੧੯-੨੪. ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਇਦਾਨਿ ਕੁਸਲਾਦੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾਦਿਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਤਾਯ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਪਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਵਾਰੇਤਿ. ਅਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ. ਨਕੁਸਲਞ੍ਹਿ ਅਕੁਸਲਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਵਾ, ਤਞ੍ਚ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਕੁਸਲੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਅਯਂ ਪਨ ਪਞ੍ਹੋ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋਵ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਪਞ੍ਹੇਸੁ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਚ ਪਾਲ਼ਿਆਗਤਮੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਤਿਕਦੁਕੇ ਵਾਰਪ੍ਪਭੇਦਪਚ੍ਚਯਗਣਨਵਿਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –

ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟ੍ਠਾਨਵਰਂ ਦੁਕੁਤ੍ਤਮਂ,

ਦੁਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਤਿਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ;

ਤਿਕਂ ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ ਦੁਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ,

ਛ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਮ੍ਹਿ ਨਯਾ ਸੁਗਮ੍ਭੀਰਾਤਿ. –

ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਗਾਥਾਯ ਦੀਪਿਤਾ. ਧਮ੍ਮਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਪਟ੍ਠਾਨੇ ਛ ਨਯਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਅਨੁਲੋਮਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਯਾਤਿ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿਨਯਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਞੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾ.

ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੂਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਚਤੁਵੀਸਤਿਯਾ ਨਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਛਨ੍ਨਵੁਤਿ ਨਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਨਯੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਕਦੁਕਾਦੀਨਞ੍ਞੇਵ ਛਨ੍ਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਨਯਾਨਂ ਵਸੇਨੇਤਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿਨਯਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਮਹਾਪਕਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਮਾਤਿਕਂ ਨਾਮ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨਪਿ ਫਸ੍ਸਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਧ ਨ ਵਿਚਾਰਿਤਂ. ਸਙ੍ਗੀਤਿਆਰੁਲ਼੍ਹਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨੇਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –

ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਾ ਯਤ੍ਥ ਪਜਾ, ਤਨ੍ਤਾਕੁਲਾਦਿਭਾਵਮਾਪਨ੍ਨਾ;

ਨੇਕਵਿਧਦੁਕ੍ਖਗਹਨਂ, ਸਂਸਾਰਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਪਚ੍ਚਯਭੇਦੇ ਕੁਸਲੋ, ਲੋਕੇ ਗਰੁਤਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਂ;

ਅਤਿਨਿਪ੍ਪੁਣਗਮ੍ਭੀਰਂ, ਜਵਨਬ੍ਭੂਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸ੍ਸ.

ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਭੇਦਂ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਯੇਹਿ ਵਿਵਿਧਗਣਨੇਹਿ;

ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਮ-ਮਭਿਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਰਣਂ ਸਤ੍ਥਾ.

ਸੁਵਿਹਿਤਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੋ, ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਯਂ ਪਕਾਸੇਸਿ;

ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਯਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਮਯਾ ਤਸ੍ਸ.

ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਵਾਦਂ, ਅਵਿਹਾਯ ਵਿਭਜ੍ਜਵਾਦਿਸਿਸ੍ਸਾਨਂ;

ਅਤਿਬਹੁਵਿਧਨ੍ਤਰਾਯੇ, ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ.

ਸਾ ਏਵਂ ਅਜ੍ਜ ਕਤਾ, ਚੁਦ੍ਦਸਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਾਣਵਾਰੇਹਿ;

ਅਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸਯਨ੍ਤੀ, ਪਟ੍ਠਾਨਵਰਸ੍ਸ ਸਕਲਸ੍ਸ.

ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਤਾ ਯਥੇਵ ਨਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ;

ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੁ ਸੀਘਂ, ਕਲ੍ਯਾਣਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ –

ਸਤ੍ਤਪ੍ਪਕਰਣਂ ਨਾਥੋ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਮਦੇਸਯਿ;

ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੋ ਦੇਵਾਨਂ, ਦੇਵਲੋਕਮ੍ਹਿ ਯਂ ਪੁਰੇ.

ਤਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਏਸਾ, ਸਕਲਸ੍ਸਾਪਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ;

ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਨਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਤਂ ਮਯਾ.

ਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਂ ਤਸ੍ਸ, ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਪਾਣਿਨੋ;

ਸਬ੍ਬੇ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ, ਞਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਖਾਵਹਂ.

ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ, ਸੁਖਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ;

ਅਸੋਕਮਨੁਪਾਯਾਸਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਮੁਤ੍ਤਮਂ.

ਚਿਰਂ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ, ਧਮ੍ਮੇ ਹੋਨ੍ਤੁ ਸਗਾਰਵਾ;

ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਲੇਨ, ਸਮ੍ਮਾ ਦੇਵੋ ਪਵਸ੍ਸਤੁ.

ਯਥਾ ਰਕ੍ਖਿਂਸੁ ਪੋਰਾਣਾ, ਸੁਰਾਜਾਨੋ ਤਥੇਵਿਮਂ;

ਰਾਜਾ ਰਕ੍ਖਤੁ ਧਮ੍ਮੇਨ, ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਪਜਂ ਪਜਨ੍ਤਿ.

ਪਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਕਰਣ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਪਞ੍ਚਪਕਰਣਟ੍ਠਕਥਾਤਿ.

ਨਿਗਮਨਕਥਾ

ਪਰਮਵਿਸੁਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾਬੁਦ੍ਧਿਵੀਰਿਯਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਨ ਸੀਲਾਚਾਰਜ੍ਜਵਮਦ੍ਦਵਾਦਿਗੁਣਸਮੁਦਯਸਮੁਦਿਤੇਨ ਸਕਸਮਯਸਮਯਨ੍ਤਰਗਹਨਜ੍ਝੋਗਾਹਣਸਮਤ੍ਥੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਤਿਪਿਟਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੇਦੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਮਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਨਿਤਸੁਖਵਿਨਿਗ੍ਗਤਮਧੁਰੋਦਾਰਵਚਨਲਾਵਣ੍ਣਯੁਤ੍ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨਾ ਵਾਦੀਵਰੇਨ ਮਹਾਕਵਿਨਾ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਰਿਵਾਰੇ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਗੁਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਬੁਦ੍ਧੀਨਂ ਥੇਰਵਂਸਪ੍ਪਦੀਪਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ ਵਂਸਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂਤੇਨ ਵਿਪੁਲਵਿਸੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸੋਤਿ ਗਰੂਹਿ ਗਹਿਤਨਾਮਧੇਯ੍ਯੇਨ ਥੇਰੇਨ ਕਤਾ ਅਯਂ ਸਕਲਸ੍ਸਪਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾ –

ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਲੋਕਨਿਤ੍ਥਰਣੇਸਿਨਂ;

ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਨਯਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.

ਯਾਵ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ, ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਮਹੇਸਿਨੋਤਿ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.