੫. ਬਾਲਵਗ੍ਗੋ

੧. ਅਞ੍ਞਤਰਪੁਰਿਸਵਤ੍ਥੁ

ਦੀਘਾ ਜਾਗਰਤੋ ਰਤ੍ਤੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਪਸੇਨਦਿਕੋਸਲਞ੍ਚੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਚ ਪੁਰਿਸਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਛਣਦਿਵਸੇ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਸੇਤਂ ਏਕਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥਿਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਰਾਜਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਰੋਤਿ. ਉਸ੍ਸਾਰਣਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਾਦੀਹਿ ਪੋਥਿਯਮਾਨੋ ਮਹਾਜਨੋ ਪਲਾਯਨ੍ਤੋ ਗੀਵਂ ਪਰਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਪਿ ਓਲੋਕੇਤਿਯੇਵ. ਰਾਜੂਨਂ ਕਿਰ ਸੁਦਿਨ੍ਨਦਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਫਲਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਸਤ੍ਤਭੂਮਿਕਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਉਪਰਿਤਲੇ ਠਿਤਾ ਏਕਂ ਵਾਤਪਾਨਕਵਾਟਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਵ ਅਪਗਚ੍ਛਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਲਾਹਕਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਪਤਨਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਨਗਰਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਕਂ ਅਮਚ੍ਚਂ ਆਹ – ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਤੇ ਮਯਾ ਓਲੋਕਿਤਪਾਸਾਦੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥੇਕਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਅਦ੍ਦਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਦਸਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤਸ੍ਸਾ ਸਸਾਮਿਕਅਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਸਾਮਿਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ‘‘ਸਸਾਮਿਕਾ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਾਮਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਏਹਿ, ਭੋ, ਰਾਜਾ ਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ‘‘ਭਰਿਯਂ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਯੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ‘‘ਮਂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਲਂ, ਦੇਵ, ਅਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸੁਙ੍ਕਂ ਦਦਾਮਿ, ਘਰੇਯੇਵ ਮੇ ਜੀਵਿਕਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਤਵ ਸੁਙ੍ਕੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਅਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਜ੍ਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਂ ਉਪਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਫਲਕਞ੍ਚ ਆਵੁਧਞ੍ਚ ਦਾਪੇਸਿ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਕਞ੍ਚਿਦੇਵਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਮਰਣਭਯਭੀਤੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ.

ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੇ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੇ ‘‘ਏਕਮਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਮ੍ਭੋ ਇਤੋ ਯੋਜਨਮਤ੍ਥਕੇ ਨਦਿਯਾ ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਮਮ ਨ੍ਹਾਨਵੇਲਾਯ ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲਾਨਿ ਚੇਵ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚ ਆਹਰ. ਸਚੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਨਾਗਚ੍ਛਸਿ, ਆਣਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੇਵਕੋ ਕਿਰ ਚਤੂਹਿਪਿ ਦਾਸੇਹਿ ਪਤਿਕਿਟ੍ਠਤਰੋ. ਧਨਕ੍ਕੀਤਾਦਯੋ ਹਿ ਦਾਸਾ ‘‘ਸੀਸਂ ਮੇ ਰੁਜ੍ਜਤਿ, ਪਿਟ੍ਠਿ ਮੇ ਰੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਸੇਵਕਸ੍ਸੇਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਣਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ‘‘ਅਵਸ੍ਸਂ ਮਯਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਗਭਵਨੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਹਂ ਕੁਹਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਮਰਣਭਯਭੀਤੋ ਵੇਗੇਨ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਮੇ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਉਦ੍ਧਨਮਤ੍ਥਕੇ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਯਾਵ ਭਤ੍ਤਂ ਓਤਰਤਿ, ਤਾਵ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕੇਨ ਕਞ੍ਜਿਕਂ ਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਲਦ੍ਧੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਲ੍ਲਮੇਵ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਛਿਯਂ ਓਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਯੋਜਨਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਭਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਕਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਨੁਚ੍ਛਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ਥੋਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਅਦ੍ਧਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਯਾ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਥੋਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਿਟ੍ਠਂ ਭਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜ ਸਾਮੀਤਿ. ਸੋ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਮੁਟ੍ਠਿਂ ਉਦਕੇ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਦੀਪਦੇਸੇ ਅਧਿਵਤ੍ਥਾ ਨਾਗਾ ਸੁਪਣ੍ਣਾ ਦੇਵਤਾ ਚ ਵਚਨਂ ਮੇ ਸੁਣਨ੍ਤੁ, ਰਾਜਾ ਮਯ੍ਹਂ ਆਣਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ ‘ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਮਂ ਆਣਾਪੇਸਿ, ਅਦ੍ਧਿਕਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਚ ਮੇ ਭਤ੍ਤਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿਸਂਸਂ, ਉਦਕੇ ਮਚ੍ਛਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਸਤਾਨਿਸਂਸਂ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਪੁਞ੍ਞਫਲਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਮ੍ਮਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਵਤ੍ਥੋ ਨਾਗਰਾਜਾ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਲ੍ਲਕਵੇਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਪੁਨਪਿ ਤਥੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਤਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਦੇਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪੁਨਪਿ ‘‘ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਦੇਮਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਸੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਮੁਦੁਪ੍ਪਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਰੁਣਵਤੀਮਤ੍ਤਿਕਂ ਅਦਾਸਿ.

ਰਾਜਾ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਬਹੁਮਾਯਾ, ਸਚੇ ਸੋ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਮੇ ਨ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮੁਦ੍ਦਿਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰਾਪੇਸਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਨ੍ਹਾਨਵੇਲਾਯਮੇਵਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲਂ ਪਕ੍ਕੋਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਵਰਿਤੁਂ, ਰਾਜਾ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਮੁਦ੍ਦਿਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗੇਹਂ ਆਹਰਾਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਰਾਜਦੂਤੋ ਅਹਂ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਇਦਾਨਿ ਜੀਵਿਤਂ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਉਪਰਿਉਮ੍ਮਾਰੇ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡਂ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੂਪਰਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ‘‘ਅਮ੍ਭੋ, ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਯਾ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਗਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਥ, ਰਾਜਾ ਮਂ ਅਕਾਰਣੇਨ ਵਿਨਾਸੇਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਿਰਵਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਮ ਮੁਦੁਹਦਯਾ, ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਮਕਾਸਿ. ਇਮੇ ਹਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਖਿਤਕਾਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਭਿਭੂਤਕਾਲੇ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਪਿ ‘‘ਮੇ ਅਞ੍ਞਂ ਤਾਣਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਰਞ੍ਞੋਪਿ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਵਿਭਾਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਘਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇਯੇਵ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸਾ ਪਕ੍ਕੁਥਿਤਾਯ ਉਕ੍ਖਲਿਯਾ ਤਣ੍ਡੁਲਾ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਕਂ ਪਚ੍ਚਮਾਨਾ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਪਰੇਹਿ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪੁਨ ਮੁਖਵਟ੍ਟਿਯਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਤੇ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਰਾਜਾ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭੀਤੋ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਮਾਨਸੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਮੇ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ, ਉਦਾਹੁ ਮੇ ਰਜ੍ਜਂ ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਸਕਲਰਤ੍ਤਿਂ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਮੀਲੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਵੇਲਾਯ ਏਵ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਮਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਮਹਨ੍ਤਾ ਭੇਰਵਸਦ੍ਦਾ ਸੁਤਾ, ‘ਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਵਾ ਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਤੇਨ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਂ ਤੇ ਸਦ੍ਦਾ ਸੁਤਾਤਿ? ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਦੁ-ਇਤਿ ਸ-ਇਤਿ ਨ-ਇਤਿ ਸੋ-ਇਤੀਤਿ ਇਮੇ ਸਦ੍ਦੇ ਅਸ੍ਸੋਸਿਂ, ਇਮੇਸਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਉਪਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਮਹਾਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਮੇ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਭਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਾਰਿਯਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ, ਆਚਰਿਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਤੇ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਭੀਤੋ, ‘‘ਆਚਰਿਯ, ਅਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨ ਪਟਿਘਾਤਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾ ਭਾਯਿ, ਅਹਂ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਬ੍ਬਸਤਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ਹਤ੍ਥਿਸਤਂ ਅਸ੍ਸਸਤਂ ਉਸਭਸਤਂ ਧੇਨੁਸਤਂ ਅਜਸਤਂ ਉਰਬ੍ਭਸਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸਤਂ ਸੂਕਰਸਤਂ ਦਾਰਕਸਤਂ ਦਾਰਿਕਾਸਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਕੇਕਂ ਪਾਣਜਾਤਿਂ ਸਤਂ ਸਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਚੇ ਮਿਗਜਾਤਿਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਾਦਨੀਯਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਮਨੁਸ੍ਸੇਪਿ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਮ ਜੀਵਿਤਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਲਾਭੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਪਾਣੇ ਸੀਘਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਆਣਤ੍ਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਧਿਕਤਰਂ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਕੋਸਲਸਂਯੁਤ੍ਤੇ –

‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਮਹਾਯਞ੍ਞੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਉਸਭਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਚ੍ਛਤਰਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਵਚ੍ਛਤਰਿਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਅਜਸਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਚ ਉਰਬ੍ਭਸਤਾਨਿ ਥੂਣੂਪਨੀਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ. ਯੇਪਿਸ੍ਸ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦਾਸਾਤਿ ਵਾ ਪੇਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾਤਿ ਵਾ, ਤੇਪਿ ਦਣ੍ਡਤਜ੍ਜਿਤਾ ਭਯਤਜ੍ਜਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖਾ ਰੁਦਮਾਨਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੦).

ਮਹਾਜਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁਞਾਤੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਦੇਵਮਾਨੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ, ਮਹਾਪਥਵੀਉਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਪਾਕਤਿਕਾਨਿ, ਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪਾਨਿ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇਨ ਆਸਿਵਿਸਮ੍ਪਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਮੇ ਏਵਰੂਪੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਤੇ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਤਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਜੀਵਿਤਮੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਲਾਭੋ’’ਤਿ ਇਮੇ ਪਾਣੇ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿਨ੍ਤਿ. ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ, ‘‘ਅਨ੍ਧਬਾਲੋਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਭਕ੍ਖੋਸਿ, ਅਨੇਕਸੂਪਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਿਕਤਿਕਂ ਦੋਣਪਾਕਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਸਿ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਰਟ੍ਠੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਪਨ ਤੇ ਮਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ, ਦੇਵੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਹਂ ਤਯਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਮਰਣੇਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਲਾਭੋ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬੋ, ਅਨ੍ਧਬਾਲਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਖਿਪਸਿ, ਧੁਰਵਿਹਾਰੇ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤੀਤਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣੋ ਸਤ੍ਥਾ ਵਸਤਿ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੋਵਾਦਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਾਜਾ ਸਲ੍ਲਹੁਕੇਹਿ ਯਾਨੇਹਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਰਣਭਯਤਜ੍ਜਿਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਕੁਤੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਠਮਤਰਂ ਆਲਪਿ. ਸੋ ਤੁਣ੍ਹੀਯੇਵ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਤੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞਾ ਕਿਰ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ. ਅਥ ਨਂ ਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਪੁਰੋਹਿਤੋ ‘ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਤ੍ਥਾਯ ਸਬ੍ਬਸਤੇ ਪਾਣੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਯਞ੍ਞੇ ਯਜਿਤੇ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ਪਾਣੇ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸਿ, ਤੇਨਾਯਂ ਮਯਾ ਇਧਾਨੀਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ’’ਤਿ? ਸੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਏਕੋਭਾਸੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹ – ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਪਕਮ੍ਮਿਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਆਵੀਕਰੋਨ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੂ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਹਿ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੁਣਾਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –

ਅਤੀਤੇ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਯਾ ਖੀਣਾਸਵਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਬਾਰਾਣਸਿਮਗਮਾਸਿ. ਬਾਰਾਣਸਿਵਾਸਿਨੋ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਯੋਪਿ ਬਹੁਤਰਾਪਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਯਿਂਸੁ. ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕੋਟਿਵਿਭਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਾ ਸਹਾਯਕਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗੇਹੇ ਬਹੁਧਨਂ, ਤੇਨ ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਰੂਪੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੇ ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ, ਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਏਕੋਪਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਤਾਵ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਤਿਖਿਣਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤਾ ਮਧੁਰਮਂਸਂ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੀਵਿਤਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੋਪਿ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਦੇਵਸਿਕਂ ਤਿਵਸ੍ਸਿਕਗਨ੍ਧਸਾਲਿਭਤ੍ਤਂ ਨਾਨਗ੍ਗਰਸੇਹਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਪਰੋਪਿ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪੂਵਖਜ੍ਜਕਵਿਕਤਿਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਪਰੋਪਿ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ‘ਧਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨਿਚ੍ਛਮਾਨਾ ਇਤ੍ਥੀ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਨੇਨ ਪਲੋਭੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਦਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਤਸ੍ਸ ਕਥਾਯ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.

ਤੇ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਭਿਰੂਪਾਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਧਨਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਾਰਦਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਵਸੇਸੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਤਿਂਸਾਯ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕੇਕਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ, ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ‘‘ਵਦੇਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਠਮਂ ਤੇ ਕਿਂ ਸਦ੍ਦੋ ਨਾਮ ਸੁਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਦੁ-ਇਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਨ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਗਾਥਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ –

‘‘ਦੁਜ੍ਜੀਵਿਤਮਜੀਵਿਮ੍ਹ, ਯੇ ਸਨ੍ਤੇ ਨ ਦਦਮ੍ਹਸੇ;

ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ, ਦੀਪਂ ਨਾਕਮ੍ਹ ਅਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੫੩; ਪੇ. ਵ. ੮੦੪);

ਅਥ ਰਞ੍ਞੋ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁਤਿਯਸਦ੍ਦੋ ਤਤਿਯਸਦ੍ਦੋ ਚਤੁਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਸੁਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਵਸੇਸਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋ –

‘‘ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸੋ;

ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ, ਕਦਾ ਅਨ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਅਨ੍ਤੋ ਕੁਤੋ ਅਨ੍ਤੋ, ਨ ਅਨ੍ਤੋ ਪਟਿਦਿਸ੍ਸਤਿ;

ਤਦਾ ਹਿ ਪਕਤਂ ਪਾਪਂ, ਮਮ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਮਾਰਿਸਾ.

‘‘ਸੋਹਂ ਨੂਨ ਇਤੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯੋਨਿਂ ਲਦ੍ਧਾਨ ਮਾਨੁਸਿਂ;

ਵਦਞ੍ਞੂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਾਹਾਮਿ ਕੁਸਲਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੫੪-੫੬; ਪੇ. ਵ. ੮੦੨, ੮੦੩, ੮੦੫) –

ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਜਨਾ ਏਕੇਕਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਾਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਏਕਕਮੇਵ ਅਕ੍ਖਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਰਞ੍ਞਾ ਕਿਰ ਪਸੇਨਦਿਕੋਸਲੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸੁਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਭਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਏਵ, ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਂਵੇਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸੋ ‘‘ਭਾਰਿਯਂ ਵਤਿਦਂ ਪਾਰਦਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ, ਏਕਂ ਕਿਰ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਿਕਾਯ ਲੋਹਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਨਕਾਲੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਪਰਦਾਰੇ ਸਿਨੇਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਨਿਦ੍ਦਂ ਨ ਲਭਿਂ, ਇਦਾਨਿ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਦਾਰੇ ਮਾਨਸਂ ਨ ਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਮੇ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਦੀਘਭਾਵੋ ਞਾਤੋ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਲਦ੍ਧੋ ਮੇ ਬਲਵਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞਾ ਤਾਵ ਅਜ੍ਜ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਦੀਘਭਾਵੋ ਞਾਤੋ, ਅਹਂ ਪਨ ਹਿਯ੍ਯੋ ਸਯਮੇਵ ਯੋਜਨਸ੍ਸ ਦੀਘਭਾਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਥਂ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿ ਦੀਘਾ ਹੋਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਯੋਜਨਂ ਦੀਘਂ ਹੋਤਿ, ਬਾਲਸ੍ਸ ਪਨ ਸਂਸਾਰੋ ਦੀਘੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੦. ‘‘ਦੀਘਾ ਜਾਗਰਤੋ ਰਤ੍ਤਿ, ਦੀਘਂ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਂ;

ਦੀਘੋ ਬਾਲਾਨ ਸਂਸਾਰੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦੀਘਾਤਿ ਰਤ੍ਤਿ ਨਾਮੇਸਾ ਤਿਯਾਮਮਤ੍ਤਾਵ, ਜਾਗਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਦੀਘਾ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਿਗੁਣਤਿਗੁਣਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਦੀਘਭਾਵਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮਙ੍ਕੁਣਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਕਂ ਸੇਮਾਨੋ ਮਹਾਕੁਸੀਤੋਪਿ, ਸੁਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਿਰਿਸਯਨੇ ਸਯਮਾਨੋ ਕਾਮਭੋਗੀਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਪਨ ਪਧਾਨਂ ਪਦਹਨ੍ਤੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਚ, ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਚ, ਆਸਨਸਮੀਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਚ, ਸੀਸਰੋਗਾਦਿਫੁਟ੍ਠੋ ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਚ੍ਛੇਦਨਾਦਿਂ ਪਤ੍ਤੋ ਵਾ ਵੇਦਨਾਭਿਭੂਤੋ ਚ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਦ੍ਧਿਕੋ ਚ ਜਾਨਾਤਿ. ਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਮ੍ਪਿ ਚਤੁਗਾਵੁਤਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਕਿਲਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਘਂ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਿਗੁਣਤਿਗੁਣਂ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਸਕਲਦਿਵਸਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਪਟਿਪਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਤੋ ਗਾਮੋ ਕੀਵਦੂਰੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨਾਪਿ ‘‘ਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪੁਨ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸੋਪਿ ‘‘ਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਯੋਜਨਨ੍ਤੇਵ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਦੀਘਂ ਵਤਿਦਂ ਯੋਜਨਂ, ਏਕਯੋਜਨਂ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਵਿਯ ਮਞ੍ਞੇਤਿ. ਬਾਲਾਨਨ੍ਤਿ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਤ੍ਥਂ ਪਨ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਬਾਲਾਨਂ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਂ ਯਂ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਭੇਦਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਅਵਿਜਾਨਤਂ ਸਂਸਾਰੋ ਦੀਘੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਏਵ ਦੀਘੋ ਨਾਮ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ, ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪). ਬਾਲਾਨਂ ਪਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤਿਦੀਘੋਯੇਵਾਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਤ੍ਤਾ. ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਜਾਤਾਤਿ.

ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਯੇਵ ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੋਚੇਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾ ਬਨ੍ਧਨਾ ਮੁਤ੍ਤਾ ਸੀਸਂ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਸਕਾਨਿ ਗੇਹਾਨਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ‘‘ਚਿਰਂ ਜੀਵਤੁ ਨੋ, ਅਯ੍ਯਾ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਲਭਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਗੁਣਕਥਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਅਹੋ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਤਾਯਂ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਇਦਾਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਦਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸਨ੍ਤੋ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਏਕਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਆਯਾਚਿ – ‘‘ਸਾਮਿ ਦੇਵਰਾਜ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਏਕਸਤਰਾਜਾਨੋ ਏਕਸਤਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯੋ, ਸਚਾਹਂ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ, ਏਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਬਲਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਿਤਰਿ ਕਾਲਕਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੇਵਤਾਯ ਮੇ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਬਲਿਮਸ੍ਸਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਸੇਨਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਰਾਜਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਅਪਰਮ੍ਪੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਰਾਜਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀਹਿ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਗ੍ਗਸੇਨਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀ ਗਰੁਗਬ੍ਭਾ, ਤਂ ਓਹਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਜਨਂ ਵਿਸਪਾਨਕਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਸੋਧਾਪੇਸਿ. ਦੇਵਤਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਏਤ੍ਤਕੇ ਰਾਜਾਨੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਹਿਤਾ ਇਮੇ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਬਲਿਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ, ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ ਏਤੇ ਘਾਤੇਸ੍ਸਤਿ, ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਰਾਜਵਂਸੋ ਉਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇਪਿ, ਮੇ ਅਸੁਚਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਏਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਨਾਹਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਦੇਵਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਾਯਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪੀਤਿ ਏਵਂ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਦੇਵਤਾਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਹਿਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰਾਜੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਰਾਜਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਤੇਹਿਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਾਲੇ ਸਕ੍ਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵ, ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਂ ਆਪਨ੍ਨੇਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਵਂਸੋ ਉਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਰਣਂ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਕ੍ਕੋ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਨਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਪਾਯਂ ਪਨ ਤੇ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪਾਯਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਤ੍ਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਰਤ੍ਤਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਹਿ. ਅਥ ਤਂ ਰਾਜਾ ‘ਦੇਵਤਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਯਾਚਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ ‘ਤ੍ਵਂ ਏਕਸਤਰਾਜਾਨੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸੀਹਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਲਲੋਹਿਤੇਨ ਬਲਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਸੇਨਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਦੇਵਿਂ ਓਹਾਯ ਆਗਤੋ, ਨਾਹਂ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਸ ਬਲਿਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ, ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਾਜਾ ਤਂ ਆਣਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਤਾਯ ਇਮਂ ਉਪਾਯਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਦੇਵਤਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ.

ਰਾਜਾਪਿ ਤਂ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਸਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਰਾਜੂਨਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਾਜਾਨਮੇਵ ਵਨ੍ਦਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਮਯਿ ਸਬ੍ਬਰਾਜਜੇਟ੍ਠਕੇ ਠਿਤੇ ਸਬ੍ਬਕਨਿਟ੍ਠਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਮਿਕਂ ਵਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕੁਜ੍ਝਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਾ ਆਹ – ‘‘ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਤਯਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ, ਅਯਂ ਪਨ ਮੇ ਸਾਮਿਕੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਸ ਦਾਯਕੋ, ਇਮਂ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾ ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਪੂਜੇਸਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ਆਹ – ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਨ ਵਨ੍ਦਸਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਦਾਯਿਕਂ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਦੇਵਤਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਵਨ੍ਦਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹਿਤਾ, ਨ ਦੇਵਤਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਤਂ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪੂਜੇਸਿ. ਪੁਨ ਸਾ ਰਾਜਾਨਂ ਆਹ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ‘ਦੇਵਤਾਯ ਮੇ ਏਤ੍ਤਕਾ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਾ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਦੇਵਤਾਯ ਉਪਰਿ ਵਾਮਪਸ੍ਸੇ ਰੁਕ੍ਖੋ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਡ੍ਢੋ, ਸਾ ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਕਸ੍ਮਾ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਤਂ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪੂਜੇਸਿ.

ਸਾ ਕਥਯਮਾਨਾ ਠਿਤਾ ਰੋਦਿ ਚੇਵ ਹਸਿ ਚ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ‘‘ਕਿਂ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਦੇਵ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ’’? ‘‘ਨ ਮਾਦਿਸਿਯੋ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ‘‘ਨਂ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਰੋਦਸਿ ਚੇਵ ਹਸਸਿ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਣਾਹਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਹਞ੍ਹਿ ਅਤੀਤੇ ਕੁਲਧੀਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਕੁਲੇ ਵਸਨ੍ਤੀ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਹਾਯਕਂ ਪਾਹੁਨਕਂ ਆਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਿਤੁਕਾਮਾ ‘ਮਂਸਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਦਾਸਿਯਾ ਕਹਾਪਣਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਮਂਸਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਯ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਂਸ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਗੇਹਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਭਾਗੇ ਸਯਿਤਾਯ ਏਲ਼ਿਕਾਯ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿਂ. ਸਾਹਂ ਏਕਿਸ੍ਸਾਯ ਏਲ਼ਿਕਾਯ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਵਸੇਸੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਲੋਮਗਣਨਾਯ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ‘ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਜਨਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਕਦਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ ਏਵਮਹਂ ਤਵ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੀ ਰੋਦਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕਣ੍ਠਂ ਛੇਤ੍ਵਾਨ, ਲੋਮਗਣਨਾਯ ਪਚ੍ਚਿਸਂ;

ਬਹੂਨਂ ਕਣ੍ਠੇ ਛੇਤ੍ਵਾਨ, ਕਥਂ ਕਾਹਸਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਹਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘‘ਏਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਤੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਪੁਨਪਿ ਤਂ ਦੇਵਤਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ, ਏਵਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਪੂਜੇਸਿ. ਰਾਜਾ ‘‘ਅਹੋ ਮੇ ਭਾਰਿਯਂ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਅਯਂ ਕਿਰ ਏਕਂ ਏਲ਼ਿਕਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਪਕ੍ਕਾਵਸੇਸੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਲੋਮਗਣਨਾਯ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਅਹਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਜਨਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਕਦਾ ਸੋਤ੍ਥਿਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਰਾਜਾਨੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਲ੍ਲਕਤਰੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਹਰਦਹਰਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਸਬ੍ਬੇ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਪਹਿਣਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਇਦਾਨੇਵ, ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਦਾਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਬਾਰਾਣਸਿਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਅਹੋਸਿ, ਧਮ੍ਮਦਿਨ੍ਨਾ, ਦੇਵੀ ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ ਅਹਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਅਤੀਤਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਨਾਮ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕੋ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਿਨੋ ਹਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਸੋਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਆਹ –

‘‘ਇਧ ਸੋਚਤਿ ਪੇਚ੍ਚ ਸੋਚਤਿ,

ਪਾਪਕਾਰੀ ਉਭਯਤ੍ਥ ਸੋਚਤਿ;

ਸੋ ਸੋਚਤਿ ਸੋ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ,

ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਿਲਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੫);

‘‘ਏਵਂ ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਦੁਕ੍ਖਾਯਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਭਵੋ;

ਨ ਪਾਣੋ ਪਾਣਿਨਂ ਹਞ੍ਞੇ, ਪਾਣਘਾਤੀ ਹਿ ਸੋਚਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੮);

ਅਞ੍ਞਤਰਪੁਰਿਸਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ.

੨. ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਵਤ੍ਥੁ

ਚਰਞ੍ਚੇ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਸਨਾ ਰਾਜਗਹੇ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾ.

ਥੇਰਂ ਕਿਰ ਰਾਜਗਹਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਿਪ੍ਪਲਿਗੁਹਾਯਂ ਵਸਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵੇ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਕੋ ਤੇਨ ਕਤਂ ਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਮੁਖੋਦਕਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਯਾਦਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮੁਖੋਦਕਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਾਨਿ ਮੇ ਪਟਿਯਾਦਿਤਾਨਿ, ਮੁਖਂ ਧੋਵਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਪਾਦਧੋਵਨਨ੍ਹਾਨਾਦਿਕਾਲੇਪਿ ਏਵਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਇਤਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਮਯਾ ਕਤਂ ਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹੋਤੁ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਮਸ੍ਸ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਪਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨ੍ਹਾਨੋਦਕਂ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਘਟੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪੇਸਿ, ਉਦਕਤਾਪਨਭਾਜਨੇ ਪਨ ਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ ਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਉਸੁਮਂ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਂ ਠਪੇਸਿ. ਤਂ ਇਤਰੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਸੁਮਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਉਦਕਂ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਉਦਕਂ ਠਪਿਤਂ, ਨ੍ਹਾਯਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਉਦਕਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਹਂ ਉਦਕਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਦਹਰੋ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਜਨੇ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਤੁਚ੍ਛਭਾਜਨਂ ਉਦ੍ਧਨੇ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ, ਅਹਂ ‘ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਉਦਕ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਆਰੋਚੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਤਿਤ੍ਥਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਪਿਟ੍ਠਿਕੋਟ੍ਠਕਤੋ ਉਦਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪੇਸਿ.

ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਦਹਰੋ ‘ਉਦਕਂ ਮੇ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪਿਤਂ, ਏਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ੍ਹਾਯਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਤਿਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਏਸ ਦਹਰੋ ਇਮਿਨਾ ਕਤਂ ਵਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਕਤਂ ਵਿਯ ਪਕਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਓਵਾਦਮਦਾਸਿ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮੇਵ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨੋ ਅਕਤਂ, ਤ੍ਵਂ ਇਦਾਨੇਵ ‘ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਉਦਕਂ ਠਪਿਤਂ, ਨ੍ਹਾਯਥ, ਭਨ੍ਤੇ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਸਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਏਵਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ, ਉਦਕਮਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਂ ਏਵਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਨ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਇਤਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਂ ਪਦੇਸਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਥੇਰੋ ਕਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਫਾਸੁਕਂ ਜਾਤਂ, ਵਿਹਾਰੇਯੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਿਰ ਨਾਮ ਆਹਾਰਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇਵ ਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ. ਥੇਰੋਪਿ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸੁਖੁਮਵਤ੍ਥਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਤਦਹਰਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਂ ਅਕਾਸਿ.

ਥੇਰੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਰ ਅਫਾਸੁਕਂ ਜਾਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਦਹਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰੋ ਪੇਸਿਤੋ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੋ ਫਾਸੁਕਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਹਾਰਂ ਪਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਹਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤਯਾ ਕਿਰ ਹਿਯ੍ਯੋ, ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤਂ, ਇਦਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਨ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਉਦਕਮਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਂ ਮੁਸਾਵਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲੇ ਭਤ੍ਤਮੁਟ੍ਠਿਯਾ ਭੁਤ੍ਤਕਾਰਣਾ ਮਂ ‘ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਸ੍ਸੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਹੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਥੇਰੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇ ਸਯਂ ਵਿਹਾਰੇ ਓਹੀਯਿਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗਭਾਜਨਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਂ ਨ ਝਾਯਤਿ, ਤਂ ਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ. ਸੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਮਹਾਜਨੋ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਓਵਾਦਮਤ੍ਤਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ’’ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਾਜਗਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਰਾਜਗਹਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਖਮਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਖਮਨੀਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਓਵਾਦਮਤ੍ਤੇਨ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਸੋ ਇਦਾਨੇਵ ਓਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕੁਜ੍ਝਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਜ੍ਝਿਯੇਵ. ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਕੁਟਿਂ ਦੂਸੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੂਸੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਏਕੋ ਸਿਙ੍ਗਿਲਸਕੁਣੋ ਕੁਲਾਵਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਮਕ੍ਕਟੋ ਸੀਤੇਨ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਿਙ੍ਗਿਲੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇਵ ਤੇ ਸੀਸਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਚ ਵਾਨਰ;

ਅਥ ਕੇਨ ਨੁ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਅਗਾਰਂ ਤੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੧);

ਮਕ੍ਕਟੋ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮੇ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾਯ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਸਾ ਮੇ ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇਵ ਮੇ ਸੀਸਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਚ ਸਿਙ੍ਗਿਲ;

ਯਾਹੁ ਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਸਾ ਮੇ ਪਞ੍ਞਾ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੨);

ਅਥ ਨਂ ‘‘ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਤਵ ਕਥਂ ਘਰਾਵਾਸੋ ਇਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਸਿਙ੍ਗਿਲੋ ਇਮਂ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ –

‘‘ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਲਹੁਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਿਨੋ;

ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਦ੍ਧੁਵਸੀਲਸ੍ਸ, ਸੁਖਭਾਵੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਸੋ ਕਰਸ੍ਸੁ ਆਨੁਭਾਵਂ, ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸੁ ਸੀਲਿਯਂ;

ਸੀਤਵਾਤਪਰਿਤ੍ਤਾਣਂ, ਕਰਸ੍ਸੁ ਕੁਟਵਂ ਕਪੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੩-੮੪);

ਮਕ੍ਕਟੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਚਿਤ੍ਤਂ ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭਿਂ ਅਦ੍ਧੁਵਸੀਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕੁਲਾਵਕਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿ. ਸਕੁਣੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲਾਵਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਏਵ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਕ੍ਕਟੋ ਕੁਟਿਦੂਸਕਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਸਿਙ੍ਗਿਲਸਕੁਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸੋ ਓਵਾਦਕ੍ਖਣੇ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟਿਂ ਦੂਸੇਸਿ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੇਨ ਬਾਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਨਤੋ ਏਕਕਸ੍ਸੇਵ ਨਿਵਾਸੋ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੧. ‘‘ਚਰਞ੍ਚੇ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਦਿਸਮਤ੍ਤਨੋ;

ਏਕਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਬਾਲੇ ਸਹਾਯਤਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਚਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਚਾਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾਚਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਦਿਸਮਤ੍ਤਨੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਗੁਣੇਹਿ ਅਧਿਕਤਰਂ ਵਾ ਸਦਿਸਂ ਵਾ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯ ਚੇ. ਏਕਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਲਭਮਾਨੋ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸਦਿਸਂ ਲਭਮਾਨੋ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਹੀਨੇਨ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਵਸਨ੍ਤੋ ਏਕਤੋ ਸਂਭੋਗਪਰਿਭੋਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਭਜਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤਬ੍ਬੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨੁਦ੍ਦਯਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੧੨੧; ਅ. ਨਿ. ੩.੨੬). ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਮ੍ਹਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਕਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾ ਏਕੀਭਾਵਮੇਵ ਥਿਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਏਕਕੋਵ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਨਤ੍ਥਿ ਬਾਲੇ ਸਹਾਯਤਾਤਿ ਸਹਾਯਤਾ ਨਾਮ ਚੂਲ਼ਸੀਲਂ ਮਜ੍ਝਿਮਸੀਲਂ ਮਹਾਸੀਲਂ ਦਸ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਿ ਤੇਰਸ ਧੁਤਙ੍ਗਗੁਣਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗੁਣਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਫਲਾਨਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ. ਅਯਂ ਸਹਾਯਤਾਗੁਣੋ ਬਾਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ

ਪੁਤ੍ਤਾ ਮਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕੋਟਿਵਿਭਵੋ ਮਹਾਮਚ੍ਛਰੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਨ੍ਵਡ੍ਢਮਾਸਂ ਞਾਤਕੇ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਮੂਲਸਿਰਿਂ ਨਾਮ ਤੀਸੁ ਵੇਲਾਸੁ ਏਵਂ ਓਵਦਤਿ – ‘‘ਇਦਂ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕੋਟਿਧਨਂ ‘ਬਹੂ’’’ਤਿ ਮਾ ਸਞ੍ਞਂ ਕਰਿ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਧਨਂ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਨਵਂ ਧਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕੇਕਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਹਾਪਣਂ ਵਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਖੀਯਤੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ –

‘‘ਅਞ੍ਜਨਾਨਂ ਖਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਉਪਚਿਕਾਨਞ੍ਚ ਆਚਯਂ;

ਮਧੂਨਞ੍ਚ ਸਮਾਹਾਰਂ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਘਰਮਾਵਸੇ’’ਤਿ.

ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਨਿਧਿਯੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਧਨਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਮਲਿਨੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਗਰਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰਗਾਮਕੇ ਚਣ੍ਡਾਲਾਨਂ ਕੁਲਸਹਸ੍ਸਂ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਕਿਸ੍ਸਾ ਚਣ੍ਡਾਲਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਮੂਲਸਿਰਿਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਚਣ੍ਡਾਲਕੁਲਸਹਸ੍ਸਂ ਏਕਤੋਵ ਭਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜੀਵਮਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨੇਵ ਭਤਿਂ ਲਭਤਿ, ਨ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਤੋ ਪਰਂ ਭਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਮ੍ਪਿ. ਤੇ ‘‘ਮਯਂ ਏਤਰਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਪਿ ਪਿਣ੍ਡਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਾਮ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਿਸੁਂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਰਂ ਨੀਹਰਿਂਸੁ.

ਸਾਪਿ ਯਾਵਸ੍ਸਾ ਸੋ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੋ, ਤਾਵ ਯਾਪਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਾ ਚ ਪਾਦਾ ਚ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਚ ਕਣ੍ਣਾ ਚ ਨਾਸਾ ਚ ਮੁਖਞ੍ਚ ਯਥਾਠਾਨੇ ਨ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਏਵਰੂਪੇਨ ਅਙ੍ਗਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਂਸੁਪਿਸਾਚਕੋ ਵਿਯ ਅਤਿਵਿਰੂਪੋ ਅਹੋਸਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਂ ਮਾਤਾ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ. ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਵਸਿਤਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਿਨੇਹੋ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਤਂ ਕਿਚ੍ਛੇਨ ਪੋਸਯਮਾਨਾ ਤਂ ਆਦਾਯ ਗਤਦਿਵਸੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹੇ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਗਤਦਿਵਸੇ ਭਤਿਂ ਲਭਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਕਾਲੇ ਸਾ ਕਪਾਲਕਂ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਮਯਂ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਤਂ ਪੋਸੇਤੁਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਕਪਣਦ੍ਧਿਕਾਦੀਨਂ ਪਟਿਯਤ੍ਤਭਤ੍ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਾਹੀ’’ਤਿ ਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਸੋ ਘਰਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਚਰਨ੍ਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠਿਕਾਲੇ ਨਿਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਸ੍ਸਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤੀਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇਸੁ ਨ ਕੋਚਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਮੂਲਸਿਰਿਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਪੁਤ੍ਤਕਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗਹਦਯਾ ਪਰੋਦਿਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਰਿਸਾ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ’’ਤਿ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇ ਖਿਪਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਪਚ੍ਛਾਸਮਣੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋ ਥੇਰਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਪੁਟ੍ਠੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਥੇਰੋ ਮੂਲਸਿਰਿਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਸਿ. ਅਥ ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਮੂਲਸਿਰਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਜਾਨਾਸਿ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਪਿਤਾ ਤੇ ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਂ ‘‘ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਨਿਧਿਯੋ ਆਚਿਕ੍ਖਾਹੀ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਹਾਪੇਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਰਣਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੨. ‘‘ਪੁਤ੍ਤਾ ਮਤ੍ਥਿ ਧਨਮ੍ਮਤ੍ਥਿ, ਇਤਿ ਬਾਲੋ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ;

ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਕੁਤੋ ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪੁਤ੍ਤਾ ਮੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਧਨਂ ਮੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਤਿ ਬਾਲੋ ਪੁਤ੍ਤਤਣ੍ਹਾਯ ਚੇਵ ਧਨਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਹਞ੍ਞਤਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ ਦੁਕ੍ਖਯਤਿ, ‘‘ਪੁਤ੍ਤਾ ਮੇ ਨਸ੍ਸਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ‘‘ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ‘‘ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ. ਧਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਛਹਾਕਾਰੇਹਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ. ‘‘ਪੁਤ੍ਤੇ ਪੋਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਦਿਵਾ ਚ ਥਲਜਲਪਥਾਦੀਸੁ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋਪਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ, ‘‘ਧਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਸਿਵਾਣਿਜ੍ਜਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਵਿਹਞ੍ਞਤੇਵ. ਏਵਂ ਵਿਹਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਨ ਵਿਘਾਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਿਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖਿਤਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਰਣਮਞ੍ਚੇ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਾਰਣਨ੍ਤਿਕਾਹਿ ਵੇਦਨਾਹਿ ਅਗ੍ਗਿਜਾਲਾਹਿ ਵਿਯ ਪਰਿਡਯ੍ਹਮਾਨਸ੍ਸ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਸਨ੍ਧਿਬਨ੍ਧਨੇਸੁ, ਭਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਅਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਟੇਸੁ ਨਿਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਪਰਲੋਕਂ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਇਧਲੋਕਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭੋਜੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਹਿ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪੋਸਿਤੋਪਿ ਸਹਾਯਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਤ੍ਤਾਣਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਕੁਤੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਕੁਤੋ ਧਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਧਨਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਿਮੇਵ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠਿਨੋਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਧਨਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾ ਮਰਣਮਞ੍ਚੇ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਇਦਾਨਿ ਵਾ ਇਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਕੁਤੋ ਧਨਂ. ਪੁਤ੍ਤਾ ਵਾ ਧਨਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਿਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਹਰਿਂਸੁ, ਕਿਂ ਵਾ ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦਯਿਂਸੂਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਆਨਨ੍ਦਸੇਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ ਤਤਿਯਂ.

੪. ਗਣ੍ਠਿਭੇਦਕਚੋਰਵਤ੍ਥੁ

ਯੋ ਬਾਲੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਗਣ੍ਠਿਭੇਦਕਚੋਰੇ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤੇ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਸਹਾਯਕਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਮਹਾਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਅਸ੍ਸੋਸਿ, ਏਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਮਾਨੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਇਤਰੋ ਏਕਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਬਦ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚਮਾਸਕਮਤ੍ਤਂ ਲਭਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਗੇਹੇ ਪਾਕਭਤ੍ਤਂ ਜਾਤਂ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਨ ਪਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਹਾਯਕਚੋਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਰਿਯਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡਯਮਾਨੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਤਿਪਣ੍ਡਿਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੇਹੇ ਪਾਕਭਤ੍ਤਮੂਲਮ੍ਪਿ ਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਤਰੋ ਪਨ ‘‘ਬਾਲਭਾਵੇਨੇਵ ਵਤਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਵਂ ਮਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਤੁਂ ਞਾਤੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੩. ‘‘ਯੋ ਬਾਲੋ ਮਞ੍ਞਤਿ ਬਾਲ੍ਯਂ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਾਪਿ ਤੇਨ ਸੋ;

ਬਾਲੋ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨੀ, ਸ ਵੇ ‘ਬਾਲੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਬਾਲੋਤਿ ਯੋ ਅਨ੍ਧਬਾਲੋ ਅਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ‘‘ਬਾਲੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਾਲ੍ਯਂ ਬਾਲਭਾਵਂ ਮਞ੍ਞਤਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਸੋਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਾਪਿ ਹੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਸਦਿਸੋ ਵਾ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਬਾਲੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋ ਅਨੁਸਾਸਿਯਮਾਨੋ ਤਂ ਓਵਾਦਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਤਰੋ ਵਾ. ਸ ਵੇ ਬਾਲੋਤਿ ਯੋ ਚ ਬਾਲੋ ਸਮਾਨੋ ‘‘ਕੋ ਅਞ੍ਞੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਵਾ ਵਿਨਯਧਰੋ ਵਾ ਧੁਤਙ੍ਗਧਰੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨੀ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਅਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਅਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪੂਰੇਤਿ, ਏਕਨ੍ਤਬਾਲਭਾਵਮੇਵ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਸੋ ਗਣ੍ਠਿਭੇਦਕਚੋਰੋ ਵਿਯ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸ ਵੇ ‘ਬਾਲੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਇਤਰਸ੍ਸ ਞਾਤਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਜਨੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣੀਤਿ.

ਗਣ੍ਠਿਭੇਦਕਚੋਰਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

ਯਾਵਜੀਵਮ੍ਪਿ ਚੇ ਬਾਲੋਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਮਹਾਥੇਰੇਸੁ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਮਹਾਥੇਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਜਾਨਮਾਨਂ ‘‘ਕੋ ਏਸੋ, ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਵਿਹਾਰੇ ਵਸਮਾਨੋ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੪. ‘‘ਯਾਵਜੀਵਮ੍ਪਿ ਚੇ ਬਾਲੋ, ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ;

ਨ ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਦਬ੍ਬੀ ਸੂਪਰਸਂ ਯਥਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਬਾਲੋ ਨਾਮੇਸ ਯਾਵਜੀਵਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਚਾਰੋ, ਅਯਂ ਵਿਹਾਰੋ, ਅਯਂ ਆਚਾਰੋ, ਅਯਂ ਗੋਚਰੋ, ਇਦਂ ਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਇਦਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ, ਇਦਂ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਦਬ੍ਬੀ ਸੂਪਰਸਂ ਯਥਾਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਦਬ੍ਬੀ ਯਾਵ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਸੂਪਵਿਕਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ‘‘ਇਦਂ ਲੋਣਿਕਂ, ਇਦਂ ਅਲੋਣਿਕਂ, ਇਦਂ ਤਿਤ੍ਤਕਂ, ਇਦਂ ਖਾਰਿਕਂ, ਇਦਂ ਕਟੁਕਂ, ਇਦਂ ਅਮ੍ਬਿਲਂ, ਇਦਂ ਅਨਮ੍ਬਿਲਂ, ਇਦਂ ਕਸਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਸੂਪਰਸਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਬਾਲੋ ਯਾਵਜੀਵਮ੍ਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੂਤਿ.

ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਪਾਵੇਯ੍ਯਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ

ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਪਿ ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤੇ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਭਗਵਾ ਇਤ੍ਥਿਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਾਨਂ ਕਪ੍ਪਾਸਿਕਵਨਸਣ੍ਡੇ ਪਠਮਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤਦਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਮਯਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸ ਧੁਤਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪੁਨਪਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਅਹੋ ਵਤਿਮੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤੋ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਇਮੇ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਸਹਾਯਕਾ ਧੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਡਿਲਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੧.੬.੮੮ ਆਦਯੋ) ਮਹਾਤੁਣ੍ਡਿਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਂਸੁ, ਤੇ ਤੇਨੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਏਤਰਹਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੫. ‘‘ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਪਿ ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂ, ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ;

ਖਿਪ੍ਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਜਿਵ੍ਹਾ ਸੂਪਰਸਂ ਯਥਾ’’ਤਿ.

ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮਪਿ ਚੇ ਅਞ੍ਞਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ. ਤਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਨਾਮ ਅਨੁਪਹਤਜਿਵ੍ਹਾਪਸਾਦੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਸਵਿਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਵ ਲੋਣਿਕਾਦਿਭੇਦਂ ਰਸਂ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਪਾਵੇਯ੍ਯਕਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ

ਚਰਨ੍ਤਿ ਬਾਲਾ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ ਉਦਾਨੇ (ਉਦਾ. ੪੩) ਆਗਤਮੇਵ.

ਤਦਾ ਹਿ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਤੁਕਾਮੋ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਓਗਾਹਿਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨਕਾਲੇ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੀਮਂਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਠਿਤੋਵ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧ, ਤ੍ਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸਦਲਿਦ੍ਦੋ ਮਨੁਸ੍ਸਵਰਾਕੋ, ਅਹਂ ਤੇ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਧਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਨ ਸਙ੍ਘੋ, ਅਲਂ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੇਨ, ਅਲਂ ਮੇ ਧਮ੍ਮੇਨ, ਅਲਂ ਮੇ ਸਙ੍ਘੇਨਾ’ਤਿ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ਆਹ – ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਸਕ੍ਕੋ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਧਬਾਲ, ਅਹਿਰਿਕ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪੋ, ਤ੍ਵਂ ਮਂ ‘‘ਦੁਗ੍ਗਤੋ ਦਲਿਦ੍ਦੋ ਕਪਣੋ’’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਨੇਵਾਹਂ ਦੁਗ੍ਗਤੋ, ਨ ਦਲਿਦ੍ਦੋ, ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਮਹਦ੍ਧਨੋ –

‘‘ਸਦ੍ਧਾਧਨਂ ਸੀਲਧਨਂ, ਹਿਰੀ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਯਂ ਧਨਂ;

ਸੁਤਧਨਞ੍ਚ ਚਾਗੋ ਚ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੇ ਸਤ੍ਤਮਂ ਧਨਂ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਏਤੇ ਧਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ;

‘ਅਦਲਿਦ੍ਦੋ’ਤਿ ਤਂ ਆਹੁ, ਅਮੋਘਂ ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੭.੫-੬) –

ਇਮਾਨਿ ਮੇ ਸਤ੍ਤਵਿਧਅਰਿਯਧਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਇਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਧਨਾਨਿ ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਵਾ ‘‘ਦਲਿਦ੍ਦਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਕ੍ਕੋ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਓਹਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਵਚਨਪਟਿਵਚਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਗਵਾ ਆਹ – ‘‘ਨ ਖੋ, ਸਕ੍ਕ, ਸਕ੍ਕਾ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਸਤੇਨਪਿ ਸਹਸ੍ਸੇਨਪਿ ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਂ ‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਵਾ, ‘ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਵਾ, ‘ਸਙ੍ਘੋ ਨ ਸਙ੍ਘੋ’ਤਿ ਵਾ ਕਥਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਖੋ ਕੁਟ੍ਠਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਗਾਵੀ ਤਰੁਣਵਚ੍ਛਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ.

ਸਾ ਕਿਰ ਏਕਾ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ, ਬਾਹਿਯਂ ਦਾਰੁਚੀਰਿਯਂ, ਤਮ੍ਬਦਾਠਿਕਚੋਰਘਾਤਕਂ, ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਅਨੇਕਸਤੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਗਾਵੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਅਤੀਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਨਗਰਸੋਭਿਨਿਂ ਗਣਿਕਂ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਿਂਸੁ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਞ੍ਞੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਪਸਾਧਨਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਤੇਸਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਨਿਲ੍ਲਜ੍ਜਾ, ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਰਮਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਂ ਮਾਰੇਤੁਕਾਮਾ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੇਸਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਮਾਰਿਯਮਾਨਾ ‘‘ਅਹਂ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਮਂ ਏਤੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤੇ ਮਾਰੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਇਮੇ ਮਾਰੇਸਿ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਗਤਿ, ਕੇਨ ਚ ਕਾਰਣੇਨ ਕੁਟ੍ਠਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਞ੍ਚ ਤਗਰਸਿਖਿਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾ ਅਪਸਬ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਾਵਸੇਸੇਨ ਇਦਾਨਿ ਕੁਟ੍ਠਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਟੁਕਵਿਪਾਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੬. ‘‘ਚਰਨ੍ਤਿ ਬਾਲਾ ਦੁਮ੍ਮੇਧਾ, ਅਮਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ;

ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਯਂ ਹੋਤਿ ਕਟੁਕਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਚਤੂਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਬਾਲਾਤਿ ਇਧਲੋਕਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਰਲੋਕਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਇਧ ਬਾਲਾ ਨਾਮ. ਦੁਮ੍ਮੇਧਾਤਿ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ. ਅਮਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇਨ ਵਿਯ ਵੇਰਿਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਕਟੁਕਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਤਿਖਿਣਫਲਂ ਦੁਕ੍ਖਫਲਨ੍ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਕਸ੍ਸਕਵਤ੍ਥੁ

ਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੂਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਕਸ੍ਸਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਏਕਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਤਿ. ਚੋਰਾ ਉਦਕਨਿਦ੍ਧਮਨੇਨ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਡ੍ਢਕੁਲੇ ਉਮਙ੍ਗਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਨਿਦ੍ਧਮਨੇਨੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਏਕੋ ਚੋਰੋ ਤੇ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਂ ਓਵਟ੍ਟਿਕਾਯ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਣ੍ਡਂ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਓਵਟ੍ਟਿਕਤੋ ਪਤਮਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਂ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ. ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਸ੍ਸਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਜਾਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰਯਮਾਨੋ ਇਦਂ ਅਦ੍ਦਸ – ‘‘ਅਯਂ ਕਸ੍ਸਕੋ ਪਾਤੋਵ ਕਸਿਤੁਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਣ੍ਡਸਾਮਿਕਾ ਚੋਰਾਨਂ ਅਨੁਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਵਟ੍ਟਿਕਤੋ ਪਤਮਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੋ ਸਕ੍ਖੀ ਨਾਮ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਪਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਮਯਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਕਸ੍ਸਕੋ ਪਾਤੋਵ ਕਸਿਤੁਂ ਗਤੋ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਪਚ੍ਛਾਸਮਣੇਨ ਤਤ੍ਥ ਅਗਮਾਸਿ. ਕਸ੍ਸਕੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਸਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾਵ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਾਯ ਪਤਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਹ – ‘‘ਪਸ੍ਸ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਸੀਵਿਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਘੋਰਵਿਸੋ’’ਤਿ.

ਕਸ੍ਸਕੋ ਤਂ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਵੇਲਾਯ ਵਾ ਅਵੇਲਾਯ ਵਾ ਵਿਚਰਣਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਆਸੀਵਿਸੋ ਕਿਰੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ‘‘ਮਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤੋਦਲਟ੍ਠਿਂ ਆਦਾਯ ਗਤੋ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਕਥਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਦਾਯ ਨਿਵਤ੍ਤੋ, ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਤਾਯ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਂਸੁਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਸਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਵਿਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਗੇਹੇ ਚੋਰੇਹਿ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਦਾਨੁਪਦਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਤਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚੋਰੇਹਿ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਭਾਜਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਪਦਵਲਞ੍ਜਂ ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪਦਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥਵਿਕਾਯ ਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਂਸੁਂ ਵਿਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਥਵਿਕਂ ਆਦਾਯ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਗੇਹਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਮਾਨੋ ਵਿਯ ਵਿਚਰਸੀ’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸਯਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਧਂ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ਤਂ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਸਾਹਿ ਤਾਲ਼ੇਨ੍ਤਾ ਆਘਾਤਨਂ ਨਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਕਸਾਹਿ ਤਾਲ਼ਿਯਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਾਨਨ੍ਦ, ਆਸੀਵਿਸੋਤਿ, ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਭਗਵਾ ਘੋਰਵਿਸੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ, ਕਿਂ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਰਾਜਾਨਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਲਭਮਾਨੋ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਅਥ ਨਂ ਰਾਜਾ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਂ, ਦੇਵ, ਚੋਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਸਨਤ੍ਥਾਯ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਰਞ੍ਞੋ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਭਣੇ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਕ੍ਖਿਂ ਅਪਦਿਸਤਿ, ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਤੁਂ, ਅਹਮੇਤ੍ਥ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਦਾਯ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਗਵਾ ਕਚ੍ਚਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਕਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਵੋ ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਾ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਿਂ ਅਵੋਚੁਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚਾਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਂ ਅਪਦਿਸਂ ਨਾਕਰਿਸ੍ਸ, ਨ ਜੀਵਿਤਂ ਅਲਭਿਸ੍ਸ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਨ ਕਥਿਤਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਨਾਮ ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਪ੍ਪਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੭. ‘‘ਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੁ, ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤਪ੍ਪਤਿ;

ਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖੋ ਰੋਦਂ, ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯਂ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਂ ਦੁਕ੍ਖੁਦ੍ਰਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤਕ੍ਖਣੇ ਅਨੁਤਪ੍ਪਤਿ ਅਨੁਸੋਚਤਿ, ਤਂ ਕਤਂ ਨ ਸਾਧੁ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ. ਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੁਮੁਖੋਤਿ ਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸੂਹਿ ਤਿਨ੍ਤਮੁਖੋ ਰੋਦਨ੍ਤੋ ਵਿਪਾਕਂ ਅਨੁਭੋਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਕਸ੍ਸਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ.

ਕਸ੍ਸਕਵਤ੍ਥੁ ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਸੁਮਨਮਾਲਾਕਾਰਵਤ੍ਥੁ

ਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੂਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਸੁਮਨਂ ਨਾਮ ਮਾਲਾਕਾਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਕਿਰ ਦੇਵਸਿਕਂ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਾਜਾਨਂ ਪਾਤੋਵ ਅਟ੍ਠਹਿ ਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਨਾਲ਼ੀਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠ ਕਹਾਪਣੇ ਲਭਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇ ਭਗਵਾ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਹਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਹਤਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲ਼ਾਯ ਨਗਰਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਏਕਦਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਚੀਵਰੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਵਿਯ ਚਰਤਿ ਤਿਂਸਯੋਜਨਮਗ੍ਗਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਏਕਦਾ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਵੇਸਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸੇ ਸਰੀਰਤੋ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਂਸਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਹਤਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲ਼ਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਾਲਾਕਾਰੋ ਭਗਵਤੋ ਰਤਨਗ੍ਘਿਯਸਦਿਸਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਅਸੀਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਰੀਰਸੋਭਗ੍ਗਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਕਾਰਂ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪੂਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਮਾਨਿ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਪੁਪ੍ਫਾਨਿ, ਰਾਜਾ ਇਮਾਨਿ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਮਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਘਾਤਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ? ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਘਾਤੇਤੁ ਵਾ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤੁ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁ ਵਾ, ਸੋ ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਦਦਮਾਨੋਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਜੀਵਿਤਮਤ੍ਤਂ ਧਨਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥੁਪੂਜਾ ਪਨ ਮੇ ਅਨੇਕਾਸੁ ਕਪ੍ਪਕੋਟੀਸੁ ਅਲਂ ਹਿਤਾਯ ਚੇਵ ਸੁਖਾਯ ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿ.

ਸੋ ‘‘ਯਾਵ ਮੇ ਪਸਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਤਿਕੁਟਤਿ, ਤਂ ਤਾਵਦੇਵ ਪੂਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੁਦਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਸਿ. ਕਥਂ? ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਦ੍ਵੇਵ ਪੁਪ੍ਫਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਉਪਰਿਮਤ੍ਥਕੇ ਵਿਤਾਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਅਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥਪਸ੍ਸੇਨ ਮਾਲਾਪਟਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਅਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਪਿਟ੍ਠਿਪਸ੍ਸੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਅਪਰਾ ਦ੍ਵੇ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਖਿਪਿ, ਤਾ ਵਾਮਹਤ੍ਥਪਸ੍ਸੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠ ਨਾਲ਼ਿਯੋ ਅਟ੍ਠ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤਥਾਗਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਪੁਰਤੋ ਗਮਨਦ੍ਵਾਰਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਵਣ੍ਟਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁਂ, ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਬਹਿਮੁਖਾਨਿ. ਭਗਵਾ ਰਜਤਪਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਯਾਸਿ. ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਨਿਪਿ ਸਚਿਤ੍ਤਕਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਚਿਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਿਯ ਅਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਠਿਤਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਵਿਜ੍ਜੁਲਤਾ ਵਿਯ ਰਂਸਿਯੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਪੁਰਤੋ ਚ ਪਚ੍ਛਤੋ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਚ ਵਾਮਤੋ ਚ ਸੀਸਮਤ੍ਥਕਤੋ ਚ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਰਂਸੀਸੁ ਏਕਾਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖਸਮ੍ਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵ ਅਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਰੁਣਤਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਮਾਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਏਵ ਧਾਵਨ੍ਤਿ. ਸਕਲਨਗਰਂ ਸਙ੍ਖੁਭਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋ, ਬਹਿਨਗਰੇ ਨਵ ਕੋਟਿਯੋਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਕੋਟੀਸੁ ਏਕੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਚੇਲੁਕ੍ਖੇਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ਤਿਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣੇ ਨਗਰੇ ਭੇਰਿਚਰਣਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਅਚਰਿ. ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਪਰਿਪੂਰਿ.

ਸੋ ਥੋਕਞ੍ਞੇਵ ਤਥਾਗਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਾਰਸੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਪਚ੍ਛਿਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਰਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਕਹਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਮੇ ਪੂਜਿਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਦਾਨਿ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਘਾਤੇਤੁ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਵਾ ਨੀਹਰਤੁ, ਅਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਸਿਂ, ਸਬ੍ਬਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਮੁਟ੍ਠਿਯੋਵ ਅਹੇਸੁਂ, ਏਵਰੂਪਾ ਨਾਮ ਪੂਜਾ ਜਾਤਾ. ਮਹਾਜਨੋ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਰਤਿ, ਯੋ ਏਸ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਸਦ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਏਸੋ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਅਨ੍ਧਬਾਲਤਾਯ ਏਵਰੂਪੇ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਪਸਾਦਂ ਨਾਮ ਅਜਨੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਮ ਚਣ੍ਡਾ, ਸਕਿਂ ਕੁਦ੍ਧਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦਿਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮੇਨ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤੇ ਆਦਾਯ ਰਾਜਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਆਹ – ‘‘ਮਮ ਸਾਮਿਕੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਹਤ੍ਥੋ ਘਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘ਕਹਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨੀ’ਤਿ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਇਦਂ ਨਾਮ ਵਦੇਸਿ, ਅਹਂ ਤਂ ਪਰਿਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ‘ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਮ ਚਣ੍ਡਾ, ਸਕਿਂ ਕੁਦ੍ਧਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦਿਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮੇਨ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਨਤ੍ਥੋ ਸਿਯਾ’ਤਿ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਗਤਾ, ਤੇਨ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸੁਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਵਾ, ਤਸ੍ਸੇਵੇਤਂ, ਮਯਾ ਤਸ੍ਸ ਛਡ੍ਡਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਹਿ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹੋ ਅਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾ, ਏਵਰੂਪੇ ਗੁਣੇ ਪਸਾਦਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੁਦ੍ਧੋ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਕਿਂ ਵਦੇਸਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਤੇਨ ਪੂਜਾ ਕਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਕਂ ਤੇ ਕਤਂ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਨ੍ਤਿਯਾ, ਮਮ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਪੂਜਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਹਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਵਿਚਰਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਰਞ੍ਞੋ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਂ ਞਤ੍ਵਾ ਭੇਰਿਚਰਣਵੀਥਿਯਾ ਨਗਰਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗੇਹਂ ਪਵੇਸੇਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਰਾਜਙ੍ਗਣੇਯੇਵ ਨਿਸੀਦਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਘਂ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਮਣ੍ਡਪਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਸਤ੍ਥਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਰਾਜਗੇਹਂ ਨ ਪਾਵਿਸਿ?

ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦੇਯ੍ਯਂ, ਮਹਾਜਨੋ ਮਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਰਾਜਙ੍ਗਣੇ ਪਨ ਮਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਜਨੋ ਦਟ੍ਠੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗੁਣੋ ਪਾਕਟੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਗੁਣਵਨ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਗੁਣਂ ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਵ ਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਅਵਸੇਸਜਨੋ ਗੁਣਵਨ੍ਤਾਨਂ ਗੁਣਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਮਚ੍ਛਰਾਯਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਪ੍ਫਪਟਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣੀਤੇਨਾਹਾਰੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਵਸਾਨੇ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਚਤੂਹਿ ਪੁਪ੍ਫਪਟੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਮਹਾਜਨੇਨ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੋ ਮਾਲਾਕਾਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮ ਆਹਰਿਤਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੂਜੇਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਮਾਲਾਕਾਰੋ ‘‘ਰਾਜਾ ਮਂ ਘਾਤੇਤੁ ਵਾ ਰਟ੍ਠਤੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੂਤਿ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜੇਸਿਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਰਾਜਾ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਹਤ੍ਥੀ ਚ ਅਸ੍ਸੇ ਚ ਦਾਸੇ ਚ ਦਾਸਿਯੋ ਚ ਮਹਾਪਸਾਧਨਾਨਿ ਚ ਅਟ੍ਠ ਕਹਾਪਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚ ਰਾਜਕੁਲਤੋ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾ ਅਟ੍ਠ ਨਾਰਿਯੋ ਚ ਅਟ੍ਠ ਗਾਮਵਰੇ ਚਾਤਿ ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਂ ਨਾਮ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ.

ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਜ੍ਜ ਪਾਤੋਵ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੀਹਨਾਦਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚੇਵ ਚੇਲੁਕ੍ਖੇਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ? ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਆਹ – ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਿਨਾ ਮਾਲਾਕਾਰੇਨ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ, ਅਯਞ੍ਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ –

‘‘ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ;

ਠਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਫਲਂ ਏਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮੁਨੋ;

ਪਚ੍ਛਾ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸੁਮਨੋ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. –

ਆਹ. ਸਤ੍ਥੁ ਪਨ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਵਿਸਨਕਾਲੇ ਤਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਪਤਿਂਸੁ. ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ – ‘‘ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਮਾਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ, ਧਰਮਾਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਕਂ ਨਾਮ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਗਮਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਗਮਨੇਨ ਧਮ੍ਮਸਭਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਯ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਪ੍ਪਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸੋਮਨਸ੍ਸਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੮. ‘‘ਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੁ, ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਤਪ੍ਪਤਿ;

ਯਸ੍ਸ ਪਤੀਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਂ ਸੁਖੁਦ੍ਰਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਤਪ੍ਪਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇਯੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਪੀਤਿਵੇਗੇਨ ਪਤੀਤੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਗੇਨ ਚ ਸੁਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਯਤਿਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ ਸਾਧੁ ਭਦ੍ਦਕਨ੍ਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਸੁਮਨਮਾਲਾਕਾਰਵਤ੍ਥੁ ਨਵਮਂ.

੧੦. ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰੀਵਤ੍ਥੁ

ਮਧੁਵਾ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਸਾ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕੁਰੁਮਾਨਾ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਦੇਵਲੋਕਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਗਬ੍ਭਸਮਾਨਵਣ੍ਣਤਾਯ ਚਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਲਵਣ੍ਣਾਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਰਾਜਾਨੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿਂਸੁ – ‘‘ਧੀਤਰਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਤੂ’’ਤਿ. ਅਪਹਿਣਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ. ਤਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਨਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਪਾਯਂ ਪਨੇਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੀਤਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਤ੍ਤਾ ਤਂ ਵਚਨਂ ਸੀਸੇ ਆਸਿਤ੍ਤਂ ਸਤਪਾਕਤੇਲਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਿਤਰਂ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਉਪਸ੍ਸਯਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾਯ ਏਵ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰੇ ਕਾਲਵਾਰੋ ਪਾਪੁਣਿ. ਸਾ ਦੀਪਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਉਪੋਸਥਾਗਾਰਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੀਪਸਿਖਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਵ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਤੇਜੋਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਚੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਹਿ ਚ.

ਸਾ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਤਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੋ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਕੁਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਣਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਸਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਮਾਤੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਨਨ੍ਦਮਾਣਵੋ ਨਾਮ ਗਿਹਿਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰਿਯਾ ਆਗਮਨਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕੁਟਿਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਲੀਨੋ ਥੇਰਿਯਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਟਿਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤਾਯ ਬਹਿ ਆਤਪਤੋ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਪਥੇ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਅਵਿਗਤੇਯੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾਮਞ੍ਚਕਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ‘‘ਮਾ ਨਸ੍ਸਿ ਬਾਲ, ਮਾ ਨਸ੍ਸਿ ਬਾਲਾ’’ਤਿ ਥੇਰਿਯਾ ਵਾਰਿਯਮਾਨੋਯੇਵ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਤ੍ਥਿਤਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਯਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਗੁਣਂ ਧਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਮਹਾਪਥਵੀ ਦ੍ਵੇਧਾ ਭਿਜ੍ਜਿ. ਸੋ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਥੇਰੀਪਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚਯਿਂਸੁ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੂਨੀ ਉਪਾਸਕਉਪਾਸਿਕਾਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਬਾਲੋ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮਧੁਸਕ੍ਖਰਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਵ ਮਧੁਰਰਸਂ ਖਾਦਮਾਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੁਦਗ੍ਗੋ ਵਿਯ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੯. ‘‘ਮਧੁਵਾ ਮਞ੍ਞਤਿ ਬਾਲੋ, ਯਾਵ ਪਾਪਂ ਨ ਪਚ੍ਚਤਿ;

ਯਦਾ ਚ ਪਚ੍ਚਤਿ ਪਾਪਂ, ਬਾਲੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਧੁਵਾਤਿ ਬਾਲਸ੍ਸ ਹਿ ਪਾਪਂ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਧੁ ਵਿਯ ਮਧੁਰਰਸਂ ਵਿਯ ਇਟ੍ਠਂ ਕਨ੍ਤਂ ਮਨਾਪਂ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਤਿ ਨਂ ਸੋ ਮਧੁਂਵ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਾਵਾਤਿ ਯਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ. ਪਾਪਂ ਨ ਪਚ੍ਚਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਵਾ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਵਾ ਵਿਪਾਕਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਤਾਵ ਨਂ ਏਵਂ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਯਦਾ ਚਾਤਿ ਯਦਾ ਪਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਵਾ ਵਿਵਿਧਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਾ ਕਯਿਰਮਾਨਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਵਾ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਾਪਂ ਪਚ੍ਚਤਿ, ਅਥ ਸੋ ਬਾਲੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ.