੧. ਪਚ੍ਚਯਚਤੁਕ੍ਕਂ

ਤਤ੍ਥ ਯਦੇਤਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਮੂਲਕੇ ਨਯੇ ਪਚ੍ਚਯਚਤੁਕ੍ਕਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮੋ ਨਾਮਰੂਪਟ੍ਠਾਨੇ ਨਾਮਸ੍ਸ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਅਙ੍ਗਦ੍ਵਯਯੁਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਙ੍ਗਿਕਵਾਰੋ ਨਾਮ. ਦੁਤਿਯੋ ਨਾਮਰੂਪਟ੍ਠਾਨੇ ਨਾਮਸ੍ਸੇਵ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਏਕਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤੋ ਏਕਾਦਸਙ੍ਗਿਕਵਾਰੋ ਨਾਮ. ਤਤਿਯੋ ਸਲ਼ਾਯਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਏਕਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸਙ੍ਗਿਕਵਾਰੋ ਨਾਮ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਪਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਙ੍ਗਿਕੋਯੇਵ.

ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ – ਅਯਮ੍ਪਿ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇਕਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵਾਤਿ? ਨ, ਤਸ੍ਸ ਅਨਙ੍ਗਤ੍ਤਾ. ਫਸ੍ਸੋਯੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਅਙ੍ਗਂ, ਨ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਙ੍ਗਤ੍ਤਾ ਨਾਯਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇਕਙ੍ਗਯੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਠਮੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਟ੍ਠੇਨ, ਦੁਤਿਯੋ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਟ੍ਠੇਨ, ਤਤਿਯੋ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਓਪਪਾਤਿਕਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਤਥਾ ਪਠਮੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਟ੍ਠੇਨ, ਦੁਤਿਯੋ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਟ੍ਠੇਨ, ਤਤਿਯੋ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਵਸੇਨ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਵਸੇਨ ਗਹਿਤੋ. ਤਥਾ ਪਠਮੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਟ੍ਠੇਨ, ਦੁਤਿਯੋ ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਸੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੫ ਆਦਯੋ), ਤਤਿਯੋ ਰੂਪਭਵਵਸੇਨ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਕਾਮਭਵਵਸੇਨ ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਠਮੋ ਇਮੇਸੁ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਪਵਿਸਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੇਸਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ ਪਰਤੋ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਵਿਭਾਵਤ੍ਥਂ –

ਯਂ ਯਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਯਂ ਯਹਿਂ;

ਯਂ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯਸ੍ਸ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮੁਪਲਕ੍ਖਯੇ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਤਾਵ ਚਤੂਸੁਪਿ ਏਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨਿਯੇ ਵਿਯ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਸ੍ਮਾਤਿ? ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਇਧ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਚ ਬਹੂ ਚੇਤਨਾ ਨ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਠਮਵਾਰੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਣਤੋ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਸਾਧਾਰਣਤੋ ਚ ਰੂਪਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਸਾਧਾਰਣਞ੍ਚ, ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਏਕੋਵੇਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸਾਨੁਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਆਯਤਨਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਲ਼ਾਯਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਮਨਾਯਤਨਂਯੇਵ ਆਹ. ਤਞ੍ਹਿ ਏਕਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਂ ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਹੇਤੁਫਲਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਅਙ੍ਗਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪੁਨ ਇਧ ਗਹਿਤਂ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਹੇਤੁ, ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਨਾਮਂ ਫਲਂ. ਇਧ ਪਨਸ੍ਸ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਨਾਮਂ ਹੇਤੁ, ਵਿਸੇਸੇਨ ਫਸ੍ਸੋ ਫਲਨ੍ਤਿ. ਸੋਕਾਦਯੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਨ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਾਨਿ ਪਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਸਮਾਨਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਅਙ੍ਗਪਰਿਪੂਰਣਤ੍ਥਂ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ‘ਯਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਞ੍ਚ ਅਵੁਤ੍ਤਂ’ ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਵਾਰੇ ਯੋ ਯੋ ਵਿਸੇਸੋ ਆਗਤੋ, ਤਂ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਕਾਸਯਿਸ੍ਸਾਮ.

‘ਯਂ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਛਹਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਤਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਤੋ ਹੇਤੁਚਤੁਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਿ ਅਵਿਗਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਤਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਚਤੁਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਛਹਿ, ਕਮ੍ਮਾਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਾਤਿ ਅਟ੍ਠਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਤੇਯੇਵ ਤਯੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਧਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਛਹਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਹਾਰਾਧਿਪਤੀਹਿ ਚਾਤਿ ਨਵਧਾ. ਇਧ ਪਨ ਤਯੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਛਧਾ. ਨਾਮਂ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਛਹਿ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾਦੀਹੀਤਿ ਅਨੇਕਧਾ. ਇਧ ਪਨ ਤੇਯੇਵ ਤਯੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਤਿਧਾ ਚਤੁਧਾ ਪਞ੍ਚਧਾ ਵਾ. ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਂ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਯਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਫਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾਯ ਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਛਹਿ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਤਧਾ. ਇਧ ਪਨ ਤੇਯੇਵ ਤਯੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਧਾ. ਵੇਦਨਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਛਹਿ ਝਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਾਤਿ ਅਟ੍ਠਧਾ. ਇਧ ਪਨ ਤੇਯੇਵ ਤਯੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਧਾ. ਤਣ੍ਹਾ ਉਪਾਦਾਨਸ੍ਸ, ਯਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਉਪਾਦਾਨਂ ਭਵਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣੇਹਿ ਛਹਿ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਤਿ ਸਤ੍ਤਧਾ. ਇਧ ਪਨ ਤੇਯੇਵ ਤਯੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਚਤੁਧਾ. ਭਵੋ ਜਾਤਿਯਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਜਾਤੀਤਿ ਇਧ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਤਥਾ ਜਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸਾਤਿ.

ਯੇ ਪਨ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਦੀਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵ ਹਿ ਪਠਮਵਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ’’ਤਿ, ਤੇ ਭਵਾਦੀਨਂ ਤਥਾ ਅਭਾਵਂ ਸੇਸਪਚ੍ਚਯਾਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਭਵੋ ਜਾਤਿਯਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਜਾਤਿ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ. ਯੇ ਚੇਤੇਸਂ ਸਙ੍ਖਰਾਦੀਨਂ ਅਵਸੇਸਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਪਿ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਛਡ੍ਡੇਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਠਮਵਾਰੇ ਯਂ ਯਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਯਂ ਯਹਿਂ, ਯਞ੍ਚ ਯਥਾ ਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਤਿਯਵਾਰਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਿਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ? ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਮਹਾਨਿਦਾਨਦੇਸਨਾਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਹਿ ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਪਨ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾਯੇਵ. ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਚਸ੍ਸ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਸਤਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਤ੍ਥੀਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ? ਇਤਿ ਚੇ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੬). ਏਵਂ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਦਸਙ੍ਗਿਕੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਚ ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ‘‘ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਤਾਵ ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਵਿਸੇਸੋ.

ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯੇ ਆਗਤਮੇਵ ਚਤੁਤ੍ਥਮਙ੍ਗਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸ੍ਸ ਇਧ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਤਂ ਨਾਯੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਕਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਥਾਪਿਸ੍ਸ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਕਕ੍ਖਣੇ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਤਾਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪੁਰੇਜਾਤਸ੍ਸ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੧੧). ਸਹਜਾਤਸ੍ਸ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੮).

ਯਦਿ ਏਵਂ, ਪੁਰਿਮਵਾਰੇਸੁ ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ ਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦੇਸੇ ਕਾਮਭਵੇ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਓਪਪਾਤਿਕਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਦੇਵਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤੋ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਰੂਪਂ ਪਨ ਹਦਯਰੂਪਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨੇਤਸ੍ਸ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚੇਵ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਸ ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਵਿਸੇਸੋ.

ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੋ ਪਨ ਯੋਨਿਵਸੇਨ ਓਪਪਾਤਿਕਾਨਂ, ਆਯਤਨਵਸੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ, ਭਵਵਸੇਨ ਕਾਮਾਵਚਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਂ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਾਦੀਹਿ, ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਨ. ਰੂਪੇ ਹਦਯਰੂਪਂ ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯੇਹਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤੇਹਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਛਟ੍ਠਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਵਾਰੇ ਵਿਸੇਸੋ.

ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਬ੍ਬੇਸ੍ਵੇਵ ਤੇਸੁ ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਠਮਕਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰਾ ਅਰੂਪਭਵੇ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਰੂਪਭਵਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਰੂਪੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾਨਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਤਿਯੋ ਰੂਪਭਵੇ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਰੂਪਭਵਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਤਿਪਿ ਰੂਪਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤ੍ਤੇ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਕਾਮਭਵੇ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਾਮਭਵਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਕਲਂ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤਿਯੋ ਵਾ ਰੂਪਭਵੇ ਚੇਵ ਕਾਮਭਵੇ ਚ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਵਾ ਕਾਮਭਵੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ. ਪਠਮੋ ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦੇਸੇ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਦੁਤਿਯੋ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਕਾਦਸਙ੍ਗਿਕਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਚ ਨਾਮਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੋ. ਤਤਿਯੋ ਪੁਰਿਮਯੋਨਿਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪੁਰਿਮਾਸੁ ਹਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਯੋਨੀਸੁ ਸੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਦਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਛਿਮਯੋਨਿਦ੍ਵਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਚ੍ਛਿਮਾਸੁ ਹਿ ਸੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਯੋਨੀਸੁ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਦਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੂਸੁਪਿ ਵਾਰੇਸੁ –

ਯਂ ਯਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਪਿ ਯਂ ਯਹਿਂ;

ਯਂ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯਸ੍ਸ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮੁਪਲਕ੍ਖਯੇਤਿ.

ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਦੀਪਨਾ ਕਤਾ ਹੋਤਿ.

ਏਤੇਨੇਵਾਨੁਸਾਰੇਨ, ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਨਯਂ ਇਤੋ;

ਵਿਸੇਸੋ ਯੋ ਚ ਤਂ ਜਞ੍ਞਾ, ਚਤੁਕ੍ਕੇਸੁ ਪਰੇਸੁਪਿ.