੧. ਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿਪਰਿਹਾਨਿਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੯. ਇਦਾਨਿ ਪਰਿਹਾਨਿਕਥਾ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਹਾਨਿਧਮ੍ਮੋ ਅਪਰਿਹਾਨਿਧਮ੍ਮੋ, ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ’’ (ਅ. ਨਿ. ੨.੧੮੫), ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੪੯) ਏਵਮਾਦੀਨਿ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਮ੍ਮਿਤਿਯਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਵਾਦਿਨੋ ਏਕਚ੍ਚੇ ਚ ਮਹਾਸਙ੍ਘਿਕਾ ਅਰਹਤੋਪਿ ਪਰਿਹਾਨਿਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਅਞ੍ਞੇਯੇਵ ਵਾ, ਯੇਸਂ ਅਯਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਭਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ ਪਰਿਹਾਯਤਿ ਅਰਹਾ ਅਰਹਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਰ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਪਰਿਹਾਨਿਯੋ ਪਤ੍ਤਪਰਿਹਾਨਿ ਚ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਹਾਨਿ ਚ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਗੋਧਿਕੋ ਤਮ੍ਹਾ ਸਾਮਯਿਕਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਹਾਯੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯) ਅਯਂ ਪਤ੍ਤਪਰਿਹਾਨਿ ਨਾਮ. ‘‘ਮਾ ਵੋ ਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕਾਨਂ ਸਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਪਰਿਹਾਯੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੧੬-੪੧੮) ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਪਰਿਹਾਨਿ. ਤਾਸੁ ਇਧ ਪਤ੍ਤਪਰਿਹਾਨਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸਕਸਮਯੇ ਪਨ ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਪਰਿਹਾਨਿਂ ਨਾਮ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਰਹਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਹਿ. ਪਰਸਮਯੇਪਿ ਨਂ ਸਬ੍ਬਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਸੁ ਸਬ੍ਬਭਵੇਸੁ ਸਬ੍ਬਕਾਲੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਲਦ੍ਧਿਜਾਲਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਪੁਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੇਸਨਾ ਵਡ੍ਢਿਤਾ.

ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਵਾਦੀ ਕਮੇਨ ਪਰਿਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਪਰਿਹਾਨਿਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਉਪਰਿਫਲੇਸੁ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਠਿਤਸ੍ਸ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਤਾਦੀਨਂ ਪਨ ਪਰਿਹਾਨਿਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਤੋ ਕਾਮਭਵੇ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪੁਨ ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਕਾਮਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਾਮਭਵੇ ਪਰਿਹਾਨਿਕਰਾ ਕਾਮਗੁਣਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ.

ਤਤਿਯਪੁਚ੍ਛਾਯ ਪਰਿਹਾਨੀਤਿ ਪਰਿਹਾਨਿਕਰੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਤਾਦਿਧਮ੍ਮਾ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਾ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਏਵ, ਤੇ ਚ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਹੇਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ.

ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਕਾਲਪੁਚ੍ਛਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਪਞ੍ਹੇ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਕਾਲੇ ਅਪਰਿਹਾਯਨਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਵਾ ਦਿਵਸਭਾਗੇ ਵਾ ਸਬ੍ਬਦਾ ਪਰਿਹਾਯਨਤੋ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਤਤਿਯੇ ਪਰਿਹਾਨਿਕਰਧਮ੍ਮਸਮਾਯੋਗੇ ਸਤਿ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪਰਿਹੀਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਪਰਿਹੀਨਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ.

ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਠਮਸ੍ਮਿਂ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯਸ੍ਮਿਂ ਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਤਤਿਯਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ.

ਸੇਟ੍ਠਿਉਦਾਹਰਣੇ ਪਠਮਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਦੁਤਿਯਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਂ ਮਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਥ – ‘‘ਅਰਹਾ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੋ ਚਤੂਹਿ ਫਲੇਹਿ ਪਰਿਹਾਯਤੀ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਰ ਵੋ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਮਿ – ‘‘ਚਤੂਹਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਸੇਟ੍ਠੀ ਸੇਟ੍ਠਿਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪਰਿਹੀਨੇ ਸੇਟ੍ਠੀ ਸੇਟ੍ਠਿਤ੍ਤਾ ਪਰਿਹੀਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਰਿਹਾਨਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਸਾਪਤੇਯ੍ਯਾ ਪਰਿਹੀਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਥਾ ਅਪਰਿਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਕਵਾਦੀ ਨ ਹੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਅਥ ਨਂ ‘‘ਏਵਮੇਵ ਅਰਹਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ ਚ. ਨ ਚ ਚਤੂਹਿ ਫਲੇਹੀ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਲਦ੍ਧਿਕਂ ਦੁਤਿਯਂ ਭਬ੍ਬਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਅਭਬ੍ਬਤਾਯ ਨਿਯਮਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤੋ ਚਤੂਹਿ ਫਲੇਹਿ ਪਰਿਹਾਨਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੭) ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਯੋਨਿਸੋ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਿਯਂ ਠਿਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਤੋ ਪਰਿਹਾਯਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ.