੨੩. ਤੇਵੀਸਤਿਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੯੦੮. ਇਦਾਨਿ ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਏਕੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਸਂਸਾਰੇ ਵਾ ਏਕਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਣਿਧਿਵਸੇਨ ਏਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਰੂਪੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਜਨਾਨਂ ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਮੇਥੁਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਯੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਨਞ੍ਚੇਵ ਵੇਤੁਲ੍ਲਕਾਨਞ੍ਚ; ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਯਥਾਪਾਲ਼ਿਮੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ.

ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.

੨. ਅਰਹਨ੍ਤਵਣ੍ਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੯੦੯. ਇਦਾਨਿ ਅਰਹਨ੍ਤਵਣ੍ਣਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਯੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਾਪਥਕਾਨਂ; ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਅਰਹਨ੍ਤਵਣ੍ਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.

੩-੭. ਇਸ੍ਸਰਿਯਕਾਮਕਾਰਿਕਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੯੧੦-੯੧੪. ਇਦਾਨਿ ਇਸ੍ਸਰਿਯਕਾਮਕਾਰਿਕਾਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਜਾਤਕਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਕਾਮਕਾਰਿਕਾਹੇਤੁ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਅਪਰਨ੍ਤਪਂ ਅਕਾਸਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਦ੍ਦਿਸੀ’’ਤਿ ਯੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਨਂ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਪਠਮਕਥਾਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਦੁਤਿਯਕਥਾਯਂ ਇਦ੍ਧਿਮਾਤਿ ਯਦਿ ਇਸ੍ਸਰਿਯਕਾਮਕਾਰਿਕਾਹੇਤੁ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਚੋਦਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰੋ ਪਨ ਪਠਮਪਞ੍ਹੇ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ਪੁਞ੍ਞਿਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਤਤਿਯਕਥਾਯਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਕਾਮਕਾਰਿਕਾਹੇਤੁ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਕਰਕਾਰਿਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਕਰਿਯਤਿ. ਯਦਿ ਚ ਸੋ ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਸਸ੍ਸਤਾਦੀਨਿਪਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚੋਦਨਤ੍ਥਂ ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ.

ਇਸ੍ਸਰਿਯਕਾਮਕਾਰਿਕਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.

੮. ਪਤਿਰੂਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੯੧੫-੯੧੬. ਇਦਾਨਿ ਰਾਗਪਤਿਰੂਪਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨ ਰਾਗੋ ਰਾਗਪਤਿਰੂਪਕੋ’’ਤਿ ਚ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨ ਦੋਸੋ ਦੋਸਪਤਿਰੂਪਕੋ’’ਤਿ ਚ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨ ਮੋਹੋ ਮੋਹਪਤਿਰੂਪਕੋ’’ਤਿ ਚ ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਪਾਪਗਰਹਿਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣਪਸਂਸਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪਿਲਿਨ੍ਦਵਚ੍ਛਸ੍ਸ ਵਸਲਵਾਦਂ ਭਗਵਤੋ ਖੇਲ਼ਾਸਕਵਾਦਂ ਮੋਘਪੁਰਿਸਵਾਦਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨ ਕਿਲੇਸੋ ਕਿਲੇਸਪਤਿਰੂਪਕੋ’’ਤਿ ਚ ਯੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਨਂ; ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਬ੍ਬਕਥਾਸੁ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਅਥ ਨਂ ਯਸ੍ਮਾ ਫਸ੍ਸਾਦਿਪਤਿਰੂਪਕਾ ਨਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਗਾਦਿਪਤਿਰੂਪਕਾ ਨਰਾਗਾਦਯੋਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਚੋਦੇਤੁਂ ਅਤ੍ਥਿ ਨ ਫਸ੍ਸੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਤਰੋ ਤੇਸਂ ਅਭਾਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਪਤਿਰੂਪਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.

੯. ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੯੧੭-੯੧੮. ਇਦਾਨਿ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ –

‘‘ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵੇਤਿ ਚ;

ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੧) –

ਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਞੇਵ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ, ਸੇਸਾ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਤਿ ਯੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਪਥਕਾਨਞ੍ਚੇਵ ਹੇਤੁਵਾਦਾਨਞ੍ਚ; ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਰੂਪਂ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਅਥ ਨਂ ‘‘ਸਚੇ ਰੂਪਂ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ, ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਚੋਦੇਤੁਂ ਰੂਪਂ ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਤਰੋ ਤਥਾਰੂਪਂ ਰੂਪਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸਕਵਾਦੀ ਨਨੁ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵਚਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਏਕਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਞੇਵ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਥਸ੍ਸ ਤਮ੍ਪਿ ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤੁਂ ਨ ਯਦਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਪਠਮਸਚ੍ਚਮੇਵ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਯਂ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ. ਰੂਪਞ੍ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ. ਇਤਿ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਞੇਵ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਞੇਵ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੇਦਨਾਦਿਮੂਲਿਕਾਦੀਸੁਪਿ ਯੋਜਨਾਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਧਮ੍ਮਧਾਤੂਸੁ ਪਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੇਵਾਤਿ.

ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.

ਤੇਵੀਸਤਿਮੋ ਵਗ੍ਗੋ.

ਨਿਗਮਨਕਥਾ

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –

ਪਣ੍ਣਾਸਕੇਹਿ ਚਤੂਹਿ, ਤੀਹਿ ਵਗ੍ਗੇਹਿ ਚੇਵ ਚ;

ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਥਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਊਨਤਿਸਤਭੇਦਨਾ.

ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਕਰਣਂ, ਕਥਾਮਗ੍ਗੇਸੁ ਕੋਵਿਦੋ;

ਯਂ ਜਿਨੋ ਦੇਸਯਿ ਤਸ੍ਸ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ.

ਇਮਂ ਤੇਰਸਮਤ੍ਤੇਹਿ, ਭਾਣਵਾਰੇਹਿ ਤਨ੍ਤਿਯਾ;

ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੇਨ ਯਂ ਮਯਾ.

ਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਂ ਤੇਨ, ਲੋਕੋਯਂ ਸਨਰਾਮਰੋ;

ਧਮ੍ਮਰਾਜਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮ-ਰਸਮੇਵਾਧਿਗਚ੍ਛਤੂਤਿ.

ਕਥਾਵਤ੍ਥੁ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ

ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕੇ

ਯਮਕਪ੍ਪਕਰਣ-ਅਟ੍ਠਕਥਾ

ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਦੇਵਾਨਂ, ਦੇਵਦੇਵੋ ਸੁਰਾਲਯੇ;

ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਕਰਣਂ, ਦੇਸਯਿਤ੍ਵਾ ਰਣਞ੍ਜਹੋ.

ਯਮਸ੍ਸ ਵਿਸਯਾਤੀਤੋ, ਨਾਨਾਯਮਕਮਣ੍ਡਿਤਂ;

ਅਭਿਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਰਣਂ, ਛਟ੍ਠਂ ਛਟ੍ਠਾਨ ਦੇਸਕੋ.

ਯਮਕਂ ਅਯਮਾਵਤ੍ਤ-ਨੀਲਾਮਲਤਨੂਰੁਹੋ;

ਯਂ ਦੇਸਯਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੋ;

ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸ, ਹੋਤਿ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਅਯਨ੍ਤਿ.