੩. ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੬-੨੦੮. ਤਦਨਨ੍ਤਰੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰੇਪਿ ਛਲ਼ੇਵ ਕਾਲਭੇਦਾ. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਨਯਾ. ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰੋ, ਓਕਾਸਵਾਰੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋਕਾਸਵਾਰੋਤਿ ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰੋਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਇਤਰੇ ਦ੍ਵੇ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤਾਯ. ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਠਾਨੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਚੇ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿਯੇਵ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਚੇ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿਯੇਵ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਚੇ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਮ੍ਪਿ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿਯੇਵ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਚੇ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮ੍ਪਿ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸੁਪਿ ‘ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ ਆਦਿਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਆਮਨ੍ਤਾ’ਤ੍ਵੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਿਯਾਤਿ ਸਦਿਸਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤਾਯ ਤੇ ਇਧ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਅਥ ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਓਕਾਸਸ੍ਸ, ਪੁਗ੍ਗਲੋਵ ਪਰਿਜਾਨਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਨੋ ਓਕਾਸੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰੋਵੇਤ੍ਥ ਗਹਿਤੋ, ਨ ਓਕਾਸਵਾਰੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਕਾਸਵਾਰੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋਪਿ ਨ ਗਹਿਤੋ. ਯੋ ਪਨੇਸ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਰੋ ਗਹਿਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਾਨਿ ਤੀਣਿ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਂ ਏਕਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਨੁਲੋਮਨਯੇ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦਸ ਯਮਕਾਨਿ. ਪਟਿਲੋਮਨਯੇ ਦਸਾਤਿ ਵੀਸਤਿ. ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੁਪੀਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਵੀਸਤਿ ਵੀਸਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਛਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਵੀਸਂ ਯਮਕਸਤਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਪੁਚ੍ਛਾਸਤਾਨਿ, ਅਸੀਤ੍ਯਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਤ੍ਥਸਤਾਨਿ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਂ.
ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਤਯੋ ਅਦ੍ਧਾ ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਵਿਯ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਵਸੇਨੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ‘ਯੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ‘ਆਮਨ੍ਤਾ’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ‘ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇਸੁ ਅਨੁਲੋਮਨਯੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਆਮਨ੍ਤਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਟਿਲੋਮਨਯੇ ਪਨ ‘ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇਸੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘ਆਮਨ੍ਤਾ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਤੀਤਕਾਲਵਾਰੇ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਅਗ੍ਗਫਲੇ ਠਿਤੋਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥਯੇਵ ਨਾਮ.
੨੦੯. ਯੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥਾਤਿ ਪਞ੍ਹੇਨ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿਯੇਵ ਨਾਮ, ਨ ਤਾਵ ਨਿਟ੍ਠਿਤਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚੋ; ਤਸ੍ਮਾ ‘ਨੋ’ਤਿ ਪਟਿਸੇਧੋ ਕਤੋ. ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ਪਨ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥਾਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ; ਤਸ੍ਮਾ ‘ਨੋ’ਤਿ ਪਟਿਸੇਧੋ ਕਤੋ. ਪਟਿਲੋਮਨਯਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਰਹਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਰਹਤੋ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗੀ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਿਤਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਮੇਵ, ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸੋ ਨ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥੇਵ. ਇਦਂ ਪਨ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨੋ ਚ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਨ ਸੋ ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ.
੨੧੦-੨੧੧. ਯੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਪੁਗ੍ਗਲੋ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਪਰਿਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘ਨੋ’ਤਿ. ਤੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਞ੍ਚ ਨ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਸਭਾਗੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਰਿਜਾਨਿਂਸੂਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਉਪਾਯੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.
ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ.
ਖਨ੍ਧਯਮਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.