੬. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਪਥਵਿਸਮੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੋ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਥੇਰਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਚ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਪਾਕਟੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਮ੍ਪਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਤਂ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਵਿਯ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਮਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਥੇਰੇ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿ. ਥੇਰਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਣ੍ਣੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਰੀਰਂ ਫੁਸਿ, ਤੇਨਾਪਿ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਯੇਵ. ਸੋ ‘‘ਦਾਨਿ ਥੇਰੋ ਵਿਹਾਰੂਪਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੋਮ੍ਹੀਤਿ ਕਣ੍ਣਸਕ੍ਖਲਿਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾਵ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ਥੇਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਸਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਚ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਚ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਗ੍ਗਜੇਟ੍ਠਭਾਤਰਾ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਪਹਟਭਾਵਂ ਸਤ੍ਥਾ ਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੀਹਨਾਦਂ ਪਨ ਨਦਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਰਿਸਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਕੁਞ੍ਚਿਕਹਤ੍ਥਾ ਪਰਿਵੇਣਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਇਦਾਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੧੧) ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਸੁਂ. ਥੇਰੋਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਯਾ ਪਹਟੋ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਨੂਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਯੇ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਅਨੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਅਸ੍ਸ, ਸੋ ਇਧ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਆਸਜ੍ਜ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਥਵਿਯਂ ਸੁਚਿਮ੍ਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਸੁਚਿਮ੍ਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਥਵੀਸਮਚਿਤ੍ਤਤਞ੍ਚ ਆਪੋਤੇਜੋਵਾਯੋ ਰਜੋਹਰਣਚਣ੍ਡਾਲਕੁਮਾਰਕਉਸਭਛਿਨ੍ਨਵਿਸਾਣਸਮਚਿਤ੍ਤਤਞ੍ਚ ਅਹਿਕੁਣਪਾਦੀਹਿ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯੇਨ ਅਟ੍ਟਿਯਨਞ੍ਚ ਮੇਦਕਥਾਲਿਕਾ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯਪਰਿਹਰਣਞ੍ਚ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਇਮਾਹਿ ਚ ਪਨ ਨਵਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਥੇਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇ ਕਥੇਨ੍ਤੇ ਨਵਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਕਮ੍ਪਿ. ਰਜੋਹਰਣਚਣ੍ਡਾਲਕੁਮਾਰਕਮੇਦਕਥਾਲਿਕੋ ਪਮਾਨਂ ਪਨ ਆਹਰਣਕਾਲੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋ ਉਦਪਾਦਿ.

ਥੇਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਯੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਕਲਸਰੀਰੇ ਡਾਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਸੋ ਤਾਵਦੇਵ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨਦੋਸਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਥੇਰਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਖਮ ਇਮਸ੍ਸ ਮੋਘਪੁਰਿਸਸ੍ਸ, ਯਾਵਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਧਾ ਮੁਦ੍ਧਾ ਨ ਫਲਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ‘‘ਖਮਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਸ ਆਯਸ੍ਮਤੋ, ਖਮਤੁ ਚ ਮੇ ਸੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਸਚੇ ਮਯ੍ਹਂ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਥਯਿਂਸੁ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਦਾਨਾਵੁਸੋ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਨੋਪਮਗੁਣਂ, ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਨਾਮ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪਰਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਕੋਪਂ ਵਾ ਦੋਸਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਖਮਾਪੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਿਂ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਕ੍ਕਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਨਂ ਕੋਪਂ ਵਾ ਦੋਸਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਮਹਾਪਥਵੀਸਦਿਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਨ੍ਦਖੀਲਸਦਿਸਂ ਪਸਨ੍ਨਉਦਕਰਹਦਸਦਿਸਞ੍ਚ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੯੫. ‘‘ਪਥਵਿਸਮੋ ਨੋ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ,

ਇਨ੍ਦਖਿਲੁਪਮੋ ਤਾਦਿ ਸੁਬ੍ਬਤੋ;

ਰਹਦੋਵ ਅਪੇਤਕਦ੍ਦਮੋ,

ਸਂਸਾਰਾ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਨੋ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾ ਨਾਮ ਪਥਵਿਯਂ ਸੁਚੀਨਿ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਨਿਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਸੁਚੀਨਿ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਾਦੀਨਿਪਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਨਾਮ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਖਾਤਂ ਇਨ੍ਦਖੀਲਂ ਦਾਰਕਾਦਯੋ ਓਮੁਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿਪਿ ਊਹਦਨ੍ਤਿਪਿ, ਅਪਰੇ ਪਨ ਤਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਥਵਿਯਾ ਇਨ੍ਦਖੀਲਸ੍ਸ ਚ ਨੇਵ ਅਨੁਰੋਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਧੋ; ਏਵਮੇਵ ਯ੍ਵਾਯਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਟ੍ਠਹਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਿਯਭਾਵੇਨ ਤਾਦਿ, ਵਤਾਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਤਾਯ ਸੁਬ੍ਬਤੋ. ਸੋ ‘‘ਇਮੇ ਮਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰਞ੍ਚ ਅਸਕ੍ਕਾਰਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਨੇਵ ਅਨੁਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਨੋ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਪਥਵਿਸਮੋ ਚ ਇਨ੍ਦਖਿਲੁਪਮੋ ਏਵ ਚ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਅਪਗਤਕਦ੍ਦਮੋ ਰਹਦੋ ਪਸਨ੍ਨੋਦਕੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਪਗਤਕਿਲੇਸਤਾਯ ਰਾਗਕਦ੍ਦਮਾਦੀਹਿ ਅਕਦ੍ਦਮੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ. ਤਾਦਿਨੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤੀਸੁ ਸਂਸਰਣਵਸੇਨ ਸਂਸਾਰਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਨਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.