੧੨. ਪਟਾਚਾਰਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਟਾਚਾਰਂ ਥੇਰਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕੋਟਿਵਿਭਵਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਧੀਤਾ ਅਹੋਸਿ ਅਭਿਰੂਪਾ. ਤਂ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਕਾਲੇ ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਤਲੇ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਵਸਾਪੇਸੁਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸਾ ਏਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚੂਲ਼ੂਪਟ੍ਠਾਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਸਮਜਾਤਿਕਕੁਲੇ ਏਕਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵਾਹਦਿਵਸਂ ਠਪੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪਕਟ੍ਠੇ ਸਾ ਤਂ ਚੂਲ਼ੂਪਟ੍ਠਾਕਂ ਆਹ – ‘‘ਮਂ ਕਿਰ ਅਸੁਕਕੁਲਸ੍ਸ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਯਿ ਪਤਿਕੁਲਂ ਗਤੇ ਮਮ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਵੇਸਨਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ, ਸਚੇ ਤੇ ਮਯਿ ਸਿਨੇਹੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਦਾਨੇਵ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਵਾ ਤੇਨ ਵਾ ਪਲਾਯਸ੍ਸੂ’’ਤਿ. ‘‘ਸੋ ਸਾਧੁ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਅਹਂ ਸ੍ਵੇ ਪਾਤੋਵ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨਾਮ ਠਸ੍ਸਾਮਿ, ਤ੍ਵਂ ਏਕੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇ ਸਙ੍ਕੇਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਪਾਤੋਵ ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕੇਸੇ ਵਿਕ੍ਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਕੁਣ੍ਡਕੇਨ ਸਰੀਰਂ ਮਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟਂ ਆਦਾਯ ਦਾਸੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਆਦਾਯ ਦੂਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਨਿਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਪਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਆਹਰਤਿ. ਇਤਰਾ ਕੁਟੇਨ ਉਦਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਕੋਟ੍ਟਨਪਚਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਫਲਂ ਅਨੁਭੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਗਬ੍ਭਾ ‘‘ਇਧ ਮੇ ਕੋਚਿ ਉਪਕਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਮੁਦੁਹਦਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਮਂ ਨੇਹਿ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਗਬ੍ਭਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਾਮਿਕਂ ਯਾਚਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਕਥੇਸਿ, ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਵ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਿਵਿਧਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮਯਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਸਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾਪਿ ਗਮਨਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਤਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਤਕਾਲੇ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਸੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘ਕਹਂ ਗਤਾ’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਮ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲਘਰਂ ਗਤਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਯਾਚਿਯਮਾਨੋਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਮ੍ਮਜਵਾਤਾ ਚਲਿਂਸੁ. ਸਾ ਏਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਮਿ, ਕਮ੍ਮਜਵਾਤਾ ਮੇ ਚਲਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਦਾਰਕਂ ਵਿਜਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯਾਹਂ ਕੁਲਘਰਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਪੁਨਦੇਵ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗੇਹਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ.

ਤਸ੍ਸਾ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪੁਨ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਸਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਗਬ੍ਭਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਾਮਿਕਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਤਥੇਵ ਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਮਹਾ ਅਕਾਲਮੇਘੋ ਉਦਪਾਦਿ ਸਮਨ੍ਤਾ ਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾਹਿ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਮੇਘਤ੍ਥਨਿਤੇਹਿ, ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਿਯ ਉਦਕਧਾਰਾਨਿਪਾਤਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਨਭਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤਸ੍ਸਾ ਕਮ੍ਮਜਵਾਤਾ ਚਲਿਂਸੁ. ਸਾ ਸਾਮਿਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਮਿ, ਕਮ੍ਮਜਵਾਤਾ ਮੇ ਚਲਿਤਾ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ, ਅਨੋਵਸ੍ਸਕਟ੍ਠਾਨਂ ਮੇ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਹਤ੍ਥਗਤਾਯ ਵਾਸਿਯਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਮ੍ਮਿਕਮਤ੍ਥਕੇ ਜਾਤਂ ਗੁਮ੍ਬਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਅਥ ਨਂ ਵਮ੍ਮਿਕਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਘੋਰਵਿਸੋ ਆਸੀਵਿਸੋ ਡਂਸਿ. ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਅਨ੍ਤੋਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਹਿ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਾਹਿ ਡਯ੍ਹਮਾਨਂ ਵਿਯ ਨੀਲਵਣ੍ਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਤਿ. ਇਤਰਾਪਿ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨਾ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੀਪਿ ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਦ੍ਵੇ ਦਾਰਕਾ ਵਾਤਵੁਟ੍ਠਿਵੇਗਂ ਅਸਹਮਾਨਾ ਮਹਾਵਿਰਵਂ ਵਿਰਵਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਉਭੋਪਿ ਤੇ ਉਰਨ੍ਤਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਜਣ੍ਣੁਕੇਹਿ ਚੇਵ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਭੂਮਿਯਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਠਿਤਾਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਨਿਲ੍ਲੋਹਿਤਂ ਵਿਯ ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸਵਣ੍ਣਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਅਰੁਣੇ ਮਂਸਪੇਸਿਵਣ੍ਣਂ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਕੇਨਾਦਾਯ ਇਤਰਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਤਾਤ, ਪਿਤਾ ਤੇ ਇਤੋ ਗਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਗਤਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਤਂ ਵਮ੍ਮਿਕਮਤ੍ਥਕੇ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤਂ ਨੀਲਵਣ੍ਣਂ ਥਦ੍ਧਸਰੀਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਮ ਸਾਮਿਕੋ ਪਨ੍ਥੇ ਮਤੋ’’ਤਿ ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੀ ਪਾਯਾਸਿ.

ਸਾ ਸਕਲਰਤ੍ਤਿਂ ਦੇਵੇਨ ਵੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਅਚਿਰਵਤਿਂ ਨਦਿਂ ਜਣ੍ਣੁਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਕਟਿਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਥਨਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਉਦਕੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਤਾਯ ਦ੍ਵੀਹਿ ਦਾਰਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਦਕਂ ਓਤਰਿਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤੀ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਓਰਿਮਤੀਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਆਦਾਯ ਪਰਤੀਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬਾਲਪੁਤ੍ਤਕਂ ਪਹਾਯ ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਪਾਯਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਨਦੀਮਜ੍ਝਂ ਗਤਕਾਲੇ ਏਕੋ ਸੇਨੋ ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਂਸਪੇਸੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਆਕਾਸਤੋ ਭਸ੍ਸਿ. ਸਾ ਤਂ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਭਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੂਸੂ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸਿ. ਸੇਨੋ ਦੂਰਭਾਵੇਨ ਤਂ ਅਸੁਤ੍ਵਾਵ ਕੁਮਾਰਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੇਹਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਤੋ. ਓਰਿਮਤੀਰੇ ਠਿਤਪੁਤ੍ਤੋ ਮਾਤਰਂ ਨਦੀਮਜ੍ਝੇ ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰਯਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਂ ਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵੇਗੇਨ ਉਦਕੇ ਪਤਿ. ਇਤਿਸ੍ਸਾ ਬਾਲਪੁਤ੍ਤਂ ਸੇਨੋ ਹਰਿ, ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤੋ ਉਦਕੇਨ ਵੂਲ਼੍ਹੋ.

ਸਾ ‘‘ਏਕੋ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਨੇਨ ਗਹਿਤੋ, ਏਕੋ ਉਦਕੇਨ ਵੂਲ਼੍ਹੋ, ਪਨ੍ਥੇ ਮੇ ਪਤਿ ਮਤੋ’’ਤਿ ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੀ ਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਏਕਂ ਪੁਰਿਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਵਾਸਿਕੋਸਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਕੋਮ੍ਹਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰੇ ਅਸੁਕਵੀਥਿਯਂ ਏਵਰੂਪਂ ਅਸੁਕਕੁਲਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਜਾਨਾਸਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਨਾਮਿ, ਅਮ੍ਮ, ਤਂ ਪਨ ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਸਚੇ ਅਞ੍ਞਂ ਜਾਨਾਸਿ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਨ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਦੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤ੍ਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਦੇਸਿ, ਅਜ੍ਜ ਤੇ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠੋ ਮੇ, ਤਾਤ, ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਸੋ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਵੁਟ੍ਠੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਵੁਟ੍ਠਕਾਰਣਂ ਪਚ੍ਛਾ ਤੇ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਤਾਵ ਮੇ ਸੇਟ੍ਠਿਗੇਹੇ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਅਜ੍ਜ ਰਤ੍ਤਿਂ ਸੇਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਸੇਟ੍ਠਿਭਰਿਯਞ੍ਚ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਤਯੋਪਿ ਜਨੇ ਅਵਤ੍ਥਰਮਾਨਂ ਗੇਹਂ ਪਤਿ, ਤੇ ਏਕਚਿਤਕਸ੍ਮਿਂ ਝਾਯਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਧੂਮੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਨਿਵਤ੍ਥਵਤ੍ਥਂ ਪਤਮਾਨਂ ਨ ਸਞ੍ਜਾਨਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਯਥਾਜਾਤਾਵ ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਪਰਿਦੇਵਨ੍ਤੀ –

‘‘ਉਭੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਕਾਲਕਤਾ, ਪਨ੍ਥੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪਤੀ ਮਤੋ;

ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਚ ਭਾਤਾ ਚ, ਏਕਚਿਤਮ੍ਹਿ ਡਯ੍ਹਰੇ’’ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੨.੪੯੮) –

ਵਿਲਪਨ੍ਤੀ ਪਰਿਬ੍ਭਮਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ ਕਚਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕੇ ਓਕਿਰਨ੍ਤਾ ਲੇਡ੍ਡੂਹਿ ਪਹਰਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਅਟ੍ਠਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਮਾਨਂ ਅਦ੍ਦਸ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮਿਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ.

ਸਾ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸਤ੍ਥਾਰਾ ਏਕਂ ਵਿਨਯਧਰਤ੍ਥੇਰਿਂ ਬਾਹਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਨ੍ਦਨਵਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਏਤਦਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਿਯਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਨਯਧਰਤ੍ਥੇਰੀਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਂ ਲਭੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਂ ਠਪੇਸਿ. ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਾਯ ਸਮਿਜ੍ਝਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਗੋਤਮਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਾਸਨੇ ਅਯਂ ਪਟਾਚਾਰਾ ਨਾਮੇਨ ਵਿਨਯਧਰਤ੍ਥੇਰੀਨਂ ਅਗ੍ਗਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਂ ਏਵਂ ਪਤ੍ਥਿਤਪਤ੍ਥਨਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਞ੍ਞੋ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਯਥਾ ਵਿਹਾਰਾਭਿਮੁਖਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਂ ਅਕਾਸਿ. ਪਰਿਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਇਤੋ ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਮਾ ਦਦਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਪੇਥ, ਮਾ ਨਂ ਵਾਰਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਵਿਦੂਰਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਕਾਲੇ ‘‘ਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭ ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਤਂ ਖਣਂਯੇਵ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿ. ਤਸ੍ਮਿਂਕਾਲੇ ਨਿਵਤ੍ਥਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਤਿਤਭਾਵਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਉਤ੍ਤਰਸਾਟਕਂ ਖਿਪਿ. ਸਾ ਤਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੇਸੁ ਪਾਦੇਸੁ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਮੇ ਹੋਥ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਮੇ ਹੋਥ. ਏਕਞ੍ਹਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਸੇਨੋ ਗਣ੍ਹਿ, ਏਕੋ ਉਦਕੇਨ ਵੂਲ਼੍ਹੋ, ਪਨ੍ਥੇ ਮੇ ਪਤਿ ਮਤੋ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚੇਵ ਮੇ ਭਾਤਾ ਚ ਗੇਹੇਨ ਅਵਤ੍ਥਟਾ ਏਕਚਿਤਕਸ੍ਮਿਂ ਝਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਾਚਾਰੇ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਤਵ ਤਾਣਂ ਸਰਣਂ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਤਾਸਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਤਵ ਇਦਾਨਿ ਏਕੋ ਪੁਤ੍ਤਕੋ ਸੇਨੇਨ ਗਹਿਤੋ, ਏਕੋ ਉਦਕੇਨ ਵੂਲ਼੍ਹੋ, ਪਨ੍ਥੇ ਪਤਿ ਮਤੋ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚੇਵ ਭਾਤਾ ਚ ਗੇਹੇਨ ਅਵਤ੍ਥਟਾ; ਏਵਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਂਸਾਰੇ ਪੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਮਤਕਾਲੇ ਤਵ ਰੋਦਨ੍ਤਿਯਾ ਪਗ੍ਘਰਿਤਅਸ੍ਸੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਾਨਂ ਉਦਕਤੋ ਬਹੁਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਚਤੂਸੁ ਸਮੁਦ੍ਦੇਸੁ ਜਲਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ,

ਤਤੋ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸੁਜਲਂ ਅਨਪ੍ਪਕਂ;

ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਰਸ੍ਸ ਸੋਚਨਾ,

ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਅਮ੍ਮ ਤੁਵਂ ਪਮਜ੍ਜਸੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗਪਰਿਯਾਯਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰੇ ਸੋਕੋ ਤਨੁਤ੍ਤਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਤਨੁਭੂਤਸੋਕਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਤ੍ਥਾ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਾਚਾਰੇ ਪੁਤ੍ਤਾਦਯੋ ਨਾਮ ਪਰਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਣਂ ਵਾ ਲੇਣਂ ਵਾ ਸਰਣਂ ਵਾ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ ਤੇ ਨ ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਪਨ ਸੀਲਂ ਵਿਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮਿਮਗ੍ਗਂ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸੋਧੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾ ਤਾਣਾਯ, ਨ ਪਿਤਾ ਨਾਪਿ ਬਨ੍ਧਵਾ;

ਅਨ੍ਤਕੇਨਾਧਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਨਤ੍ਥਿ ਞਾਤੀਸੁ ਤਾਣਤਾ. (ਧ. ਪ. ੨੮੮; ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੨.੫੦੧);

‘‘ਏਤਮਤ੍ਥਵਸ੍ਸਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸੀਲਸਂਵੁਤੋ;

ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਵਿਸੋਧਯੇ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨੮੯);

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਟਾਚਾਰਾ ਮਹਾਪਥਵਿਯਂ ਪਂਸੁਪਰਿਮਾਣੇ ਕਿਲੇਸੇ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਹਿਣਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਟਿਤਾਚਾਰਤ੍ਤਾ ਪਟਾਚਾਰਾਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਸਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕੁਟੇਨ ਉਦਕਂ ਆਦਾਯ ਪਾਦੇ ਧੋਵਨ੍ਤੀ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਿ, ਤਂ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿ. ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਆਸਿਤ੍ਤਂ ਤਤੋ ਦੂਰਤਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਆਸਿਤ੍ਤਂ ਤਤੋਪਿ ਦੂਰਤਰਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਤਦੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਯੋ ਵਯੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਪਠਮਂ ਆਸਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਪਠਮਵਯੇਪਿ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਦੂਰਤਰਂ ਗਤਂ ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਆਸਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇਪਿ ਮਰਨ੍ਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਦੂਰਤਰਂ ਗਤਂ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਆਸਿਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇਪਿ ਮਰਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਓਭਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਪਟਾਚਾਰੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਨਤੋ ਤੇਸਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਾਹਮ੍ਪਿ ਏਕਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੧੩. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇ, ਅਪਸ੍ਸਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;

ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਪਸ੍ਸਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਯਾ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਉਦਯਞ੍ਚ ਵਯਞ੍ਚ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਪਸ੍ਸਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਉਦਯਞ੍ਚ ਵਯਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਇਤਰਸ੍ਸ ਜੀਵਨਤੋ ਏਕਾਹਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਪਟਾਚਾਰਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.

ਪਟਾਚਾਰਾਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.