੧੫. ਮਹਾਲੋਮਹਂਸਚਰਿਯਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧੯. ਪਨ੍ਨਰਸਮੇ ‘‘ਸੁਸਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾ –

ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਹਿ ਤਦਾ ਮਹਤਿ ਉਲ਼ਾਰਭੋਗੇ ਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਵਾਯ ਦਿਸਾਪਾਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਗਰੁਵਾਸਂ ਵਸਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਸਿਪ੍ਪਾਨਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕੁਲਘਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਞਾਤਕੇਹਿ ‘‘ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਸਣ੍ਠਪੇਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚਿਯਮਾਨੋਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਮਨਸਿਕਾਰਮੁਖੇਨ ਸਬ੍ਬਭਵੇਸੁ ਅਭਿਵਡ੍ਢਮਾਨਸਂਵੇਗੋ ਕਾਯੇ ਚ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਘਰਾਵਾਸਪਲਿਬੋਧਾਧਿਭੂਤਂ ਕਿਲੇਸਗਹਨਂ ਅਨੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾਵ ਚਿਰਕਾਲਸਮ੍ਪਰਿਚਿਤਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਜ੍ਝਾਸਯਂ ਉਪਬ੍ਰੂਹਯਮਾਨੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਾਪਾਕਟੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਸੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਹੋਮਿ ਚਾਹਂ ਲਾਭਾਲਾਭਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰੋ ਹੋਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਤਕ੍ਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਰਪਰਿਭਵਸਹਨਾਦਿਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਵਤ੍ਥਵਤ੍ਥੇਨੇਵ ਗੇਹਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤਿਕੋਪਿ ਅਬਲਬਲੋ ਅਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਪਰੇਸਂ ਅਚਿਤ੍ਤਕਰੂਪੇਨ ਹੀਲ਼ਿਤਪਰਿਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨੀਸੁ ਏਕਰਤ੍ਤਿਵਾਸੇਨੇਵ ਵਿਚਰਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਰਿਭਵਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਿਰਮ੍ਪਿ ਵਸਤਿ. ਸੋ ਨਿਵਤ੍ਥਵਤ੍ਥੇ ਜਿਣ੍ਣੇ ਪਿਲੋਤਿਕਖਣ੍ਡੇਨ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਜਿਣ੍ਣੇ ਕੇਨਚਿ ਦਿਨ੍ਨਂ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਚਰਤਿ. ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਏਕਂ ਨਿਗਮਗਾਮਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਧੁਤ੍ਤਜਾਤਿਕਾ ਵੇਧਵੇਰਾ ਕੇਚਿ ਰਾਜਵਲ੍ਲਭਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤਨਤ੍ਤੁਦਾਸਾਦਯੋ ਚ ਉਦ੍ਧਤਾ ਉਨ੍ਨਲ਼ਾ ਚਪਲਾ ਮੁਖਰਾ ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਕੀਲ਼ਾਬਹੁਲਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਦੁਗ੍ਗਤੇ ਮਹਲ੍ਲਕੇ ਪੁਰਿਸੇ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮਪੁਟੇਨ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਆਕਿਰਨ੍ਤਿ, ਕੇਤਕੀਪਣ੍ਣਂ ਕਚ੍ਛਨ੍ਤਰੇ ਓਲਮ੍ਬੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੇ ਯਥਾਵਜ੍ਜਕੀਲ਼ਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਪਹਸਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗਮੇ ਤੇ ਏਵਂ ਵਿਚਰਨ੍ਤੇ ਧੁਤ੍ਤਦਾਰਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਲਦ੍ਧੋ ਵਤ ਦਾਨਿ ਮੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਯਾ ਪਰਿਪੂਰਣੂਪਾਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਾਸਿ. ਤਂ ਤੇ ਧੁਤ੍ਤਦਾਰਕਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਨ੍ਤਿ.

ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਤਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਤੇਹਿ ਭਾਯਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇ ਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤੇਹਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਯਮਾਨੋ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ ਕੋਚਿ ਪਟਿਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਕਂ ਸੀਸੂਪਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਯਤਿ. ਧੁਤ੍ਤਦਾਰਕਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਓਟ੍ਠੁਭਨਾਦਿਕਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਯੇ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸਾ, ਤੇ ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤੇ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਤਪਸ੍ਸੀ ਮਹਾਯੋਗੀ’’ਤਿ ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਉਲ਼ਾਰਂ ਸਕ੍ਕਾਰਸਮ੍ਮਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਏਕਸਦਿਸੋਵ ਹੋਤਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੁਸਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਸਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਮਿ, ਛਵਟ੍ਠਿਕਂ ਉਪਨਿਧਾਯਾਤਿ ਆਮਕਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡਿਤਕਲ਼ੇਵਰਤੋ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾਦੀਹਿ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਿਕੇਸੁ ਏਕਂ ਅਟ੍ਠਿਕਂ ਸੀਸੂਪਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਚਿਮ੍ਹਿ ਚ ਅਸੁਚਿਮ੍ਹਿ ਚ ਸਮਾਨਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੁਸਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਮਿ, ਸਯਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਾਮਣ੍ਡਲਾਤਿ ਗਾਮਦਾਰਕਾ. ਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿਨਪ੍ਪਕਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵਜ੍ਜਕੀਲ਼ਿਤਾਯ ਓਟ੍ਠੁਭਨਉਪਹਸਨਉਮ੍ਮਿਹਨਾਦੀਹਿ ਕਣ੍ਣਸੋਤੇ ਸਲਾਕਪ੍ਪਵੇਸਨਾਦੀਹਿ ਚ ਅਤਿਕਕ੍ਖਲ਼ਂ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਰੂਪਂ ਵਿਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ.

੧੨੦. ਅਪਰੇਤਿ ਤੇਸੁ ਏਵ ਗਾਮਦਾਰਕੇਸੁ ਏਕਚ੍ਚੇ. ਉਪਾਯਨਾਨੂਪਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਇਮੇਸੁ ਪਰਿਭਵਵਸੇਨ ਏਵਰੂਪਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਸੁ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਨਨੇ ਨੁ ਖੋ ਕੀਦਿਸੋ’’ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਵਿਵਿਧਂ ਬਹੁਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲਂ ਭੋਜਨਂ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਉਪਾਯਨਾਨਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਾਨਿ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ ਉਪਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇਹਿ ਵਾ ਤੇਹਿ ਅਨਾਚਾਰਗਾਮਦਾਰਕੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਵਿਞ੍ਞੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘‘ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਏਵਂ ਵਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਨ ਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਂਯੇਵ ਤੇਸੁ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਅਹੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਹਟ੍ਠਾ ‘‘ਬਹੁ ਵਤਿਮੇਹਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਹਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਸਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਗਨ੍ਧਮਾਲਂ ਵਿਵਿਧਂ ਭੋਜਨਂ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਉਪਾਯਨਾਨਿ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ ਉਪਹਰਨ੍ਤਿ.

੧੨੧. ਯੇ ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਮਯ੍ਹਂ ਸਰੀਰਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਹਰਨ੍ਤਿ ਉਪਨੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਉਪਦਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਚ ਦੇਨ੍ਤਿ ਸੁਖਂ ਮਮਾਤਿ ਯੇ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮਮ ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਖਂ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਭੋਜਨਾਦਿਸੁਖੂਪਕਰਣੇਹਿ ਮਮ ਸੁਖਂ ਉਪਹਰਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਕੋ ਹੋਮੀਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਵਿਕਾਰਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਨਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਵਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਜਨਾਨਂ ਸਮਕੋ ਏਕਸਦਿਸੋ ਹੋਮਿ ਭਵਾਮਿ. ਦਯਾ ਕੋਪੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਕਾਰਕੇ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਦਯਾ, ਅਪਕਾਰਕੇ ਮਨੋਪਦੋਸਸਙ੍ਖਾਤੋ ਕੋਪੋਪਿ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਕੋ ਹੋਮੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੧੨੨. ਇਦਾਨਿ ਭਗਵਾ ਤਦਾ ਉਪਕਾਰੀਸੁ ਅਪਕਾਰੀਸੁ ਚ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮੁਪਚਿਤਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਨਚਿਤ੍ਤਤਾ ਵਿਕਾਰਾਭਾਵੋ ਯਾ ਚ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਤਾ ਅਹੋਸਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੇ ਤੁਲਾਭੂਤੋ’’ਤਿ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਸੁਖੇ ਚ ਦੁਕ੍ਖੇ ਚ. ਤੁਲਾਭੂਤੋਤਿ ਸਮਕਂ ਗਹਿਤਤੁਲਾ ਵਿਯ ਓਨਤਿਉਨ੍ਨਤਿਅਪਨਤਿਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤੋ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਲਾਭਾਲਾਭਾਪਿ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸੇਸੂਤਿ ਕਿਤ੍ਤੀਸੁ. ਅਯਸੇਸੂਤਿ ਨਿਨ੍ਦਾਸੁ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸੁਖਾਦੀਸੁ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਤਦਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਯਾ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਸਾ ਮੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮੀ’’ਤਿ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

ਇਧਾਪਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਦਾਨਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬਵਿਭਵਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਇਮਂ ਸਰੀਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਨਪੇਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਚ ਦਾਨਪਾਰਮੀ, ਹੀਨਾਦਿਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਸੀਲਪਾਰਮੀ, ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਵਿਮੁਖਸ੍ਸ ਗੇਹਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤੋ ਕਾਯੇ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮੀ, ਸਮ੍ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਾਨਂ ਉਪਕਾਰਧਮ੍ਮਪਰਿਗ੍ਗਹਣੇ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਪ੍ਪਹਾਨੇ ਚ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਚਿਨ੍ਤਨਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮੀ, ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਵਿਨੋਦਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਧਿਵਾਸਨਵੀਰਿਯਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਪਾਰਮੀ, ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮੀ, ਵਚੀਸਚ੍ਚਂ ਸਮਾਦਾਨਾਵਿਸਂਵਾਦਨੇਨ ਵਿਰਤਿਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਸਚ੍ਚਪਾਰਮੀ, ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੇ ਅਚਲਸਮਾਦਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਾਰਮੀ, ਅਨੋਧਿਸੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਭਾਵੋ ਮੇਤ੍ਤਾਪਾਰਮੀ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮੀ ਪਨਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮੀ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤਿਸਯਵਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਯੇਵ ਦੇਸਨਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਾ. ਤਥਾ ਇਧ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਮਹਨ੍ਤਞ੍ਚ ਞਾਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ ਪਹਾਯ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਸਦਿਸਂ ਗੇਹਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਂ, ਤਥਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੋ ਪਰੇਸਂ ਸਮ੍ਭਾਵਨਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਲਿਙ੍ਗਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਗੁਣੇ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ, ਪਰਮਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾ, ਪਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯਜੀਵਿਤਨਿਰਪੇਕ੍ਖਾ, ਪਰੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਰਿ ਕਤਵਿਪ੍ਪਕਾਰਾਧਿਵਾਸਨਂ, ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤਿ, ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਤਨੁਭਾਵੇਨ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਵਿਯ ਪਰੇਸਂ ਉਪਕਾਰਾਪਕਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਭਾਵਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨੁਪਲੇਪੋ, ਸਬ੍ਬਪਾਰਮੀਨਂ ਮੁਦ੍ਧਭੂਤਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਯਾ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਗੁਣਾਨੁਭਾਵਾ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਤਿ.

ਮਹਾਲੋਮਹਂਸਚਰਿਯਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮੀ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਉਦ੍ਦਾਨਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

‘‘ਯੁਧਞ੍ਜਯੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਉਦ੍ਦਾਨਗਾਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਭਿਸੇਨਾਤਿ ਭਿਸਾਪਦੇਸੇਨ ਮਹਾਕਞ੍ਚਨਚਰਿਯਂ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੩੪ ਆਦਯੋ) ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋਣਨਨ੍ਦੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੋਣਪਣ੍ਡਿਤਚਰਿਯਂ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੪੨ ਆਦਯੋ ) ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਮੂਗਪਕ੍ਖੋਤਿ ਮੂਗਪਕ੍ਖਾਪਦੇਸੇਨ ਤੇਮਿਯਪਣ੍ਡਿਤਚਰਿਯਂ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੪੮ ਆਦਯੋ) ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਸੀਸੇਨ ਮਹਾਲੋਮਹਂਸਚਰਿਯਂ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੧੧੯ ਆਦਯੋ) ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਆਸਿ ਇਤਿ ਵੁਟ੍ਠਂ ਮਹੇਸਿਨਾਤਿ ਯਥਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਏਤਰਹਿ ਦੇਸਿਤਂ, ਇਤਿ ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿਆਦੀਨਂ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਾਨਂ ਏਸਨਤੋ ਮਹੇਸਿਨਾ ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਤੇਨ ਮਯਾ ਵੁਟ੍ਠਂ ਚਿਣ੍ਣਂ ਚਰਿਤਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਆਸਿ ਅਹੋਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਪਾਰਮਿਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਚਿਰਕਾਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਕ੍ਕਰਕਿਰਿਯਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਦਤ੍ਥਂ ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਤਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਬਹੁਬ੍ਬਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਏਵਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਬਹੁਬ੍ਬਿਧਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਕਿਤ੍ਤਿਪਣ੍ਡਿਤਾਦਿਕਾਲੇ ਕਾਰਪਣ੍ਣਾਦਿਆਹਾਰਤਾਯ ਤਞ੍ਚ ਯਾਚਕਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਆਹਾਰੂਪਚ੍ਛੇਦਾਦਿਨਾ ਚ ਬਹੁਵਿਧਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਤਥਾ ਕੁਰੁਰਾਜਾਦਿਕਾਲੇ ਸਕ੍ਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ ਚ ਬਹੁਬ੍ਬਿਧਾ. ਭਵਾਭਵੇਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਚੇਵ ਮਹਨ੍ਤੇ ਚ ਭਵੇ. ਭਵਾਭਵੇ ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਿਹਾਨਿਯੋ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵਿਧੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਅਵਿਹਞ੍ਞਮਾਨੋ ਬਹੁਵਿਧਾਹਿ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਨਾਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨੋ ਪਾਰਮਿਪਰਿਪੂਰਣਪਸੁਤੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਉਤ੍ਤਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਅਧਿਗਤੋਸ੍ਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਯਾਸਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਰਿਪੂਰਣਤ੍ਥਂ ਏਸਾ ਦੁਕ੍ਕਰਚਰਿਯਾ ਚਿਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਤਾਸਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਂ ਤੇਨ ਚ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਫਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਕਂ ਦਾਨਂ, ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਸੇਸਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਕਂ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਗ੍ਗਯਾਨਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੇਨ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਬਾਹਿਰਂ ਰਜ੍ਜਾਦਿਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਅਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋਤਿ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿਦਾਨਉਪਪਾਰਮਿਦਾਨਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਦਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਕਿਤ੍ਤਿਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਲੇ (ਚਰਿਯਾ. ੧.੧ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੧੩.੮੩ ਆਦਯੋ) ਸਙ੍ਖਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਲੇਤਿ (ਚਰਿਯਾ. ੧.੧੧ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੧੦.੩੯ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਇਧ ਆਗਤੇਸੁ ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਚ ਵਿਸਯ੍ਹਸੇਟ੍ਠਿਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੪.੧੫੭ ਆਦਯੋ) ਵੇਲਾਮਕਾਲੇਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੨੦) ਏਵਮਾਦੀਸੁਪਿ ਦਾਨਪਾਰਮਿਯਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਸਸਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇ –

‘‘ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਉਪਗਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸਕਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਂ;

ਦਾਨੇਨ ਮੇ ਸਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਸਾ ਮੇ ਦਾਨਪਾਰਮੀ’’ਤਿ. (ਚਰਿਯਾ. ੧. ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨ) –

ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਯਥਾਰਹਂ ਪਾਰਮਿਉਪਪਾਰਮਿਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਸੇਸਤੋਤਿ ਤਥਾ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਕਾਯਿਕੋ ਸਂਵਰੋ, ਵਾਚਸਿਕੋ ਸਂਵਰੋ, ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋ ਸਂਵਰੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ, ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ, ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸੀਲਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੇਨ ਸੀਲਪਾਰਮਿਸੀਲਉਪਪਾਰਮਿਸੀਲਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਇਧਾਪਿ ਸੀਲਵਨਾਗਰਾਜਕਾਲੇ (ਚਰਿਯਾ. ੨.੧ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੧.੭੨) ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਨਾਗਰਾਜਕਾਲੇਤਿ (ਚਰਿਯਾ. ੨.੨੦ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੧੫.੨੪੦ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਇਧ ਆਗਤੇਸੁ, ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਚ ਮਹਾਕਪਿਕਾਲੇ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੬੭ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੭.੮੩ ਆਦਯੋ; ੧.੧੬.੧੭੮ ਆਦਯੋ) ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਕਾਲੇਤਿ (ਜਾ. ੧.੧੬.੯੭ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਪਾਲਕਾਲੇ –

‘‘ਸੂਲੇਹਿ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੇ, ਕੋਟ੍ਟਯਨ੍ਤੇਪਿ ਸਤ੍ਤਿਭਿ;

ਭੋਜਪੁਤ੍ਤੇ ਨ ਕੁਪ੍ਪਾਮਿ, ਏਸਾ ਮੇ ਸੀਲਪਾਰਮੀ’’ਤਿ. (ਚਰਿਯਾ. ੨.੯੧) –

ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਯਥਾਰਹਂ ਪਾਰਮਿਉਪਪਾਰਮਿਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਪਾਰਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਤਥਾ ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨੇ ਪਾਰਮਿਂ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੁਧਞ੍ਜਯਕਾਲੇ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੧ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੧੧.੭੩ ਆਦਯੋ) ਸੋਮਨਸ੍ਸਕੁਮਾਰਕਾਲੇਤਿ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੭ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੧੫.੨੧੧ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਇਧ ਆਗਤੇਸੁ, ਅਨਾਗਤੇਸੁ ਚ ਹਤ੍ਥਿਪਾਲਕੁਮਾਰਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੧੫.੩੩੭ ਆਦਯੋ) ਮਘਦੇਵਕਾਲੇਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੦੮ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੧.੯) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਮਹਾਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਚੂਲ਼ਸੁਤਸੋਮਕਾਲੇ –

‘‘ਮਹਾਰਜ੍ਜਂ ਹਤ੍ਥਗਤਂ, ਖੇਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂਵ ਛਡ੍ਡਯਿਂ;

ਚਜਤੋ ਨ ਹੋਤਿ ਲਗ੍ਗਨਂ, ਏਸਾ ਮੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ);

ਏਵਂ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਤਾਯ ਰਜ੍ਜਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਯਥਾਰਹਂ ਪਾਰਮਿਉਪਪਾਰਮਿਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਿਂ ਕੁਸਲਂ ਕਿਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਿਂ ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਕਿਂ ਅਨਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਵਿਭਾਗਂ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲਵਿਭਾਗਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਕਾਰਾਵਹਂ ਅਨਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਾਯਤਨਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਵਿਜ੍ਜਾਟ੍ਠਾਨਾਦਿਂ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੇ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ. ਏਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਧੁਰਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੩੪੬ ਆਦਯੋ) ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੯੩ ਆਦਯੋ; ਚਰਿਯਾ ੧.੩੭ ਆਦਯੋ) ਕੁਦਾਲਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੧.੭੦) ਅਰਕਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੨.੩੭ ਆਦਯੋ) ਬੋਧਿਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਕਾਲੇ ਮਹੋਸਧਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇਤਿ (ਜਾ. ੨.੨੨.੫੯੦ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਸੇਨਕਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇ –

‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਮੋਚਯਿਂ ਦੁਖਾ;

ਪਞ੍ਞਾਯ ਮੇ ਸਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਸਾ ਮੇ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕ੍ਕਥਾ) –

ਅਨ੍ਤੋਭਸ੍ਤਗਤਂ ਸਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਧਾਨਂ ਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਪਾਰਮਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਸੀਲਵਰਾਜਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੧.੫੧) ਪਞ੍ਚਾਵੁਧਕੁਮਾਰਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੧.੫੫) ਮਹਾਵਾਨਰਿਨ੍ਦਕਾਲੇਤਿ (ਜਾ. ੧.੧.੫੭) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵੀਰਿਯਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਮਹਾਜਨਕਕਾਲੇ –

‘‘ਅਤੀਰਦਸ੍ਸੀ ਜਲਮਜ੍ਝੇ, ਹਤਾ ਸਬ੍ਬੇਵ ਮਾਨੁਸਾ;

ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਸਾ ਮੇ ਵੀਰਿਯਪਾਰਮੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ) –

ਏਵਂ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਤਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ.

ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਰਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿਆਦਿ ਖਨ੍ਤਿਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਭਾਵਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਰਮਿਂ ਪਰਮਕੋਟਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮਿਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਕਪਿਕਾਲੇ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੬੭ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੧.੭.੮੩ ਆਦਯੋ) ਮਹਿਂਸਰਾਜਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੩.੮੨ ਆਦਯੋ) ਰੁਰੁਮਿਗਰਾਜਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੧੩.੧੧੭ ਆਦਯੋ) ਧਮ੍ਮਦੇਵਪੁਤ੍ਤਕਾਲੇਤਿ (ਜਾ. ੧.੧੧.੨੬ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਖਨ੍ਤਿਵਾਦਿਕਾਲੇ –

‘‘ਅਚੇਤਨਂ ਵ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤੇ, ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਫਰਸੁਨਾ ਮਮਂ;

ਕਾਸਿਰਾਜੇ ਨ ਕੁਪ੍ਪਾਮਿ, ਏਸਾ ਮੇ ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ) –

ਏਵਂ ਅਚੇਤਨਭਾਵੇਨ ਵਿਯ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ.

ਕਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਮਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਸਮਾਦਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਾਰਮਿਸਮਾਦਾਨਸ੍ਸ ਤਦੁਪਕਾਰਕਸਮਾਦਾਨਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਅਸਿਥਿਲਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਤਂ ਵਤਸਮਾਦਾਨਂ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਜੋਤਿਪਾਲਕਾਲੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੮੨ ਆਦਯੋ) ਸਰਭਙ੍ਗਕਾਲੇ (ਜਾ. ੨.੧੭.੫੦ ਆਦਯੋ) ਨੇਮਿਕਾਲੇਤਿ (ਚਰਿਯਾ. ੧.੪੦ ਆਦਯੋ; ਜਾ.੨.੨੨.੪੨੧ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਤੇਮਿਯਕੁਮਾਰਕਾਲੇ –

‘‘ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਨ ਮੇ ਦੇਸ੍ਸਾ, ਅਤ੍ਤਾ ਮੇ ਨ ਚ ਦੇਸ੍ਸਿਯੋ;

ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਿਯਂ ਮਯ੍ਹਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਤਮਧਿਟ੍ਠਹਿ’’ਨ੍ਤਿ. (ਚਰਿਯਾ. ੩.੬੫) –

ਏਵਂ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਵਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ.

ਸਚ੍ਚਵਾਚਾਨੁਰਕ੍ਖਿਯਾਤਿ ਸਚ੍ਚਵਾਚਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਰਾਯੇਪਿ ਅਨਰਿਯਵੋਹਾਰਂ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਵਿਸਂਵਾਦਿਭਾਵਂ ਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਪਿਰਾਜਕਾਲੇ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੬੭ ਆਦਯੋ) ਸਚ੍ਚਤਾਪਸਕਾਲੇ ਮਚ੍ਛਰਾਜਕਾਲੇਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸਚ੍ਚਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਮਹਾਸੁਤਸੋਮਕਾਲੇ –

‘‘ਸਚ੍ਚਵਾਚਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਜੀਵਿਤਂ;

ਮੋਚੇਸਿਂ ਏਕਸਤਂ ਖਤ੍ਤਿਯੇ, ਏਸਾ ਮੇ ਸਚ੍ਚਪਾਰਮੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ) –

ਏਵਂ ਜੀਵਿਤਂ ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ.

ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਾਰਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨੋਧਿਸੋ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਲਕ੍ਖਣਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਾਰਮਿਂ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਤਂ ਪਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਚੂਲ਼ਧਮ੍ਮਪਾਲਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੫.੪੪ ਆਦਯੋ) ਮਹਾਸੀਲਵਰਾਜਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੧.੫੧) ਸਾਮਪਣ੍ਡਿਤਕਾਲੇਤਿ (ਚਰਿਯਾ. ੩.੧੧੧ ਆਦਯੋ; ਜਾ. ੨.੨੨.੨੯੬ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਸਾਮਕਾਲੇ –

‘‘ਨ ਮਂ ਕੋਚਿ ਉਤ੍ਤਸਤਿ, ਨਪਿਹਂ ਭਾਯਾਮਿ ਕਸ੍ਸਚਿ;

ਮੇਤ੍ਤਾਬਲੇਨੁਪਤ੍ਥਦ੍ਧੋ, ਰਮਾਮਿ ਪਵਨੇ ਤਦਾ’’ਤਿ. (ਚਰਿਯਾ. ੩.੧੧੩) –

ਏਵਂ ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ.

ਸਮ੍ਮਾਨਨਾਵਮਾਨਨੇਤਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਨਾ ਸਮ੍ਮਾਨਨੇ ਓਟ੍ਠੁਭਨਾਦਿਨਾ ਅਵਮਾਨਨੇ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇ ਸਮਕੋ ਸਮਚਿਤ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਲਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਅਧਿਗਤੋਸ੍ਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਵਾਨਰਿਨ੍ਦਕਾਲੇ (ਜਾ. ੧.੧.੫੭) ਕਾਸਿਰਾਜਕਾਲੇ ਖੇਮਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਾਲੇ ਅਟ੍ਠਿਸੇਨਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਕਾਲੇਤਿ (ਜਾ. ੧.੭.੫੪ ਆਦਯੋ) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਯਾ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਭਾਵਾਨਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਮਹਾਲੋਮਹਂਸਕਾਲੇ –

‘‘ਸੁਸਾਨੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਮਿ, ਛਵਟ੍ਠਿਕਂ ਉਪਨਿਧਾਯਹਂ;

ਗਾਮਣ੍ਡਲਾ ਉਪਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਰੂਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿਨਪ੍ਪਕ’’ਨ੍ਤਿ. (ਚਰਿਯਾ. ੩.੧੧੯) –

ਏਵਂ ਗਾਮਦਾਰਕੇਸੁ ਓਟ੍ਠੁਭਨਾਦੀਹਿ ਚੇਵ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧੂਪਹਾਰਾਦੀਹਿ ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮੀ ਪਰਮਤ੍ਥਪਾਰਮੀ ਨਾਮ ਜਾਤਾ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ –

‘‘ਏਵਂ ਬਹੁਬ੍ਬਿਧਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ ਚ ਬਹੁਬ੍ਬਿਧਾ;

ਭਵਾਭਵੇ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਂ ਦੁਕ੍ਕਰਚਰਿਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ –

‘‘ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਕਂ ਦਾਨਂ, ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਸੇਸਤੋ;

ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਪਾਰਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਪਾਰਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਕਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਮਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਚ੍ਚਵਾਚਾਨੁਰਕ੍ਖਿਯ;

ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਾਰਮਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਲਾਭਾਲਾਭੇ ਯਸਾਯਸੇ, ਸਮ੍ਮਾਨਨਾਵਮਾਨਨੇ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਮੁਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਰਿਪੂਰਿਤਾ ਦਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਯਾਨਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਾਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰੇਸੁ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮੀਸੁ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਪਞ੍ਹਕਮ੍ਮਂ – ਕਾ ਪਨੇਤਾ ਪਾਰਮਿਯੋ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪਾਰਮਿਯੋ? ਕਤਿਵਿਧਾ ਚੇਤਾ? ਕੋ ਤਾਸਂ ਕਮੋ? ਕਾਨਿ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ? ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ? ਕੋ ਸਂਕਿਲੇਸੋ? ਕਿਂ ਵੋਦਾਨਂ? ਕੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ? ਕਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ? ਕੋ ਵਿਭਾਗੋ? ਕੋ ਸਙ੍ਗਹੋ? ਕੋ ਸਮ੍ਪਾਦਨੂਪਾਯੋ? ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦਨਂ? ਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ? ਕਿਂ ਚੇਤਾਸਂ ਫਲਨ੍ਤਿ?

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ – ਕਾ ਪਨੇਤਾ ਪਾਰਮਿਯੋਤਿ? ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਅਨੁਪਹਤਾ ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਦਾਨਾਦਯੋ ਗੁਣਾ ਪਾਰਮਿਯੋ.

ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪਾਰਮਿਯੋਤਿ? ਦਾਨਸੀਲਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਤਾਯ ਪਰਮਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਪਾਰਮੀ, ਦਾਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾ. ਅਥ ਵਾ ਪਰਤੀਤਿ ਪਰਮੋ, ਦਾਨਾਦਿਗੁਣਾਨਂ ਪੂਰਕੋ ਪਾਲਕੋ ਚਾਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ, ਪਰਮਸ੍ਸ ਅਯਂ, ਪਰਮਸ੍ਸ ਵਾ ਭਾਵੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਪਾਰਮੀ, ਦਾਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾਵ. ਅਥ ਵਾ ਪਰਂ ਸਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਮਵਤਿ ਬਨ੍ਧਤਿ ਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ, ਪਰਂ ਵਾ ਅਧਿਕਤਰਂ ਮਜ੍ਜਤਿ ਸੁਜ੍ਝਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਮਲਤੋ, ਪਰਂ ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਸੇਸੇਨ ਮਯਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਲੋਕਂ ਪਮਾਣਭੂਤੇਨ ਞਾਣਵਿਸੇਸੇਨ ਇਧਲੋਕਂ ਵਿਯ ਮੁਨਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਅਤਿਵਿਯ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਗਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਮਿਨੋਤਿ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਪਰਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭੂਤਤੋ ਧਮ੍ਮਕਾਯਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਦਨਤ੍ਥਕਰਂ ਕਿਲੇਸਚੋਰਗਣਂ ਮਿਨਾਤਿ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਪਰਮੋ, ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ. ਪਰਮਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਰੇ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਮਜ੍ਜਤਿ ਸੁਜ੍ਝਤਿ ਸਤ੍ਤੇ ਚ ਸੋਧੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਮਵਤਿ ਬਨ੍ਧਤਿ ਯੋਜੇਤਿ, ਤਂ ਵਾ ਮਯਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਗਮੇਤਿ ਚ, ਮੁਨਾਤਿ ਵਾ ਤਂ ਯਾਥਾਵਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਮਿਨੋਤਿ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਕਿਲੇਸਾਰਯੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਮਿਨਾਤਿ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਪਾਰਮੀ, ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਪਾਰਮਿਤਾ, ਦਾਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾਵ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਾਰਮੀਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਤਿਵਿਧਾਤਿ? ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦਸਵਿਧਾ. ਤਾ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾਯੇਵ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਤਦਾ ਦਕ੍ਖਿਂ, ਪਠਮਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿਂ;

ਪੁਬ੍ਬਕੇਹਿ ਮਹੇਸੀਹਿ, ਅਨੁਚਿਣ੍ਣਂ ਮਹਾਪਥ’’ਨ੍ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੧੧੬) –

ਆਦਿ. ਯਥਾ ਚਾਹ – ‘‘ਕਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕਾ ਧਮ੍ਮਾ? ਦਸ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਕਤਮੇ ਦਸ? ਦਾਨਂ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੀਲਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਪਞ੍ਞਾ, ਵੀਰਿਯਂ, ਖਨ੍ਤਿ, ਸਚ੍ਚਂ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਮੇਤ੍ਤਾ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਦਸ ਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ, ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਦਾਨਂ ਸੀਲਞ੍ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੀਰਿਯੇਨ ਪਞ੍ਚਮਂ;

ਖਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਮਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਮੇਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਤੇ ਦਸਾ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੧.੭੬ ਥੋਕਂ ਵਿਸਦਿਸਂ);

ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਛਬ੍ਬਿਧਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਏਤਾਸਂ ਸਙ੍ਗਹਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਪਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਪਰਤੋ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਕੋ ਤਾਸਂ ਕਮੋਤਿ? ਏਤ੍ਥ ਕਮੋਤਿ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੋ, ਸੋ ਚ ਪਠਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁਕੋ, ਸਮਾਦਾਨਂ ਪਵਿਚਯਹੇਤੁਕਂ, ਇਤਿ ਯਥਾ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਵਿਚਿਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਚ, ਤਥਾ ਦੇਸਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਂ ਸੁਕਰਞ੍ਚਾਤਿ ਤਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਾਨਂ ਸੀਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਲਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਪਞ੍ਞਾ ਵੀਰਿਯਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ, ਵੀਰਿਯਂ ਖਨ੍ਤਿਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਖਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ, ਸਚ੍ਚਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਮੇਤ੍ਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਰਮੁਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਪਨ ਕਰੁਣਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਕਰੁਣਾ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਕਥਂ ਪਨ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਉਪੇਕ੍ਖਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਦਾ ਚਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ – ‘‘ਨ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਕਾ, ਸਤ੍ਤਕਤੇਸੁ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਪਚੁਰਜਨੇਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਫਲਤ੍ਤਾ ਸੁਕਰਤ੍ਤਾ ਚ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਦਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਲੇਨ ਦਾਯਕਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸੁਦ੍ਧਿਤੋ ਪਰਾਨੁਗ੍ਗਹਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਰਪੀਲ਼ਾਨਿਵਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋ ਕਿਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਕਿਰਿਯਧਮ੍ਮਵਚਨਤੋ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਂ ਵਤ੍ਵਾ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਵਚਨਤੋ ਚ ਦਾਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਕਾਯਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤਵਚਨਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸ੍ਸ ਸੁਖੇਨੇਵ ਝਾਨਸਮਿਜ੍ਝਨਤੋ ਕਮ੍ਮਾਪਰਾਧਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪਯੋਗਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਾਪਰਾਧਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਆਸਯਸੁਦ੍ਧਿਵਚਨਤੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਹਾਨਵਚਨਤੋ ਚ ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਤੋ ਝਾਨਾਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਵਚਨਤੋ ‘‘ਸਮਾਧਿਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ ਚ ਸਮਾਧਿ’’. ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਵਚਨਤੋ ਪਰਹਿਤਜ੍ਝਾਨੇਨ ਪਰਹਿਤਕਰਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਵਚਨਤੋ ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਆਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਅਚ੍ਛਰਿਯਤਾਵਚਨਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਵਚਨਤੋ ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰਿਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਨਵਚਨਤੋ ਚ ‘‘ਨਿਸਮ੍ਮਕਾਰਿਨੋ ਹਿ ਉਟ੍ਠਾਨਂ ਫਲਵਿਸੇਸਮਾਵਹਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੀਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵੀਰਿਯੇਨ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ‘‘ਵੀਰਿਯਵਾ ਹਿ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਉਪਨੀਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਵਿਹਰਤਿ’’. ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾਲਙ੍ਕਾਰਭਾਵਤੋ ‘‘ਵੀਰਿਯਵਤੋ ਹਿ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾ ਸੋਭਤਿ’’. ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਵਚਨਤੋ ਅਚ੍ਚਾਰਮ੍ਭੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਦੋਸਪ੍ਪਹਾਨਵਚਨਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਦੋਸੋ ਪਹੀਯਤਿ’’. ਵੀਰਿਯਵਤੋ ਸਾਤਚ੍ਚਕਰਣਵਚਨਤੋ ‘‘ਖਨ੍ਤਿਬਹੁਲੋ ਹਿ ਅਨੁਦ੍ਧਤੋ ਸਾਤਚ੍ਚਕਾਰੀ ਹੋਤਿ’’. ਅਪ੍ਪਮਾਦਵਤੋ ਪਰਹਿਤਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇ ਪਚ੍ਚੁਪਕਾਰਤਣ੍ਹਾਭਾਵਵਚਨਤੋ ‘‘ਯਾਥਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨੇ ਹਿ ਸਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਨ ਹੋਤਿ’’. ਪਰਹਿਤਾਰਮ੍ਭੇ ਪਰਮੇਪਿ ਪਰਕਤਦੁਕ੍ਖਸਹਨਤਾਵਚਨਤੋ ਚ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਖਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਚ੍ਚੇਨ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਚਿਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਪਕਾਰਿਨੋ ਅਪਕਾਰਖਨ੍ਤਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦੁਪਕਾਰਕਰਣੇ ਅਵਿਸਂਵਾਦਵਚਨਤੋ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਅਪਵਾਦਵਾਚਾਵਿਕਮ੍ਪਨੇਨ ਭੂਤਵਾਦਿਤਾਯ ਅਵਿਜਹਨਵਚਨਤੋ ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਧਮ੍ਮਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦੁਪਬ੍ਰੂਹਿਤਞਾਣਸਚ੍ਚਵਚਨਤੋ ਚ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸਚ੍ਚਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ‘‘ਅਚਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਰਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ’’. ਅਵਿਸਂਵਾਦਿਤਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਚਲਭਾਵਵਚਨਤੋ ‘‘ਸਚ੍ਚਸਨ੍ਧੋ ਹਿ ਦਾਨਾਦੀਸੁ ਪਟਿਞ੍ਞਾਨੁਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਲੋਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ’’. ਞਾਣਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਟ੍ਠਾਪਨਵਚਨਤੋ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਵਾ ਹਿ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਤੇ ਚ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਿਯਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਰਹਿਤਕਰਣਸਮਾਦਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਵਚਨਤੋ ‘‘ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰੇ ਹਿ ਅਧਿਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀ ਹੋਤਿ’’. ਅਚਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਸਮਾਦਾਨਾਵਿਕੋਪਨੇਨ ਸਮਾਦਾਨਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਮੇਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਤੋ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਪਰਾਧੇਸੁ ਉਦਾਸੀਨਤਾਵਚਨਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਭਾਵਨਾਵਚਨਤੋ ਹਿਤਕਾਮਸਤ੍ਤੇਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਗੁਣਤਾਵਚਨਤੋ ਚ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਮੇਤਾਸਂ ਕਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਾਨਿ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪਰਾਨੁਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣਾ, ਪਰੇਸਂ ਉਪਕਾਰਕਰਣਰਸਾ, ਅਵਿਕਮ੍ਪਨਰਸਾ ਵਾ, ਹਿਤੇਸਿਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ, ਮਹਾਕਰੁਣਾਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ.

ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਅਤ੍ਤੂਪਕਰਣਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾ ਦਾਨਪਾਰਮਿਤਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਕਾਯਵਚੀਸੁਚਰਿਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਵਿਰਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਚੇਤਨਾਦਯੋ ਚ ਸੀਲਪਾਰਮਿਤਾ. ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਕਾਮਭਵੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮਿਤਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸਲਕ੍ਖਣਾਵਬੋਧੋ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਤਾ. ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਪਰਹਿਤਾਰਮ੍ਭੋ ਵੀਰਿਯਪਾਰਮਿਤਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਪਰਾਧਸਹਨਂ ਅਦੋਸਪ੍ਪਧਾਨੋ ਤਦਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮਿਤਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਿਰਤਿਚੇਤਨਾਦਿਭੇਦਂ ਅਵਿਸਂਵਾਦਨਂ ਸਚ੍ਚਪਾਰਮਿਤਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਚਲਸਮਾਦਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਤਦਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਾਰਮਿਤਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਲੋਕਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖੂਪਸਂਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਮੇਤ੍ਤਾਪਾਰਮਿਤਾ, ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਅਨੁਨਯਪਟਿਘਵਿਦ੍ਧਂਸਨੀ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮਿਤਾ.

ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਲਕ੍ਖਣਾ ਦਾਨਪਾਰਮੀ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਲੋਭਵਿਦ੍ਧਂਸਨਰਸਾ, ਅਨਾਸਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਭਵਵਿਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ, ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਸੀਲਨਲਕ੍ਖਣਾ ਸੀਲਪਾਰਮੀ, ਸਮਾਧਾਨਲਕ੍ਖਣਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣਾ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਵਿਦ੍ਧਂਸਨਰਸਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਰਸਾ ਵਾ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਕਾਮਤੋ ਚ ਭਵਤੋ ਚ ਨਿਕ੍ਖਮਨਲਕ੍ਖਣਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮੀ, ਤਦਾਦੀਨਵਵਿਭਾਵਨਰਸਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਵਿਮੁਖਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਂਵੇਗਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਯਥਾਸਭਾਵਪਟਿਵੇਧਲਕ੍ਖਣਾ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮੀ, ਅਕ੍ਖਲਿਤਪਟਿਵੇਧਲਕ੍ਖਣਾ ਵਾ ਕੁਸਲਿਸ੍ਸਾਸਖਿਤ੍ਤਉਸੁਪਟਿਵੇਧੋ ਵਿਯ, ਵਿਸਯੋਭਾਸਨਰਸਾ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ, ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞਗਤਸੁਦੇਸਿਕੋ ਵਿਯ, ਸਮਾਧਿਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ. ਉਸ੍ਸਾਹਲਕ੍ਖਣਾ ਵੀਰਿਯਪਾਰਮੀ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਰਸਾ, ਅਸਂਸੀਦਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਂਵੇਗਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ. ਖਮਨਲਕ੍ਖਣਾ ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮੀ, ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਸਹਨਰਸਾ, ਅਧਿਵਾਸਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਅਵਿਰੋਧਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ, ਯਥਾਭੂਤਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਅਵਿਸਂਵਾਦਨਲਕ੍ਖਣਾ ਸਚ੍ਚਪਾਰਮੀ, ਯਥਾਸਭਾਵਵਿਭਾਵਨਰਸਾ, ਸਾਧੁਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸੋਰਚ੍ਚਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰੇਸੁ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਪਾਰਮੀ, ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਭਿਭਵਨਰਸਾ, ਤਤ੍ਥ ਅਚਲਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਹਿਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਮੇਤ੍ਤਾਪਾਰਮੀ, ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਰਸਾ, ਆਘਾਤਵਿਨਯਨਰਸਾ ਵਾ, ਸੋਮ੍ਮਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਾਰਮੀ, ਸਮਭਾਵਦਸ੍ਸਨਰਸਾ, ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਵੂਪਸਮਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਪਦਟ੍ਠਾਨਾ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤਾ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਦਿਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਹਿ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਦਾਨਾਦਿਪਾਰਮਿਯੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ? ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਤਾਵ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯੋ ਹਿ ਅਯਂ –

‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਹੇਤੁ ਸਤ੍ਥਾਰਦਸ੍ਸਨਂ;

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਧਿਕਾਰੋ ਚ ਛਨ੍ਦਤਾ;

ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮੋਧਾਨਾ, ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੫੯) –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸਮੋਧਾਨਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋ ‘‘ਤਿਣ੍ਣੋ ਤਾਰੇਯ੍ਯਂ ਮੁਤ੍ਤੋ ਮੋਚੇਯ੍ਯਂ ਦਨ੍ਤੋ ਦਮੇਯ੍ਯਂ ਸਨ੍ਤੋ ਸਮੇਯ੍ਯਂ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਅਸ੍ਸਾਸੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪੇਯ੍ਯਂ ਸੁਦ੍ਧੋ ਸੋਧੇਯ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੋਧੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ. ਸੋ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਉਦ੍ਧਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਵਿਚਯੁਪਟ੍ਠਾਨਸਮਾਦਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇਯੇਵ ਹਿ ਠਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਾਦਿਜਾਤੀਸੁ ਠਿਤਸ੍ਸ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਭਾਵਤੋ.

ਲਿਙ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸੇਵ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਨ ਪਣ੍ਡਕਨਪੁਂਸਕਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਨਂ ਵਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋ ਲਕ੍ਖਣਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ – ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਇਤ੍ਥੀ ਅਰਹਂ ਅਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੭੯; ਵਿਭ. ੮੦੯) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸਜਾਤਿਕਸ੍ਸਾਪਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਕਾਦੀਨਂ ਵਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਨ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ.

ਹੇਤੂਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਪੁਰਿਸਸ੍ਸਾਪਿ ਹਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ.

ਸਤ੍ਥਾਰਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵੋ. ਧਰਮਾਨਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਪਨ ਭਗਵਤਿ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਵਾ ਪਟਿਮਾਯ ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਤ੍ਥਨਾ ਨ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਵ ਪਨ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਭਾਵੇਨ ਤਦਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ.

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਕਮ੍ਮਕਿਰਿਯਵਾਦੀਸੁ ਤਾਪਸੇਸੁ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸੇਵ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਨੋ ਗਿਹਿਲਿਙ੍ਗੇ ਠਿਤਸ੍ਸ. ਕਸ੍ਮਾ? ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਭਾਵਤੋ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਏਵ ਹਿ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਗਹਟ੍ਠਭੂਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਣਿਧਾਨਕਾਲੇ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਲਿਙ੍ਗਂ ਏਵ ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪਂ ਕਿਞ੍ਚ ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ.

ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਦਾ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਹਿ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਸ੍ਸੇਵ ਪਤ੍ਥਨਾ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਾਰਮਿਪਵਿਚਯਸ੍ਸ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸਾ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰਾ ਸਯਮੇਵ ਪਾਰਮੀ ਪਵਿਚੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਅਧਿਕਾਰੋਤਿ ਅਧਿਕੋ ਉਪਕਾਰੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਪਿ ਹਿ ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਧਿਕਂ ਉਪਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ.

ਛਨ੍ਦਤਾਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਮਹਨ੍ਤੋ ਛਨ੍ਦੋ ਮਹਤੀ ਪਤ੍ਥਨਾ ਮਹਤੀ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਛਨ੍ਦਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਓਪਮ੍ਮਂ – ਯੋ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭਂ ਏਕੋਦਕੀਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਾਹੁਬਲੇਨੇਵ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤੋ ਅਦਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਂ ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਛਨ੍ਦਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾ ਯੋ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਵੀਤਚ੍ਚਿਕਾਨਂ ਵਿਗਤਧੂਮਾਨਂ ਅਙ੍ਗਾਰਾਨਂ ਪੂਰਂ ਪਾਦੇਹਿ ਅਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਭਾਗਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ…ਪੇ… ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾ ਯੋ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੇਹਿ ਸੁਨਿਸਿਤਫਲੇਹਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਆਕਿਣ੍ਣਂ ਪਾਦੇਹਿ ਅਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾ ਯੋ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਘਨਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਣ੍ਟਕਲਤਾਵਨਗਹਨਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਪਰਭਾਗਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ…ਪੇ… ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾ ਯੋ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਞ੍ਚ ਕਪ੍ਪੇ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤੋ ਅਦਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਂ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਛਨ੍ਦਜਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਏਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਨਾਯਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨੇਨ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਪਣਿਧਾਨਲਕ੍ਖਣੋ. ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਂ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਤ੍ਥਨਾਰਸੋ, ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਹੇਤੁਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਮਹਾਕਰੁਣਾਪਦਟ੍ਠਾਨੋ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਦਟ੍ਠਾਨੋ ਵਾ. ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਂ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਂ ਅਪਰਿਮਾਣਂ ਸਤ੍ਤਲੋਕਹਿਤਞ੍ਚ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕਧਮ੍ਮਮੂਲਭੂਤੋ ਪਰਮਭਦ੍ਦਕੋ ਪਰਮਕਲ੍ਯਾਣੋ ਅਪਰਿਮੇਯ੍ਯਪ੍ਪਭਾਵੋ ਪੁਞ੍ਞਵਿਸੇਸੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਯਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਹੇਵ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਮਹਾਬੋਧਿਯਾਨਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਨਿਯਤਭਾਵਸਮਧਿਗਮਨਤੋ ਤਤੋ ਅਨਿਵਤ੍ਤਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਸਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਸਮਾਸਤ੍ਤਮਾਨਸਤਾ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਿਕ੍ਖਾਸਮਤ੍ਥਤਾ ਚਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਭਿਨੀਹਾਰਸਮਿਜ੍ਝਨੇਨ ਹਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਾਧਿਗਮਨਪੁਬ੍ਬਲਿਙ੍ਗੇਨ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮਿਯੋ ਪਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਾਯ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਕਤਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰੋ ਹਿ ਸੁਮੇਧਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਹਨ੍ਦ ਬੁਦ੍ਧਕਰੇ ਧਮ੍ਮੇ, ਵਿਚਿਨਾਮਿ ਇਤੋ ਚਿਤੋ;

ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਦਸ ਦਿਸਾ, ਯਾਵਤਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯਾ;

ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਤਦਾ ਦਕ੍ਖਿਂ, ਪਠਮਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿ’’ਨ੍ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੧੧੫-੧੧੬) –

ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੇਤੂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਬਲਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ? ਇਧ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਥਾਗਤਂ ਮਹਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬੋਧਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ – ‘‘ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਵਤਾਯਂ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ, ਯਸ੍ਸਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮੋ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਨੁਭਾਵੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਮੇਵ ਮਹਾਨੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ.

ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਂ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਸੁਣਾਤਿ ‘‘ਏਦਿਸੋ ਚ ਏਦਿਸੋ ਚ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ.

ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਂ, ਨਪਿ ਤਂ ਪਰਤੋ ਸੁਣਾਤਿ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਦਸਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੧-੨੨) ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ.

ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਂ, ਨਪਿ ਤਂ ਪਰਤੋ ਸੁਣਾਤਿ, ਨਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਉਲ਼ਾਰਜ੍ਝਾਸਯੋ ਕਲ੍ਯਾਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੋ ‘‘ਅਹਮੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਵਂਸਂ ਬੁਦ੍ਧਤਨ੍ਤਿਂ ਬੁਦ੍ਧਪਵੇਣਿਂ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਤਂ ਪਰਿਪਾਲੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਯਾਵਦੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਏਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਗਰੁਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮਾਨੇਨ੍ਤੋ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹੇਤੂ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ? ਇਧ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਪਕਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ ਪੁਰਿਮਕੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ. ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਹੇਤੁ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਪਕਤਿਯਾ ਕਰੁਣਾਜ੍ਝਾਸਯੋ ਹੋਤਿ ਕਰੁਣਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਪਨੇਤੁਕਾਮੋ ਅਪਿ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਹੇਤੁ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਸਕਲਤੋਪਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਸਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਚਰਿਯਤੋ ਸੁਚਿਰਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਅਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਨੁਤ੍ਰਾਸੀ ਯਾਵ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਹੇਤੁ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਅਹਿਤਤੋ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਹਿਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਹੇਤੁ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਦਾ – ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਯਥਾ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਨਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪੋਣੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਬ੍ਭਾਰੋ, ਤਥਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਚਰਿਯਾ. ਯਤੋ ਚਾਨੇਨ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਪਣਿਧਾਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾਯ ਚ ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਏਦਿਸੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਮਹਾਵਿਸੇਸੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਕੋਸਲ੍ਲਤੋ ਚ. ਇਧ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਯਥਾ ਵਿਸਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਹੋਤਿ ਵਿਸਦਞਾਣੋ, ਨ ਤਥਾ ਇਤਰੇ. ਪਰਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਯਥਾ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਤਰੇ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਆਵਹਤਿ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਪਟਿਭਾਨੇਨ ਠਾਨਾਠਾਨਕੁਸਲਤਾਯ ਚ.

ਤਥਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਪਕਤਿਯਾ ਦਾਨਜ੍ਝਾਸਯੋ ਹੋਤਿ ਦਾਨਾਭਿਰਤੋ, ਸਤਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਦੇਤਿ ਏਵ, ਨ ਦਾਨਤੋ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਤਤਂ ਸਮਿਤਂ ਸਂਵਿਭਾਗਸੀਲੋ ਹੋਤਿ, ਪਮੁਦਿਤੋਵ ਦੇਤਿ ਆਦਰਜਾਤੋ, ਨ ਉਦਾਸੀਨਚਿਤ੍ਤੋ, ਮਹਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨ ਚ ਦਾਨੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਪਗੇਵ ਅਪ੍ਪਂ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਦਾਨੇ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਦਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਪਰੇਸਂ ਦੇਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਭਯਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਚ ਪਰੇਸਂ ਅਭਯਂ ਦੇਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਦਾਨਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦਾਨਪਾਰਮਿਯਾ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ.

ਤਥਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਹਿ ਹਿਰੀਯਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਨਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਸੋਰਤੋ ਸੁਖਸੀਲੋ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਉਜੁਜਾਤਿਕੋ ਸੁਵਚੋ ਸੋਵਚਸ੍ਸਕਰਣੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਮੁਦੁਜਾਤਿਕੋ ਅਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਅਨਤਿਮਾਨੀ, ਪਰਸਨ੍ਤਕਂ ਨਾਦਿਯਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਤਿਣਸਲਾਕਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਇਣਂ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਨ ਵਿਸਂਵਾਦੇਤਿ, ਪਰਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕੇ ਬ੍ਯਾਮੂਲ਼੍ਹੇ ਵਿਸ੍ਸਰਿਤੇ ਵਾ ਤਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਦੇਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਨ ਪਰਹਤ੍ਥਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਲੋਲੁਪ੍ਪੋ ਹੋਤਿ, ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹੇਸੁ ਪਾਪਕਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਬ੍ਯਸਨਾਦੀਨਿ ਦੂਰਤੋ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ ਸਚ੍ਚਸਨ੍ਧੋ ਭਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਤਾ ਸਹਿਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦਾਤਾ, ਪਿਯਵਾਦੀ ਮਿਹਿਤਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਸੀ ਅਤ੍ਥਵਾਦੀ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਅਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਞਾਣੇਨ ਕਤਞ੍ਞੂ ਕਤਵੇਦੀ ਵੁਦ੍ਧਾਪਚਾਯੀ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਧਮ੍ਮਕਾਮੋ ਪਰੇਪਿ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਦਪੇਤਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਕਿਚ੍ਚਤੋ ਸਤ੍ਤੇ ਨਿਵਾਰੇਤਾ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਕਿਚ੍ਚੇ ਯੋਗਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਨ ਸਯਂ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸੀਘਞ੍ਞੇਵ ਤਤੋ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਸੀਲਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੀਲਪਾਰਮਿਯਾ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ.

ਤਥਾ ਮਨ੍ਦਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ ਮਨ੍ਦਨੀਵਰਣੋ, ਪਵਿਵੇਕਜ੍ਝਾਸਯੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਬਹੁਲੋ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵਨ੍ਤਿ, ਵਿਵੇਕਗਤਸ੍ਸ ਚਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਅਮਿਤ੍ਤਪਕ੍ਖੇਪਿ ਤੁਵਟਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਗੇਵ ਇਤਰਸ੍ਮਿਂ, ਸਤਿਮਾ ਚ ਹੋਤਿ ਚਿਰਕਤਮ੍ਪਿ ਚਿਰਭਾਸਿਤਮ੍ਪਿ ਸਰਿਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾ, ਮੇਧਾਵੀ ਚ ਹੋਤਿ ਧਮ੍ਮੋਜਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਨਿਪਕੋ ਚ ਹੋਤਿ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਸੁ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਚ ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਕਿਰਿਯਾਸੁ, ਖਨ੍ਤਿਬਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚ ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਹੋ, ਅਚਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਚ ਹੋਤਿ ਦਲ਼੍ਹਸਮਾਦਾਨੋ, ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਕੋ ਚ ਹੋਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਠਾਨੀਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਜ੍ਝਾਸਯਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮਿਆਦੀਨਂ ਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਏਵਮੇਤੇਹਿ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਲਿਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ – ਇਧ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚਾਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਂ ਕਮ੍ਮਫਲਞ੍ਚ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਹੇਤੁਭੂਤਂ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤੇਸਿਤਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤਿ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਮਨਾਪੋ ਗਰੁ ਭਾਵਨੀਯੋ ਚੋਦਕੋ ਪਾਪਗਰਹੀ ਵਤ੍ਤਾ ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ, ਸੁਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ, ਚਾਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ, ਸਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸਤਿ ਹੋਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਸਤਿਯਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਤਿਯੋ ਸਮਨ੍ਵੇਸਮਾਨੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਾਹਿਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਧਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯੇਨ ਅਹਿਤਾ ਸਤ੍ਤੇ ਨਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਹਿਤੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ –

‘‘ਪਿਯੋ ਗਰੁ ਭਾਵਨੀਯੋ, ਵਤ੍ਤਾ ਚ ਵਚਨਕ੍ਖਮੋ;

ਗਮ੍ਭੀਰਞ੍ਚ ਕਥਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਨੋ ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਯੋਜਕੋ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੭.੩੭; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੧੩) –

ਏਵਂ ਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਞ੍ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਰਿਯੋਦਪੇਤਿ. ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਾਸਯਪਯੋਗੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤੂਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨ ਚਿਰੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭਾਵੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਨੋ.

ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਬਲਾਨਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਲਂ ਯਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਧਮ੍ਮਗਾਰਵੇਨ ਅਭਿਰੁਚਿ ਏਕਨ੍ਤਨਿਨ੍ਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾ, ਯਾਯ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿ ਲਜ੍ਜਾਪਸ੍ਸਯੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਬਾਹਿਰਬਲਂ ਯਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਪਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਅਭਿਰੁਚਿ ਏਕਨ੍ਤਨਿਨ੍ਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾ, ਯਾਯ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ ਮਾਨਾਪਸ੍ਸਯੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਬਲਂ ਯਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਰੁਚਿ ਏਕਨ੍ਤਨਿਨ੍ਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾ, ਯਾਯ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਵਿਸਦਧਾਤੁਕੋ ਸਤਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਪਯੋਗਬਲਂ ਯਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਤਜ੍ਜਾ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਦਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾ ਸਾਤਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾ, ਯਾਯ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਪਯੋਗੋ ਨਿਰਨ੍ਤਰਕਾਰੀ ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.

ਏਵਮਯਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਹੇਤੂਹਿ ਚਤੂਹਿ ਚ ਬਲੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਮੁਦਾਗਮੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮੋਧਾਨਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਮੂਲਕਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਪੁਰਿਸੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਅਬ੍ਭੁਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਿਯਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਨ ਚਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਤ੍ਤਸਂਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹੋ ਚਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਪਯੋਗੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧਕਾਰਕਧਮ੍ਮਾ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਪਰਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚ. ਯਤੋ ਚ ਮਹਾਪੁਰਿਸੋ ਉਲ਼ਾਰਤਮੇਨ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੇਨ ਕੁਸਲਾਭਿਸਨ੍ਦੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸੁਖਸ੍ਸਾਹਾਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਉਤ੍ਤਮਗਾਰਵਟ੍ਠਾਨਂ ਅਸਦਿਸਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਨੇਕਗੁਣੋ ਅਨੇਕਾਨਿਸਂਸੋ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰੋ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਥਾ ਚ ਅਭਿਨੀਹਾਰੋ, ਏਵਂ ਮਹਾਕਰੁਣਾ ਉਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਂ ਨਾਮ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਯਾਹਿ ਮਹਾਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਤਾਹਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਤ੍ਤਸੁਖਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਰਹਿਤਕਰਣਪਸੁਤਤਾ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰੇਹਿਪਿ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਚਰਿਤੇਹਿ ਵਿਸਾਦਾਭਾਵੋ ਪਸਾਦਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਿਦਸ੍ਸਨਸਵਨਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇਸੁਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਪ੍ਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁਭਾਵੋ ਚ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿ, ਕਰੁਣਾਯ ਬੁਦ੍ਧਕਮ੍ਮਸਿਦ੍ਧਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਯਂ ਤਰਤਿ, ਕਰੁਣਾਯ ਪਰੇ ਤਾਰੇਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਕਰੁਣਾਯ ਪਰਦੁਕ੍ਖਪਤਿਕਾਰਂ ਆਰਭਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਦੁਕ੍ਖੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਕਰੁਣਾਯ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਮੁਖੋ ਹੋਤਿ, ਕਰੁਣਾਯ ਵਟ੍ਟਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਥਾ ਕਰੁਣਾਯ ਸਂਸਾਰਾਭਿਮੁਖੋ ਹੋਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਰ ਨਾਭਿਰਮਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਕਰੁਣਾਨੁਗਤਤ੍ਤਾ ਨ ਚ ਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਯ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਕਰੁਣਾਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਨੁਕਮ੍ਪਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਨੁਗਤਤ੍ਤਾ ਨ ਚ ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਹਂਕਾਰਮਮਂਕਾਰਾਭਾਵੋ, ਕਰੁਣਾਯ ਆਲਸਿਯਦੀਨਤਾਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਕਰੁਣਾਹਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਅਤ੍ਤਪਰਨਾਥਤਾ ਧੀਰਵੀਰਭਾਵੋ, ਅਨਤ੍ਤਨ੍ਤਪਅਪਰਨ੍ਤਪਤਾ, ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਭਯਾਭਿਂਸਨਕਭਾਵੋ, ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤਿਲੋਕਾਧਿਪਤਿਤਾ, ਕਤਞ੍ਞੁਪੁਬ੍ਬਕਾਰਿਭਾਵੋ, ਮੋਹਤਣ੍ਹਾਵਿਗਮੋ, ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਿਦ੍ਧਿ, ਬਲਵੇਸਾਰਜ੍ਜਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਪਾਰਮਿਤਾਫਲਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੇਨ ਉਪਾਯਭਾਵਤੋ ਪਞ੍ਞਾਕਰੁਣਾ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਇਦਞ੍ਚ ਦ੍ਵਯਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਵਿਯ ਪਣਿਧਾਨਸ੍ਸਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ.

ਤਥਾ ਉਸ੍ਸਾਹਉਮ੍ਮਙ੍ਗਅਵਤ੍ਥਾਨਹਿਤਚਰਿਯਾ ਚ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਨਾਮ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਾਨਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਵੀਰਿਯਂ. ਉਮ੍ਮਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰੇਸੁ ਉਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਅਵਤ੍ਥਾਨਂ ਨਾਮ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਚਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾ. ਹਿਤਚਰਿਯਾ ਨਾਮ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ ਕਰੁਣਾਭਾਵਨਾ ਚ.

ਤਥਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਵਿਵੇਕਅਲੋਭਾਦੋਸਾਮੋਹਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਭੇਦਾ ਛ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਾਮੇਸੁ ਘਰਾਵਾਸੇ ਚ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ, ਤਥਾ ਪਵਿਵੇਕਜ੍ਝਾਸਯਾ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ, ਅਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯਾ ਲੋਭੇ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ, ਅਦੋਸਜ੍ਝਾਸਯਾ ਦੋਸੇ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ, ਅਮੋਹਜ੍ਝਾਸਯਾ ਮੋਹੇ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਾ ਸਬ੍ਬਭਵੇਸੁ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਛ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਲੋਭਾਦੀਸੁ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਲੋਭਾਦੀਨਂ ਅਧਿਕਭਾਵੇਨ ਚ ਵਿਨਾ ਦਾਨਾਦਿਪਾਰਮਿਯੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਲੋਭਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਅਧਿਕਭਾਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਦਿਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾ ਅਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯਾਦਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਯਥਾ ਚੇਤੇ ਏਵਂ ਦਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਦਯੋਪਿ ਬੋਧਿਯਾ ਚਰਨ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦਾਨਾਦਿਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਦਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਹਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਮਚ੍ਛੇਰੇ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦਾਨਪਾਰਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਸੀਲਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯੇ ਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸੀਲਪਾਰਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਕਾਮੇਸੁ ਘਰਾਵਾਸੇ ਚ, ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਅਞ੍ਞਾਣੇ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਚ, ਵੀਰਿਯਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਕੋਸਜ੍ਜੇ, ਖਨ੍ਤਿਯਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਂ, ਸਚ੍ਚਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਵਿਸਂਵਾਦੇ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਅਨਧਿਟ੍ਠਾਨੇ, ਮੇਤ੍ਤਾਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਲੋਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦਿਪਾਰਮਿਯੋ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਦਾਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਦਯੋ ਦਾਨਾਦਿਪਾਰਮੀਨਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯੋ.

ਤਥਾ ਅਪਰਿਚ੍ਚਾਗਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਦੀਸੁ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਦਾਨਾਦਿਪਾਰਮੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਵਿਧਿਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਗੋਮਹਿਂਸਦਾਸਿਦਾਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਿਪਰਿਗ੍ਗਹਬ੍ਯਾਸਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਖੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਭਾਵੇਨ ਬਹੁਪਤ੍ਥਨੀਯਭਾਵਤੋ ਰਾਜਚੋਰਾਦਿਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਵਿਵਾਦਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਸਪਤ੍ਤਕਰਣਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਰਤੋ ਪਟਿਲਾਭਪਰਿਪਾਲਨੇਸੁ ਪਰਵਿਹੇਠਨਹੇਤੁਤੋ ਵਿਨਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸੋਕਾਦਿਅਨੇਕਵਿਹਿਤਬ੍ਯਸਨਾਵਹਤੋ ਤਦਾਸਤ੍ਤਿਨਿਦਾਨਞ੍ਚ ਮਚ੍ਛੇਰਮਲਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਾਯੂਪਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਵਿਧਵਿਪੁਲਾਨਤ੍ਥਾਵਹਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਾਮ. ਤੇਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋਯੇਵ ਏਕੋ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਕਰਣੀਯੋ.

ਅਪਿ ਚ ਯਾਚਕੋ ਯਾਚਮਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਯ੍ਹਸ੍ਸ ਆਚਿਕ੍ਖਨਤੋ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਪਹਾਯ ਗਮਨੀਯਮਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਲੋਕਂ ਯਾਹੀਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਦੇਸਕੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਅਗਾਰੇ ਮਰਣਗ੍ਗਿਨਾ ਆਦਿਤ੍ਤੇ ਲੋਕੇ ਤਤੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਪਵਾਹਕਸਹਾਯੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਪਵਾਹਿਤਸ੍ਸ ਚਸ੍ਸ ਅਝਾਪਨਨਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ’’ਤਿ ਚ ਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮਸ੍ਮਿਂ ਸਹਾਯਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਗ੍ਗਭੂਤਾਯ ਪਰਮਦੁਲ੍ਲਭਾਯ ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਯਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਚ ‘‘ਪਰਮੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਥਾ ‘‘ਉਲ਼ਾਰੇ ਕਮ੍ਮਨਿ ਅਨੇਨਾਹਂ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾ ਅਵਿਤਥਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਏਕਨ੍ਤਭੇਦਿਤਾਯ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਅਯਾਚਿਤੇਨਾਪਿ ਮਯਾ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਪਗੇਵ ਯਾਚਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਉਲ਼ਾਰਜ੍ਝਾਸਯੇਹਿ ਗਵੇਸਿਤ੍ਵਾਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬਤੋ ਸਯਮੇਵਾਗਤੋ ਮਮ ਪੁਞ੍ਞੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯਾਚਕਸ੍ਸ ਦਾਨਾਪਦੇਸੇਨ ਮਯ੍ਹਮੇਵਾਯਮਨੁਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਹਂ ਵਿਯ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਲੋਕੋ ਮਯਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਸਤਿ ਯਾਚਕੇ ਕਥਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦਾਨਪਾਰਮੀ ਪੂਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਯਾਚਕਾਨਮੇਵ ਚਤ੍ਥਾਯ ਮਯਾ ਸਬ੍ਬੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਮਂ ਅਯਾਚਿਤ੍ਵਾਵ ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਯਾਚਕਾ ਕਦਾ ਸਯਮੇਵ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਕਥਮਹਂ ਯਾਚਕਾਨਂ ਪਿਯੋ ਚਸ੍ਸਂ ਮਨਾਪੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕਥਂ ਵਾ ਤੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪਿਯਾ ਚਸ੍ਸੁ ਮਨਾਪਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕਥਂ ਵਾਹਂ ਦਦਮਾਨੋ ਦਤ੍ਵਾਪਿ ਚ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਚਸ੍ਸਂ ਪਮੁਦਿਤੋ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕਥਂ ਵਾ ਮੇ ਯਾਚਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ ਉਲ਼ਾਰੋ ਚ ਦਾਨਜ੍ਝਾਸਯੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕਥਂ ਵਾਹਮਯਾਚਿਤੋ ਏਵ ਯਾਚਕਾਨਂ ਹਦਯਮਞ੍ਞਾਯ ਦਦੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਤਿ ਧਨੇ ਯਾਚਕੇ ਚ ਅਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਮਹਤੀ ਮਯ੍ਹਂ ਵਞ੍ਚਨਾ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕਥਂ ਵਾਹਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਜੀਵਿਤਂ ਵਾਪਿ ਯਾਚਕਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਨਿਨ੍ਨਤਾ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਪਿ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮਾਯਂ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਂ ਦਾਯਕਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਂ ਖੇਪਕਂ ਕਿਟਕੋ’’ਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ.

ਯਾਚਮਾਨੋ ਪਨ ਯਦਿ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਪਿਯੋ ਮਂ ਯਾਚਤੀ’’ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਉਦਾਸੀਨਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੋਤਿ, ‘‘ਅਯਂ ਮਂ ਯਾਚਮਾਨੋ ਅਦ੍ਧਾ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਮਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਦਦਨ੍ਤੋਪਿ ਹਿ ਯਾਚਕਾਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਪਨ ਵੇਰੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਾਚਤਿ, ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ ਮਂ ਯਾਚਤਿ, ਅਯਂ ਮਂ ਯਾਚਮਾਨੋ ਅਦ੍ਧਾ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਵੇਰੀ ਪਿਯੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਵਿਯ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਕਰੁਣਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਦਾਤਬ੍ਬਂ.

ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਚਿਰਕਾਲਪਰਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਲੋਭਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਵਿਸਯਾ ਲੋਭਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਪਟਿਞ੍ਞੇਨ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਨਨੁ ਤਯਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਅਭਿਨੀਹਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਕਾਰਤ੍ਥਾਯ ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਤਪ੍ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਮਯਞ੍ਚ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਤਤ੍ਥ ਨਾਮ ਤੇ ਬਾਹਿਰੇਪਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਸਙ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਸਿਨਾਨਸਦਿਸੀ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਯਾ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਙ੍ਗੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਮਹਤੋ ਭੇਸਜ੍ਜਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਮੂਲਂ ਮੂਲਤ੍ਥਿਕਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਪਪਟਿਕਂ ਤਚਂ ਖਨ੍ਧਂ ਵਿਟਪਂ ਸਾਰਂ ਸਾਖਂ ਪਲਾਸਂ ਪੁਪ੍ਫਂ ਫਲਂ ਫਲਤ੍ਥਿਕਾ ਹਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਏਤੇ ਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਦਾਚਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸਬ੍ਬਲੋਕਹਿਤਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖੇ ਅਕਤਞ੍ਞੁਕੇ ਨਿਚ੍ਚਾਸੁਚਿਮ੍ਹਿ ਕਾਯੇ ਪਰੇਸਂ ਉਪਕਾਰਾਯ ਵਿਨਿਯੁਜ੍ਜਮਾਨੇ ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੋ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਕੋ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰੇਸੁ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਏਕਨ੍ਤਭੇਦਨਵਿਕਿਰਣਵਿਦ੍ਧਂਸਨਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਜਮ੍ਭਿਤਮੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਏਤਂ ਮਮ ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਬਾਹਿਰੇਸੁ ਵਿਯ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇਸੁਪਿ ਕਰਚਰਣਨਯਨਾਦੀਸੁ ਮਂਸਾਦੀਸੁ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘ਤਂ ਤਦਤ੍ਥਿਕਾ ਹਰਨ੍ਤੂ’ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤੋ ਚਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਜੀਵਿਤੇਸੁ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਞਾਯਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਅਪਾਯੁਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਨ ਅਭਯਦਾਨਸਦ੍ਧਮ੍ਮਦਾਨੇਹਿ ਚ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵ ਦਾਨਪਾਰਮਿਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਯੋ.

ਸੀਲਪਾਰਮਿਯਂ ਪਨ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ਇਦਞ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਗਙ੍ਗੋਦਕਾਦੀਹਿ ਵਿਸੋਧੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਦੋਸਮਲਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖਾਲਨਜਲਂ, ਹਰਿਚਨ੍ਦਨਾਦੀਹਿ ਵਿਨੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਰਾਗਾਦਿਪਰਿਲ਼ਾਹਸ੍ਸ ਵਿਨਯਨਂ, ਹਾਰਮਕੁਟਕੁਣ੍ਡਲਾਦੀਹਿ ਪਚੁਰਜਨਾਲਙ੍ਕਾਰੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਸਾਧੂਨਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਵਿਸੇਸੋ, ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਵਾਯਨਤੋ ਅਕਿਤ੍ਤਿਮੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਾਨੁਰੂਪੋ ਚ ਸੁਰਭਿਗਨ੍ਧੋ, ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਦੀਹਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਚ ਵਨ੍ਦਨੀਯਾਦਿਭਾਵਾਵਹਨਤੋ ਪਰਮੋ ਵਸੀਕਰਣਮਨ੍ਤੋ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਦੇਵਲੋਕਾਰੋਹਣਸੋਪਾਨਪਨ੍ਤਿ, ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਹਾਨਗਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਾਪਕਮਗ੍ਗੋ, ਸਾਵਕਬੋਧਿਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧੀਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਮਿ, ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਿਚ੍ਛਿਤਂ ਪਤ੍ਥਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਮਿਜ੍ਝਨੂਪਾਯਭਾਵਤੋ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਕਪ੍ਪਰੁਕ੍ਖਾਦਿਕੇ ਚ ਅਤਿਸੇਤਿ.

ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਇਜ੍ਝਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੀਲਵਤੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੭; ਅ. ਨਿ. ੮.੩੫). ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਪਿਯੋ ਚ ਅਸ੍ਸਂ ਮਨਾਪੋ ਚ ਗਰੁ ਚ ਭਾਵਨੀਯੋ ਚਾ’ਤਿ, ਸੀਲੇਸ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੫). ਤਥਾ ‘‘ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਤ੍ਥਾਨਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕੁਸਲਾਨਿ ਸੀਲਾਨੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੧.੧). ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਗਹਪਤਯੋ, ਆਨਿਸਂਸਾ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਸੁਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੦; ੩.੩੧੬; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੧੩; ਮਹਾਵ. ੨੮੫) ਵਸੇਨ ਸੀਲਸ੍ਸ ਗੁਣਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਪਮਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ (ਅ. ਨਿ. ੭.੭੨) ਵਸੇਨ ਸੀਲਵਿਰਹੇ ਆਦੀਨਵਾ. ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨੁਵਾਦਪਰਾਪਵਾਦਦਣ੍ਡਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਾਭਾਵਤੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਪਾਸਂਸਭਾਵਤੋ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਹੇਤੁਤੋ ਸੋਤ੍ਥਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਤਿਜਨਸਾਪਤੇਯ੍ਯਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਯੁਰੂਪਟ੍ਠਾਨਬਨ੍ਧੁਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਅਤਿਸਯਨਤੋ ਚ ਸੀਲਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੀਲਵਤੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਹੇਤੁ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ – ‘‘ਕਤਂ ਵਤ ਮਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਕਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਂ, ਕਤਂ ਭੀਰੁਤ੍ਤਾਣ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਥਾ ਸੀਲਵਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਉਪਵਦਤਿ, ਨ ਪਰੇ ਵਿਞ੍ਞੂ, ਦਣ੍ਡਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਸੀਲਵਾ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਾਸਂਸੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਸੀਲਵਤੋ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਕਤਂ ਵਤ ਮਯਾ ਪਾਪਂ, ਕਤਂ ਲੁਦ੍ਦਕਂ, ਕਤਂ ਕਿਬ੍ਬਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਞ੍ਚ ਨਾਮੇਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਭੋਗਬ੍ਯਸਨਾਦਿਪਰਿਹਾਰਮੁਖੇਨ ਮਹਤੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਨਤੋ ਮਙ੍ਗਲਭਾਵਤੋ ਚ ਪਰਮਂ ਸੋਤ੍ਥਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਿਹੀਨਜਚ੍ਚੋਪਿ ਸੀਲਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਦੀਨਂ ਪੂਜਨੀਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਕੁਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਤਿਸੇਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ? ਇਧ ਤੇ ਅਸ੍ਸ ਦਾਸੋ ਕਮ੍ਮਕਰੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੮੬) ਸਾਧਕਂ. ਚੋਰਾਦੀਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਪਰਲੋਕਾਨੁਗਮਨਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵਤੋ ਸਮਥਾਦਿਗੁਣਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚ ਬਾਹਿਰਧਨਂ ਅਤਿਸੇਤਿ ਸੀਲਂ. ਪਰਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਸਰਿਯਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਨਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਅਤਿਸੇਤਿ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਂਤਂਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ, ਵਸ੍ਸਸਤਦੀਘਪ੍ਪਮਾਣਤੋ ਜੀਵਿਤਤੋ ਏਕਾਹਮ੍ਪਿ ਸੀਲਵਤੋ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਵਚਨਤੋ ਸਤਿ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਸਿਕ੍ਖਾਨਿਕ੍ਖਿਪਨਸ੍ਸ ਮਰਣਤਾਵਚਨਤੋ ਸੀਲਂ ਜੀਵਿਤਤੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਰਂ. ਵੇਰੀਨਮ੍ਪਿ ਮਨੁਞ੍ਞਭਾਵਾਵਹਨਤੋ ਜਰਾਰੋਗਵਿਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ ਚ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਤਿਸੇਤਿ ਸੀਲਂ. ਪਾਸਾਦਹਮ੍ਮਿਯਾਦਿਟ੍ਠਾਨਵਿਸੇਸੇ ਰਾਜਯੁਵਰਾਜਸੇਨਾਪਤਿਆਦਿਟ੍ਠਾਨਵਿਸੇਸੇ ਚ ਅਤਿਸੇਤਿ ਸੀਲਂ ਸੁਖਵਿਸੇਸਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਸਭਾਵਸਿਨਿਦ੍ਧੇ ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰੇਪਿ ਬਨ੍ਧੁਜਨੇ ਮਿਤ੍ਤਜਨੇ ਚ ਅਤਿਸੇਤਿ ਏਕਨ੍ਤਹਿਤਸਮ੍ਪਾਦਨਤੋ ਪਰਲੋਕਾਨੁਗਮਨਤੋ ਚ ‘‘ਨ ਤਂ ਮਾਤਾਪਿਤਾ ਕਯਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ (ਧ. ਪ. ੪੩) ਸਾਧਕਂ. ਤਥਾ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਰਥਪਤ੍ਤਿਬਲਕਾਯੇਹਿ ਮਨ੍ਤਾਗਦਸੋਤ੍ਥਾਨਪ੍ਪਯੋਗੇਹਿ ਚ ਦੁਰਾਰਕ੍ਖਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਕ੍ਖਾਭਾਵੇਨ ਸੀਲਮੇਵ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਰਂ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਤੋ ਅਪਰਾਧੀਨਤੋ ਮਹਾਵਿਸਯਤੋ ਚ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਹਵੇ ਰਕ੍ਖਤਿ ਧਮ੍ਮਚਾਰਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਜਾ. ੧.੧੦.੧੦੨). ਏਵਮਨੇਕਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਚੇਵ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਚ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ.

ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਯੇਨ ਸੀਲਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਾ ਦੋਸਾਦਯੋ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਪਟਿਞ੍ਞੇਨ ਏਵਂ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ਨਨੁ ਤਯਾ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਪਣਿਧਾਨਂ ਕਤਂ, ਸੀਲਵਿਕਲੇਨ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲੋਕਿਯਾਪਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ, ਪਗੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ, ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਪਨ ਅਗ੍ਗਭੂਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇਨ ਸੀਲੇਨ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਿਕੀਵ ਅਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੯; ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੭) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਮ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਤਯਾ ਪੇਸਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਪਿ ਚ ਤਯਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਯਾਨਤ੍ਤਯੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਤਾਰਣਪਰਿਪਾਚਨਾਨਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਸੀਲਵਿਕਲਸ੍ਸ ਚ ਵਚਨਂ ਨ ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਅਸਪ੍ਪਾਯਾਹਾਰਵਿਚਾਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਵੇਜ੍ਜਸ੍ਸ ਤਿਕਿਚ੍ਛਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਥਾਹਂ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਤਾਰਣਪਰਿਪਾਚਨਾਨਿ ਕਰੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਞ੍ਚ ਝਾਨਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ਮੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਕਾਰਕਰਣਸਮਤ੍ਥਤਾ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਆਦਿਪਰਿਪੂਰਣਞ੍ਚ, ਝਾਨਾਦਯੋ ਚ ਗੁਣਾ ਸੀਲਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨਾ ਨ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸੀਲਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਥਾ ‘‘ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਘਰਾਵਾਸੋ ਰਜੋਪਥੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੧; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੧; ੨.੧੦) ਘਰਾਵਾਸੇ, ‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੪; ਪਾਚਿ. ੧੭੫) ‘‘ਮਾਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਵਦਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੭੮) ਚ ਕਾਮੇਸੁ, ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਇਣਂ ਆਦਾਯ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਯੋਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੮) ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਸੁ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੧; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦੀਸੁ ਆਨਿਸਂਸਪਟਿਸਙ੍ਖਾਵਸੇਨ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਪਾਰਮਿਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧ- (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੬੩ ਆਦਯੋ) ਆਸਿਵਿਸੋਪਮਸੁਤ੍ਤਾ- (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੩੮) ਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਥਾ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਨਾ ਦਾਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਸਕਂ ਬ੍ਯਾਪਾਰਸਮਤ੍ਥਾ ਚ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਗੁਣਾ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਜੀਵਿਤੇਨ ਵਿਨਾ ਸਰੀਰਯਨ੍ਤਂ ਨ ਸੋਭਤਿ, ਨ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਰਿਯਾਸੁ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮਤ੍ਥਂ ਹੋਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਨਾ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਸਯੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਨਾ ਸਕਿਚ੍ਚਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾਦਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾ ਪਧਾਨਕਾਰਣਂ. ਉਮ੍ਮੀਲਿਤਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਕਾ ਹਿ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿਪਿ ਦਤ੍ਵਾ ਅਨਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਕਾ ਅਪਰਵਮ੍ਭਕਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਰੁਕ੍ਖਾ ਵਿਯ ਵਿਕਪ੍ਪਰਹਿਤਾ ਕਾਲਤ੍ਤਯੇਪਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ. ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਹਿ ਉਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਯੋਗਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਪਰਹਿਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਦਾਨਪਾਰਮਿਭਾਵਂ ਉਪੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਦਾਨਂ ਵਡ੍ਢਿਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ.

ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਾਵਿਯੋਗਤੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਏਵ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਕੁਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੋ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਏਵ ਚ ਘਰਾਵਾਸੇ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਸਂਸਾਰੇ ਚ ਆਦੀਨਵਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਭਿਮੁਖੋ ਪਰੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਵੀਰਿਯਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਵਿਰਹਿਤਂ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਨ ਸਾਧੇਤਿ ਦੁਰਾਰਮ੍ਭਭਾਵਤੋ. ਵਰਮੇਵ ਹਿ ਅਨਾਰਮ੍ਭੋ ਦੁਰਾਰਮ੍ਭਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤੇਨ ਪਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਰਧਿਗਮਂ ਉਪਾਯਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਵਾ ਏਵ ਪਰਾਪਕਾਰਾਦੀਨਂ ਅਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਪਞ੍ਞਾਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸ ਚ ਪਰੇਹਿ ਉਪਨੀਤਾ ਅਪਕਾਰਾ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਮੇਵ ਅਨੁਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਪਨ ਤੇ ਖਨ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾ ਥਿਰਭਾਵਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਏਵ ਤੀਣਿਪਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਨੇਸਂ ਕਾਰਣਾਨਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਅਵਿਸਂਵਾਦਕੋ ਹੋਤਿ.

ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਬ੍ਬਪਾਰਮੀਸੁ ਅਚਲਸਮਾਦਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਪਞ੍ਞਵਾ ਏਵ ਚ ਪਿਯਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰਿਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਲਾਭਾਲਾਭਾਦਿਲੋਕਧਮ੍ਮਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤਾਯ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਞ੍ਞਾਵ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਹੇਤੂਤਿ ਪਞ੍ਞਾਗੁਣਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਪਿ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਨਾ ਨ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਂ ਨ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਸੀਲਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਦਾਵਿਰਹਿਤਸ੍ਸ ਨ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾ, ਅਸਮਾਹਿਤੇਨ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਤ੍ਤਹਿਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਧੇਤੁਂ, ਪਗੇਵ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਪਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੇਨ ‘‘ਨਨੁ ਤਯਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਵੁਦ੍ਧਿਯਂ ਆਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾ ਓਵਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨ ਹਿ ਮਹਾਸਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਧਿਟ੍ਠਾਨਾਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਲੋਕਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤੇ ਨਿਯ੍ਯਾਨਮਗ੍ਗੇ ਅਵਤਾਰੇਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚ ਨੇਸਂ ਪਰਿਪਾਚੇਤਿ.

ਤਥਾ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਪਵਿਚਯਬਹੁਲੋਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਯੋ ਯਾਥਾਵਤੋ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਦਾਨਾਦਯੋ ਗੁਣੇ ਵਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਭਾਵਂ ਨਯਨ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਅਨੇਕਾਕਾਰਵੋਕਾਰੇ ਪਞ੍ਞਾਗੁਣੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮੀ ਅਨੁਬ੍ਰੂਹੇਤਬ੍ਬਾ.

ਤਥਾ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾਨਿਪਿ ਲੋਕਿਯਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨਿਹੀਨਵੀਰਿਯੇਨ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਨਿ, ਅਗਣਿਤਖੇਦੇਨ ਪਨ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇਨ ਦੁਰਧਿਗਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਿਹੀਨਵੀਰਿਯੋ ਹਿ ‘‘ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਤੋ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤੁਮੇਵ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣਾਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵੋਸਾਨਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਵੀਰਿਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਸੁਖਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਆਰਮ੍ਭਪਾਰਮਿਮਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਪਿ ਚ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਸਂਸਾਰਪਙ੍ਕਤੋ ਸਮੁਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਮਾਰਮ੍ਭੋ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਨ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਿਥਿਲਭਾਵੇ ਮਨੋਰਥਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤੁਂ, ਪਗੇਵ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਮੁਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਂ ਕਤਾਭਿਨੀਹਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਦੋਸਗਣਾਨਂ ਮਤ੍ਤਮਹਾਗਜਾਨਂ ਵਿਯ ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰਭਾਵਤੋ ਤਨ੍ਨਿਦਾਨਾਨਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਂ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਸਿਕਵਧਕਸਦਿਸਭਾਵਤੋ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਦੁਗ੍ਗਤੀਨਂ ਸਬ੍ਬਦਾ ਵਿਵਟਮੁਖਭਾਵਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੋਜਕਾਨਞ੍ਚ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਦਾ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵਤੋ ਤਦੋਵਾਦਕਾਰਿਤਾਯ ਚ ਬਾਲਸ੍ਸ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ ਸਤਿਸਮ੍ਭਵੇ ਯੁਤ੍ਤਂ ਸਯਮੇਵ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਾ ਵੀਰਿਯਾਨੁਭਾਵੇਨ ਦੂਰੀਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯਦਿ ਪਨ ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸਮਧਿਗਨ੍ਤੁਂ, ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੀਰਿਯਗੁਣਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ.

ਤਥਾ ਖਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਯਂ ਨਿਰਵਸੇਸਗੁਣਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕੋਧਸ੍ਸ ਵਿਧਮਨਤੋ ਗੁਣਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਸਾਧੂਨਮਪ੍ਪਟਿਹਤਮਾਯੁਧਂ, ਪਰਾਭਿਭਵਸਮਤ੍ਥਾਨਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰੋ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਬਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਕੋਧਗ੍ਗਿਵਿਨਯਨਉਦਕਧਾਰਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਸ੍ਸ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੋ, ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਚੀਵਿਸਵੂਪਸਮਕਰੋ ਮਨ੍ਤਾਗਦੋ, ਸਂਵਰੇ ਠਿਤਾਨਂ ਪਰਮਾ ਧੀਰਪਕਤਿ, ਗਮ੍ਭੀਰਾਸਯਤਾਯ ਸਾਗਰੋ, ਦੋਸਮਹਾਸਾਗਰਸ੍ਸ ਵੇਲਾ, ਅਪਾਯਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਪਿਦਹਨਕਵਾਟਂ, ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਨਂ ਆਰੋਹਣਸੋਪਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਭੂਮਿ, ਉਤ੍ਤਮਾ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ.

ਅਪਿ ਚ ‘‘ਏਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਇਧਲੋਕੇ ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਪਰਲੋਕੇ ਚ ਤਪਨੀਯਧਮ੍ਮਾਨੁਯੋਗਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯਦਿਪਿ ਪਰਾਪਕਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਬੀਜਭੂਤਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਮਯਾਵ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਣਣ੍ਯਕਾਰਣਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਅਪਕਾਰਕੇ ਅਸਤਿ ਕਥਂ ਮਯ੍ਹਂ ਖਨ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯਦਿਪਾਯਂ ਏਤਰਹਿ ਅਪਕਾਰਕੋ, ਅਯਂ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਕਾਰੋ ਕਤੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਅਪਕਾਰੋ ਏਵ ਵਾ ਖਨ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਉਪਕਾਰੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾ, ਪੁਤ੍ਤਕਤਾਪਰਾਧੇਸੁ ਚ ਕੋ ਕੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਯੇਨ ਕੋਧਪਿਸਾਚਾਵੇਸੇਨ ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਅਪਰਜ੍ਝਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਕੋਧਭੂਤਾਵੇਸੋ ਮਯਾ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਯੇਨ ਅਪਕਾਰੇਨ ਇਦਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਹਮ੍ਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ‘‘ਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਪਕਾਰੋ ਕਤੋ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਕਤੋ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਵ ਖਣੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਕਸ੍ਸਿਦਾਨਿ ਕੇਨ ਕੋਪੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਨਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕੋ ਕਸ੍ਸ ਅਪਰਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਖਨ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾ ਅਨੁਬ੍ਰੂਹੇਤਬ੍ਬਾ.

ਯਦਿ ਪਨਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਯੇਨ ਪਰਾਪਕਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਕੋ ਕੋਧੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਤੇਨ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਖਨ੍ਤਿ ਨਾਮੇਸਾ ਪਰਾਪਕਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪਟਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਕਾਰਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਅਪਕਾਰੋ ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਦੁਕ੍ਖੂਪਨਿਸਾ ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਬ੍ਬਲੋਕੇ ਅਨਭਿਰਤਿਸਞ੍ਞਾਯ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਕਤਿ ਹੇਸਾ ਯਦਿਦਂ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਵਿਸਯਸਮਾਯੋਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਟ੍ਠਵਿਸਯਸਮਾਯੋਗੋ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਕੋਧਵਸਿਕੋ ਸਤ੍ਤੋ ਕੋਧੇਨ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤੋ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਪਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਪਰਿਪਾਲਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤਤ੍ਥ ਮਯਾ ਚਿਤ੍ਤਕੋਪੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਪਰਾਧਕੇ ਚ ਸਤਿ ਗੁਣੇ ਗੁਣਵਤਿ ਮਯਾ ਕੋਪੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਸਤਿ ਗੁਣੇ ਵਿਸੇਸੇਨ ਕਰੁਣਾਯਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਕੋਪੇਨ ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਗੁਣਯਸਾ ਨਿਹੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕੁਜ੍ਝਨੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਦੁਕ੍ਖਸੇਯ੍ਯਾਦਯੋ ਸਪਤ੍ਤਕਨ੍ਤਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕੋਧੋ ਚ ਨਾਮਾਯਂ ਸਬ੍ਬਾਹਿਤਕਾਰਕੋ ਸਬ੍ਬਹਿਤਵਿਨਾਸਕੋ ਬਲਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਤਿ ਚ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਨ ਕੋਚਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਅਪਰਾਧਕੇਨ ਅਪਰਾਧਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਂ ਆਯਤਿਂ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਤਿ ਚ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਮਯ੍ਹਂ ਤਦਭਾਵੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਚਿਨ੍ਤਨੇਨ ਕੁਜ੍ਝਨ੍ਤੇਨ ਚ ਮਯਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋਯੇਵ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕੋਧੇ ਚ ਮਯਾ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਭੂਤੇ ਤਸ੍ਸ ਦਾਸਭੂਤੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਭਿਭੂਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਕੋਧਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਖਨ੍ਤਿਗੁਣਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਸਤਿ ਚ ਕੋਧੇ ਗੁਣਵਿਰੋਧਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ ਕਥਂ ਮੇ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਸਤਿ ਚ ਤੇਸੁ ਕਥਾਹਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਕਾਰਬਹੁਲੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਨੁਰੂਪਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚ, ‘‘ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ ਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਅਸਙ੍ਖਤਾਮਤਸਨ੍ਤਪਣੀਤਤਾਦਿਭਾਵਤੋ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਾ ਚ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯਪ੍ਪਭਾਵਾ’’ਤਿ.

ਤਤੋ ਚ ਅਨੁਲੋਮਿਯਂ ਖਨ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਕੇਵਲਾ ਇਮੇ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਭਾਵਰਹਿਤਾ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਾ ਯਥਾਸਕਂ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਵਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋਤਿ ਅਹਂਕਾਰਮਮਂਕਾਰਾਨਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਤਿ, ਯੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਯਾ ਨਿਯਤੋ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਖਨ੍ਤਿਪਾਰਮਿਯਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.