੭. ਕੋਸਮ੍ਬਿਵਾਸੀਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸਾਮਣੇਰਵਤ੍ਥੁ
ਸਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਮਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਮਣੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਏਕੋ ਕਿਰ ਕੋਸਮ੍ਬਿਵਾਸੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੁਪਸਮ੍ਪਦੋ ‘‘ਕੋਸਮ੍ਬਿਵਾਸੀਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਤਿਚੀਵਰਞ੍ਚੇਵ ਸਪ੍ਪਿਫਾਣਿਤਞ੍ਚ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਇਦਂ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ ਮਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਸ੍ਸਂ ਵਾਸਿਤਾ, ਅਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਵਿਹਾਰੇ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸਾ ਇਮਂ ਲਾਭਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਗਣ੍ਹਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਹੋਤੁ, ਉਪਾਸਕ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਸਾਮਣੇਰੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਅਧਿਵਾਸੇਸਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥਾ’’ਤਿ ਅਦਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ਕੇਸੇ ਤੇਮੇਤ੍ਵਾ ਤਚਪਞ੍ਚਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਖੁਰਗ੍ਗੇਯੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ.
ਥੇਰੋ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਾਮਣੇਰਂ ਭਣ੍ਡਕਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਏਕਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਕਾਲੋ ਜਾਤੋ, ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਅਥ ਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਵੇਲਾਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਥੇਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤੁਂ ਓਕਾਸਂ ਨਾਲਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਮਮ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਵਸ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਤੇ ਆਗਨ੍ਤੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਬਹਿ ਵਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਿਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤੋਵ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤਿਯੋ ਦਿਵਸੋ ਏਕਸੇਨਾਸਨੇ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ, ‘ਸਚੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਥੇਰੋ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਮਞ੍ਚਕਸਮੀਪੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਸਾਮਣੇਰਂ ਨਿਕ੍ਖਮਾਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਚਕਪਸ੍ਸੇ ਠਪਿਤਬੀਜਨਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਬੀਜਨਿਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗੇਨ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਕਟਸਾਰਕਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬੀਜਨਿਂ ਉਦ੍ਧਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਮਣੇਰ, ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਾ’’ਤਿ ਆਹ, ਬੀਜਨਿਪਤ੍ਤਦਣ੍ਡਕੋ ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਹਞ੍ਞਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਅਕ੍ਖਿ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਸੋ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਕ੍ਖਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਵਤ੍ਤਕਰਣਕਾਲੇ ਚ ਪਨ ‘‘ਅਕ੍ਖਿ ਮੇ ਭਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਅਕ੍ਖਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਮੁਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮੁਞ੍ਜਨਿਂ ਆਦਾਯ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਞ੍ਚ ਮੁਖਧੋਵਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਧੋਵਨੋਦਕਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵੇਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਦਦਮਾਨੋ ਏਕੇਨੇਵ ਹਤ੍ਥੇਨ ਅਦਾਸਿ.
ਅਥ ਨਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਆਹ – ‘‘ਅਸਿਕ੍ਖਿਤੋ ਵਤਾਯਂ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਏਕੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਜਾਨਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ‘‘ਨ ਏਵਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ, ਏਕੋ ਪਨ ਮੇ ਹਤ੍ਥੋ ਨ ਤੁਚ੍ਛੋਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਸਾਮਣੇਰਾ’’ਤਿ? ਸੋ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸੋ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਯਾ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਾਹਿ ਮੇ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਨਾਹਮੇਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਮੇ ਹੋਹੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕਦਾਰਕਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾਮਣੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਤ੍ਥਾਯ ਕਥੇਸਿਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨੇਵੇਤ੍ਥ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ. ਵਟ੍ਟਸ੍ਸੇਵੇਸੋ ਦੋਸੋ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ, ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨੇਵ ਨਾਰੋਚਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਸਾਮਣੇਰੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸਿਯਮਾਨੋਪਿ ਅਨਸ੍ਸਾਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਂਵੇਗੋ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਪਾਯਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਮਨੀਯਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤਿਰੇਕਂ ਅਫਾਸੁਕਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਆਹ – ‘‘ਖਮਨੀਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤਿਰੇਕਂ ਅਫਾਸੁਕਂ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਦਹਰਸਾਮਣੇਰੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤਿਰੇਕਗੁਣੋ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਇਮਿਨਾ ਕਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ਸੋ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤੋ ਆਹ – ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਖਮਾਪਿਯਮਾਨੋ ਮਂ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ ‘ਨੇਵੇਤ੍ਥ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ. ਵਟ੍ਟਸ੍ਸੇਵੇਸੋ ਦੋਸੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ, ਇਤਿ ਮਂ ਅਸ੍ਸਾਸੇਸਿਯੇਵ, ਮਯਿ ਨੇਵ ਕੋਪਂ, ਨ ਦੋਸਮਕਾਸਿ, ਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਰੂਪੋ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਖੀਣਾਸਵਾ ਨਾਮ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਸਨ੍ਤਮਾਨਸਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੯੬. ‘‘ਸਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਸਨ੍ਤਾ ਵਾਚਾ ਚ ਕਮ੍ਮ ਚ;
ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਮਨਂ ਸਨ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬੁਤਂ. ਤਥਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਵਾਚਾ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨਯੇਨ ਹੇਤੁਨਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਉਪਸਮੇਨ ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਾਦਿਨੋਤਿ ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ.
ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਕੋਸਮ੍ਬਿਵਾਸੀਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਸੇਸਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਕੋਸਮ੍ਬਿਵਾਸੀਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸਾਮਣੇਰਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.