੧. ਅਞ੍ਞਤਰਪੁਰਿਸਵਤ੍ਥੁ

ਦੀਘਾ ਜਾਗਰਤੋ ਰਤ੍ਤੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਸੇਨਦਿਕੋਸਲਞ੍ਚੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਚ ਪੁਰਿਸਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਛਣਦਿਵਸੇ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਸੇਤਂ ਏਕਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥਿਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਰੋਤਿ. ਉਸ੍ਸਾਰਣਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਪੋਥਿਯਮਾਨੋ ਮਹਾਜਨੋ ਪਲਾਯਨ੍ਤੋ ਗੀਵਂ ਪਰਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਪਿ ਓਲੋਕੇਤਿਯੇਵ. ਰਾਜੂਨਂ ਕਿਰ ਸੁਦਿਨ੍ਨਦਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਫਲਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਉਪਰਿਤਲੇ ਠਿਤਾ ਏਕਂ ਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਵ ਅਪਗਚ੍ਛਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਲਾਹਕਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਪਤਨਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਕਂ ਅਮਚ੍ਚਂ ਆਹ – ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਤੇ ਮਯਾ ਓਲੋਕਿਤਪਾਸਾਦੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥੇਕਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਅਦ੍ਦਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਦਸਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਸਾਮਿਕਅਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ‘‘ਸਸਾਮਿਕਾ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਮਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਏਹਿ, ਭੋ, ਰਾਜਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਭਰਿਯਂ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਯੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ‘‘ਮਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਲਂ, ਦੇਵ, ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸੁਙ੍ਕਂ ਦਦਾਮਿ, ਘਰੇਯੇਵ ਮੇ ਜੀਵਿਕਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਤਵ ਸੁਙ੍ਕੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਜ੍ਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਂ ਉਪਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਫਲਕਞ੍ਚ ਆਵੁਧਞ੍ਚ ਦਾਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਕਞ੍ਚਿਦੇਵਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਮਰਣਭਯਭੀਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੇ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੇ ‘‘ਏਕਮਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਇਤੋ ਯੋਜਨਮਤ੍ਥਕੇ ਨਦਿਯਾ ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਮਮ ਨ੍ਹਾਨਵੇਲਾਯ ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲਾਨਿ ਚੇਵ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚ ਆਹਰ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਨਾਗਚ੍ਛਸਿ, ਆਣਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੇਵਕੋ ਕਿਰ ਚਤੂਹਿਪਿ ਦਾਸੇਹਿ ਪਤਿਕਿਟ੍ਠਤਰੋ. ਧਨਕ੍ਕੀਤਾਦਯੋ ਹਿ ਦਾਸਾ ‘‘ਸੀਸਂ ਮੇ ਰੁਜ੍ਜਤਿ, ਪਿਟ੍ਠਿ ਮੇ ਰੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਸੇਵਕਸ੍ਸੇਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਣਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ‘‘ਅਵਸ੍ਸਂ ਮਯਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਗਭਵਨੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਹਂ ਕੁਹਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਮਰਣਭਯਭੀਤੋ ਵੇਗੇਨ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਮੇ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਉਦ੍ਧਨਮਤ੍ਥਕੇ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਯਾਵ ਭਤ੍ਤਂ ਓਤਰਤਿ, ਤਾਵ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕੇਨ ਕਞ੍ਜਿਕਂ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਲ੍ਲਮੇਵ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਓਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਯੋਜਨਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਕਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਨੁਚ੍ਛਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਥੋਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਅਦ੍ਧਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਯਾ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਥੋਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਿਟ੍ਠਂ ਭਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜ ਸਾਮੀਤਿ. ਸੋ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਮੁਟ੍ਠਿਂ ਉਦਕੇ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਦੀਪਦੇਸੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਨਾਗਾ ਸੁਪਣ੍ਣਾ ਦੇਵਤਾ ਚ ਵਚਨਂ ਮੇ ਸੁਣਨ੍ਤੁ, ਰਾਜਾ ਮਯ੍ਹਂ ਆਣਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ ‘ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਮਂ ਆਣਾਪੇਸਿ, ਅਦ੍ਧਿਕਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਚ ਮੇ ਭਤ੍ਤਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿਸਂਸਂ, ਉਦਕੇ ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਸਤਾਨਿਸਂਸਂ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਪੁਞ੍ਞਫਲਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਮ੍ਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਵਤ੍ਥੋ ਨਾਗਰਾਜਾ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਲ੍ਲਕਵੇਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਪੁਨਪਿ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਤਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪੁਨਪਿ ‘‘ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਦੇਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਸੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਂ ਅਦਾਸਿ.

ਰਾਜਾ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਬਹੁਮਾਯਾ, ਸਚੇ ਸੋ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਮੇ ਨ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮੁਦ੍ਦਿਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰਾਪੇਸਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਨ੍ਹਾਨਵੇਲਾਯਮੇਵਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਂ ਪਕ੍ਕੋਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਵਰਿਤੁਂ, ਰਾਜਾ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਮੁਦ੍ਦਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗੇਹਂ ਆਹਰਾਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਰਾਜਦੂਤੋ ਅਹਂ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਇਦਾਨਿ ਜੀਵਿਤਂ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿਉਮ੍ਮਾਰੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਂ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੂਪਰਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਯਾ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਗਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਥ, ਰਾਜਾ ਮਂ ਅਕਾਰਣੇਨ ਵਿਨਾਸੇਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਰਵਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਮ ਮੁਦੁਹਦਯਾ, ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮਕਾਸਿ. ਇਮੇ ਹਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਖਿਤਕਾਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਭਿਭੂਤਕਾਲੇ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ‘‘ਮੇ ਅਞ੍ਞਂ ਤਾਣਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਰਞ੍ਞੋਪਿ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਵਿਭਾਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਘਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇਯੇਵ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸਾ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਾਯ ਉਕ੍ਖਲਿਯਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਕਂ ਪਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਪਰੇਹਿ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪੁਨ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਤੇ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਰਾਜਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭੀਤੋ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਮਾਨਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਮੇ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ, ਉਦਾਹੁ ਮੇ ਰਜ੍ਜਂ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਕਲਰਤ੍ਤਿਂ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਮੀਲੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯ ਏਵ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਮਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਮਹਨ੍ਤਾ ਭੇਰਵਸਦ੍ਦਾ ਸੁਤਾ, ‘ਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਵਾ ਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਤੇਨ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਂ ਤੇ ਸਦ੍ਦਾ ਸੁਤਾਤਿ? ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਦੁ-ਇਤਿ ਸ-ਇਤਿ ਨ-ਇਤਿ ਸੋ-ਇਤੀਤਿ ਇਮੇ ਸਦ੍ਦੇ ਅਸ੍ਸੋਸਿਂ, ਇਮੇਸਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਉਪਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਮਹਾਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਮੇ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਭਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਰਿਯਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਤੇ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਭੀਤੋ, ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਅਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨ ਪਟਿਘਾਤਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾ ਭਾਯਿ, ਅਹਂ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਬ੍ਬਸਤਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ਹਤ੍ਥਿਸਤਂ ਅਸ੍ਸਸਤਂ ਉਸਭਸਤਂ ਧੇਨੁਸਤਂ ਅਜਸਤਂ ਉਰਬ੍ਭਸਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸਤਂ ਸੂਕਰਸਤਂ ਦਾਰਕਸਤਂ ਦਾਰਿਕਾਸਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਕੇਕਂ ਪਾਣਜਾਤਿਂ ਸਤਂ ਸਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚੇ ਮਿਗਜਾਤਿਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਾਦਨੀਯਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਮਨੁਸ੍ਸੇਪਿ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਮ ਜੀਵਿਤਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਲਾਭੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਣੇ ਸੀਘਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਣਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਧਿਕਤਰਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਕੋਸਲਸਂਯੁਤ੍ਤੇ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਮਹਾਯਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਉਸਭਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਚ੍ਛਤਰਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਚ੍ਛਤਰਿਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਅਜਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਉਰਬ੍ਭਸਤਾਨਿ ਥੂਣੂਪਨੀਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ. ਯੇਪਿਸ੍ਸ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦਾਸਾਤਿ ਵਾ ਪੇਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾਤਿ ਵਾ, ਤੇਪਿ ਦਣ੍ਡਤਜ੍ਜਿਤਾ ਭਯਤਜ੍ਜਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਾ ਰੁਦਮਾਨਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੦).

ਮਹਾਜਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁਞਾਤੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ, ਮਹਾਪਥਵੀਉਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਪਾਕਤਿਕਾਨਿ, ਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪਾਨਿ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇਨ ਆਸਿਵਿਸਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਮੇ ਏਵਰੂਪੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਤੇ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਤਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਜੀਵਿਤਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਲਾਭੋ’’ਤਿ ਇਮੇ ਪਾਣੇ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਨ੍ਤਿ. ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ, ‘‘ਅਨ੍ਧਬਾਲੋਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਭਕ੍ਖੋਸਿ, ਅਨੇਕਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਕਤਿਕਂ ਦੋਣਪਾਕਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਸਿ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਰਟ੍ਠੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਤੇ ਮਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ, ਦੇਵੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਹਂ ਤਯਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਮਰਣੇਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਲਾਭੋ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਅਨ੍ਧਬਾਲਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਖਿਪਸਿ, ਧੁਰਵਿਹਾਰੇ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤੀਤਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣੋ ਸਤ੍ਥਾ ਵਸਤਿ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੋਵਾਦਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਾਜਾ ਸਲ੍ਲਹੁਕੇਹਿ ਯਾਨੇਹਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਕੁਤੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਠਮਤਰਂ ਆਲਪਿ. ਸੋ ਤੁਣ੍ਹੀਯੇਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਤੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞਾ ਕਿਰ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ. ਅਥ ਨਂ ਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਪੁਰੋਹਿਤੋ ‘ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਤ੍ਥਾਯ ਸਬ੍ਬਸਤੇ ਪਾਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਯਞ੍ਞੇ ਯਜਿਤੇ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਪਾਣੇ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ, ਤੇਨਾਯਂ ਮਯਾ ਇਧਾਨੀਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ’’ਤਿ? ਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਏਕੋਭਾਸੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹ – ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਪਕਮ੍ਮਿਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਆਵੀਕਰੋਨ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੂ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਹਿ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਣਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –

ਅਤੀਤੇ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਖੀਣਾਸਵਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਬਾਰਾਣਸਿਮਗਮਾਸਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਯੋਪਿ ਬਹੁਤਰਾਪਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕੋਟਿਵਿਭਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਾ ਸਹਾਯਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹੇ ਬਹੁਧਨਂ, ਤੇਨ ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਰੂਪੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੇ ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ, ਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਏਕੋਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਤਾਵ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਤਿਖਿਣਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤਾ ਮਧੁਰਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੀਵਿਤਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੋਪਿ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਦੇਵਸਿਕਂ ਤਿਵਸ੍ਸਿਕਗਨ੍ਧਸਾਲਿਭਤ੍ਤਂ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸੇਹਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਪਰੋਪਿ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪੂਵਖਜ੍ਜਕਵਿਕਤਿਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਪਰੋਪਿ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ‘ਧਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਾ ਇਤ੍ਥੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਨੇਨ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਦਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਤਸ੍ਸ ਕਥਾਯ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.

ਤੇ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਭਿਰੂਪਾਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਧਨਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਾਰਦਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਵਸੇਸੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ, ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ‘‘ਵਦੇਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਠਮਂ ਤੇ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੋ ਨਾਮ ਸੁਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਦੁ-ਇਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਨ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਗਾਥਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ –

‘‘ਦੁਜ੍ਜੀਵਿਤਮਜੀਵਿਮ੍ਹ, ਯੇ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਦਦਮ੍ਹਸੇ;

ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ, ਦੀਪਂ ਨਾਕਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੫੩; ਪੇ. ਵ. ੮੦੪);

ਅਥ ਰਞ੍ਞੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁਤਿਯਸਦ੍ਦੋ ਤਤਿਯਸਦ੍ਦੋ ਚਤੁਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਵਸੇਸਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋ –

‘‘ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸੋ;

ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ, ਕਦਾ ਅਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਅਨ੍ਤੋ ਕੁਤੋ ਅਨ੍ਤੋ, ਨ ਅਨ੍ਤੋ ਪਟਿਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਤਦਾ ਹਿ ਪਕਤਂ ਪਾਪਂ, ਮਮ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਮਾਰਿਸਾ.

‘‘ਸੋਹਂ ਨੂਨ ਇਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯੋਨਿਂ ਲਦ੍ਧਾਨ ਮਾਨੁਸਿਂ;

ਵਦਞ੍ਞੂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਾਹਾਮਿ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੫੪-੫੬; ਪੇ. ਵ. ੮੦੨, ੮੦੩, ੮੦੫) –

ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕਕਮੇਵ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਰਞ੍ਞਾ ਕਿਰ ਪਸੇਨਦਿਕੋਸਲੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸੁਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਭਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਏਵ, ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਂਵੇਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ‘‘ਭਾਰਿਯਂ ਵਤਿਦਂ ਪਾਰਦਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ, ਏਕਂ ਕਿਰ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਨਕਾਲੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਪਰਦਾਰੇ ਸਿਨੇਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਲਭਿਂ, ਇਦਾਨਿ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਦਾਰੇ ਮਾਨਸਂ ਨ ਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਮੇ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਦੀਘਭਾਵੋ ਞਾਤੋ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਲਦ੍ਧੋ ਮੇ ਬਲਵਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞਾ ਤਾਵ ਅਜ੍ਜ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਦੀਘਭਾਵੋ ਞਾਤੋ, ਅਹਂ ਪਨ ਹਿਯ੍ਯੋ ਸਯਮੇਵ ਯੋਜਨਸ੍ਸ ਦੀਘਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਥਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿ ਦੀਘਾ ਹੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਯੋਜਨਂ ਦੀਘਂ ਹੋਤਿ, ਬਾਲਸ੍ਸ ਪਨ ਸਂਸਾਰੋ ਦੀਘੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੦. ‘‘ਦੀਘਾ ਜਾਗਰਤੋ ਰਤ੍ਤਿ, ਦੀਘਂ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਂ;

ਦੀਘੋ ਬਾਲਾਨ ਸਂਸਾਰੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦੀਘਾਤਿ ਰਤ੍ਤਿ ਨਾਮੇਸਾ ਤਿਯਾਮਮਤ੍ਤਾਵ, ਜਾਗਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਦੀਘਾ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਿਗੁਣਤਿਗੁਣਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਦੀਘਭਾਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮਙ੍ਕੁਣਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਕਂ ਸੇਮਾਨੋ ਮਹਾਕੁਸੀਤੋਪਿ, ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਸਯਨੇ ਸਯਮਾਨੋ ਕਾਮਭੋਗੀਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਪਨ ਪਧਾਨਂ ਪਦਹਨ੍ਤੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਚ, ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਚ, ਆਸਨਸਮੀਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਚ, ਸੀਸਰੋਗਾਦਿਫੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਚ੍ਛੇਦਨਾਦਿਂ ਪਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵੇਦਨਾਭਿਭੂਤੋ ਚ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਦ੍ਧਿਕੋ ਚ ਜਾਨਾਤਿ. ਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਮ੍ਪਿ ਚਤੁਗਾਵੁਤਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਿਲਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਘਂ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਿਗੁਣਤਿਗੁਣਂ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਸਕਲਦਿਵਸਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਪਟਿਪਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਤੋ ਗਾਮੋ ਕੀਵਦੂਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨਾਪਿ ‘‘ਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਨ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੋਪਿ ‘‘ਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਯੋਜਨਨ੍ਤੇਵ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਦੀਘਂ ਵਤਿਦਂ ਯੋਜਨਂ, ਏਕਯੋਜਨਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞੇਤਿ. ਬਾਲਾਨਨ੍ਤਿ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਤ੍ਥਂ ਪਨ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਬਾਲਾਨਂ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਂ ਯਂ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਭੇਦਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਵਿਜਾਨਤਂ ਸਂਸਾਰੋ ਦੀਘੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਏਵ ਦੀਘੋ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ, ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪). ਬਾਲਾਨਂ ਪਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤਿਦੀਘੋਯੇਵਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਤ੍ਤਾ. ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਜਾਤਾਤਿ.

ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਯੇਵ ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੋਚੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾ ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੁਤ੍ਤਾ ਸੀਸਂ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਸਕਾਨਿ ਗੇਹਾਨਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ‘‘ਚਿਰਂ ਜੀਵਤੁ ਨੋ, ਅਯ੍ਯਾ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਗੁਣਕਥਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਅਹੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਤਾਯਂ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਇਦਾਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਦਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸਨ੍ਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਏਕਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਆਯਾਚਿ – ‘‘ਸਾਮਿ ਦੇਵਰਾਜ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਏਕਸਤਰਾਜਾਨੋ ਏਕਸਤਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯੋ, ਸਚਾਹਂ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ, ਏਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਬਲਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਿਤਰਿ ਕਾਲਕਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵਤਾਯ ਮੇ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਬਲਿਮਸ੍ਸਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਸੇਨਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਰਾਜਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਅਪਰਮ੍ਪੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਰਾਜਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀਹਿ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਸੇਨਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਗਰੁਗਬ੍ਭਾ, ਤਂ ਓਹਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਜਨਂ ਵਿਸਪਾਨਕਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਸੋਧਾਪੇਸਿ. ਦੇਵਤਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਰਾਜਾਨੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਹਿਤਾ ਇਮੇ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਬਲਿਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ, ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ ਏਤੇ ਘਾਤੇਸ੍ਸਤਿ, ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਰਾਜਵਂਸੋ ਉਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇਪਿ, ਮੇ ਅਸੁਚਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਏਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਨਾਹਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਦੇਵਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਾਯਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ ਏਵਂ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਹਿਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰਾਜੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਰਾਜਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਤੇਹਿਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਾਲੇ ਸਕ੍ਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵ, ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਂ ਆਪਨ੍ਨੇਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਵਂਸੋ ਉਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਰਣਂ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਕ੍ਕੋ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਨਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਪਾਯਂ ਪਨ ਤੇ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪਾਯਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤ੍ਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਰਤ੍ਤਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਹਿ. ਅਥ ਤਂ ਰਾਜਾ ‘ਦੇਵਤਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਯਾਚਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ ‘ਤ੍ਵਂ ਏਕਸਤਰਾਜਾਨੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀਹਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਬਲਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਸੇਨਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਦੇਵਿਂ ਓਹਾਯ ਆਗਤੋ, ਨਾਹਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਬਲਿਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ, ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਾਜਾ ਤਂ ਆਣਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਤਾਯ ਇਮਂ ਉਪਾਯਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਦੇਵਤਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ.

ਰਾਜਾਪਿ ਤਂ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਸਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਰਾਜੂਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਾਜਾਨਮੇਵ ਵਨ੍ਦਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਯਿ ਸਬ੍ਬਰਾਜਜੇਟ੍ਠਕੇ ਠਿਤੇ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਂ ਵਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਜ੍ਝਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਤਯਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ, ਅਯਂ ਪਨ ਮੇ ਸਾਮਿਕੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਸ ਦਾਯਕੋ, ਇਮਂ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਪੂਜੇਸਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ਆਹ – ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਨ ਵਨ੍ਦਸਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਦਾਯਿਕਂ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਦੇਵਤਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵਨ੍ਦਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹਿਤਾ, ਨ ਦੇਵਤਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਤਂ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪੂਜੇਸਿ. ਪੁਨ ਸਾ ਰਾਜਾਨਂ ਆਹ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ‘ਦੇਵਤਾਯ ਮੇ ਏਤ੍ਤਕਾ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਾ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਦੇਵਤਾਯ ਉਪਰਿ ਵਾਮਪਸ੍ਸੇ ਰੁਕ੍ਖੋ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢੋ, ਸਾ ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਤਂ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪੂਜੇਸਿ.

ਸਾ ਕਥਯਮਾਨਾ ਠਿਤਾ ਰੋਦਿ ਚੇਵ ਹਸਿ ਚ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ‘‘ਕਿਂ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਦੇਵ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ’’? ‘‘ਨ ਮਾਦਿਸਿਯੋ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਨਂ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਰੋਦਸਿ ਚੇਵ ਹਸਸਿ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਣਾਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਹਞ੍ਹਿ ਅਤੀਤੇ ਕੁਲਧੀਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਕੁਲੇ ਵਸਨ੍ਤੀ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਂ ਪਾਹੁਨਕਂ ਆਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਿਤੁਕਾਮਾ ‘ਮਂਸਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਦਾਸਿਯਾ ਕਹਾਪਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਮਂਸਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਯ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਂਸ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਗੇਹਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਭਾਗੇ ਸਯਿਤਾਯ ਏਲ਼ਿਕਾਯ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿਂ. ਸਾਹਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾਯ ਏਲ਼ਿਕਾਯ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਵਸੇਸੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਲੋਮਗਣਨਾਯ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ‘ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਜਨਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਕਦਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ ਏਵਮਹਂ ਤਵ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੀ ਰੋਦਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕਣ੍ਠਂ ਛੇਤ੍ਵਾਨ, ਲੋਮਗਣਨਾਯ ਪਚ੍ਚਿਸਂ;

ਬਹੂਨਂ ਕਣ੍ਠੇ ਛੇਤ੍ਵਾਨ, ਕਥਂ ਕਾਹਸਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਹਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘‘ਏਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਤਂ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਪੂਜੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਅਹੋ ਮੇ ਭਾਰਿਯਂ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਅਯਂ ਕਿਰ ਏਕਂ ਏਲ਼ਿਕਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਪਕ੍ਕਾਵਸੇਸੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਲੋਮਗਣਨਾਯ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਅਹਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਜਨਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਕਦਾ ਸੋਤ੍ਥਿਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਰਾਜਾਨੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਲ੍ਲਕਤਰੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਹਰਦਹਰਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਪਹਿਣਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਇਦਾਨੇਵ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਦਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਹੋਸਿ, ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ, ਦੇਵੀ ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਅਹਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਅਤੀਤਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਨਾਮ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕੋ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਨੋ ਹਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸੋਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਆਹ –

‘‘ਇਧ ਸੋਚਤਿ ਪੇਚ੍ਚ ਸੋਚਤਿ,

ਪਾਪਕਾਰੀ ਉਭਯਤ੍ਥ ਸੋਚਤਿ;

ਸੋ ਸੋਚਤਿ ਸੋ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ,

ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਿਲਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੫);

‘‘ਏਵਂ ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਦੁਕ੍ਖਾਯਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭਵੋ;

ਨ ਪਾਣੋ ਪਾਣਿਨਂ ਹਞ੍ਞੇ, ਪਾਣਘਾਤੀ ਹਿ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੮);

ਅਞ੍ਞਤਰਪੁਰਿਸਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.