੧੧. ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰੇਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਿਹਿਭਾਵੋ ਨਾਮ ਅਯੁਤ੍ਤੋ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਮਰਣਮ੍ਹਿ ਮੇ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਣੂਪਾਯਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਪਾਤੋਵ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਾਯ ਸਪ੍ਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਟੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਪ੍ਪੋ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਾਮ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਡਂਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ‘‘ਆਹਰਥ, ਅਹਂ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਕੁਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤੇਨ ਸਪ੍ਪੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਡਂਸਾਪੇਤਿ, ਸਪ੍ਪੋ ਡਂਸਿਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਕੁਟੇ ਹਤ੍ਥਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਆਲੋਲੇਤਿ, ਘੋਰਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨੇਵ ਨਂ ਸਪ੍ਪੋ ਡਂਸਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਆਸੀਵਿਸੋ, ਘਰਸਪ੍ਪੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਤਂ ਪਹਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਛਡ੍ਡਿਤੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਨ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਘੋਰਸਪ੍ਪੋ, ਘਰਸਪ੍ਪੋ ਏਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਘੋਰਸਪ੍ਪੋਯੇਵਾਵੁਸੋ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਫਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਸੁਯਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਗਹਿਤੋ, ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਏਵਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਡਂਸਾਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਮੁਖੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਪਕ੍ਖਿਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤਂ ਡਂਸਾਪੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਨ੍ਹਾਪਿਤੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਖੁਰੇ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕੇਸੇ ਓਹਾਰੇਤਿ. ਸੋ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪਿਤਂ ਖੁਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਗੀਵਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਗੀਵਂ ਉਪਨਿਧਾਯ ਖੁਰਧਾਰਂ ਗਲਨਾਲ਼ਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਮਾਲ਼ਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਵਿਮਲਚਨ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਯ ਸੁਧੋਤਮਣਿਖਨ੍ਧਮਿਵ ਚ ਨਿਮ੍ਮਲਂ ਸੀਲਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਨ੍ਤੀ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਪੀਤਿਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਖੁਰਂ ਆਦਾਯ ਵਿਹਾਰਮਜ੍ਝਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਕਹਂ ਗਤੋਸਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘‘ਇਮਿਨਾ ਖੁਰੇਨ ਗਲਨਾਲ਼ਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਗਤੋਮ੍ਹਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਮਤੋਸੀ’’ਤਿ? ਇਦਾਨਿਮ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬੋ ਜਾਤੋ. ਅਹਞ੍ਹਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਖੁਰੇਨ ਗਲਨਾਲ਼ਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਞਾਣਖੁਰੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਿਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਯਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਣਾਸਵਾ ਨਾਮ ਸਹਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਂ ‘‘ਖੀਣਾਸਵੋ’’ਤਿ ਵਦਥ, ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਨਾਯਂ ਕਸ੍ਮਾ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ, ਕਿਮਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਕਾਰਣਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਸੋ ਸਪ੍ਪੋ ਏਤਂ ਨ ਡਂਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਤਾਵ ਸਪ੍ਪੋ ਇਮਸ੍ਸ ਇਤੋ ਤਤਿਯੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਦਾਸੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਡਂਸਿਤੁਂ ਨ ਵਿਸਹਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਨੇਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਏਕਂ ਕਾਰਣਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਪ੍ਪਦਾਸੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.

ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰੇਕੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਏਕਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਇਤਰੋ ਸਾਸਨੇ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਭਿਰਤਕਾਲੇ ਮਲਗ੍ਗਹਿਤੇ ਸਮਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸੋਣ੍ਡਿਤੀਰੇ ਨਿਮ੍ਮਲੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਹਾਯਕੋਪਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਇਮੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦਾਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਲੋਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਵਾ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਵਾ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਕਿਂ ਦਾਨਾਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੀਵਿਤੇਨ, ਯੇ ਮਯਂ ਕਪਾਲਹਤ੍ਥਾ ਪਰਕੁਲੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਾਮ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪਂ ਨ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਗਿਹਿਭਾਵਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਮਯਾ ‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਠਮਂ ਗਿਹਿਭਾਵੇ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਗੁਣਂ ਕਥੇਤਿ, ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣ’’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਸਮਣਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਸੁ ਲੋਭੇਨਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨਭਿਰਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਯੋ ਪਨ ਤੇਨੇਵ ਤਦਾ ਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਕਤੋ, ਸ੍ਵਸ੍ਸ ਏਤਰਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਜਾਤੋਤਿ.

ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯਂ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁ ਖੁਰਧਾਰਂ ਗਲਨਾਲ਼ਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਖਣੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਦਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਭੂਮਿਯਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕੁਸੀਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਹਿ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਨਤੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਖਣਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੧੨. ‘‘ਯੋ ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵੇ, ਕੁਸੀਤੋ ਹੀਨਵੀਰਿਯੋ;

ਏਕਾਹਂ ਜੀਵਿਕਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਵੀਰਿਯਮਾਰਭਤੋ ਦਲ਼੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕੁਸੀਤੋਤਿ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਹੀਨਵੀਰਿਯੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬੀਰਿਯੋ. ਵੀਰਿਯਮਾਰਭਤੋ ਦਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਜ੍ਝਾਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਂ ਥਿਰਂ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਏਕਾਦਸਮਂ.