜਨਾ ਥੇਰਂ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਮਤ੍ਥਕੇ ਏਕਂ ਸਹਸ੍ਸਕੁਲਂ ਗਾਮਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.

ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕਤ੍ਥ ਗਮਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇਸੁ ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਂ ਵਸਨ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੀਲਂ ਸਮਾਦਾਯ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਥੇਰਾ ਅਧਿਵਾਸੇਸੁਂ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਨਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯੋ ਸਂਵਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਯਂ, ਸ੍ਵੇ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮਕਂਸੁ. ਥੇਰਾ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸੇ ਕਤਿਕਵਤ੍ਤਂ ਕਰਿਂਸੁ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਧਰਮਾਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਬੁਦ੍ਧੇ ਆਰਾਧੇਤੁਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਅਪਾਯਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਵਿਵਟਾਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਾਤੋ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਂ, ਸਾਯਂ ਥੇਰੂਪਟ੍ਠਾਨਵੇਲਞ੍ਚ ਸੇਸਕਾਲੇ ਦ੍ਵੇ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਯਸ੍ਸ ਅਫਾਸੁਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਘਣ੍ਡਿਯਾ ਪਹਟਾਯ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਵਾ ਦਿਵਸਭਾਗੇ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

ਤੇਸੁ ਏਵਂ ਕਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਦੁਗ੍ਗਤਪੁਰਿਸੋ ਧੀਤਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਪਰਂ ਧੀਤਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤੁਕਾਮੋ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਥੇਰਾਪਿ ਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਨਦਿਯਾ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਵਾਲੁਕਪੁਲਿਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰਾ ‘‘ਕਹਂ ਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਥੇਰਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਉਪਾਸਕ, ਅਤਿਵਿਯ ਛਾਤੋਸਿ, ਗਚ੍ਛ, ਪਣ੍ਣਂ ਆਹਰ, ਏਕਮੇਕਂ ਤੇ ਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪਣ੍ਣੇ ਆਹਟੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਭੁਞ੍ਜਨਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਸਨ੍ਨਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮੇਕਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਅਦਂਸੁ. ਏਤਦੇਵ ਕਿਰ ਵਤ੍ਤਂ, ਯਂ ਭੋਜਨਕਾਲੇ ਆਗਤਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਦਦਮਾਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਗ੍ਗਭਤ੍ਤਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਭੁਞ੍ਜਨਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਥੋਕਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਪਿ ਤਥਾ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਥੇਰੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਾ, ਕੇਨਚਿ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਉਪਾਸਕ, ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੇਵਸਿਕਂ ਏਵਰੂਪਮੇਵ ਆਹਾਰਂ ਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਆਹਾਰਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮ, ਕਿਂ ਮੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਤੇਨ, ਇਮੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨੇ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਸਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁਕਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤਿਵਿਯ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਧੀਤਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਆਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਕਿਰਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਖਲਿਤਂ ਅਹੋਸਿ, ਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਗਮਨਮਗ੍ਗੇ ਏਕਾ ਅਟਵੀ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਂ ਚੋਰਾਨਂ ‘‘ਯੋ ਇਮਂ ਅਟਵਿਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਤਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮਂਸਲੋਹਿਤੇਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਦੇਵਤਾਯ ਆਯਾਚਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਮੋ ਦਿਵਸੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚੋਰਾਨਂ ਸਞ੍ਞਮਦਾਸਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਅਟਵਿਮਜ੍ਝਂ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਣਿਸਹਿਤੇਨ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਾਰੂਨਿ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੂਲਾਨਿ ਤਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਤਂ ਕਿਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨੇਵ ਸੂਕਰਾ, ਨ ਮਿਗਾਦਯੋ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਇਦਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਤਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਵ ਮਂਸਲੋਹਿਤੇਨ ਦੇਵਤਾਯ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਂ ਉਪਕਾਰਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਮੇਵ ਰਕ੍ਖਮਾਨੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਵਿਘਾਸਾਦੋ, ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢਿਤੋ, ਵਿਘਾਸਾਦੋ ਨਾਮ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਕੋ, ਅਯ੍ਯਾ ਪਨ ਯਤੋ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਵ, ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਏਕਤਿਂਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥ, ਅਤਿਵਿਯ ਵੋ ਦੇਵਤਾ ਤੁਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚੋਰਾ ‘‘ਭਦ੍ਦਕਂ ਏਸ ਵਦੇਤਿ, ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਨਾ, ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਨੇਸਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਹੀ’’ਤਿ ਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗਦੇਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਦ੍ਵੇ ਮਾਸੇ ਵਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਕਤਿਕਵਤ੍ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ, ਏਤਂ ਘਣ੍ਡਿਂ ਪਹਰਥ, ਘਣ੍ਡਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਘਣ੍ਡਿਂ ਪਹਰਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਘਣ੍ਡਿਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਕਾਲੇ ਘਣ੍ਡਿ ਪਹਟਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਫਾਸੁਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝੇ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇਸੁ ਪਾਸਾਣਫਲਕੇਸੁ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਚੋਰੇ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਉਪਾਸਕਾ ਕੇਨਾਯਂ ਘਣ੍ਡਿ ਪਹਟਾ’’ਤਿ? ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਆਹ – ‘‘ਮਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਟਵਿਦੇਵਤਾਯ ਆਯਾਚਿਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਬਲਿਕਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਭਾਤਿਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਜੇਟ੍ਠਭਾਤਿਕੇਨ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਇਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਹੋਤੁ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਜੇਟ੍ਠਭਾਤੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਭਾਰੋ, ਅਹਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ‘‘ਅਹਮੇਵ ਅਹਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਤਿਂਸਪਿ ਜਨਾ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਤੇ ਨੇਵ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਮਾਤੁਯਾ ਪੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਏਕਸ੍ਸ ਪਿਤੁਨੋ, ਨਾਪਿ ਵੀਤਰਾਗਾ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਯਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ.

ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰੋ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਿਟ੍ਠਥ, ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਮਯਂ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਤੋ ਮਾਰਿਯਮਾਨਾਪਿ ਤਂ ਏਕਕਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤ੍ਵਂ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਸਚੇ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਾਮਣੇਰਂ ਮੇ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚੋਰਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦਿਂਸੂ’ਤਿ ਥੇਰੋ ਨੋ ਗਰਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਨਿਨ੍ਦਂ ਨਿਤ੍ਥਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ, ਤੇਨ ਤਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਮ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣਨ੍ਤੋਪਿ, ਮਮ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਮਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਹਿਣਨ੍ਤੋਪਿ ਇਦਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਹਿਣਿ, ਤਿਟ੍ਠਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਅਹਮੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸੋ ਤਿਂਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮੇ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਖਮਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਤਦਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਹਾਸਂਵੇਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਅਸ੍ਸੁਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਹਦਯਮਂਸਂ ਪਵੇਧਿ. ਮਹਾਥੇਰੋ ਚੋਰੇ ਆਹ – ‘‘ਉਪਾਸਕਾ ਅਯਂ ਦਹਰਕੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ, ਸੂਲਾਨਿ ਤਚ੍ਛਨ੍ਤੇ, ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਅਤ੍ਥਰਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਂ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਚੋਰਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਆਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਰਿਂਸੁ.

ਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਅਸਿਂ ਅਬ੍ਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਨਿਸੀਦਮਾਨੋ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਅਸਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧੇ ਪਾਤੇਸਿ, ਅਸਿ ਨਮਿਤ੍ਵਾ ਧਾਰਾਯ ਧਾਰਂ ਪਹਰਿ, ਸੋ ‘‘ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਪਹਰਿ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਪੁਨ ਤਂ ਉਜੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਹਰਿ. ਅਸਿ ਤਾਲਪਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਵੇਠਯਮਾਨੋ ਥਰੁਮੂਲਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਾਮਣੇਰਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਸਿਨੇਰੁਨਾ ਅਵਤ੍ਥਰਨ੍ਤੋਪਿ ਮਾਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਗੇਵ ਅਸਿਨਾ. ਤਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਮੇ ਅਸਿ ਸਿਲਾਥਮ੍ਭਂ ਵਾ ਖਦਿਰਖਾਣੁਂ ਵਾ ਕਲ਼ੀਰਂ ਵਿਯ ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਏਕਵਾਰਂ ਨਮਿ, ਏਕਵਾਰਂ ਤਾਲਪਤ੍ਤਵੇਠਕੋ ਵਿਯ ਜਾਤੋ. ਅਯਂ ਨਾਮ ਅਸਿ ਅਚੇਤਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਹਂ ਸਚੇਤਨੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਅਸਿਂ ਭੂਮਿਯਂ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਉਰੇਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਧਨਕਾਰਣਾ ਅਟਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਮ੍ਹਾ, ਅਮ੍ਹੇ ਦੂਰਤੋਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਵੇਧਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਕਥਾ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤਵ ਪਨ ਸਨ੍ਤਾਸਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਉਕ੍ਕਾਮੁਖੇ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਸੁਪੁਪ੍ਫਿਤਕਣਿਕਾਰਂ ਵਿਯ ਚ ਤੇ ਮੁਖਂ ਵਿਰੋਚਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਨਤ੍ਥਿ ਭੀਤਤ੍ਤਂ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਵਣ੍ਣੋ ਪਸੀਦਤਿ;

ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਪਰਿਦੇਵੇਸਿ, ਏਵਰੂਪੇ ਮਹਬ੍ਭਯੇ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੭੦੬);

ਸਾਮਣੇਰੋ ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਆਵੁਸੋ ਗਾਮਣਿ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨਾਮ ਸੀਸੇ ਠਪਿਤਭਾਰੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਵਾ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਵਾ ਤੁਸ੍ਸਤੇਵ, ਨ ਭਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਨਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਾਮਣਿ;

ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਭਯਾ ਸਬ੍ਬੇ, ਖੀਣਸਂਯੋਜਨਸ੍ਸ ਵੇ.

‘‘ਖੀਣਾਯ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿਯਾ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਧਮ੍ਮੇ ਯਥਾਤਥੇ;

ਨ ਭਯਂ ਮਰਣੇ ਹੋਤਿ, ਭਾਰਨਿਕ੍ਖੇਪਨੇ ਯਥਾ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੭੦੭-੭੦੮);

ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਚੋਰਸਤਾਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਮ ਤਾਵ, ਭੋ, ‘ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਥੇਵ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਤਤੋ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਚੋਰਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਅਸਿਧਾਰਾਹਿ ਏਵ ਕੇਸੇ ਚੇਵ ਵਤ੍ਥਦਸਾ ਚ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਬਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਥੇਰੇ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੇ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਚੋਰਾਨਞ੍ਹਿ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ‘ਮਾਰਿਤੋ ਨੁ ਖੋ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਨੋ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਭਿਮੁਖਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਨੇ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਸਤਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਅਸ੍ਸਾਸੇਹਿ ਤੇਹਿ ‘‘ਕਿਂ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਸਂਕਿਚ੍ਚ, ਲਦ੍ਧਂ ਤੇ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮੇ ਮਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਮਮ ਗੁਣੇ ਪਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਅਹਂ ‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਆਗਤੋ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥ, ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰੇ ਆਦਾਯ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਸਂਕਿਚ੍ਚ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਤੇ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਥੇਰੇਨ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਸਂਕਿਚ੍ਚ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਸਂਕਿਚ੍ਚ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਤੇ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚੋਰਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਨਤੋ ਇਦਾਨਿ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੧੦. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਅਸਮਾਹਿਤੋ;

ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਯਿਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸੀਲੋ. ਸੀਲਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਨਤੋ ਸੀਲਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਿ ਝਾਨੇਹਿ ਝਾਯਿਨੋ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਏਕਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਂਕਿਚ੍ਚੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਦਸਵਸ੍ਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਸੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਸਾਮਣੇਰੋ ਨਾਮ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਗਚ੍ਛ, ਞਾਤਕਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਏਹੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਸੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਪਞ੍ਚਸਤੇਹਿ ਚੋਰੇਹਿ ਬਲਿਕਮ੍ਮਤ੍ਥਾਯ ਮਾਰਿਯਮਾਨੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ‘‘ਨ ਤੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਪਟਿਪਥੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਸਚ੍ਚਮਨੁਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਾਰੋਚੇਸਿ. ਤੇਸਂ ਚੋਰੇਹਿ ਵਿਹੇਠਿਯਮਾਨਾਨਂ ‘‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਚੋਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਞੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨਾਰੋਚੇਸੀ’’ਤਿ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਮ੍ਪਿ ਅਨਾਰੋਚਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਸੋਪਿ ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰੋ ਵਿਯ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪੇਸਿਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਮੇਵ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਅਸਮਾਹਿਤੋ;

ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਯਿਨੋ’’ਤਿ.

ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਸਾਮਣੇਰਵਤ੍ਥੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ.

ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰਵਤ੍ਥੁ ਨਵਮਂ.

੧੦. ਖਾਣੁਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਖਾਣੁਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ. ਅਥੇਕਂ ਗਾਮਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਚੋਰਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲਾਨੁਰੂਪੇਨ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇਨਾਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪਾ ‘‘ਦੂਰਂ ਆਗਤਾਮ੍ਹ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਵਿਸ੍ਸਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਖਾਣੁਕੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਿਨੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥੇਕੋ ਚੋਰੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸੀਸੇ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਠਪੇਸਿ, ਅਪਰੋਪਿ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਠਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਚੋਰਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਣ੍ਡਿਕਸਤੇਹਿ ਥੇਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਕਾਲੇ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਮਨੁਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਆਰਭਿਂਸੁ. ਅਥ ਨੇ ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥ ਉਪਾਸਕਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਖਾਣੁਕਸਞ੍ਞਿਨੋ ਅਹੁਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕੇਨ ‘‘ਅਹਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੇਸਾ ‘‘ਮਯਮ੍ਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਕਚ੍ਛਨ੍ਦਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਸਂਕਿਚ੍ਚਸਾਮਣੇਰੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਖਾਣੁਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ‘‘ਕਿਂ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਤੇ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਨੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੋ ਆਨੁਭਾਵੋ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਤੇਨਮ੍ਹਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਰੂਪੇ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਨਤੋ ਇਦਾਨਿ ਵੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਏਕਾਹਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੧੧. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਅਸਮਾਹਿਤੋ;

ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਝਾਯਿਨੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਖਾਣੁਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਦਸਮਂ.

੧੧. ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰੇਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਹਿਭਾਵੋ ਨਾਮ ਅਯੁਤ੍ਤੋ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਮਰਣਮ੍ਹਿ ਮੇ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਣੂਪਾਯਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਪਾਤੋਵ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਯ ਸਪ੍ਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਟੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਪ੍ਪੋ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਾਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਡਂਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ‘‘ਆਹਰਥ, ਅਹਂ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਕੁਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤੇਨ ਸਪ੍ਪੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਡਂਸਾਪੇਤਿ, ਸਪ੍ਪੋ ਡਂਸਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਕੁਟੇ ਹਤ੍ਥਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਆਲੋਲੇਤਿ, ਘੋਰਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨੇਵ ਨਂ ਸਪ੍ਪੋ ਡਂਸਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਆਸੀਵਿਸੋ, ਘਰਸਪ੍ਪੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਤਂ ਪਹਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਛਡ੍ਡਿਤੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਨ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਘੋਰਸਪ੍ਪੋ, ਘਰਸਪ੍ਪੋ ਏਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਘੋਰਸਪ੍ਪੋਯੇਵਾਵੁਸੋ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਫਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਸੁਯਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਗਹਿਤੋ, ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਡਂਸਾਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਮੁਖੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਪਕ੍ਖਿਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤਂ ਡਂਸਾਪੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਨ੍ਹਾਪਿਤੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਖੁਰੇ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕੇਸੇ ਓਹਾਰੇਤਿ. ਸੋ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪਿਤਂ ਖੁਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਗੀਵਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਗੀਵਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਖੁਰਧਾਰਂ ਗਲਨਾਲ਼ਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਮਾਲ਼ਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਵਿਮਲਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਯ ਸੁਧੋਤਮਣਿਖਨ੍ਧਮਿਵ ਚ ਨਿਮ੍ਮਲਂ ਸੀਲਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਨ੍ਤੀ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਪੀਤਿਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਖੁਰਂ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਹਂ ਗਤੋਸਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘‘ਇਮਿਨਾ ਖੁਰੇਨ ਗਲਨਾਲ਼ਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਮਤੋਸੀ’’ਤਿ? ਇਦਾਨਿਮ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਜਾਤੋ. ਅਹਞ੍ਹਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਖੁਰੇਨ ਗਲਨਾਲ਼ਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਞਾਣਖੁਰੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਿਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਣਾਸਵਾ ਨਾਮ ਸਹਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਂ ‘‘ਖੀਣਾਸਵੋ’’ਤਿ ਵਦਥ, ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਨਾਯਂ ਕਸ੍ਮਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ, ਕਿਮਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਕਾਰਣਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਪ੍ਪੋ ਏਤਂ ਨ ਡਂਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਤਾਵ ਸਪ੍ਪੋ ਇਮਸ੍ਸ ਇਤੋ ਤਤਿਯੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਦਾਸੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਡਂਸਿਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਨੇਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਪ੍ਪਦਾਸੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.

ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰੇਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਏਕਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਇਤਰੋ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਭਿਰਤਕਾਲੇ ਮਲਗ੍ਗਹਿਤੇ ਸਮਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸੋਣ੍ਡਿਤੀਰੇ ਨਿਮ੍ਮਲੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਹਾਯਕੋਪਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਇਮੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਲੋਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਵਾ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਵਾ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਕਿਂ ਦਾਨਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੀਵਿਤੇਨ, ਯੇ ਮਯਂ ਕਪਾਲਹਤ੍ਥਾ ਪਰਕੁਲੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਾਮ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪਂ ਨ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਗਿਹਿਭਾਵਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਠਮਂ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਗੁਣਂ ਕਥੇਤਿ, ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਸਮਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਸੁ ਲੋਭੇਨਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਯੋ ਪਨ ਤੇਨੇਵ ਤਦਾ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਕਤੋ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਏਤਰਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਜਾਤੋਤਿ.

ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁ ਖੁਰਧਾਰਂ ਗਲਨਾਲ਼ਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਖਣੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਦਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਭੂਮਿਯਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕੁਸੀਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਹਿ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਨਤੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਖਣਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੧੨. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇ, ਕੁਸੀਤੋ ਹੀਨਵੀਰਿਯੋ;

ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਕਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਵੀਰਿਯਮਾਰਭਤੋ ਦਲ਼੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕੁਸੀਤੋਤਿ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਹੀਨਵੀਰਿਯੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬੀਰਿਯੋ. ਵੀਰਿਯਮਾਰਭਤੋ ਦਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਜ੍ਝਾਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਂ ਥਿਰਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.