੨. ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਰੂਪਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਖਨ੍ਧਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯਾਤਿ ਸਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਂ ਨ ਕਤਂ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇਤਿ ਸਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਚ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਮੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਤਯੋ ਤਯੋ ਵਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤੁਯਾ ਤੀਣਿ…ਪੇ… ਅਵਿਗਤੇ ਤੀਣੀਤਿ.
੬. ਪਚ੍ਚਯਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਪਨ ਸਹੇਤੁਕਾਯ ਵਿਪਾਕਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਹੇਤੁਮੂਲਕਨਯੇ ਵਿਪਾਕੇ ਦ੍ਵੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਪਤਿਆਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨੇਸੁਪਿ ਵਿਪਾਕੇ ਦ੍ਵੇਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਿਪਾਕੇ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਅਧਿਪਤਿਝਾਨਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ. ਯੇਹਿ ਚ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਵਿਪਾਕੇ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਵਿਪਾਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਤੇਸੁਪਿ ਦ੍ਵੇਯੇਵ.
੧੦. ਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਨਪੁਰੇਜਾਤੇ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰਾ ਆਗਤਾ. ਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਪਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ ਦ੍ਵੇਯੇਵ. ਸਬ੍ਬਅਰੂਪਧਮ੍ਮਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਪਨ ਸਹਜਾਤਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਨੀਯਵਾਰੇ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਹਜਾਤਾਦੀਹਿ ਵਿਨਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਵਿਨਾਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ.
੧੭. ਪਚ੍ਚਯਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਪਨ ਨਪੁਰੇਜਾਤੇ ਏਕਨ੍ਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਞ੍ਚ ਅਹੇਤੁਕਾਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਕਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵੇਤਿ ਅਹੇਤੁਕਕਿਰਿਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਖਾਯ ਹਿ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਚ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਾਹਿ ਵੇਦਨਾਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਤੁਕਕਿਰਿਯਚੇਤਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਨਵਿਪਾਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਏਕਨ੍ਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸਂਸਨ੍ਦਨੇਸੁ ਗਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੨੫-੩੭. ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯੇ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾ ਏਵ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮੇ ਸਬ੍ਬਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਾ ਸਹਜਾਤਾਦਯੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ. ਅਹੇਤੁਕਸ੍ਸ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤੋ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵਾਤਿ ਪਰਿਹੀਨੋ. ਯੇ ਚੇਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਯੋਜਿਤਾਯੇਵ. ਤੇਸੁ ਤੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਏਕਨ੍ਤਿ ਤਯੋਵ ਵਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਾ. ਯੋ ਚਾਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸਹਜਾਤਵਾਰਾਦੀਸੁਪਿ ਅਯਮੇਵ ਵਣ੍ਣਨਾਨਯੋ.
੩੮. ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਤੇਹਿਯੇਵ ਵਾ ਹੇਤੂਹਿ ਸੁਖਵੇਦਨਾਦੀਹਿ ਵਾ.
੩੯. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਸ੍ਸਾਤਿ ਦਾਨਾਦੀਸੁ ਤਾਵ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਮਯਾ ਇਦਂ ਕਤਂ, ਦੁਟ੍ਠੁ ਮੇ ਕਤਂ, ਅਕਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਸ੍ਸ. ਝਾਨਪਰਿਹਾਨਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਰਿਹੀਨਂ ਮੇ ਝਾਨਂ, ਮਹਾਜਾਨਿਯੋ ਵਤਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਸ੍ਸ. ਮੋਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦੋਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੋਹੋ. ਤਥਾ ਮੋਹਂ ਅਰਬ੍ਭਾਤਿ ਦੋਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੋਹਮੇਵ.
੪੫. ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਿਟ੍ਠਿਭਵਙ੍ਗਂ ਮੂਲਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਹੇਤਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਜਵਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਰਿਯਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਫਲਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਫਲਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ. ਭਵਙ੍ਗੇਨ ਹਿ ਫਲਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਪਰਤੋ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੪੬. ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾ. ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੂਲਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ. ਸਚੇ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਮੂਲਭਵਙ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਜਵਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਂ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਜਵਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਯੇਵ. ਨਹੇਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਸਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦੇਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਕਂ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤਬ੍ਬਂ.
੬੨. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚਯੇ ਯੇ ਯੇ ਵਾਰਾ ਲਦ੍ਧਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਗਣਨਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਹੇਤੁਯਾ ਤੀਣੀਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨਵ ਏਕਮੂਲਕੇਕਾਵਸਾਨਾਨਿ. ਅਧਿਪਤਿਯਾ ਪਞ੍ਚ ਸਹਜਾਤਾਧਿਪਤਿਵਸੇਨ ਅਮਿਸ੍ਸਾਨਿ ਤੀਣਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਵਸੇਨ ਚ ‘‘ਸੁਖਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸੁਖਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ, ਤਾਨਿ ਨ ਗਣੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੁਖਾਯ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸੁਖਾਯਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਗਣੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚ. ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਖਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਤਥਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪੀਤਿ ਏਵਂ ਸਤ੍ਤ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਨਵਾਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੀਹਿਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨੇਵ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤੀਹਿਪਿ, ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਹਿ, ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਧਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਧਾਪਿ, ਤਥਾ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਹੀਤਿ ਏਵਂ ਨਵ. ਪਚ੍ਚਯਭੇਦਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਨਵ, ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਸਤ੍ਤ, ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਵੀਸਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾ. ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਪੁਰੇਜਾਤਾ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ ਵਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਕਮ੍ਮੇ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ, ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਤੋਵ ਤਥਾ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ, ਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਤੋਵ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ, ਇਤਰੇਸਂ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਤੋਤਿ ਏਵਂ ਅਟ੍ਠ. ਪਚ੍ਚਯਭੇਦਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਾ ਅਟ੍ਠ, ਸਹਜਾਤਾ ਤੀਣੀਤਿ ਏਕਾਦਸ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾ. ਯਥਾ ਚ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਛਾਜਾਤਾ, ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋਪੇਤ੍ਥ ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨਤ੍ਥਿਵਿਗਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤ ਅਨਨ੍ਤਰਸਦਿਸਾਵ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਤੀਣਿ ਪਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤ ਅਟ੍ਠ ਨਵਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਯਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਊਨਤਰਗਣਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਨ੍ਦਨੇਸੁ ਅਤਿਰੇਕਞ੍ਚ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਞ੍ਚ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਗਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੬੩-੬੪. ਹੇਤੁਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਥਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਯੋ. ਅਧਿਪਤਿਯਾ ਦ੍ਵੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਦਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਿ ਦ੍ਵੇ. ਦੁਕ੍ਖਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਹਿ ਹੇਤੁ ਅਧਿਪਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਪਨੀਤੋ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਤਿ ਹੇਤੁਮੂਲਕੇ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਛ ਘਟਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਪਠਮਂ ਅਵਿਪਾਕਭੂਤਾਨਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨਿਰਾਧਿਪਤਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦੁਤਿਯਂ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਵਿਪਾਕਭੂਤਾਨਂ, ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਨਿ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਵਿਪਾਕਭੂਤਸਾਧਿਪਤਿਅਮੋਹਵਸੇਨ, ਛਟ੍ਠਂ ਵਿਪਾਕਭੂਤਸਾਧਿਪਤਿਅਮੋਹਵਸੇਨ. ਪਠਮਂ ਵਾ ਸਬ੍ਬਹੇਤੁਵਸੇਨ, ਦੁਤਿਯਂ ਸਬ੍ਬਵਿਪਾਕਹੇਤੁਵਸੇਨ, ਤਤਿਯਂ ਸਬ੍ਬਾਮੋਹਹੇਤੁਵਸੇਨ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਵਿਪਾਕਾਮੋਹਹੇਤੁਵਸੇਨ. ਪਞ੍ਚਮਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਿਪਤਿਅਮੋਹਵਸੇਨ, ਛਟ੍ਠਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਿਪਤਿਵਿਪਾਕਾਮੋਹਵਸੇਨ.
੬੬. ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕੇ ਅਧਿਪਤਿਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਵਸੇਨ ਸੁਖਂ ਸੁਖਸ੍ਸ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਸ੍ਸ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਸ੍ਸ, ਸੁਖਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਘਟਨਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਏਕਮੇਵ. ਅਧਿਪਤਿਮੂਲਕਾਦੀਸੁਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਯਂ ਲਬ੍ਭਤਿ ਯਞ੍ਚ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਧੁਕਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨਘਟਨਗਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੮੩-੮੭. ਪਚ੍ਚਨੀਯਮ੍ਹਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਾਨਂ ਵਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਯਤੋ ਗਣਨਵਸੇਨ ਨਹੇਤੁਯਾ ਨਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਨਵ ਵਾਰਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤੇ ਏਕਮੂਲਕੇਕਾਵਸਾਨਾਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਾਲ਼ਿਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਚ੍ਚਯਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ…ਪੇ… ਨਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੁਬ੍ਬਲਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਯਪਚ੍ਚਨੀਯਾਨੁਲੋਮੇਸੁ ਚ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਯੋਗੇ ਲਦ੍ਧਵਾਰਵਸੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਣੇਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਨ੍ਤਿ.
ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾ.