੫. ਕੋਸਮ੍ਬਕਵਤ੍ਥੁ
ਪਰੇ ਚ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਕੋਸਮ੍ਬਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.
ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਞ੍ਹਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ ਪਞ੍ਚਸਤਪਞ੍ਚਸਤਪਰਿਵਾਰਾ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਹਰਿਂਸੁ ਵਿਨਯਧਰੋ ਚ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਚ. ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਰੀਰਵਲਞ੍ਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਦਕਕੋਟ੍ਠਕੇ ਆਚਮਨਉਦਕਾਵਸੇਸਂ ਭਾਜਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਨਯਧਰੋ ਤਤ੍ਥ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਤਂ ਉਦਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਇਤਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤਯਾ ਉਦਕਂ ਠਪਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਹੋਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਪਟਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਅਸ੍ਸਤਿਯਾ ਕਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਦਿਟ੍ਠਿ ਅਹੋਸਿ. ਵਿਨਯਧਰੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਾਨਂ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਯਂ ਵਿਨਯਧਰੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਦਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਏਸੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਮੁਸਾਵਾਦੀ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਲਹਂ ਵਡ੍ਢਯਿਂਸੁ. ਕਤੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਓਕਾਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਕਮ੍ਮਮਕਾਸਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਾ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਪਿ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਅਹੇਸੁਂ, ਓਵਾਦਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋਪਿ ਆਰਕ੍ਖਦੇਵਤਾਪਿ ਤਾਸਂ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮ੍ਭਤ੍ਤਾ ਆਕਾਸਟ੍ਠਦੇਵਤਾਪੀਤਿ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਦ੍ਵੇ ਪਕ੍ਖਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਾਵਨਾ ਪਨ ਏਕਨਿਨ੍ਨਾਦਂ ਕੋਲਾਹਲਂ ਅਗਮਾਸਿ.
ਅਥੇਕੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਥਾਗਤਮੁਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਖੇਪਕਾਨਂ ਵਿਨਯਧਰਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕੇਨੇਵਾਯਂ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮੇਨ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਞ੍ਚ, ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਪਨ ‘‘ਅਧਮ੍ਮਿਕੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੇਨ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਞ੍ਚ, ਉਕ੍ਖੇਪਕੇਹਿ ਵਾਰਿਯਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਚ ਤੇਸਂ ਤਂ ਅਨੁਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਭਾਵਞ੍ਚ ਆਰੋਚੇਸਿ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਮਗ੍ਗਾ ਕਿਰ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਗ੍ਗਾ ਭਵਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ‘‘ਭਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ, ਭਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਖੇਪਕਾਨਂ ਉਕ੍ਖੇਪਨੇ, ਇਤਰੇਸਞ੍ਚ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਏਕਸੀਮਾਯਂ ਉਪੋਸਥਾਦੀਨਿ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ‘‘ਆਸਨਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੫੬) ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਵਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿਪਿ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਵ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਲਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾ ਭਣ੍ਡਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਣ੍ਡਨਕਲਹਵਿਗ੍ਗਹਵਿਵਾਦਾ ਨਾਮੇਤੇ ਅਨਤ੍ਥਕਾਰਕਾ. ਕਲਹਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਿ ਲਟੁਕਿਕਾਪਿ ਸਕੁਣਿਕਾ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਂ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੇਸੀ’’ਤਿ ਲਟੁਕਿਕਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੫.੩੯ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਗ੍ਗਾ ਹੋਥ, ਮਾ ਵਿਵਦਥ. ਵਿਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਿ ਅਨੇਕਸਤਸਹਸ੍ਸਾ ਵਟ੍ਟਕਾਪਿ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਟ੍ਟਕਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੧.੧੧੮) ਕਥੇਸਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਤੇਸੁ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਅਨਾਦਿਯਨ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਿਹੇਸਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਆਗਮੇਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਧਮ੍ਮਸਾਮਿ, ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੁ, ਮਯਮੇਵ ਤੇਨ ਭਣ੍ਡਨੇਨ ਕਲਹੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ਵਿਵਾਦੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੫੭; ਮ. ਨਿ. ੩.੨੩੬) ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿ –
ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਕਾਸਿਰਾਜਾ ਅਹੋਸਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੇਨ ਦੀਘੀਤਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਰਜ੍ਜਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਤਕਵੇਸੇਨ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਤੁਨੋ ਮਾਰਿਤਭਾਵਞ੍ਚੇਵ ਦੀਘਾਵੁਕੁਮਾਰੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇਸਂ ਸਮਗ੍ਗਭਾਵਞ੍ਚ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜੂਨਂ ਆਦਿਨ੍ਨਦਣ੍ਡਾਨਂ ਆਦਿਨ੍ਨਸਤ੍ਥਾਨਂ ਏਵਰੂਪਂ ਖਨ੍ਤਿਸੋਰਚ੍ਚਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਇਧ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਭੇਥ, ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਸਮਾਨਾ ਖਮਾ ਚ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥ ਸੋਰਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨੇਵ ਤੇ ਸਮਗ੍ਗੇ ਕਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਆਕਿਣ੍ਣਵਿਹਾਰਤਾਯ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਇਦਾਨਿ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਇਮੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਮ ਵਚਨਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਏਕਕੋਵ ਗਣਮ੍ਹਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਏਕਕੋਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਬਾਲਕਲੋਣਕਗਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਭਗੁਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਏਕਚਾਰਿਕਵਤ੍ਤਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪਾਚਿਨਵਂਸਮਿਗਦਾਯੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾਨਿਸਂਸਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰਕ੍ਖਿਤਵਨਸਣ੍ਡੇ ਭਦ੍ਦਸਾਲਮੂਲੇ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕੇਨ ਹਤ੍ਥਿਨਾ ਉਪਟ੍ਠਿਯਮਾਨੋ ਫਾਸੁਕਂ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਵਸਿ.
ਕੋਸਮ੍ਬਿਵਾਸਿਨੋਪਿ ਖੋ ਉਪਾਸਕਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਹਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਵਨਸਣ੍ਡਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਮ੍ਹੇ ਸਮਗ੍ਗੇ ਕਾਤੁਂ ਵਾਯਮਿ, ਮਯਂ ਪਨ ਨ ਸਮਗ੍ਗਾ ਅਹੁਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਸਮਗ੍ਗਾ ਨਾਹੁਵਤ੍ਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਮੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਪਿ ਸਮਗ੍ਗਾ ਨ ਜਾਤਾ, ਮਯਂ ਇਮੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਲਭਿਮ੍ਹਾ, ਇਮੇਸਂ ਨੇਵ ਆਸਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮ, ਨ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤੇਸਂ ਸਾਮੀਚਿਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਕਰਿਂਸੁ. ਤੇ ਅਪ੍ਪਾਹਾਰਤਾਯ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨਾ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਉਜੁਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਚ੍ਚਯਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਾਸਕਾ ਮਯਂ ਸਮਗ੍ਗਾ ਜਾਤਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਨੋ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਖਮਾਪਿਤੋ ਪਨ ਵੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖਮਾਪਿਤੋ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਖਮਾਪੇਥ, ਸਤ੍ਥੁ ਖਮਾਪਿਤਕਾਲੇ ਮਯਮ੍ਪਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਤਂ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤੇਨ ਹਤ੍ਥਿਨਾ ਉਪਟ੍ਠਿਯਮਾਨੋ ਸੁਖਂ ਵਸਿ. ਸੋਪਿ ਹਿ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ ਗਣਂ ਪਹਾਯ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਤ੍ਥਾਯੇਵ ਤਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਪਾਵਿਸਿ.
ਯਥਾਹ – ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਰਾਮਿ ਹਤ੍ਥੀਹਿ ਹਤ੍ਥੀਨੀਹਿ ਹਤ੍ਥਿਕਲਭੇਹਿ ਹਤ੍ਥਿਚ੍ਛਾਪੇਹਿ, ਛਿਨ੍ਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਤਿਣਾਨਿ ਖਾਦਾਮਿ, ਓਭਗ੍ਗੋਭਗ੍ਗਞ੍ਚ ਮੇ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਂ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਆਵਿਲਾਨਿ ਚ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵਾਮਿ, ਓਗਾਹਾ ਚਸ੍ਸ ਮੇ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋ ਕਾਯਂ ਉਪਨਿਘਂਸਨ੍ਤਿਯੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਏਕੋਵ ਗਣਮ੍ਹਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੪੬੭; ਉਦਾ. ੩੫). ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ ਯੂਥਾ ਅਪਕ੍ਕਮ੍ਮ ਯੇਨ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਂ ਰਕ੍ਖਿਤਵਨਸਣ੍ਡਂ ਭਦ੍ਦਸਾਲਮੂਲਂ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਭਦ੍ਦਸਾਲਮੂਲਂ ਪਾਦੇਨੇਵ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਸਾਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਘਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਂ ਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਉਣ੍ਹੋਦਕਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤਿ. ਕਥਂ? ਹਤ੍ਥੇਨ ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਦਾਰੂਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਾਣੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਦਣ੍ਡਕੇਨ ਪਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਸੋਣ੍ਡਿਕਾਯ ਖਿਪਤਿ, ਤਤੋ ਹਤ੍ਥਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਉਦਕਸ੍ਸ ਤਤ੍ਤਭਾਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਉਦਕਂ ਤੇ ਤਾਪਿਤਂ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਹਾਯਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਨਾਨਾਵਿਧਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ, ਤਦਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਕੁਮ੍ਭੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਾਮੂਪਚਾਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਯਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਆਹਾਰ ਮੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸੋਪਿ ਯਾਵ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਕ੍ਖਮਨਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਆਗਮਨਕਾਲੇ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਾਖਾਯ ਬੀਜਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਾਲ਼ਮਿਗਪਰਿਪਨ੍ਥਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦਣ੍ਡਂ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਯਾਵ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਾ ਵਨਸਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਚਰਤਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਯੇਵ ਕਿਰ ਸੋ ਵਨਸਣ੍ਡੋ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਰਕ੍ਖਿਤਵਨਸਣ੍ਡੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਅਰੁਣੇ ਉਗ੍ਗਤੇ ਮੁਖੋਦਕਦਾਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵੂਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਵਤ੍ਤਾਨਿ ਕਰੋਤਿ.
ਅਥੇਕੋ ਮਕ੍ਕਟੋ ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਨਿਮ੍ਮਕ੍ਖਿਕਂ ਦਣ੍ਡਕਮਧੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਕਂ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਕੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਧੁਪਟਲਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕਦਲਿਪਤ੍ਤਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਗਣ੍ਹਿ. ਮਕ੍ਕਟੋ ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਪਰਿਭੋਗਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਕੋਟਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਅਣ੍ਡਕਾਨਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਸਣਿਕਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਦਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਰਿਭੋਗਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ ਤਂ ਤਂ ਸਾਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤੋਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਗਹਿਤਸਾਖਾਪਿ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਸਾਖਾਪਿ ਭਿਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਸੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਾਣੁਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠਗਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਨ੍ਨੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕੇ ਕਨਕਵਿਮਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਮਕ੍ਕਟਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ.
ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਵਸਨਭਾਵੋ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਪਾਕਟੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਤੋ ‘‘ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਵਿਸਾਖਾ ਚ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾ’’ਤਿਏਵਮਾਦੀਨਿ ਮਹਾਕੁਲਾਨਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ ਪਹਿਣਿਂਸੁ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਸ੍ਸੇਥਾ’’ਤਿ. ਦਿਸਾਵਾਸਿਨੋਪਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰਸ੍ਸੁਤਾ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਧਮ੍ਮੀ ਕਥਾ, ਸਾਧੁ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਸਵਨਾਯਾ’’ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਦਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਮਾਸਂ ਏਕਵਿਹਾਰਿਨੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਏਤ੍ਤਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਕੋਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਮਾਦਾਯ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਪੇਹਿ ‘‘ਅਪੇਹਿ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕ, ਮਾ ਨਿਵਾਰਯਿ, ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਦਣ੍ਡਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਹਣਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ਨਾਦਾਸਿ. ਨਾਗੋ ‘‘ਸਚੇ ਉਗ੍ਗਹਿਤਵਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਸੀਦਨਪਾਸਾਣਫਲਕੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨ ਠਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਸਿ. ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹਿ ਗਰੂਨਂ ਆਸਨੇ ਵਾ ਸਯਨੇ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨ ਠਪੇਨ੍ਤਿ.
ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਆਨਨ੍ਦ, ਏਕੋਵ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਹਂ ਪਨੇਤੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਬਹਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਕ੍ਕੋਸਾਹਿ ਨੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ, ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸੁਖੁਮਾਲੋ ਚੇਵ ਖਤ੍ਤਿਯਸੁਖੁਮਾਲੋ ਚ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਤੇਮਾਸਂ ਏਕਕੇਹਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇਹਿ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਤਂ, ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਕਾਰਕੋਪਿ ਮੁਖੋਦਕਾਦਿਦਾਯਕੋਪਿ ਨਾਹੋਸਿ ਮਞ੍ਞੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਹਤ੍ਥਿਨਾ ਮਮ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਤਾਨਿ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਹਿ ਸਹਾਯਂ ਲਭਨ੍ਤੇਨ ਏਕਤੋਵ ਵਸਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਚਾਰਿਕਭਾਵੋਵ ਸੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਨਾਗਵਗ੍ਗੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –
‘‘ਸਚੇ ਲਭੇਥ ਨਿਪਕਂ ਸਹਾਯਂ,
ਸਦ੍ਧਿਂਚਰਂ ਸਾਧੁਵਿਹਾਰਿ ਧੀਰਂ;
ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਿ,
ਚਰੇਯ੍ਯ ਤੇਨਤ੍ਤਮਨੋ ਸਤੀਮਾ.
‘‘ਨੋ ਚੇ ਲਭੇਥ ਨਿਪਕਂ ਸਹਾਯਂ,
ਸਦ੍ਧਿਂਚਰਂ ਸਾਧੁਵਿਹਾਰਿ ਧੀਰਂ;
ਰਾਜਾਵ ਰਟ੍ਠਂ ਵਿਜਿਤਂ ਪਹਾਯ,
ਏਕੋ ਚਰੇ ਮਾਤਙ੍ਗਰਞ੍ਞੇਵ ਨਾਗੋ.
‘‘ਏਕਸ੍ਸ ਚਰਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ,
ਨਤ੍ਥਿ ਬਾਲੇ ਸਹਾਯਤਾ;
ਏਕੋ ਚਰੇ ਨ ਚ ਪਾਪਾਨਿ ਕਯਿਰਾ,
ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਮਾਤਙ੍ਗਰਞ੍ਞੇਵ ਨਾਗੋ’’ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ੪੬੪; ਮ. ਨਿ. ੩.੨੩੭; ਧ. ਪ. ੩੨੮-੩੩੦; ਸੁ. ਨਿ. ੪੫-੪੬);
ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਾਦੀਹਿ ਪੇਸਿਤਸਾਸਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਪ੍ਪਮੁਖਾ ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਅਰਿਯਸਾਵਕਕੋਟਿਯੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਗਮਨਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਗਣ੍ਹਾਹਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਨਾਗੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਮਗ੍ਗੇ ਤਿਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਗੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਾਤੁਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਕਾਰਕੋ, ਨਾਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਪੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨਿਵਤ੍ਤਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਹਤ੍ਥੀਪਿ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਨਸਕਦਲਿਫਲਾਦੀਨਿ ਨਾਨਾਫਲਾਨਿ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਸਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਦਾਸਿ. ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਖੇਪੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਨਾਗੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋ ਤਿਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਗੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕ, ਇਦਂ ਪਨ ਮਮ ਅਨਿਵਤ੍ਤਗਮਨਂ, ਤਵ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਝਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਿਟ੍ਠ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਾਗੋ ਮੁਖੇ ਸੋਣ੍ਡਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤੋ ਤੇਨੇਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤਂ ਗਾਮੂਪਚਾਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਵ ਅਭੂਮਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਵਾਸੋ ਸਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਤਿਟ੍ਠ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਰੋਦਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਚਕ੍ਖੁਪਥਂ ਵਿਜਹਨ੍ਤੇ ਹਦਯੇਨ ਫਲਿਤੇਨ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੇਨ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕੇ ਕਨਕਵਿਮਾਨੇ ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਮਜ੍ਝੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਯੇਵਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਜੇਤਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਕੋਸਮ੍ਬਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਆਗਤੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਖਮਾਪੇਤੁਂ ਤਤ੍ਥ ਅਗਮਂਸੁ. ਕੋਸਲਰਾਜਾ ‘‘ਤੇ ਕਿਰ ਕੋਸਮ੍ਬਕਾ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਸਂ ਮਮ ਵਿਜਿਤਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਾ ਏਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਕੇਵਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਵਾਦੇਨ ਮਮ ਵਚਨਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ, ਇਦਾਨਿ ਮਂ ਖਮਾਪੇਤੁਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋਪਿ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਸਂ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਭਗਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨੇਵ ਏਕਤੋ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਆਗਤਾਗਤਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਤਮੇਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਾ ਕੋਸਮ੍ਬਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਏਤੇ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਏਤੇ ਕਿਰ ਤੇ, ਏਤੇ ਕਿਰ ਤੇ’’ਤਿ ਆਗਤਾਗਤੇਹਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਕਾ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨਾ ਲਜ੍ਜਾਯ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਖਮਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਭਾਰਿਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤਂ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਸਾਮਗ੍ਗਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਮਮ ਵਚਨਂ ਨ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾਪਿ ਵਜ੍ਝਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਓਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਯਮਾਨੇਸੁਪਿ ਤਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਰਟ੍ਠੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰਯਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦੇਵ ਕੋਸਮ੍ਬਿਕਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੯.੧੦ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੀਘਾਵੁਕੁਮਾਰੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਯਮਾਨੇਸੁਪਿ ਤੇਸਂ ਓਵਾਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧੀਤਰਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਕਾਸਿਕੋਸਲਰਟ੍ਠੇਸੁ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਪਨ ਮਮ ਵਚਨਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੇਹਿ ਭਾਰਿਯਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
੬. ‘‘ਪਰੇ ਚ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਮਯਮੇਤ੍ਥ ਯਮਾਮਸੇ;
ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮੇਧਗਾ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕਾ ਪਰੇ ਨਾਮ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਕੋਲਾਹਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ‘‘ਮਯਂ ਯਮਾਮਸੇ ਉਪਰਮਾਮ ਵਿਨਸ੍ਸਾਮ ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਮਚ੍ਚੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ‘‘ਮਯਂ ਮਚ੍ਚੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮੇਧਗਾਤਿ ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮੇਧਗਾਨਂ ਕਲਹਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਤਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇ ਮੇਧਗਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਰੇ ਚਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਾ ‘‘ਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਣ੍ਡਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਓਵਦਿਯਮਾਨਾਪਿ ਮਮ ਓਵਾਦਸ੍ਸ ਅਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨੇਨ ਅਮਾਮਕਾ ਪਰੇ ਨਾਮ. ‘‘ਮਯਂ ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਯਮਾਮਸੇ ਭਣ੍ਡਨਾਦੀਨਂ ਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾਯਮਾਮਾ’’ਤਿ ਨ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਯੋਨਿਸੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਯੇ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਂ ਛਨ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾ ਅਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਮੇ ਦਾਨਿ ਕਲਹਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮੇਧਗਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ.
ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੂਤਿ.
ਕੋਸਮ੍ਬਕਵਤ੍ਥੁ ਪਞ੍ਚਮਂ.