੨. ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਵਤ੍ਥੁ

ਚਰਞ੍ਚੇ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ. ਦੇਸਨਾ ਰਾਜਗਹੇ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾ.

ਥੇਰਂ ਕਿਰ ਰਾਜਗਹਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਿਪ੍ਪਲਿਗੁਹਾਯਂ ਵਸਨ੍ਤਂ ਦ੍ਵੇ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਕੋ ਤੇਨ ਕਤਂ ਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਮੁਖੋਦਕਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਯਾਦਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮੁਖੋਦਕਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਾਨਿ ਮੇ ਪਟਿਯਾਦਿਤਾਨਿ, ਮੁਖਂ ਧੋਵਥਾ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਪਾਦਧੋਵਨਨ੍ਹਾਨਾਦਿਕਾਲੇਪਿ ਏਵਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਇਤਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਮਯਾ ਕਤਂ ਕਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹੋਤੁ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਮਸ੍ਸ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਪਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨ੍ਹਾਨੋਦਕਂ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਘਟੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪੇਸਿ, ਉਦਕਤਾਪਨਭਾਜਨੇ ਪਨ ਨਾਲ਼ਿਮਤ੍ਤਂ ਉਦਕਂ ਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਉਸੁਮਂ ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਂ ਠਪੇਸਿ. ਤਂ ਇਤਰੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਸੁਮਂ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਉਦਕਂ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਉਦਕਂ ਠਪਿਤਂ, ਨ੍ਹਾਯਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਕੋਟ੍ਠਕਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਉਦਕਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਹਂ ਉਦਕਂ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਦਹਰੋ ਅਗ੍ਗਿਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਜਨੇ ਉਲ਼ੁਙ੍ਕਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤੁਚ੍ਛਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਦੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਤੁਚ੍ਛਭਾਜਨਂ ਉਦ੍ਧਨੇ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਹਿਂ ਗਤੋ, ਅਹਂ ‘ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਉਦਕ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਆਰੋਚੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਤਿਤ੍ਥਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਪਿਟ੍ਠਿਕੋਟ੍ਠਕਤੋ ਉਦਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪੇਸਿ.

ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਦਹਰੋ ‘ਉਦਕਂ ਮੇ ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਪਿਤਂ, ਏਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ੍ਹਾਯਥਾ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਤਿਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਏਸ ਦਹਰੋ ਇਮਿਨਾ ਕਤਂ ਵਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਕਤਂ ਵਿਯ ਪਕਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਓਵਾਦਮਦਾਸਿ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮੇਵ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨੋ ਅਕਤਂ, ਤ੍ਵਂ ਇਦਾਨੇਵ ‘ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਉਦਕਂ ਠਪਿਤਂ, ਨ੍ਹਾਯਥ, ਭਨ੍ਤੇ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ਘਟਂ ਆਦਾਯ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਸਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਏਵਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਪਸ੍ਸਥ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ, ਉਦਕਮਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਂ ਏਵਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਨ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਇਤਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਂ ਪਦੇਸਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਤੇ ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਥੇਰੋ ਕਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਫਾਸੁਕਂ ਜਾਤਂ, ਵਿਹਾਰੇਯੇਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਕਿਰ ਨਾਮ ਆਹਾਰਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇਵ ਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੋ. ਥੇਰੋਪਿ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸੁਖੁਮਵਤ੍ਥਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਤਦਹਰਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਰਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਵਾਸਨਪਾਰੁਪਨਂ ਅਕਾਸਿ.

ਥੇਰੋ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਰ ਅਫਾਸੁਕਂ ਜਾਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਦਹਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰੋ ਪੇਸਿਤੋ, ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੋ ਫਾਸੁਕਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਹਾਰਂ ਪਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਹਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤਯਾ ਕਿਰ ਹਿਯ੍ਯੋ, ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤਂ, ਇਦਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਨ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਉਦਕਮਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਂ ਮੁਸਾਵਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲੇ ਭਤ੍ਤਮੁਟ੍ਠਿਯਾ ਭੁਤ੍ਤਕਾਰਣਾ ਮਂ ‘ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕਸ੍ਸੇਵ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਹੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਥੇਰੇ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇ ਸਯਂ ਵਿਹਾਰੇ ਓਹੀਯਿਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੋਗਭਾਜਨਾਨਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਅਗ੍ਗਿਂ ਦਤ੍ਵਾ ਯਂ ਨ ਝਾਯਤਿ, ਤਂ ਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ. ਸੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਮਹਾਜਨੋ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਰ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਓਵਾਦਮਤ੍ਤਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ’’ਤਿ. ਅਥੇਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਪਰਭਾਗੇ ਰਾਜਗਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਰਾਜਗਹਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਖਮਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਖਮਨੀਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਓਵਾਦਮਤ੍ਤੇਨ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਸੋ ਇਦਾਨੇਵ ਓਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਕੁਜ੍ਝਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਜ੍ਝਿਯੇਵ. ਨ ਇਦਾਨੇਵ ਕੁਟਿਂ ਦੂਸੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੂਸੇਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਦੇਸੇ ਏਕੋ ਸਿਙ੍ਗਿਲਸਕੁਣੋ ਕੁਲਾਵਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਮਕ੍ਕਟੋ ਸੀਤੇਨ ਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਤਂ ਪਦੇਸਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਿਙ੍ਗਿਲੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇਵ ਤੇ ਸੀਸਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਚ ਵਾਨਰ;

ਅਥ ਕੇਨ ਨੁ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਅਗਾਰਂ ਤੇ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੧);

ਮਕ੍ਕਟੋ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮੇ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾਯ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਸਾ ਮੇ ਪਞ੍ਞਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇਵ ਮੇ ਸੀਸਂ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਚ ਸਿਙ੍ਗਿਲ;

ਯਾਹੁ ਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਸਾ ਮੇ ਪਞ੍ਞਾ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੨);

ਅਥ ਨਂ ‘‘ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਤਵ ਕਥਂ ਘਰਾਵਾਸੋ ਇਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਸਿਙ੍ਗਿਲੋ ਇਮਂ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ –

‘‘ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਲਹੁਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਿਨੋ;

ਨਿਚ੍ਚਂ ਅਦ੍ਧੁਵਸੀਲਸ੍ਸ, ਸੁਖਭਾਵੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਸੋ ਕਰਸ੍ਸੁ ਆਨੁਭਾਵਂ, ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸੁ ਸੀਲਿਯਂ;

ਸੀਤਵਾਤਪਰਿਤ੍ਤਾਣਂ, ਕਰਸ੍ਸੁ ਕੁਟਵਂ ਕਪੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੩-੮੪);

ਮਕ੍ਕਟੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਚਿਤ੍ਤਂ ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭਿਂ ਅਦ੍ਧੁਵਸੀਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕੁਲਾਵਕਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿ. ਸਕੁਣੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲਾਵਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇ ਏਵ ਏਕੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿ.

ਸਤ੍ਥਾ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਸਿ – ‘‘ਤਦਾ ਮਕ੍ਕਟੋ ਕੁਟਿਦੂਸਕਭਿਕ੍ਖੁ ਅਹੋਸਿ, ਸਿਙ੍ਗਿਲਸਕੁਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਜਾਤਕਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਸੋ ਓਵਾਦਕ੍ਖਣੇ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕੁਟਿਂ ਦੂਸੇਸਿ, ਮਮ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੇਨ ਬਾਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਨਤੋ ਏਕਕਸ੍ਸੇਵ ਨਿਵਾਸੋ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੬੧. ‘‘ਚਰਞ੍ਚੇ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਦਿਸਮਤ੍ਤਨੋ;

ਏਕਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਬਾਲੇ ਸਹਾਯਤਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਚਰਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਚਾਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾਚਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਯ੍ਯਂ ਸਦਿਸਮਤ੍ਤਨੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਗੁਣੇਹਿ ਅਧਿਕਤਰਂ ਵਾ ਸਦਿਸਂ ਵਾ ਨ ਲਭੇਯ੍ਯ ਚੇ. ਏਕਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਸੇਯ੍ਯਂ ਲਭਮਾਨੋ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸਦਿਸਂ ਲਭਮਾਨੋ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਹੀਨੇਨ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਵਸਨ੍ਤੋ ਏਕਤੋ ਸਂਭੋਗਪਰਿਭੋਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਭਜਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਿਤਬ੍ਬੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨੁਦ੍ਦਯਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੧੨੧; ਅ. ਨਿ. ੩.੨੬). ਤਸ੍ਮਾ ਸਚੇ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਮ੍ਹਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਕਚਰਿਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਯਿਰਾ ਏਕੀਭਾਵਮੇਵ ਥਿਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਇਰਿਯਾਪਥੇਸੁ ਏਕਕੋਵ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਨਤ੍ਥਿ ਬਾਲੇ ਸਹਾਯਤਾਤਿ ਸਹਾਯਤਾ ਨਾਮ ਚੂਲ਼ਸੀਲਂ ਮਜ੍ਝਿਮਸੀਲਂ ਮਹਾਸੀਲਂ ਦਸ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਿ ਤੇਰਸ ਧੁਤਙ੍ਗਗੁਣਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗੁਣਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਫਲਾਨਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ. ਅਯਂ ਸਹਾਯਤਾਗੁਣੋ ਬਾਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾਵਸਾਨੇ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ, ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਵਤ੍ਥੁ ਦੁਤਿਯਂ.