੧੨. ਦੇਵਦਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁ

ਇਧ ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥੇਸਿ.

ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਥਵਿਪ੍ਪਵੇਸਨਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਾਸਿਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਜਾਤਕਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਸਤ੍ਥਰਿ ਅਨੁਪਿਯਂ ਨਾਮ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਨੁਪਿਯਮ੍ਬਵਨੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇਯੇਵ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇਯੇਵ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਞਾਤਿਕੁਲੇਹਿ ‘‘ਰਾਜਾ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ, ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਵਾਰੋਵ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਪੁਤ੍ਤਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਾ. ਤੇਸੁ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਸੁ ਭਦ੍ਦਿਯਂ ਨਾਮ ਰਾਜਾਨਂ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਂ, ਆਨਨ੍ਦਂ, ਭਗੁਂ, ਕਿਮਿਲਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਛ ਸਕ੍ਯੇ ਅਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਮਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਬ੍ਬਾਜੇਮ, ਇਮੇ ਛ ਸਕ੍ਯਾ ਨ ਞਾਤਕਾ ਮਞ੍ਞੇ, ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਯੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਾਤ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ, ਅਹਂ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਪਨ ਸੁਖੁਮਾਲੋ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭੋਗੋ, ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਚਨਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਨ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਏਕਦਿਵਸਞ੍ਹਿ ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਗੁਲ਼ਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੇਸੁ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਪੂਵੇਨ ਪਰਾਜਿਤੋ ਪੂਵਤ੍ਥਾਯ ਪਹਿਣਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਪੂਵੇ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਹਿਣਿ. ਤੇ ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕੀਲ਼ਿਂਸੁ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਰਾਜਯੋ ਹੋਤਿ. ਮਾਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪਹਿਤੇ ਪਹਿਤੇ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪੂਵੇ ਪਹਿਣਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ‘‘ਪੂਵਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪਹਿਣਿ. ਸੋ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਸੁਕਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਸਾਪੇਕਾ ਪੂਵਵਿਕਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਨਤ੍ਥਿਪੂਵਂ ਮੇ ਆਹਰਥਾ’’ਤਿ ਪੇਸੇਸਿ. ਮਾਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ‘‘ਨਤ੍ਥਿਪੂਵਂ ਕਿਰ, ਅਯ੍ਯੇ, ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ‘ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਦਂ ਨ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਉਪਾਯੇਨ ਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤੁਚ੍ਛਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਂ ਅਞ੍ਞਾਯ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਯਾ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸਿ. ਨਗਰਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਸਕ੍ਯੇਨ ਅਨ੍ਨਭਾਰਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਭਤ੍ਤਂ ਉਪਰਿਟ੍ਠਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘‘ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਮੇ ਵਚਨਸ੍ਸ ਸਵਨਂ ਮਾ ਹੋਤੁ, ਭੋਜਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਜਾਨਨਂ ਮਾ ‘ਹੋਤੂ’ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਾ ਕਤਾ, ਸਚਾਯਂ ਤੁਚ੍ਛਪਾਤਿਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਵਸਮਾਗਮਂ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮ, ਸੀਸਮ੍ਪਿ ਨੋ ਸਤ੍ਤਧਾ ਫਲੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਾਤਿਂ ਦਿਬ੍ਬਪੂਵੇਹਿ ਪੁਣ੍ਣਂ ਅਕਂਸੁ. ਕਸ੍ਸਾ ਗੁਲ਼ਮਣ੍ਡਲੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਮਤ੍ਤਾਯ ਪੂਵਗਨ੍ਧੋ ਸਕਲਨਗਰੇ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਪੂਵਖਣ੍ਡਂ ਮੁਖੇ ਠਪਿਤਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਤ੍ਤਰਸਹਰਣੀਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਫਰਿ.

ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨਾਹਂ ਮਾਤੁ ਪਿਯੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਮੇ ਕਾਲਂ ਇਮਂ ਨਤ੍ਥਿਪੂਵਂ ਨਾਮ ਨ ਪਚਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਪੂਵਂ ਨਾਮ ਨ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਗੇਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਮਾਤਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਮ੍ਮ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਹਂ ਪਿਯੋ, ਅਪ੍ਪਿਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤਾਤ, ਏਕਕ੍ਖਿਨੋ ਅਕ੍ਖਿ ਵਿਯ ਚ ਹਦਯਂ ਵਿਯ ਚ ਅਤਿਵਿਯ ਪਿਯੋ ਮੇ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਮਯ੍ਹਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪੂਵਂ ਨ ਪਚਿਤ੍ਥ, ਅਮ੍ਮਾ’’ਤਿ? ਸਾ ਚੂਲ਼ੂਪਟ੍ਠਾਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਤਿਯਂ, ਤਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪਾਤਿ ਪੂਵੇਹਿ, ਏਵਰੂਪਾ ਪੂਵਾ ਨਾਮ ਮੇ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞਵਾ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦੇਵਤਾਹਿ ਪਾਤਿਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਪੂਵਾ ਪਹਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਥ ਨਂ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਮ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਹਂ ਅਞ੍ਞਂ ਪੂਵਂ ਨਾਮ ਨ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਤ੍ਥਿਪੂਵਮੇਵ ਪਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਸਾਪਿਸ੍ਸ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਪੂਵਂ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੁਚ੍ਛਪਾਤਿਮੇਵ ਅਞ੍ਞਾਯ ਪਾਤਿਯਾ ਪਟਿਕੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸੇਸਿ. ਯਾਵ ਅਗਾਰਮਜ੍ਝੇ ਵਸਿ, ਤਾਵਸ੍ਸ ਦੇਵਤਾਵ ਪੂਵੇ ਪਹਿਣਿਂਸੁ.

ਸੋ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਨਾਮ ਕਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ? ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਾ ਏਸਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਭਾਤਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਓਹਾਰਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੁਨਾ ਕਾਸਾਯਨਿਵਤ੍ਥੇਨ ਕਟ੍ਠਤ੍ਥਰਕੇ ਵਾ ਬਿਦਲਮਞ੍ਚਕੇ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤੇਨ ਵਿਹਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਸਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਾਤਿਕ, ਅਹਂ ਸੁਖੁਮਾਲੋ. ਨਾਹਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਤਾਤ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਏਕੇਨ ਅਪਬ੍ਬਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਕੋ ਏਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਤ੍ਤੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ਏਕਦਿਵਸਞ੍ਹਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਭਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕੁਹਿਂ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ? ਕਿਮਿਲੋ ਆਹ – ‘‘ਕੋਟ੍ਠੇ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਭਦ੍ਦਿਯੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ, ਭਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਉਕ੍ਖਲਿਯਂ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਨ ਜਾਨਾਥ, ਭਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਰਤਨਮਕੁਲ਼ਾਯ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਯਂ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.

ਤੇਸੁ ਕਿਰ ਏਕਦਿਵਸਂ ਕਿਮਿਲੋ ਕੋਟ੍ਠਤੋ ਵੀਹੀ ਓਤਾਰਿਯਮਾਨੇ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਏਤੇ ਕੋਟ੍ਠੇਯੇਵ ਜਾਤਾ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਅਹੋਸਿ. ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਉਕ੍ਖਲਿਤੋ ਭਤ੍ਤਂ ਵਡ੍ਢਿਯਮਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਉਕ੍ਖਲਿਯਞ੍ਞੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞੀ ਅਹੋਸਿ. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੇਨ ਪਨ ਨੇਵ ਵੀਹੀ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ, ਨ ਭਤ੍ਤਂ ਪਚਨ੍ਤਾ, ਨ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ, ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਪੁਰਤੋ ਠਪਿਤਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮਕਾਲੇ ‘‘ਭਤ੍ਤਂ ਪਾਤਿਯਂ ਉਟ੍ਠਹਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਮਕਾਸਿ. ਏਵਂ ਤਯੋਪਿ ਤੇ ਭਤ੍ਤੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਯਂ ‘‘ਕੋ ਏਸ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਪਠਮਂ ਖੇਤ੍ਤਂ ਕਸਾਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਦਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਮਯਂ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਤਾਯ ਅਕ੍ਖਾਤਾਯ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਘਰਾਵਾਸਂ ਵਸ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਏਤੇਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਮਾਤਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਹਿ ਮਂ, ਅਮ੍ਮ, ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸਚੇ ਤੇ ਸਹਾਯਕੋ ਭਦ੍ਦਿਯਰਾਜਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਜਾਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਮਮ ਖੋ, ਸਮ੍ਮ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਤਵ ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਬ੍ਬਜਨਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਿ.

ਤਤੋ ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਸਕ੍ਯਰਾਜਾ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗੁ ਕਿਮਿਲੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮੇ ਛ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਾਲਿਕਪ੍ਪਕਸਤ੍ਤਮਾ ਦੇਵਾ ਵਿਯ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਵਿਸਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਣਾਯ ਸੇਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਵਿਸਯਂ ਓਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਛ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਭਰਣਾਨਿ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਹਨ੍ਦ ਭਣੇ, ਉਪਾਲਿ, ਨਿਵਤ੍ਤਸ੍ਸੁ, ਅਲਂ ਤੇ ਏਤ੍ਤਕਂ ਜੀਵਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਤੇਸਂ ਪਾਦਮੂਲੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਆਣਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਜਾਤਕਾਲੇ, ਵਨਂ ਆਰੋਦਨਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪਮਾਨਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਉਪਾਲਿ ਕਪ੍ਪਕੋਪਿ ਥੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਣ੍ਡਾ ਖੋ ਸਾਕਿਯਾ, ‘ਇਮਿਨਾ ਕੁਮਾਰਾ ਨਿਪ੍ਪਾਤਿਤਾ’ਤਿ ਘਾਤੇਯ੍ਯੁਮ੍ਪਿ ਮਂ. ਇਮੇ ਹਿ ਨਾਮ ਸਕ੍ਯਕੁਮਾਰਾ ਏਵਰੂਪਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਹਾਯ ਇਮਾਨਿ ਅਨਗ੍ਘਾਨਿ ਆਭਰਣਾਨਿ ਖੇਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਵਿਯ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨਾਹ’’ਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਆਭਰਣਾਨਿ ਰੁਕ੍ਖੇ ਲਗ੍ਗੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿਕਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨਿਵਤ੍ਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਤੇ ਆਦਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਕਿਯਾ ਨਾਮ ਮਾਨਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਾਰਕੋ, ਇਮਂ ਪਠਮਤਰਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ, ਮਯਮਸ੍ਸ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਨੋ ਮਾਨੋ ਨਿਮ੍ਮਾਨਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਠਮਤਰਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਤੇਨੇਵ ਅਨ੍ਤਰਵਸ੍ਸੇਨ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ ਅਹੋਸਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਮਹਾਵਿਤਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ (ਅ. ਨਿ. ੮.੩੦) ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਭਗੁਤ੍ਥੇਰੋ ਚ ਕਿਮਿਲਤ੍ਥੇਰੋ ਚ ਅਪਰਭਾਗੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਇਦ੍ਧਿਂ ਪਤ੍ਤੋ.

ਅਪਰਭਾਗੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਸਸਾਵਕਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਵਤ੍ਥਭੇਸਜ੍ਜਾਦਿਹਤ੍ਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਹਿਂ ਸਤ੍ਥਾ, ਕੁਹਿਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ, ਕੁਹਿਂ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ, ਕੁਹਿਂ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰੋ, ਕੁਹਿਂ ਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰੋ, ਕੁਹਿਂ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰੋ, ਕੁਹਿਂ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ, ਕੁਹਿਂ ਭਗੁਤ੍ਥੇਰੋ, ਕੁਹਿਂ ਕਿਮਿਲਤ੍ਥੇਰੋ’’ਤਿ ਅਸੀਤਿਮਹਾਸਾਵਕਾਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਕੁਹਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਵਾ, ਠਿਤੋ ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਞ੍ਞੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਏਤੇਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਹਤ੍ਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਤੇਯੇਵ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਿ, ਮਮ ਨਾਮਂ ਗਹੇਤਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਰਾਜਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਏਕਾਦਸਹਿ ਨਹੁਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਵਿਤੁਂ, ਕੋਸਲਰਞ੍ਞਾਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵਿਤੁਂ. ਅਯਂ ਖੋ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਕੁਮਾਰੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਗੁਣਦੋਸੇ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਕਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਸੀਵਿਸੇ ਚਤੂਸੁ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇਸੁ ਏਕਂ ਗੀਵਾਯ ਪਿਲਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਸੀਸੇ ਚੁਮ੍ਬਟਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਏਕਂਸਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾਯ ਅਹਿਮੇਖਲਾਯ ਆਕਾਸਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਭੀਤੇਨ ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਹਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਭਯਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਟਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਤ੍ਤਚੀਵਰਧਰੋ ਪੁਰਤੋ ਠਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਸੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾਭਿਭੂਤੋ ‘‘ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਾਪਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਇਦ੍ਧਿਤੋ ਪਰਿਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਵਿਹਾਰੇ ਸਰਾਜਿਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ – ‘‘ਭਗਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਰਹਿ ਜਿਣ੍ਣੋ ਵੁਡ੍ਢੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ, ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤੁ, ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਥ ਮੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਖੇਲ਼ਾਸਕਵਾਦੇਨ ਅਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਇਮਂ ਪਠਮਂ ਤਥਾਗਤੇ ਆਘਾਤਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਨੀਯਕਮ੍ਮਂ ਕਾਰੇਸਿ. ਸੋ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ ਦਾਨਿ ਅਹਂ ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ, ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਕੁਮਾਰ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ, ਏਤਰਹਿ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰੋਵ ਸਮਾਨੋ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਪਿਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਹੋਹਿ, ਅਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਧਾਯ ਪੁਰਿਸੇ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੇਸੁ ਸਯਂ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹਮੇਵ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਲਂ ਪਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਰੁਹਿਰੁਪ੍ਪਾਦਕਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾਪਿ ਉਪਾਯੇਨ ਮਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਨਾਗਂ ਦਮੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਅਭਿਹਟਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਕੋਟਿਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਰਾਜਗਹਵਾਸੀਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੇ ਜਾਤੇ ‘‘ਅਹੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਮਹਾਗੁਣੋ, ਤਥਾਰੂਪੇ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਰਤੋਵ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਗੁਣਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਮਮਤ੍ਥਾਯ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਚੂਲ਼ਹਂਸ (ਜਾ. ੧.੧੫.੧੩੩ ਆਦਯੋ; ੨.੨੧.੧ ਆਦਯੋ) – ਮਹਾਹਂਸ (ਜਾ. ੨.੨੧.੮੯ ਆਦਯੋ) – ਕਕ੍ਕਟਕਜਾਤਕਾਨਿ (ਜਾ. ੧.੩.੪੯ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨੇਵ ਪਾਕਟਂ, ਤਥਾ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਰਾਪਿਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਵਧਕਾਨਂ ਪਯੋਜਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਿਲਾਯ ਪਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਾਕਟਂ ਅਹੋਸਿ, ਯਥਾ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਹਤ੍ਥਿਨੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਦਾ ਹਿ ਮਹਾਜਨੋ ‘‘ਰਾਜਾਪਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨੇਵ ਮਾਰਾਪਿਤੋ, ਵਧਕੋਪਿ ਪਯੋਜਿਤੋ, ਸਿਲਾਪਿ ਅਪਵਿਦ੍ਧਾ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਤੇਨ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪਿਤੋ, ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਪਾਪਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਕੋਲਾਹਲਮਕਾਸਿ.

ਰਾਜਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਥਾਲਿਪਾਕਸਤਾਨਿ ਨੀਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੂਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਨਾਗਰਾਪਿਸ੍ਸ ਕੁਲਂ ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਅਦਂਸੁ. ਸੋ ਪਰਿਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਕੋਹਞ੍ਞੇਨ ਜੀਵਿਤੁਕਾਮੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ‘‘ਅਲਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਆਰਞ੍ਞਕੋ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਾਵੁਸੋ, ਵਚਨਂ ਸੋਭਨਂ, ਕਿਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਉਦਾਹੁ ਮਮ, ਅਹਞ੍ਹਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ, ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਆਰਞ੍ਞਕਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਾ, ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਨ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਕਾਮੋ, ਸੋ ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਗਚ੍ਛਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਨਵਕਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਨੋ ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਹ, ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਇਤਿ ਸੋ ਪਞ੍ਚਸਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਲੂਖਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ ਜਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੋ ਕੁਲੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਿ. ਸੋ ਭਗਵਤਾ, ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਸਿ ਚਕ੍ਕਭੇਦਾਯਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ‘‘ਗਰੁਕੋ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਓਵਦਿਤੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਦਾਨਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਭਗਵਤਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਾ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਨਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ –

‘‘ਸੁਕਰਾਨਿ ਅਸਾਧੂਨਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਹਿਤਾਨਿ ਚ;

ਯਂ ਵੇ ਹਿਤਞ੍ਚ ਸਾਧੁਞ੍ਚ, ਤਂ ਵੇ ਪਰਮਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੬੩) –

ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –

‘‘ਸੁਕਰਂ ਸਾਧੁਨਾ ਸਾਧੁ, ਸਾਧੁ ਪਾਪੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਂ;

ਪਾਪਂ ਪਾਪੇਨ ਸੁਕਰਂ, ਪਾਪਮਰਿਯੇਹਿ ਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ. (ਉਦਾ. ੪੮; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੩);

ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਉਪੋਸਥਦਿਵਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਯਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਖਮਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸਲਾਕਂ ਗਣ੍ਹਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕੇਹਿ ਨਵਕੇਹਿ ਅਪ੍ਪਕਤਞ੍ਞੂਹਿ ਸਲਾਕਾਯ ਗਹਿਤਾਯ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਦਾਯ ਗਯਾਸੀਸਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਗਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਨਯਨਤ੍ਥਾਯ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਪੇਸੇਸਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਦੇਸਨਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਚੇਵ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਚ ਅਨੁਸਾਸਨ੍ਤਾ ਤੇ ਅਮਤਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਆਕਾਸੇਨ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਕੋਕਾਲਿਕੋਪਿ ਖੋ ‘‘ਉਟ੍ਠੇਹਿ, ਆਵੁਸੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਨੀਤਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਹਿ, ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘ਮਾ, ਆਵੁਸੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ ਵਿਸ੍ਸਾਸੀ’ਤਿ. ਪਾਪਿਚ੍ਛਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ, ਪਾਪਿਕਾਨਂ ਇਚ੍ਛਾਨਂ ਵਸਂ ਗਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਜਣ੍ਣੁਕੇਨ ਹਦਯਮਜ੍ਝੇ ਪਹਰਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਣ੍ਹਂ ਲੋਹਿਤਂ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਞ੍ਛਿ. ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤਂ ਆਕਾਸੇਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਗਮਨਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਦੁਤਿਯੋ ਗਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਮਹਾਪਰਿਵਾਰੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸੋਭਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸੋਭਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲੇਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤੋ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸੋਭਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ –

‘‘ਹੋਤਿ ਸੀਲਵਤਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵੁਤ੍ਤਿਨਂ;

ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸ ਆਯਨ੍ਤਂ, ਞਾਤਿਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤਂ;

ਅਥ ਪਸ੍ਸਸਿਮਂ ਕਾਲ਼ਂ, ਸੁਵਿਹੀਨਂਵ ਞਾਤਿਭੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੧) –

ਇਦਂ ਜਾਤਕਂ ਕਥੇਸਿ. ਪੁਨ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਿਰ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇ ਉਭੋਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘ਬੁਦ੍ਧਲੀਲ਼ਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਕਿਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਮਮ ਅਨੁਕਿਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਵਾਯਮਿ, ਨ ਪਨ ਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ –

‘‘ਅਪਿ ਵੀਰਕ ਪਸ੍ਸੇਸਿ, ਸਕੁਣਂ ਮਞ੍ਜੁਭਾਣਕਂ;

ਮਯੂਰਗੀਵਸਙ੍ਕਾਸਂ, ਪਤਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਵਿਟ੍ਠਕਂ.

‘‘ਉਦਕਥਲਚਰਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਨੋ,

ਨਿਚ੍ਚਂ ਆਮਕਮਚ੍ਛਭੋਜਿਨੋ;

ਤਸ੍ਸਾਨੁਕਰਂ ਸਵਿਟ੍ਠਕੋ,

ਸੇਵਾਲੇ ਪਲਿਗੁਣ੍ਠਿਤੋ ਮਤੋ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੦੭-੧੦੮) –

ਆਦਿਨਾ ਜਾਤਕਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰੇਸੁਪਿ ਦਿਵਸੇਸੁ ਤਥਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ਕਥਂ ਆਰਬ੍ਭ –

‘‘ਅਚਾਰਿ ਵਤਾਯਂ ਵਿਤੁਦਂ ਵਨਾਨਿ,

ਕਟ੍ਠਙ੍ਗਰੁਕ੍ਖੇਸੁ ਅਸਾਰਕੇਸੁ;

ਅਥਾਸਦਾ ਖਦਿਰਂ ਜਾਤਸਾਰਂ,

ਯਤ੍ਥਬ੍ਭਿਦਾ ਗਰੁਲ਼ੋ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੨੦);

‘‘ਲਸੀ ਚ ਤੇ ਨਿਪ੍ਫਲਿਕਾ, ਮਤ੍ਥਕੋ ਚ ਪਦਾਲਿਤੋ;

ਸਬ੍ਬਾ ਤੇ ਫਾਸੁਕਾ ਭਗ੍ਗਾ, ਅਜ੍ਜ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਵਿਰੋਚਸੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੪੩) –

ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਜਾਤਕਾਨਿ ਕਥੇਸਿ. ਪੁਨ ‘‘ਅਕਤਞ੍ਞੂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਕਥਂ ਆਰਬ੍ਭ –

‘‘ਅਕਰਮ੍ਹਸ ਤੇ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਯਂ ਬਲਂ ਅਹੁਵਮ੍ਹਸੇ;

ਮਿਗਰਾਜ ਨਮੋ ਤ੍ਯਤ੍ਥੁ, ਅਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲਭਾਮਸੇ.

‘‘ਮਮ ਲੋਹਿਤਭਕ੍ਖਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਲੁਦ੍ਦਾਨਿ ਕੁਬ੍ਬਤੋ;

ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਰਗਤੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਤਂ ਬਹੁਂ ਯਮ੍ਪਿ ਜੀਵਸੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੨੯-੩੦) –

ਆਦੀਨਿ ਜਾਤਕਾਨਿ ਕਥੇਸਿ. ਪੁਨ ਵਧਾਯ ਪਰਿਸਕ੍ਕਨਮਸ੍ਸ ਆਰਬ੍ਭ –

‘‘ਞਾਤਮੇਤਂ ਕੁਰੁਙ੍ਗਸ੍ਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਸੇਪਣ੍ਣਿ ਸਿਯ੍ਯਸਿ;

ਅਞ੍ਞਂ ਸੇਪਣ੍ਣਿ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਤੇ ਰੁਚ੍ਚਤੇ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੨੧) –

ਆਦੀਨਿ ਜਾਤਕਾਨਿ ਕਥੇਸਿ. ਪੁਨਦਿਵਸੇ ‘‘ਉਭਤੋ ਪਰਿਹੀਨੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਤੋ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਕਥਾਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਸੁ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਪੁਬ੍ਬੇਪੇਸ ਪਰਿਹੀਨੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ –

‘‘ਅਕ੍ਖੀ ਭਿਨ੍ਨਾ ਪਟੋ ਨਟ੍ਠੋ, ਸਖਿਗੇਹੇ ਚ ਭਣ੍ਡਨਂ;

ਉਭਤੋ ਪਦੁਟ੍ਠਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ, ਉਦਕਮ੍ਹਿ ਥਲਮ੍ਹਿ ਚਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੧੩੯) –

ਆਦੀਨਿ ਜਾਤਕਾਨਿ ਕਥੇਸਿ. ਏਵਂ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬਹੂਨਿ ਜਾਤਕਾਨਿ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਪਿ ਖੋ ਨਵ ਮਾਸੇ ਗਿਲਾਨੋ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕੇ ਆਹ – ‘‘ਅਹਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਕਾਮੋ, ਤਂ ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਸਮਤ੍ਥਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਚਰਿ, ਨ ਮਯਂ ਤਤ੍ਥ ਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਮਾ ਮਂ ਨਾਸੇਥ, ਮਯਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਆਘਾਤੋ ਕਤੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਨ ਮਯਿ ਕੇਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤੋਪਿ ਆਘਾਤੋ ਨਤ੍ਥਿ’’. ਸੋ ਹਿ ਭਗਵਾ –

‘‘ਵਧਕੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਚੋਰੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਕੇ;

ਧਨਪਾਲੇ ਰਾਹੁਲੇ ਚ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮਮਾਨਸੋ’’ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧.੫੮੫; ਮਿ. ਪ. ੬.੬.੫) –

‘‘ਦਸ੍ਸੇਥ ਮੇ ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਯਾਚਿ. ਅਥ ਨਂ ਤੇ ਮਞ੍ਚਕੇਨਾਦਾਯ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਤੇਨਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਿਰ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਆਯਾਚਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਬੁਦ੍ਧਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਤਾ. ‘‘ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਆਗਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਕਰੋਤੁ, ਨ ਸੋ ਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤੋ ਯੋਜਨਮਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ, ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਂ, ਗਾਵੁਤਂ, ਜੇਤਵਨਪੋਕ੍ਖਰਣੀਸਮੀਪਂ ਆਗਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇਪਿ ਅਨ੍ਤੋਜੇਤਵਨਂ ਪਵਿਸਤਿ, ਨੇਵ ਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ ਜੇਤਵਨਪੋਕ੍ਖਰਣੀਤੀਰੇ ਮਞ੍ਚਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਂ ਨ੍ਹਾਯਿਤੁਂ ਓਤਰਿਂਸੁ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਪਿ ਖੋ ਮਞ੍ਚਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਉਭੋ ਪਾਦੇ ਭੂਮਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਪਾਦਾ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਸੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਯਾਵ ਗੋਪ੍ਫਕਾ, ਯਾਵ ਜਣ੍ਣੁਕਾ, ਯਾਵ ਕਟਿਤੋ, ਯਾਵ ਥਨਤੋ, ਯਾਵ ਗੀਵਤੋ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਹਨੁਕਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਭੂਮਿਯਂ ਪਵਿਟ੍ਠਕਾਲੇ –

‘‘ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠੀਹਿ ਤਮਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਂ,

ਦੇਵਾਤਿਦੇਵਂ ਨਰਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿਂ;

ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਂ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ,

ਪਾਣੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਉਪੇਮੀ’’ਤਿ. (ਮਿ. ਪ. ੪.੧.੩) –

ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਇਦਂ ਕਿਰ ਠਾਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਨ ਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸ, ਗਿਹੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਾਰਿਯਂ ਅਕਰਿਸ੍ਸ, ਆਯਤਿਂ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਪਚ੍ਚਯਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸ, ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਭਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਆਯਤਿਂ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਪਚ੍ਚਯਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਹਿ ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਮਤ੍ਥਕੇ ਅਟ੍ਠਿਸ੍ਸਰੋ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਨਿਚ੍ਚਲੇ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਪਰਜ੍ਝਭਾਵੇਨ ਪਨ ਨਿਚ੍ਚਲੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਤੂਤਿ ਯੋਜਨਸਤਿਕੇ ਅਨ੍ਤੋ ਅਵੀਚਿਮ੍ਹਿ ਯੋਜਨਸਤੁਬ੍ਬੇਧਮੇਵਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੀਸਂ ਯਾਵ ਕਣ੍ਣਸਕ੍ਖਲਿਤੋ ਉਪਰਿ ਅਯਕਪਲ੍ਲਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਪਾਦਾ ਯਾਵ ਗੋਪ੍ਫਕਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਯਪਥਵਿਯਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ, ਮਹਾਤਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਮਾਣਂ ਅਯਸੂਲਂ ਪਚ੍ਛਿਮਭਿਤ੍ਤਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਮਜ੍ਝਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਭਿਤ੍ਤਿਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਅਪਰਂ ਦਕ੍ਖਿਣਭਿਤ੍ਤਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਪਸ੍ਸਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਾਮਪਸ੍ਸੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਭਿਤ੍ਤਿਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਅਪਰਂ ਉਪਰਿ ਕਪਲ੍ਲਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਧੋਭਾਗੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਯਪਥਵਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਏਵਂ ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਚ੍ਚਲੋਵ ਪਚ੍ਚਿ.

ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਟ੍ਠੁਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾਵ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਕਥਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਇਦਾਨੇਵ ਮਯਿ ਅਪਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਪਾਵਿਸਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਵਿਟ੍ਠੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਮੂਲ਼੍ਹਂ ਪੁਰਿਸਂ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਖੇਮਨ੍ਤਂ ਪਾਪਿਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਾਨੇ ਮੂਲੇਹਿ ਏਵਂ ਦਨ੍ਤੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਪਥਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤੁਂ –

‘‘ਅਕਤਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਪੋਸਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਿਵਰਦਸ੍ਸਿਨੋ;

ਸਬ੍ਬਂ ਚੇ ਪਥਵਿਂ ਦਜ੍ਜਾ, ਨੇਵ ਨਂ ਅਭਿਰਾਧਯੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੧.੭੨; ੧.੯.੧੦੭) –

ਇਦਂ ਜਾਤਕਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪਿ ਤਥੇਵ ਕਥਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਖਨ੍ਤਿਵਾਦਿਭੂਤੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਪਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਲਾਬੁਰਾਜਭੂਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਖਨ੍ਤਿਵਾਦਿਜਾਤਕਞ੍ਚ (ਜਾ. ੧.੪.੪੯ ਆਦਯੋ), ਚੂਲ਼ਧਮ੍ਮਪਾਲਭੂਤੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਪਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਤਾਪਰਾਜਭੂਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ਚੂਲ਼ਧਮ੍ਮਪਾਲਜਾਤਕਞ੍ਚ (ਜਾ. ੧.੫.੪੪ ਆਦਯੋ) ਕਥੇਸਿ.

ਪਥਵਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਪਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ ਮਹਾਜਨੋ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਧਜਪਟਾਕਕਦਲਿਯੋ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਘਟੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਨੋ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਛਣਂ ਅਨੁਭੋਤਿ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਗਵਾ ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਦਾਨੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ ਮਤੇ ਮਹਾਜਨੋ ਤੁਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤੁਸ੍ਸਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਜਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਿਯੇ ਚਣ੍ਡੇ ਫਰੁਸੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਪਿਙ੍ਗਲਰਞ੍ਞੇ ਨਾਮ ਮਤੇ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਤੁਟ੍ਠਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤੁਂ –

‘‘ਸਬ੍ਬੋ ਜਨੋ ਹਿਂਸਿਤੋ ਪਿਙ੍ਗਲੇਨ,

ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਤੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ;

ਪਿਯੋ ਨੁ ਤੇ ਆਸਿ ਅਕਣ੍ਹਨੇਤ੍ਤੋ,

ਕਸ੍ਮਾ ਤੁਵਂ ਰੋਦਸਿ ਦ੍ਵਾਰਪਾਲ.

‘‘ਨ ਮੇ ਪਿਯੋ ਆਸਿ ਅਕਣ੍ਹਨੇਤ੍ਤੋ,

ਭਾਯਾਮਿ ਪਚ੍ਚਾਗਮਨਾਯ ਤਸ੍ਸ;

ਇਤੋ ਗਤੋ ਹਿਂਸੇਯ੍ਯ ਮਚ੍ਚੁਰਾਜਂ,

ਸੋ ਹਿਂਸਿਤੋ ਆਨੇਯ੍ਯ ਪੁਨ ਇਧਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੭੯-੧੮੦) –

ਇਦਂ ਪਿਙ੍ਗਲਜਾਤਕਂ ਕਥੇਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਇਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕੁਹਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਇਧ ਤਪ੍ਪਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਗਹਟ੍ਠਾ ਵਾ, ਪਮਾਦਵਿਹਾਰਿਨੋ ਉਭਯਤ੍ਥ ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

੧੭. ‘‘ਇਧ ਤਪ੍ਪਤਿ ਪੇਚ੍ਚ ਤਪ੍ਪਤਿ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਉਭਯਤ੍ਥ ਤਪ੍ਪਤਿ;

ਪਾਪਂ ਮੇ ਕਤਨ੍ਤਿ ਤਪ੍ਪਤਿ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਤਪ੍ਪਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਗਤੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਇਧ ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਇਧ ਕਮ੍ਮਤਪ੍ਪਨੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਮਤ੍ਤੇਨ ਤਪ੍ਪਤਿ. ਪੇਚ੍ਚਾਤਿ ਪਰਲੋਕੇ ਪਨ ਵਿਪਾਕਤਪ੍ਪਨੇਨ ਅਤਿਦਾਰੁਣੇਨ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖੇਨ ਤਪ੍ਪਤਿ. ਪਾਪਕਾਰੀਤਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਤਪ੍ਪਨੇਨ ਉਭਯਤ੍ਥ ਤਪ੍ਪਤਿ ਨਾਮ. ਪਾਪਂ ਮੇਤਿ ਸੋ ਹਿ ਕਮ੍ਮਤਪ੍ਪਨੇਨ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਾਪਂ ਮੇ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਪ੍ਪਤਿ. ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਤਪ੍ਪਨਂ, ਵਿਪਾਕਤਪ੍ਪਨੇਨ ਪਨ ਤਪ੍ਪਨ੍ਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਤਪ੍ਪਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਗਤੋ ਅਤਿਫਰੁਸੇਨ ਤਪ੍ਪਨੇਨ ਅਤਿਵਿਯ ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ.

ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਬਹੂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਅਹੇਸੁਂ. ਦੇਸਨਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ ਜਾਤਾਤਿ.

ਦੇਵਦਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁ ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.