੧. ਯਮਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਚਕ੍ਖੁਪਾਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ

੧. ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾ;

ਮਨਸਾ ਚੇ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ, ਭਾਸਤਿ ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ;

ਤਤੋ ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨ੍ਵੇਤਿ, ਚਕ੍ਕਂਵ ਵਹਤੋ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਕਤ੍ਥ ਭਾਸਿਤਾਤਿ? ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ. ਕਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ? ਚਕ੍ਖੁਪਾਲਤ੍ਥੇਰਂ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਮਹਾਸੁਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਮਹਾਭੋਗੋ ਅਪੁਤ੍ਤਕੋ. ਸੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਨ੍ਹਾਨਤਿਤ੍ਥਂ ਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ਨਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪਤ੍ਤਸਾਖਂ ਏਕਂ ਵਨਪ੍ਪਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਹੇਸਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗਂ ਸੋਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਲੁਕਂ ਓਕਿਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਧਜਪਟਾਕਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਨਪ੍ਪਤਿਂ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਧੀਤਰਂ ਵਾ ਲਭੇਯ੍ਯਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਮਹਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਭਰਿਯਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਗਬ੍ਭੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰਮਦਾਸਿ. ਸਾ ਦਸਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ. ਤਂ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਸੇਟ੍ਠਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਾਲਿਤਂ ਵਨਪ੍ਪਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਪਾਲੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਿ. ਤਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਪਾਲੋਤਿ ਨਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਤਰਸ੍ਸ ਮਹਾਪਾਲੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਤੇ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਘਰਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਨ੍ਧਿਂਸੁ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਕਾਲਮਕਂਸੁ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਵਿਭਵਂ ਇਤਰੇਯੇਵ ਵਿਚਾਰਿਂਸੁ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਚਤੁਪਣ੍ਣਾਸਕੋਟਿਧਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਰਿਤੇ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਜਨਂ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇ ਚ ਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗੇ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਯਮਾਨੋ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਮਾਤਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਸੀਤਿਯਾ, ਪਿਤਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਸੀਤਿਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇਅਸੀਤਿਞਾਤਿਕੁਲਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਕਾਰਿਤੇ ਨਿਗ੍ਰੋਧਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਏਕਮੇਵ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਵਸਿ, ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਕਾਰਿਤੇ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਵਿਸਾਖਾਯ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਕੋਟਿਧਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਕਾਰਿਤੇ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕੁਲਾਨਂ ਗੁਣਮਹਤ੍ਤਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਵਸਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋਪਿ ਵਿਸਾਖਾਪਿ ਮਹਾਉਪਾਸਿਕਾ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਦਹਰਸਾਮਣੇਰਾ ਨੋ ਹਤ੍ਥੇ ਓਲੋਕੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੁਚ੍ਛਹਤ੍ਥਾ ਨ ਗਤਪੁਬ੍ਬਾ. ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚ ਭੇਸਜ੍ਜਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਚ ਪਾਨਾਨਿ. ਨਿਵੇਸਨੇਸੁ ਪਨ ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਨਪਾਨਭੇਸਜ੍ਜੇਸੁ ਯੋ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਮੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਸੁ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੇਨ ਏਕਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਥਾ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਪੁਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਕਿਰ ‘‘ਤਥਾਗਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸੁਖੁਮਾਲੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸੁਖੁਮਾਲੋ, ‘ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਮੇ, ਗਹਪਤੀ’ਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਕਿਲਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਧਿਮਤ੍ਤਸਿਨੇਹੇਨ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ‘‘ਅਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿ ਮਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਰਕ੍ਖਤਿ. ਅਹਞ੍ਹਿ ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਹਦਯਮਂਸਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ ਪਾਣਸਮਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਪਰੇਸਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਤ੍ਥਮੇਵ ਪੂਰੇਸਿਂ. ਏਸ ਮਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨੇ ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਕਥੇਤਿਯੇਵ.

ਤਦਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸਤ੍ਤ ਮਨੁਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਵਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਕੋਟਿਮਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਜਾਤਾ, ਦ੍ਵੇਕੋਟਿਮਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਤੇਸੁ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ – ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਦਾਨਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਵਤ੍ਥਭੇਸਜ੍ਜਪਾਨਕਾਦੀਨਿ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਮਹਾਪਾਲੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦਿਹਤ੍ਥੇ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਹਾਜਨੋ ਕੁਹਿਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਯਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਨਿਸੀਦਿ.

ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਾ ਸਰਣਸੀਲਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦਾਨਕਥਂ, ਸੀਲਕਥਂ, ਸਗ੍ਗਕਥਂ, ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵਂ, ਓਕਾਰਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਾਲੋ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਪਰਲੋਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਰੋ ਵਾ ਭਾਤਰੋ ਵਾ ਭੋਗਾ ਵਾ ਨਾਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸਰੀਰਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਿਂ ਮੇ ਘਰਾਵਾਸੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ ਕੋਚਿ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕੋ ਞਾਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਾ ਮੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤਂ ਆਪੁਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਨਿਟ੍ਠਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਤਾਤ, ਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਮ੍ਪਿ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਮ੍ਪਿ ਧਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਵ ਭਾਰੋ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਾਹਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਥੇਸਿ ਭਾਤਿਕ, ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਮਾਤਰਿ ਮਤਾਯ ਮਾਤਾ ਵਿਯ, ਪਿਤਰਿ ਮਤੇ ਪਿਤਾ ਵਿਯ ਲਦ੍ਧੋ, ਗੇਹੇ ਤੇ ਮਹਾਵਿਭਵੋ, ਸਕ੍ਕਾ ਗੇਹਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਨ੍ਤੇਹੇਵ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਤੁਂ, ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸੇ ਵਸਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਹਿ ਅਤਿਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸੋ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਨ੍ਤੇਨ ਪੂਰੇਤੁਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਤਰੁਣਾਯੇਵ ਤਾਵਤ੍ਥ, ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਮਹਲ੍ਲਕਸ੍ਸ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਪਿ ਅਨਸ੍ਸਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਞਾਤਕਾ, ਸ੍ਵਾਹਂ ਤਵ ਕਥਂ ਨ ਕਰੋਮਿ, ਸਮਣਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂਯੇਵ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮਿ’’.

‘‘ਜਰਾਜਜ੍ਜਰਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਹਤ੍ਥਪਾਦਾ ਅਨਸ੍ਸਵਾ;

ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਵਿਹਤਤ੍ਥਾਮੋ, ਕਥਂ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਿਸ੍ਸਤਿ’’. –

ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੇਵਾਹਂ, ਤਾਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਰਵਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸੋ ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਮੁਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਕਤਿ ਧੁਰਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਧੁਰਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ‘‘ਕਤਮਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ, ਕਤਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਾਨੁਰੂਪੇਨ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਨਿਕਾਯੇ ਸਕਲਂ ਵਾ ਪਨ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਧਾਰਣਂ, ਕਥਨਂ, ਵਾਚਨਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਨਾਮ, ਸਲ੍ਲਹੁਕਵੁਤ੍ਤਿਨੋ ਪਨ ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਾਭਿਰਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਖਯਵਯਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਗਨ੍ਥਧੁਰਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧੁਰਂ ਪਨ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮੇ ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਸਿ.

ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਗਾਮਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਆਸਨਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤੇਨਾਹਾਰੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਹਿਂ ਅਯ੍ਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਥਾਫਾਸੁਕਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਵਸ੍ਸਾਵਾਸਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਿ ਭਦਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਚੇ ਅਯ੍ਯਾ ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਇਧ ਵਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਮਯਂ ਸਰਣੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸੀਲਾਨਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇਪਿ ‘‘ਮਯਂ ਇਮਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਸੁਂ.

ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇਸਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਦਂਸੁ. ਤੇ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਤਮੇਵ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨੇ ਏਕੋ ਵੇਜ੍ਜੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹੂਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਅਫਾਸੁਕਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਮਯ੍ਹਂ ਕਥੇਯ੍ਯਾਥ, ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਵਾਰੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਦਿਵਸੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਕਤਿਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਚਤੂਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਤਿਰੂਪਂ, ਨਨੁ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ’’? ‘‘ਮਯਞ੍ਹਿ ਧਰਮਾਨਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਮਾਦੇਨ ਆਰਾਧੇਤੁਂ, ਕਲ੍ਯਾਣਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਤੇ ਵੋ ਆਰਾਧੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ ਸਕਗੇਹਸਦਿਸਾ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਥਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਤੀਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਪਸਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਥਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਂ ਅਨੋਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਮਾਸੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਮਜ੍ਝਿਮਮਾਸੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਕ੍ਖਿਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਛਿਦ੍ਦਘਟਤੋ ਉਦਕਧਾਰਾ ਵਿਯ ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਅਸ੍ਸੁਧਾਰਾ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨੇ ਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਗਣ੍ਹਥ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਅਸ੍ਸੂਨਿ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਵਾਤਾ ਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਜ੍ਜੇਨ ਪਵਾਰਿਤਮ੍ਹਾ, ਤਸ੍ਸ ਕਥੇਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਤੇ ਵੇਜ੍ਜਸ੍ਸ ਕਥਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਲਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਨਾਸਾਯ ਤੇਲਂ ਆਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਵੇਜ੍ਜੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕਿਰ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਵਾਤੋ ਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਤੇਲਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸਿਤਂ, ਨਾਸਾਯ ਵੋ ਤੇਲਂ ਆਸਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਾਨਿ ਕੀਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਰੁਜ੍ਜਤੇਵ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ਵੇਜ੍ਜੋ ‘‘ਮਯਾ ਏਕਵਾਰੇਨੇਵ ਵੂਪਸਮਨਸਮਤ੍ਥਂ ਤੇਲਂ ਪਹਿਤਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਰੋਗੋ ਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵੋ ਤੇਲਂ ਆਸਿਤ੍ਤਂ, ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋਪਿ ਨ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਚਙ੍ਕਮਨਨਿਸੀਦਨਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਹਿ ਵੋ ਆਸਿਤ੍ਤਂ, ਨਿਪਨ੍ਨੇਹੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਥੇਰੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ‘‘ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਸਰੀਰਂ ਯਾਪੇਨ੍ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਂ, ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਸਿਞ੍ਚਥਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਤਾਵਾਵੁਸੋ, ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੇਜ੍ਜਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਤਤ੍ਥ ਨੇਵ ਞਾਤੀ, ਨ ਸਾਲੋਹਿਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯ? ਕਰਜਕਾਯੇਨ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਦੇਹਿ ਤਾਵ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਲਿਤ, ਤ੍ਵਂ ਕਿਂ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਓਲੋਕੇਸ੍ਸਸਿ, ਉਦਾਹੁ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਂ? ਅਨਮਤਗ੍ਗਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ ਤਵ ਅਕ੍ਖਿਕਾਣਸ੍ਸ ਗਣਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਨੇਕਾਨਿ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਸਤਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਤੀਤਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਤੇ ਏਕਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਨ ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ, ਇਦਾਨਿ ਇਮਂ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸਂ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤੇਮਾਸਂ ਨਿਬਦ੍ਧਵੀਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੁ ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੁ ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਮੇਵ ਧਾਰੇਹਿ, ਮਾ ਚਕ੍ਖੂਨੀ’’ਤਿ ਭੂਤਕਾਯਂ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਹਾਯਨ੍ਤੁ ਮਮਾਯਿਤਾਨਿ,

ਸੋਤਾਨਿ ਹਾਯਨ੍ਤੁ ਤਥੇਵ ਕਾਯੋ;

ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿਦਂ ਹਾਯਤੁ ਦੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਂ,

ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਪਾਲਿਤ ਤ੍ਵਂ ਪਮਜ੍ਜਸਿ.

‘‘ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਜੀਰਨ੍ਤੁ ਮਮਾਯਿਤਾਨਿ,

ਸੋਤਾਨਿ ਜੀਰਨ੍ਤੁ ਤਥੇਵ ਕਾਯੋ;

ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿਦਂ ਜੀਰਤੁ ਦੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਂ,

ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਪਾਲਿਤ ਤ੍ਵਂ ਪਮਜ੍ਜਸਿ.

‘‘ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੁ ਮਮਾਯਿਤਾਨਿ,

ਸੋਤਾਨਿ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੁ ਤਥੇਵ ਕਾਯੋ;

ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿਦਂ ਭਿਜ੍ਜਤੁ ਦੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤਂ,

ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਪਾਲਿਤ ਤ੍ਵਂ ਪਮਜ੍ਜਸੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਤੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਵਾਦਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕੋਵ ਨਤ੍ਥੁਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਵੇਜ੍ਜੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਤ੍ਥੁਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਆਮ, ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੀਦਿਸਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਰੁਜ੍ਜਤੇਵ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਤ੍ਥੁਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪੁਚ੍ਛਿਯਮਾਨੋਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਵੇਜ੍ਜੋ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਨ ਕਰੋਥ, ਅਜ੍ਜਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘ਅਸੁਕੇਨ ਮੇ ਤੇਲਂ ਪਕ੍ਕ’ਨ੍ਤਿ ਮਾ ਵਦਿਤ੍ਥ, ਅਹਮ੍ਪਿ ‘ਮਯਾ ਵੋ ਤੇਲਂ ਪਕ੍ਕ’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਵੇਜ੍ਜੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਵੇਜ੍ਜੇਨਾਪਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤੋਸਿ, ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਮਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿ ਸਮਣਾਤਿ.

‘‘ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾਯ, ਵੇਜ੍ਜੇਨਾਪਿ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤੋ;

ਨਿਯਤੋ ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਸ੍ਸ, ਕਿਂ ਪਾਲਿਤ ਪਮਜ੍ਜਸੀ’’ਤਿ. –

ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਾ ਚ ਭਿਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਸੋ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਅਰਹਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਵੇਲਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਕਾਲੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ‘‘ਕਾਲੋ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਹੀਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸੁਪੁਣ੍ਣਨੇਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ, ਮਯਂ ਵੋ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਥੇਰਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੇਰਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯੋ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਮਾਦਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਵੋ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ.

ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਂ ਵਿਹਾਰਮੇਵ ਪੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਇਤਰੇ ਸਟ੍ਠਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਓਵਦਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸੋਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਪਵਾਰਣਾਯ ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਤੇ ਵੁਟ੍ਠਵਸ੍ਸਾ ਚ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰਮਾਹਂਸੁ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਦੁਬ੍ਬਲੋ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਅਟਵੀ ਅਤ੍ਥਿ, ਮਯਿ ਏਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਲਭਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਪੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨੇ ਆਹ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਨ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ ਦੁਬ੍ਬਲੋ, ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚ ਅਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਅਟਵੀ ਅਤ੍ਥਿ, ਮਯਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲਮਿਸ੍ਸਥ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਮਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਾ ਵੋ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂ ਰੁਚ੍ਚਿਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਅਫਾਸੁਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਮਮ ਚਕ੍ਖੂਨਂ ਪਰਿਹੀਨਭਾਵਂ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਥ, ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ ਪਹਿਣਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਦਸਬਲਞ੍ਚ ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰੇ ਚ ਵਨ੍ਦਥਾ’’ਤਿ ਤੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.

ਤੇ ਥੇਰਂ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਗਮਨਾਕਾਰੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਉਪਾਸਕਾ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਗਮਨਛਨ੍ਦਮੇਵ ਞਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇਪਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਞ੍ਚ ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰੇ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਯਤ੍ਥ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਨਿਟ੍ਠੋ ਵਸਤਿ, ਤਂ ਵੀਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਤੇ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੋ ‘‘ਭਾਤਿਕਤ੍ਥੇਰੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੇ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾਵ ਤੇਸਂ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਇਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਥੇਰੋ ਇਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਗਮਨਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਗਤਕਾਲੇ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਪਾਲਿਤੋ ਨਾਮ, ਏਤਂ ਪੇਸੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਪੇਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਮਗ੍ਗੇ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਗ੍ਗਹਣਾਦੀਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਹਿਣਿਂਸੁ.

ਸੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਤਂ ਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰੇ ਏਕਂ ਮਹਲ੍ਲਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਂ ਗਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕੋਚਿ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਵਿਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਵਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਾਲਿਤਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਮਗ੍ਗਂ ਮੇ ਆਚਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਨੇਸਿ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਮਾਤੁਲਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਗਮਨਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਏਥ, ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਇਮਂ ਮੇ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੇਰਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਮਨਾਕਾਰੋ ਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਆਮ, ਉਪਾਸਕਾ, ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤਾ ਥੇਰਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਥੇਰਂ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਯਾ ਆਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਟਵਿਯਂ ਕਟ੍ਠਨਗਰਂ ਨਾਮ ਥੇਰੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵੁਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਗਾਮਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ, ਸੋ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਗੀਤਂ ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ਦਾਰੂਨਿ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਿਯਾ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਗੀਤਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਰੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਇਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਸਦ੍ਦੋ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਠਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਸਦ੍ਦਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨).

ਸਾਮਣੇਰੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਥ ਤਾਵ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਮੇ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ. ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਏਕੋ ਗੀਤਸਦ੍ਦੋ ਸੁਯ੍ਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਦ੍ਦੋ ਛਿਜ੍ਜਿ, ਸਾਮਣੇਰੋਪਿ ਚਿਰਾਯਤਿ, ਸੋ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਪਾਪੋਜਾਤੋਸਿ ਸਾਮਣੇਰਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪੁਟ੍ਠੋਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਤਾਦਿਸੇਨ ਪਾਪੇਨ ਮਮ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਗ੍ਗਹਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਨਿਯਾਮੇਨ ਪਰਿਦਹਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਇਦਾਨਿ ਪਨਮ੍ਹਿ ਗਿਹੀ ਜਾਤੋ, ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋਪਿ ਚ ਸ੍ਵਾਹਂ ਨ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਮਗ੍ਗਪਰਿਪਨ੍ਥਭਯੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਏਥ ਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਗਿਹਿਪਾਪੋਪਿ ਸਮਣਪਾਪੋਪਿ ਪਾਪੋਯੇਵ, ਤ੍ਵਂ ਸਮਣਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾਪਿ ਸੀਲਮਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਗਿਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਨਾਮ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਾਦਿਸੇਨ ਪਾਪੇਨ ਮਮ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਗ੍ਗਹਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮਨੁਸ੍ਸੁਪਦ੍ਦਵੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਚ ਅਨ੍ਧਾ ਅਪਰਿਣਾਯਕਾ, ਕਥਂ ਇਧ ਵਸਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ, ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਇਧੇਵ ਮੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਹਤਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿ, ਕਨ੍ਤਾਰਦ੍ਧਾਨਮਾਗਤੋ;

ਸੇਯ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਬਾਲੇ ਸਹਾਯਤਾ.

‘‘ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਹਤਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿ, ਕਨ੍ਤਾਰਦ੍ਧਾਨਮਾਗਤੋ;

ਮਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੋ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਬਾਲੇ ਸਹਾਯਤਾ’’ਤਿ.

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਇਤਰੋ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ‘‘ਭਾਰਿਯਂ ਵਤ ਮੇ ਸਾਹਸਿਕਂ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋਵ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰਸ੍ਸਾਪਿ ਸੀਲਤੇਜੇਨ ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਾਯਾਮਂ ਪਞ੍ਞਾਸਯੋਜਨਵਿਤ੍ਥਤਂ ਪਨ੍ਨਰਸਯੋਜਨਬਹਲਂ ਜਯਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣਂ ਨਿਸੀਦਨੁਟ੍ਠਹਨਕਾਲੇਸੁ ਓਨਮਨੁਨ੍ਨਮਨਪਕਤਿਕਂ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਦੇਵਰਞ੍ਞੋ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲਸਿਲਾਸਨਂ ਉਣ੍ਹਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸਕ੍ਕੋ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਮਂ ਠਾਨਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਥੇਰਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਸਹਸ੍ਸਨੇਤ੍ਤੋ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਵਿਸੋਧਯਿ;

ਪਾਪਗਰਹੀ ਅਯਂ ਪਾਲੋ, ਆਜੀਵਂ ਪਰਿਸੋਧਯਿ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਨੇਤ੍ਤੋ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਂ ਵਿਸੋਧਯਿ;

ਧਮ੍ਮਗਰੁਕੋ ਅਯਂ ਪਾਲੋ, ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ’’ਤਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਪਾਪਗਰਹਿਨੋ ਧਮ੍ਮਗਰੁਕਸ੍ਸ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਮੁਦ੍ਧਾ ਮੇ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਲੇਯ੍ਯ, ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ –

‘‘ਸਹਸ੍ਸਨੇਤ੍ਤੋ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਸਿਰਿਨ੍ਧਰੋ;

ਤਙ੍ਖਣੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ, ਚਕ੍ਖੁਪਾਲਮੁਪਾਗਮਿ’’. –

ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਪਦਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਦ੍ਧਿਕੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ ਯਾਸਿ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਯਾਹਿ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਹਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਏਕਤੋਵ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਬ੍ਬਲੋ, ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਵ ਪਪਞ੍ਚੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਯ੍ਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਦਸਸੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਸੁ ਏਕਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਕਤੋਵ ਗਚ੍ਛਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ‘‘ਏਸੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਂ ਗਣ੍ਹ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਕ੍ਕੋ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਸਙ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਜੇਤਵਨਂ ਸਮ੍ਪਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਸਙ੍ਖਪਣਵਾਦਿਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਤ੍ਥੇਸੋ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਂ ਗਮਨਕਾਲੇ ਚਿਰੇਨ ਗਮਿਮ੍ਹਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਉਜੁਮਗ੍ਗਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਥੇਰੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ, ਦੇਵਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਨੇਤ੍ਤੋ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਸਿਰਿਨ੍ਧਰੋ;

ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਨ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਖਿਪ੍ਪਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਮਾਗਮੀ’’ਤਿ.

ਸੋ ਥੇਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਾਯ ਕਨਿਟ੍ਠਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇਨ ਕਾਰਿਤਂ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਫਲਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਯਸਹਾਯਕਵਣ੍ਣੇਨ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਮ੍ਮ, ਚੂਲ਼ਪਾਲਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਸਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸਾਗਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਕਿਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਆਗਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਸਮ੍ਮ, ਇਦਾਨਿ ਅਹਂ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਤਯਾ ਕਾਰਿਤਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਗਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋਪਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਨਾਦਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਦਾਸਦਾਰਕੇ ਭੁਜਿਸ੍ਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਗਾਮਤੋ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਉਪਟ੍ਠਹਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਯਾਦੇਸਿ. ਸਾਮਣੇਰਾ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਉਪਟ੍ਠਹਿਂਸੁ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਦਿਸਾਵਾਸਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਜੇਤਵਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰੇ ਚ, ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਚਰਨ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਪਾਲਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਾਯਂ ਤਦਭਿਮੁਖਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਹਾਮੇਘੋ ਉਟ੍ਠਹਿ. ਤੇ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਅਤਿਸਾਯਨ੍ਹੋ, ਮੇਘੋ ਚ ਉਟ੍ਠਿਤੋ, ਪਾਤੋਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਦੇਵੋ ਪਠਮਯਾਮਂ ਵਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇ ਵਿਗਤੋ. ਥੇਰੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਆਚਿਣ੍ਣਚਙ੍ਕਮਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਯਾਮੇ ਚਙ੍ਕਮਨਂ ਓਤਰਿ. ਤਦਾ ਚ ਪਨ ਨਵਵੁਟ੍ਠਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਬਹੂ ਇਨ੍ਦਗੋਪਕਾ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਤੇ ਥੇਰੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵਿਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚਙ੍ਕਮਨਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਨ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਇਤਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਨੇ ਮਤਪਾਣਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਙ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਿਂਸੁ ‘‘ਪਸ੍ਸਥਾਵੁਸੋ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ, ਸਚਕ੍ਖੁਕਕਾਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਕਲਕਾਲੇ ‘ਚਙ੍ਕਮਾਮੀ’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇ ਪਾਣਕੇ ਮਾਰੇਸਿ ‘ਅਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸੁਂ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਚਕ੍ਖੁਪਾਲਤ੍ਥੇਰੋ ‘ਚਙ੍ਕਮਾਮੀ’ਤਿ ਬਹੂ ਪਾਣਕੇ ਮਾਰੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਸੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥੇਵ ਤੁਮ੍ਹੇ ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਥ, ਤਥੇਵ ਸੋਪਿ ਤੇ ਪਾਣੇ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਮਰਣਚੇਤਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਸਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਧੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਕਮ੍ਮਵਸੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਨ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਣਾਥ –

ਅਤੀਤੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਕਾਸਿਰਞ੍ਞੇ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਨ੍ਤੇ ਏਕੋ ਵੇਜ੍ਜੋ ਗਾਮਨਿਗਮੇਸੁ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਚਕ੍ਖੁਦੁਬ੍ਬਲਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕਿਂ ਤੇ ਅਫਾਸੁਕ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਰੋਹਿ, ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਦਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਪਾਕਤਿਕਾਨਿ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਾਹਿ ਦਾਸੀ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਸਂਵਿਦਹਿ, ਏਕਭੇਸਜ੍ਜੇਨੇਵ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਪਾਕਤਿਕਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਮੇਤਸ੍ਸ ਸਪੁਤ੍ਤਧੀਤਾ ਦਾਸੀ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਿਂ, ‘‘ਨ ਖੋ ਪਨ ਮਂ ਸਣ੍ਹੇਨ ਸਮ੍ਮਾਚਾਰੇਨ ਸਮੁਦਾਚਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਞ੍ਚੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਵੇਜ੍ਜੇਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੀਦਿਸਂ, ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਮੇ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਥੋਕਂ ਰੁਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਅਤਿਰੇਕਤਰਂ ਰੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਵੇਜ੍ਜੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਵਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦਾਤੁਕਾਮਾ, ਨ ਮੇ ਏਤਾਯ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਭਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਦਾਨੇਵ ਨਂ ਅਨ੍ਧਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਾਯ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਏਕਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਦ੍ਦੇ, ਇਮਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਅਞ੍ਜੇਹੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਜਾਪੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਦ੍ਵੇ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦੀਪਸਿਖਾ ਵਿਯ ਵਿਜ੍ਝਾਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਵੇਜ੍ਜੋ ਚਕ੍ਖੁਪਾਲੋ ਅਹੋਸਿ.

ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦਾ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਪਾਪਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਨਾਮੇਤਂ ਧੁਰਂ ਵਹਤੋ ਬਲਿਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਦਂ ਚਕ੍ਕਂ ਵਿਯ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਮਤ੍ਤਿਕਂ ਸਾਸਨਂ ਰਾਜਮੁਦ੍ਦਾਯ ਲਞ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧. ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾ;

ਮਨਸਾ ਚੇ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ, ਭਾਸਤਿ ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ;

ਤਤੋ ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨ੍ਵੇਤਿ, ਚਕ੍ਕਂਵ ਵਹਤੋ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਨੋਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਦਿਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚਤੁਭੂਮਿਕਚਿਤ੍ਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਪਦੇ ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਵੇਜ੍ਜਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਨਿਯਮਿਯਮਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਯਮਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਯਮਾਨਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾਤਿ ਤੇਨ ਪਠਮਗਾਮਿਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਗੁਣਦੇਸਨਾਪਰਿਯਤ੍ਤਿਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਨਿਜ੍ਜੀਵਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ –

‘‘ਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਅਧਮ੍ਮੋ ਚ, ਉਭੋ ਸਮਵਿਪਾਕਿਨੋ;

ਅਧਮ੍ਮੋ ਨਿਰਯਂ ਨੇਤਿ, ਧਮ੍ਮੋ ਪਾਪੇਤਿ ਸੁਗ੍ਗਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੩੦੪; ਜਾ. ੧.੧੫.੩੮੬) –

ਅਯਂ ਗੁਣਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੨੦) ਅਯਂ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੯) ਅਯਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੨੧) ਅਯਂ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ, ਨਿਜ੍ਜੀਵਧਮ੍ਮੋਤਿਪਿ ਏਸੋ ਏਵ. ਤੇਸੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਨਿਜ੍ਜੀਵਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਯੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ. ਏਤੇ ਹਿ ਮਨੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਨਾਮ.

ਕਥਂ ਪਨੇਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਵਤ੍ਥੁਕੋ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣੋ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਅਚਰਿਮਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਮਨੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ? ਉਪ੍ਪਾਦਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ. ਯਥਾ ਹਿ ਬਹੂਸੁ ਏਕਤੋ ਗਾਮਘਾਤਾਦੀਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ‘‘ਕੋ ਏਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯੋ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਦਤ੍ਤੋ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤੋ ਵਾ ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਮਨੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਮਨੇ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਮਨੋ ਪਨ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਚੇਤਸਿਕੇਸੁ ਅਨੁਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਅਧਿਪਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਮਨੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਨੋਸੇਟ੍ਠੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਚੋਰਾਦੀਨਂ ਚੋਰਜੇਟ੍ਠਕਾਦਯੋ ਅਧਿਪਤਿਨੋ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਤਥਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਮਨੋ ਅਧਿਪਤਿ ਮਨੋਵ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਯਥਾ ਪਨ ਦਾਰੁਆਦੀਹਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਭਣ੍ਡਾਨਿ ਦਾਰੁਮਯਾਦੀਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਤੇਪਿ ਮਨਤੋ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਨੋਮਯਾ ਨਾਮ.

ਪਦੁਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹਿ ਦੋਸੇਹਿ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ. ਪਕਤਿਮਨੋ ਹਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਪਦੁਟ੍ਠਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਸਨ੍ਨਂ ਉਦਕਂ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਨੀਲਾਦੀਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਨੀਲੋਦਕਾਦਿਭੇਦਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਨਵਂ ਉਦਕਂ, ਨਾਪਿ ਪੁਰਿਮਂ ਪਸਨ੍ਨਉਦਕਮੇਵ, ਤਥਾ ਤਮ੍ਪਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹਿ ਦੋਸੇਹਿ ਪਦੁਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਨਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਨਾਪਿ ਪੁਰਿਮਂ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਮੇਵ, ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਪਭਸ੍ਸਰਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੪੯). ਏਵਂ ਮਨਸਾ ਚੇ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ, ਭਾਸਤਿ ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ ਸੋ ਭਾਸਮਾਨੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਮੇਵ ਭਾਸਤਿ, ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਮੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਅਭਾਸਨ੍ਤੋ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਾਯ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹਿ ਪਦੁਟ੍ਠਮਾਨਸਤਾਯ ਤਿਵਿਧਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਪੂਰੇਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਤਤੋ ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨ੍ਵੇਤੀਤਿ ਤਤੋ ਤਿਵਿਧਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤੋ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨ੍ਵੇਤਿ, ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਵਾ ਤਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਕਾਯਵਤ੍ਥੁਕਮ੍ਪਿ ਇਤਰਮ੍ਪੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਂ ਵਿਪਾਕਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਚਕ੍ਕਂਵ ਵਹਤੋ ਪਦਨ੍ਤਿ ਧੁਰੇ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧੁਰਂ ਵਹਤੋ ਬਲਿਬਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਦਂ ਚਕ੍ਕਂ ਵਿਯ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੋ ਏਕਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਞ੍ਚਪਿ ਦਸਪਿ ਅਡ੍ਢਮਾਸਮ੍ਪਿ ਮਾਸਮ੍ਪਿ ਵਹਨ੍ਤੋ ਚਕ੍ਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਜਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੁਗਂ ਗੀਵਂ ਬਾਧਤਿ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਂ ਊਰੁਮਂਸਂ ਪਟਿਹਨਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਬਾਧਨ੍ਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਤਸ੍ਸ ਪਦਾਨੁਪਦਿਕਂ ਹੋਤਿ; ਤਥੇਵ ਮਨਸਾ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ ਤੀਣਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਮੂਲਕਂ ਕਾਯਿਕਮ੍ਪਿ ਚੇਤਸਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਮਨੁਬਨ੍ਧਤੀਤਿ.

ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਤਿਂਸਸਹਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਭਾਯਪਿ ਦੇਸਨਾ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਸਫਲਾ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਚਕ੍ਖੁਪਾਲਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ ਪਠਮਂ

੨. ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲੀਵਤ੍ਥੁ

੨. ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦੁਤਿਯਗਾਥਾਪਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂਯੇਵ ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਾਸਿਤਾ.

ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕਿਰ ਅਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਕੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ, ਤੇਨ ਤਂ ‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਕੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਸਞ੍ਜਾਨਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ. ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਲਨ੍ਧਨਂ ਕਾਰੇਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਸਚੇ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੇ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਮਟ੍ਠਾਨਿ ਕੁਣ੍ਡਲਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲੀਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਵਸ੍ਸਿਕਕਾਲੇ ਪਣ੍ਡੁਰੋਗੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਿਕਿਚ੍ਛਾਪੇਹਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਭੋਤਿ ਸਚੇ ਵੇਜ੍ਜਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਧਨਚ੍ਛੇਦਂ ਨ ਓਲੋਕੇਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਥ ਨਂ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ ਮੇ ਧਨਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਵੇਜ੍ਜਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸੁਕਰੋਗਸ੍ਸ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੇ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਤਚਾਦਿਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਮਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵਸ੍ਸ ਰੋਗੋ ਬਲਵਾ ਅਹੋਸਿ, ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਭਾਵਂ ਉਪਾਗਮਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵੇਜ੍ਜਂ ਪਕ੍ਕੋਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾਵ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਵੇਜ੍ਜਂ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾਪੇਹੀ’’ਤਿ ਤਂ ਪਹਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਸ੍ਸ ਮਰਣਸਮਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਤਾ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਬਹਿ ਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਆਲ਼ਿਨ੍ਦੇ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਸਿ.

ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਭਗਵਾ ਬਲਵਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯੇ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾਨਂ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕੁਸਲਮੂਲਾਨਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯਬਨ੍ਧਵਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਬੁਦ੍ਧਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਞਾਣਜਾਲਂ ਪਤ੍ਥਰਿ. ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲੀ ਬਹਿਆਲ਼ਿਨ੍ਦੇ ਨਿਪਨ੍ਨਾਕਾਰੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪਿਤਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਮਯ੍ਹਂ ਏਤ੍ਥ ਗਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਇਦਂ ਅਦ੍ਦਸ – ਅਯਂ ਮਾਣਵੋ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਦੇਵਲੋਕੇ ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕੇ ਕਨਕਵਿਮਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਤਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰੋਦਨ੍ਤੋ ਆਲ਼ਾਹਨੇ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਤਿਗਾਵੁਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਟ੍ਠਿਸਕਟਭਾਰਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਅਚ੍ਛਰਾਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਮ੍ਮੇਨ ਮਯਾ ਅਯਂ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਲਦ੍ਧਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਧਨਚ੍ਛੇਦਭਯੇਨ ਮਮ ਭੇਸਜ੍ਜਮਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰੋਦਤਿ, ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਿਤਰਿ ਰੋਦਨ੍ਤੇ ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲਿਵਣ੍ਣੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਾਹਨਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਹਂ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲੀ’’ਤਿ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਕੁਹਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਵਸਿਂਸਭਵਨੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥਸ੍ਸਾਹਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਸਤਾਨਿ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵਾਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਗਣਨਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਗਾਥਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਟ੍ਠ ਕੁਣ੍ਡਲੀ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਅਦਿਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ. ਇਤਿ ਇਮਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਕਤਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨੋ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰਂ ਗਤੋ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲੀ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਾਭਿਮੁਖੋ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਸ੍ਸਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਰਸ੍ਮਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਮਾਣਵੋ ‘‘ਕਿਂ ਓਭਾਸੋ ਨਾਮੇਸੋ’’ਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਅਨ੍ਧਬਾਲਪਿਤਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਏਵਰੂਪਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਵੇਯ੍ਯਾਵਟਿਕਂ ਵਾ ਕਾਤੁਂ ਦਾਨਂ ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਸੋਤੁਂ ਨਾਲਤ੍ਥਂ, ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਹਤ੍ਥਾਪਿ ਅਨਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਮਨਮੇਵ ਪਸਾਦੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਲਂ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਇਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਤਥਾਗਤੇ ਚਕ੍ਖੁਪਥਂ ਵਿਜਹਨ੍ਤੇਯੇਵ ਪਸਨ੍ਨਮਨੋ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਯ ਦੇਵਲੋਕੇ ਤਿਂਸਯੋਜਨਿਕੇ ਕਨਕਵਿਮਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਾਹਨੇ ਰੋਦਨਪਰਾਯਣੋ ਅਹੋਸਿ, ਦੇਵਸਿਕਂ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰੋਦਤਿ – ‘‘ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ, ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਾ’’ਤਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕੇਨ ਮੇ ਕਮ੍ਮੇਨ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤ੍ਥਰਿ ਮਨੋਪਸਾਦੇਨਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਮ ਅਫਾਸੁਕਕਾਲੇ ਭੇਸਜ੍ਜਮਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰੋਦਤਿ, ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲਿਵਣ੍ਣੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਲ਼ਾਹਨਸ੍ਸਾਵਿਦੂਰੇ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਰੋਦਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਾਵ ਪੁਤ੍ਤਸੋਕੇਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਏਸ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਰੋਦਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਮਟ੍ਠਕੁਣ੍ਡਲੀ,

ਮਾਲਧਾਰੀ ਹਰਿਚਨ੍ਦਨੁਸ੍ਸਦੋ;

ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਨ੍ਦਸਿ,

ਵਨਮਜ੍ਝੇ ਕਿਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਤੁਵ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੦੭; ਪੇ. ਵ. ੧੮੬);

ਸੋ ਮਾਣਵੋ ਆਹ –

‘‘ਸੋਵਣ੍ਣਮਯੋ ਪਭਸ੍ਸਰੋ,

ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਥਪਞ੍ਜਰੋ ਮਮ;

ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਯੁਗਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਾਮਿ,

ਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਜਹਾਮਿ ਜੀਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵ. ੧੨੦੮; ਪੇ. ਵ. ੧੮੭);

ਅਥ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਹ –

‘‘ਸੋਵਣ੍ਣਮਯਂ ਮਣਿਮਯਂ,

ਲੋਹਿਤਕਮਯਂ ਅਥ ਰੂਪਿਯਮਯਂ;

ਆਚਿਕ੍ਖ ਮੇ ਭਦ੍ਦ ਮਾਣਵ,

ਚਕ੍ਕਯੁਗਂ ਪਟਿਪਾਦਯਾਮਿ ਤੇ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੦੯; ਪੇ. ਵ. ੧੮੮);

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮਾਣਵੋ ‘‘ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੇਸਜ੍ਜਮਕਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਪਤਿਰੂਪਕਂ ਮਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰੋਦਨ੍ਤੋ ‘ਸੁਵਣ੍ਣਾਦਿਮਯਂ ਰਥਚਕ੍ਕਂ ਕਰੋਮੀ’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਹੋਤੁ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੀਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮੇ ਚਕ੍ਕਯੁਗਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਾਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਤਾਵ ਮਹਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇਹਿ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚਨ੍ਤੋ ਆਹ –

‘‘ਸੋ ਮਾਣਵੋ ਤਸ੍ਸ ਪਾਵਦਿ,

ਚਨ੍ਦਸੂਰਿਯਾ ਉਭਯੇਤ੍ਥ ਦਿਸ੍ਸਰੇ;

ਸੋਵਣ੍ਣਮਯੋ ਰਥੋ ਮਮ,

ਤੇਨ ਚਕ੍ਕਯੁਗੇਨ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੦; ਪੇ. ਵ. ੧੮੯);

ਅਥ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਹ –

‘‘ਬਾਲੋ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਅਸਿ ਮਾਣਵ,

ਯੋ ਤ੍ਵਂ ਪਤ੍ਥਯਸੇ ਅਪਤ੍ਥਿਯਂ;

ਮਞ੍ਞਾਮਿ ਤੁਵਂ ਮਰਿਸ੍ਸਸਿ,

ਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ ਲਚ੍ਛਸਿ ਚਨ੍ਦਸੂਰਿਯੇ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੧; ਪੇ. ਵ. ੧੯੦);

ਅਥ ਨਂ ਮਾਣਵੋ ਆਹ –

‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਰੋਦਨ੍ਤੋ ਬਾਲੋ ਹੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ –

‘‘ਗਮਨਾਗਮਨਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ,

ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ ਉਭਯਤ੍ਥ ਵੀਥਿਯਾ;

ਪੇਤੋ ਕਾਲਕਤੋ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ,

ਕੋ ਨਿਧ ਕਨ੍ਦਤਂ ਬਾਲ੍ਯਤਰੋ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੨; ਪੇ. ਵ. ੧੯੧);

ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ‘‘ਯੁਤ੍ਤਂ ਏਸ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ –

‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਖੋ ਵਦੇਸਿ ਮਾਣਵ,

ਅਹਮੇਵ ਕਨ੍ਦਤਂ ਬਾਲ੍ਯਤਰੋ;

ਚਨ੍ਦਂ ਵਿਯ ਦਾਰਕੋ ਰੁਦਂ,

ਪੇਤਂ ਕਾਲਕਤਾਭਿਪਤ੍ਥਯਿ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੩; ਪੇ. ਵ. ੧੯੨) –

ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਥਾਯ ਨਿਸ੍ਸੋਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਾਣਵਸ੍ਸ ਥੁਤਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਵਤ ਮਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਘਤਸਿਤ੍ਤਂਵ ਪਾਵਕਂ;

ਵਾਰਿਨਾ ਵਿਯ ਓਸਿਞ੍ਚਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪਯੇ ਦਰਂ.

‘‘ਅਬ੍ਬਹੀ ਵਤ ਮੇ ਸਲ੍ਲਂ, ਸੋਕਂ ਹਦਯਨਿਸ੍ਸਿਤਂ;

ਯੋ ਮੇ ਸੋਕਪਰੇਤਸ੍ਸ, ਪੁਤ੍ਤਸੋਕਂ ਅਪਾਨੁਦਿ.

‘‘ਸ੍ਵਾਹਂ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹਸਲ੍ਲੋਸ੍ਮਿ, ਸੀਤਿਭੂਤੋਸ੍ਮਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;

ਨ ਸੋਚਾਮਿ ਨ ਰੋਦਾਮਿ, ਤਵ ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਮਾਣਵਾ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੪-੧੨੧੬; ਪੇ. ਵ. ੧੯੩-੧੯੫);

ਅਥ ਨਂ ‘‘ਕੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ –

‘‘ਦੇਵਤਾਨੁਸਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ, ਅਦੁ ਸਕ੍ਕੋ ਪੁਰਿਨ੍ਦਦੋ;

ਕੋ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਕਥਂ ਜਾਨੇਮੁ ਤਂ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੭; ਪੇ. ਵ. ੧੯੬) –

ਆਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਣਵੋ –

‘‘ਯਞ੍ਚ ਕਨ੍ਦਸਿ ਯਞ੍ਚ ਰੋਦਸਿ,

ਪੁਤ੍ਤਂ ਆਲ਼ਾਹਨੇ ਸਯਂ ਦਹਿਤ੍ਵਾ;

ਸ੍ਵਾਹਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ,

ਤਿਦਸਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੮; ਪੇ. ਵ. ੧੯੭) –

ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਅਥ ਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਆਹ –

‘‘ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਬਹੁਂ ਵਾ ਨਾਦ੍ਦਸਾਮ,

ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਕੇ ਅਗਾਰੇ;

ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਤਾਦਿਸਂ,

ਕੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਗਤੋਸਿ ਦੇਵਲੋਕ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੧੯; ਪੇ. ਵ. ੧੯੮);

ਮਾਣਵੋ ਆਹ –

‘‘ਆਬਾਧਿਕੋਹਂ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਗਿਲਾਨੋ,

ਆਤੂਰਰੂਪੋਮ੍ਹਿ ਸਕੇ ਨਿਵੇਸਨੇ;

ਬੁਦ੍ਧਂ ਵਿਗਤਰਜਂ ਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖਂ,

ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿਂ ਸੁਗਤਂ ਅਨੋਮਪਞ੍ਞਂ.

‘‘ਸ੍ਵਾਹਂ ਮੁਦਿਤਧਨੋ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ,

ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਅਕਰਿਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ;

ਤਾਹਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ ਕਮ੍ਮਂ,

ਤਿਦਸਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੨੦-੧੨੨੧; ਪੇ. ਵ. ੧੯੯-੨੦੦);

ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇਯੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਪੀਤਿਯਾ ਪਰਿਪੂਰਿ. ਸੋ ਤਂ ਪੀਤਿਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੋ –

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ,

ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਯਮੀਦਿਸੋ ਵਿਪਾਕੋ;

ਅਹਮ੍ਪਿ ਪਮੁਦਿਤਮਨੋ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ,

ਅਜ੍ਜੇਵ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਵਜਾਮੀ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੧੨੨੨; ਪੇ. ਵ. ੨੦੧) –

ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਣਵੋ –

‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਵਜਾਹਿ,

ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ;

ਤਥੇਵ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਪਞ੍ਚ,