ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰਕਥਾ

੨. ਇਦਾਨਿ ਤਾਨੇਵ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਪਾਲ਼ਿਆਰੁਲ਼੍ਹਾਨਿ ਛਪ੍ਪਞ੍ਞਾਸ ਪਦਾਨਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਕਤਮੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤੀ’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਤਾਵ ਅਯਮਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਤਿਹੇਤੁਕਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਕਤਮੋ ਸੋ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਯੋ ਫੁਸਨਕਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਸੋ ਫਸ੍ਸੋਤਿ. ਇਦਂ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਸਭਾਵਦੀਪਨਤੋ ਸਭਾਵਪਦਂ ਨਾਮ. ਫੁਸਨਾਤਿ ਫੁਸਨਾਕਾਰੋ. ਸਮ੍ਫੁਸਨਾਤਿ ਫੁਸਨਾਕਾਰੋਵ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਭਾਵੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ – ਯੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫੁਸਨਕਵਸੇਨ ਫਸ੍ਸੋ, ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫੁਸਨਾ, ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ, ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤਂ; ਅਥ ਵਾ, ਯੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫੁਸਨਵਸੇਨ ਫਸ੍ਸੋ, ਅਞ੍ਞੇਨਾਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਵੇਦਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਪਦਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ. ਯਾਨਿਮਾਨਿ ਭਗਵਤਾ ਪਠਮਂ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਅਤਿਰੇਕਪਣ੍ਣਾਸਪਦਾਨਿ ਮਾਤਿਕਾਵਸੇਨ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਏਕੇਕਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਪਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਿ ਤੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ; ਨਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਾਨਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਨਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਦੀਪਨਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਥਂ? ਏਤਾਨਿਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੋਧੋ ਕੁਜ੍ਝਨਾ ਕੁਜ੍ਝਿਤਤ੍ਤਂ, ਦੋਸੋ ਦੁਸ੍ਸਨਾ ਦੁਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਗਮਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਏਕੋਵ ਕੋਧੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਗਤੋ. ਚਾਰੋ ਵਿਚਾਰੋ ਅਨੁਵਿਚਾਰੋ ਉਪਵਿਚਾਰੋਤਿ ਏਵਂ ਪਨ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਗਮਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਨੇਪੁਞ੍ਞਂ ਵੇਭਬ੍ਯਾ ਚਿਨ੍ਤਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਗਮਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸੁ ਫਸ੍ਸਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਾਵ ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ‘ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਾ’ਤਿ ਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਗਮਨਂ ਹੋਤਿ. ‘ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ’ਤਿ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ. ‘ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਵਿਭਤ੍ਤਿਗਮਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਨਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਪਨ ਨਾਮਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਲਕ੍ਖਣਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਕਿਚ੍ਚਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਨਾਨਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਹੋਤਿ? ਯੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਦੋਸੋ ਦੁਸ੍ਸਨਾਤਿ (ਧ. ਸ. ੪੧੯) ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋਤਿ ਵਾ, ਦੋਸੋਤਿ ਵਾ, ਦ੍ਵੇਪਿ ਏਤੇ ਕੋਧੋ ਏਵ, ਨਾਮੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਗਤਾਤਿ. ਏਵਂ ‘ਨਾਮਨਾਨਤ੍ਤੇਨ’ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਚ ਪਞ੍ਚਪਿ ਖਨ੍ਧਾ ਏਕੋਵ ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਰੂਪਂ ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ‘ਲਕ੍ਖਣਨਾਨਤ੍ਤੇਨ’ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ – ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਯ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਦਹਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੩੯੦; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੦੨) ਏਕਮੇਵ ਵੀਰਿਯਂ ਕਿਚ੍ਚਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਆਗਤਂ. ਏਵਂ ‘ਕਿਚ੍ਚਨਾਨਤ੍ਤੇਨ’ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾ – ਕੋਧਗਰੁਤਾ ਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾ, ਮਕ੍ਖਗਰੁਤਾ ਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾ, ਲਾਭਗਰੁਤਾ ਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾ, ਸਕ੍ਕਾਰਗਰੁਤਾ ਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾਤਿ, ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੪੪) ਪਨ ‘ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਨਾਨਤ੍ਤੇਨ’ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਾਨਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਫਸ੍ਸੇਯੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਕਾਦੀਸੁ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਫਸ੍ਸਸ੍ਸ ਹਿ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਨਾਮਂ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਫੁਸਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਥਾ ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਕਿਚ੍ਚੋ, ਵੇਦਨਾ ਅਨੁਭਵਨਕਿਚ੍ਚਾ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਾ, ਚੇਤਨਾ ਚੇਤਯਿਤਕਿਚ੍ਚਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਕਿਚ੍ਚਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਨਾਨਤ੍ਤਂ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕੇ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਲੋਭਾਦਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪਨ ਅਲੋਭੋ ਅਲੁਬ੍ਭਨਾ ਅਲੁਬ੍ਭਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਪਰਦੀਪਨਾ ਪਨ ਪਦਤ੍ਥੁਤਿ ਵਾ ਹੋਤਿ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇ ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਯਾ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਹਿ ਸਕਿਮੇਵ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਏਤਂ ਪਦਂ ਫੁਲ੍ਲਿਤਮਣ੍ਡਿਤਵਿਭੂਸਿਤਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ‘ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਫੁਲ੍ਲਿਤਮਣ੍ਡਿਤਵਿਭੂਸਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਦਹਰਕੁਮਾਰਂ ਨ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਮਨੋਰਮਂ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਦਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਅਞ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਥਸ੍ਸ ਨਲਾਟੇ ਏਕਮੇਵ ਮਨੋਸਿਲਾਬਿਨ੍ਦੁਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚਿਤ੍ਤਤਿਲਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਨਾਨਾਵਣ੍ਣੇਹਿ ਪਨ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬਿਨ੍ਦੂਸੁ ਕਤੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਤਿਲਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਮਿਦਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ‘ਪਦਤ੍ਥੁਤਿ’ ਨਾਮ.

ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਭਣਨਮੇਵ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਯਥਾ ਹਿ ‘ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਭਨ੍ਤੇ’ਤਿ ਵਾ ‘ਯਕ੍ਖੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਸਪ੍ਪੋ’ਤਿ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ‘ਆਵੁਸੋ ਆਵੁਸੋ’‘ਭਨ੍ਤੇ ਭਨ੍ਤੇ’‘ਯਕ੍ਖੋ ਯਕ੍ਖੋ’‘ਸਪ੍ਪੋ ਸਪ੍ਪੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਸਕਿਦੇਵ ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਯਾ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ‘ਫਸ੍ਸੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਦਂ ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ‘ਫਸ੍ਸੋ ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਨਾ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ‘ਦਲ਼੍ਹੀਕਮ੍ਮਂ’ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਅਪਰਦੀਪਨਾ ਦ੍ਵੇ ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਕਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਠਮਂ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਮਹਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਯਂ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਫਸ੍ਸਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਨਾ. ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਪਨ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਸੇਸਂ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੩. ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਕਤਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਰਦ੍ਧਂ, ‘ਸਾਤਪਦਵਸੇਨ ਪਨ ‘ਯ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘ਤਜ੍ਜਾ’ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਤਸੁਖਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਤ੍ਥੋਪਿ ਹਿ ਅਯਂ ‘ਤਜ੍ਜਾ’-ਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਜ੍ਜਂ ਤਸ੍ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਕਥਂ ਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪੬). ਤੇਹਿ ਵਾ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਸੁਖਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਜਾਤਾਤਿਪਿ ਤਜ੍ਜਾ. ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਧਾਤੂਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ. ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਤੋ ਜਾਤਂ, ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ ਵਾ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ. ਚਿਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚੇਤਸਿਕਂ. ਮਧੁਰਟ੍ਠੇਨ ਸਾਤਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਤਜ੍ਜਾਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ, ਅਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਇਦਾਨਿ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਚੇਤਸਿਕਪਦੇਨ ਕਾਯਿਕਸੁਖਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਸੁਖਪਦੇਨ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ ਜਾਤਂ. ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਨ੍ਤਿ ਸਾਤਂ ਵੇਦਯਿਤਂ, ਨ ਅਸਾਤਂ ਵੇਦਯਿਤਂ; ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ, ਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ. ਪਰਤੋ ਤੀਣਿ ਪਦਾਨਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਾਤਾ ਵੇਦਨਾ, ਨ ਅਸਾਤਾ; ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ, ਨ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.

੪. ਸਞ੍ਞਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾਯ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਮ੍ਹਿ ਜਾਤਾ. ਸਞ੍ਞਾਤਿ ਸਭਾਵਨਾਮਂ. ਸਞ੍ਜਾਨਨਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨਾਕਾਰੋ. ਸਞ੍ਜਾਨਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਿਤਭਾਵੋ.

੫. ਚੇਤਨਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਚਿਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਮਿਨਮਾਨਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਮਨੋ. ਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਮਨੋ ਏਵ. ‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰੋ ਪਾਸੋ ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਰਤਿ ਮਾਨਸੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੧; ਮਹਾਵ. ੩੩) ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਧਮ੍ਮੋ ‘ਮਾਨਸੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਭਗਵਾ ਤੁਯ੍ਹਂ, ਸਾਵਕੋ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ;

ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸੋ ਸੇਕ੍ਖੋ, ਕਾਲਂ ਕਯਿਰਾ ਜਨੇ ਸੁਤਾ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੯);

ਏਤ੍ਥ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ‘ਮਾਨਸ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ‘ਮਨੋਵ’ ਮਾਨਸਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਹੇਤਂ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ.

ਹਦਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤੇ ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਦਯਂ ਵਾ ਤੇ ਫਾਲੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩੭; ਸੁ. ਨਿ. ਆਲ਼ਵਕਸੁਤ੍ਤ) ਏਤ੍ਥ ਉਰੋ ਹਦਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਹਦਯਾ ਹਦਯਂ ਮਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞਾਯ ਤਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੩) ਏਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਕ੍ਕਂ ਹਦਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੦) ਏਤ੍ਥ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ. ਇਧ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਟ੍ਠੇਨ ‘ਹਦਯ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਮੇਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨ ਪਣ੍ਡਰਂ. ਭਵਙ੍ਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਪਭਸ੍ਸਰਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੪੯). ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਅਕੁਸਲਮ੍ਪਿ, ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਨਦੀ ਗਙ੍ਗਾ ਵਿਯ, ਗੋਧਾਵਰਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਗੋਧਾਵਰੀ ਵਿਯ ਚ, ਪਣ੍ਡਰਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਮਨੋ ਮਨਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਇਧ ਪਨ ਮਨੋਗ੍ਗਹਣਂ ਮਨਸ੍ਸੇਵ ਆਯਤਨਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨੇਤਂ ਦੀਪੇਤਿ – ‘ਨਯਿਦਂ ਦੇਵਾਯਤਨਂ ਵਿਯ ਮਨਸ੍ਸ ਆਯਤਨਤ੍ਤਾ ਮਨਾਯਤਨਂ, ਅਥ ਖੋ ਮਨੋ ਏਵ ਆਯਤਨਂ ਮਨਾਯਤਨ’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਸਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਕਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਸਰਣਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਚ ਆਯਤਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਲੋਕੇ ‘ਇਸ੍ਸਰਾਯਤਨਂ ਵਾਸੁਦੇਵਾਯਤਨ’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਂ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘ਸੁਵਣ੍ਣਾਯਤਨਂ ਰਜਤਾਯਤਨ’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਕਰੋ. ਸਾਸਨੇ ਪਨ ‘‘ਮਨੋਰਮੇ ਆਯਤਨੇ ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਨਂ ਵਿਹਙ੍ਗਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੫.੩੮) ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥੋ ਗੁਨ੍ਨਂ ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੋ. ‘‘ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੇਵ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੮) ਕਾਰਣਂ. ਇਧ ਪਨ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਸਰਣਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਤਿਧਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਏਤ੍ਥ ਸਞ੍ਜਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨਪਿ ਏਤਂ ਆਯਤਨਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨੇਤ੍ਥ ਓਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮੋਸਰਣਠਾਨਟ੍ਠੇਨਪਿ ਆਯਤਨਂ. ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਪਨ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨਪਿ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਸ ਰਾਸਿਆਦਿਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਹਾਉਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੫੧). ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੫) ਗੁਣਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੪੧) ਏਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ. ਇਧ ਪਨ ਰੁਲ਼੍ਹਿਤੋ ਖਨ੍ਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸੋ ਏਕਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਭੂਤਂ ਏਕਮ੍ਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੁਲ਼੍ਹਿਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਤੇਸਂ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਦੇ ਏਕਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਿਨਨਟ੍ਠੇਨ ਮਨੋ, ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਧਾਤੂਤਿ ਤੀਹਿ ਨਾਮੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕੇ ਫਸ੍ਸੋ ਤਾਵ ਯਸ੍ਮਾ ਫਸ੍ਸੋ ਏਵ, ਨ ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜੋ, ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ‘ਤਜ੍ਜਾਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ’ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨ ਆਰੋਪਿਤਾ. ਵਿਤਕ੍ਕਪਦਾਦੀਸੁ ਪਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਪਿ ਇਧ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨ ਉਦ੍ਧਟਾ.

ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਪਨ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਉਦ੍ਧਰਮਾਨੇਨ ਭਗਵਤਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਤਂ. ਨਾਨਾਉਦਕਾਨਞ੍ਹਿ ਨਾਨਾਤੇਲਾਨਂ ਵਾ ਏਕਭਾਜਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਂ ਨਿਮ੍ਮਥਿਤਾਨਂ ਵਣ੍ਣ ਗਨ੍ਧਰਸਾਨਂ ਨਾਨਤਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਾ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਞਾਤੁਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਂ ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਪਨ ਇਮੇਸਂ ਅਰੂਪੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਉਦ੍ਧਰਮਾਨੇਨ ਅਤਿਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਤਂ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਸੇਨਤ੍ਥੇਰੋ –

‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਕਤਨ੍ਤਿ. ‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਗਵਤਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਕਤਂ, ਯਂ ਇਮੇਸਂ ਅਰੂਪੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਕ੍ਖਾਤਂ – ਅਯਂ ਫਸ੍ਸੋ, ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ, ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ, ਅਯਂ ਚੇਤਨਾ, ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਓਪਮ੍ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਰੋਹੀ’ਤਿ. ‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੋਚਿਦੇਵ ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਵਾਯ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪੁਟੇਨ ਉਦਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਨੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ – ਇਦਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਉਦਕਂ, ਇਦਂ ਯਮੁਨਾਯ ਉਦਕਂ, ਇਦਂ ਅਚਿਰਵਤਿਯਾ ਉਦਕਂ, ਇਦਂ ਸਰਭੁਯਾ ਉਦਕਂ, ਇਦਂ ਮਹਿਯਾ ਉਦਕ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਨਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਤਤੋ ਦੁਕ੍ਕਰਤਰਂ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਕਤਂ ਯਂ ਇਮੇਸਂ ਅਰੂਪੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ…ਪੇ… ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’’’ਨ੍ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੨.੭.੧੬).

੭. ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਕ੍ਕਨਵਸੇਨ ਤਕ੍ਕੋ. ਤਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਤਕਂ ਤਕ੍ਕੇਸਿ ਕੁਮ੍ਭਂ ਤਕ੍ਕੇਸਿ ਸਕਟਂ ਤਕ੍ਕੇਸਿ ਯੋਜਨਂ ਤਕ੍ਕੇਸਿ ਅਦ੍ਧਯੋਜਨਂ ਤਕ੍ਕੇਸੀਤਿ ਏਵਂ ਤਕ੍ਕਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਦਂ ਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਵਿਤਕ੍ਕਨਵਸੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਬਲਵਤਰਤਕ੍ਕਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਏਕਗ੍ਗਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾ. ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਬਲਵਤਰਾ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਾ ਬ੍ਯਪ੍ਪਨਾ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਰੋਪੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਚੇਤਸੋ ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਾ. ਯਾਥਾਵਤਾਯ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਾਯ ਚ ਕੁਸਲਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਸਤ੍ਥੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ.

੮. ਵਿਚਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਰਣਕਵਸੇਨ ਚਾਰੋ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਵਿਚਰਣਵਸੇਨ ਵਿਚਾਰੋ. ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਵਸੇਨ ਅਨੁਵਿਚਾਰੋ. ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਣਵਸੇਨ ਉਪਵਿਚਾਰੋਤਿ. ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਾ ਪਦਾਨਿ ਵਡ੍ਢਿਤਾਨਿ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਰਂ ਵਿਯ ਜਿਯਾਯ, ਅਨੁਸਨ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਠਪਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਨ੍ਧਾਨਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਨਤਾ. ਵਿਚਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਨਤਾ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਨਤਾ.

੯. ਪੀਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਪੀਤੀਤਿ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ. ਆਮੋਦਨਾਕਾਰੋ ਆਮੋਦਨਾ. ਪਮੋਦਨਾਕਾਰੋ ਪਮੋਦਨਾ. ਯਥਾ ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਾਨਂ ਵਾ ਤੇਲਾਨਂ ਵਾ ਉਣ੍ਹੋਦਕਸੀਤੋਦਕਾਨਂ ਵਾ ਏਕਤੋਕਰਣਂ ਮੋਦਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ਪੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਤੋਕਰਣੇਨ ਮੋਦਨਾ. ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਪਨ ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਆਮੋਦਨਾ ਪਮੋਦਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਹਾਸੇਤੀਤਿ ਹਾਸੋ. ਪਹਾਸੇਤੀਤਿ ਪਹਾਸੋ. ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਵਿਤ੍ਤੀਤਿ ਵਿਤ੍ਤਂ; ਧਨਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਿਤ੍ਤਿਸਰਿਕ੍ਖਤਾਯ ਵਿਤ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਧਨਿਨੋ ਧਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਪੀਤਿਮਤੋਪਿ ਪੀਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੁਟ੍ਠਿਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮਂ. ਪੀਤਿਮਾ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਗ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਤ੍ਤਾ ਉਦਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਦਗ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਓਦਗ੍ਯਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨਤਾ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ. ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਿ ਮਨੋ ਦੁਕ੍ਖਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਨ ਸੁਖਪਦਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨਤਾ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਸਕਮਨਤਾ. ਸਕਮਨਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਨਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨੇਸੋ ਭਾਵੋ, ਚੇਤਸਿਕੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

੧੧. ਏਕਗ੍ਗਤਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਚਲਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਠਿਤਿ. ਪਰਤੋ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਅਪਿਚ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਣ੍ਠਿਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ. ਕੁਸਲਪਕ੍ਖਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਓਗਾਹਨ੍ਤਿ – ਸਦ੍ਧਾ ਸਤਿ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਾ ਓਕਪ੍ਪਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਤਿ ਅਪਿਲਾਪਨਤਾਤਿ, ਸਮਾਧਿ ਅਵਟ੍ਠਿਤੀਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਯੋਗਾਹਨਾਤਿ. ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਓਗਾਹਨ੍ਤਿ – ਤਣ੍ਹਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਤੇ ਓਘਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨ ਬਲਵਤੀ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਜੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਉਦਕੇਨ ਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਟ੍ਠੇ ਥੋਕਮੇਵ ਕਾਲਂ ਰਜੋ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ, ਸੁਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਸੁਕ੍ਖਨ੍ਤੇ ਪੁਨ ਪਕਤਿਭਾਵੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਨ ਬਲਵਤੀ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਘਟੇਹਿ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਕੁਦਾਲੇਨ ਖਨਿਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟਨਮਦ੍ਦਨਘਟ੍ਟਨਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਲਿਤ੍ਤੇ ਆਦਾਸੇ ਵਿਯ ਛਾਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਤਿਕ੍ਕਮੇਪਿ ਤਂਮੁਹੁਤ੍ਤਕਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਬਲਵਤੀ ਹੋਤਿ.

ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਾਹਾਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਅਵਿਸਾਹਾਰੋ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਨਾਮ. ਅਯਂ ਪਨ ਤਥਾਵਿਧੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨੇਵ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸਾਹਟਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਹਰੀਯਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਏਵਂ ਅਵਿਸਾਹਟਸ੍ਸ ਮਾਨਸਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਅਵਿਸਾਹਟਮਾਨਸਤਾ.

ਸਮਥੋਤਿ ਤਿਵਿਧੋ ਸਮਥੋ – ਚਿਤ੍ਤਸਮਥੋ, ਅਧਿਕਰਣਸਮਥੋ, ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਸੁ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮਥੋ ਨਾਮ. ਤਞ੍ਹਿ ਆਗਮ੍ਮ ਚਿਤ੍ਤਚਲਨਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਸਮ੍ਮਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਾਦਿਸਤ੍ਤਵਿਧੋ ਸਮਥੋ ਅਧਿਕਰਣਸਮਥੋ ਨਾਮ. ਤਞ੍ਹਿ ਆਗਮ੍ਮ ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਅਧਿਕਰਣਾਨਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਅਧਿਕਰਣਸਮਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਚਿਤ੍ਤਸਮਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸਮਾਧਿਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਸਮਾਧਿਬਲਂ. ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀਤਿ ਯਾਥਾਵਸਮਾਧਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਮਾਧਿ ਕੁਸਲਸਮਾਧਿ.

੧੨. ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਗੁਣਾਨਂ ਸਦ੍ਦਹਨਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਵਾ ਰਤਨਾਨਿ ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਪਤ੍ਤਿਯਾਯਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾ. ਸਦ੍ਦਹਨਾਤਿ ਸਦ੍ਦਹਨਾਕਾਰੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਗੁਣੇ ਓਗਾਹਤਿ, ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਅਨੁਪਵਿਸਤੀਤਿ ਓਕਪ੍ਪਨਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਗੁਣੇਸੁ ਏਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਸਯਂ ਵਾ ਅਭਿਪ੍ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਅਭਿਪ੍ਪਸਾਦੋ. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਂ ਸਮਾਸਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਯਾਯੇ ਆਰਦ੍ਧੇ ਆਦਿਪਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਪਦਭਾਜਨਂ ਕਰੀਯਤਿ – ਅਯਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਤਾ – ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਇਤ੍ਥਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਨ ਤਥਾ ਇਦਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵਞਾਪਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਪੁਨ ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ ਆਦਿਪਦਸ੍ਸ ਪੁਨ ਵਚਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਸਦ੍ਧਿਯੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ.

੧੩. ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਚੇਤਸਿਕੋਤਿ ਇਦਂ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਨਿਯਮਤੋ ਚੇਤਸਿਕਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਵੀਰਿਯਂ ‘‘ਯਦਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਿਕਂ ਵੀਰਿਯਂ ਤਦਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਯਦਪਿ ਚੇਤਸਿਕਂ ਵੀਰਿਯਂ ਤਦਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋਤਿ. ਇਤਿਹਿਦਂ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨੩੩) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਙ੍ਕਮਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ‘ਕਾਯਿਕ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮ੍ਪਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਯ ਕਾਯਿਕਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਚੇਤਸਿਕਮੇਵ ਪਨੇਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘ਚੇਤਸਿਕੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋਤਿ ਵੀਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਆਰਮ੍ਭੋ. ਇਮਿਨਾ ਸੇਸਾਰਮ੍ਭੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ‘ਆਰਮ੍ਭ’-ਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮੇ ਆਪਤ੍ਤਿਯਂ ਕਿਰਿਯਾਯਂ ਵੀਰਿਯੇ ਹਿਂਸਾਯ ਵਿਕੋਪਨੇਤਿ ਅਨੇਕੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਆਗਤੋ.

‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਭਪਚ੍ਚਯਾ;

ਆਰਮ੍ਭਾਨਂ ਨਿਰੋਧੇਨ, ਨਤ੍ਥਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੭੪੯);

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ‘ਆਰਮ੍ਭੋ’ਤਿ ਆਗਤਂ. ‘‘ਆਰਮ੍ਭਤਿ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਚ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੪੨; ਪੁ. ਪ. ੧੯੧) ਏਤ੍ਥ ਆਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਯਞ੍ਞਾ ਮਹਾਰਮ੍ਭਾ ਨ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੯; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੦) ਏਤ੍ਥ ਯੂਪੁਸ੍ਸਾਪਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾ. ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਕਮਥ ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੫) ਏਤ੍ਥ ਵੀਰਿਯਂ. ‘‘ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਾਣਂ ਆਰਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੫੧-੫੨) ਏਤ੍ਥ ਹਿਂਸਾ. ‘‘ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਸਮਾਰਮ੍ਭਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੩) ਏਤ੍ਥ ਛੇਦਨਭਞ੍ਜਨਾਦਿਕਂ ਵਿਕੋਪਨਂ. ਇਧ ਪਨ ਵੀਰਿਯਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋਤਿ ਵੀਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਆਰਮ੍ਭੋ’ਤਿ. ਵੀਰਿਯਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਭਨਕਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਭੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਕੋਸਜ੍ਜਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਵਸੇਨ ਨਿਕ੍ਕਮੋ. ਪਰਂ ਪਰਂ ਠਾਨਂ ਅਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਪਰਕ੍ਕਮੋ. ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਮਨਵਸੇਨ ਉਯ੍ਯਾਮੋ. ਬ੍ਯਾਯਮਨਵਸੇਨ ਵਾਯਾਮੋ. ਉਸ੍ਸਾਹਨਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਾਹੋ. ਅਧਿਮਤ੍ਤੁਸ੍ਸਾਹਨਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹੀ. ਥਿਰਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਥਾਮੋ. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਾਰਣਵਸੇਨ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਕੁਸਲਸਨ੍ਤਾਨਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਧਿਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਨਿਕ੍ਕਮੋ ਚੇਸੋ ਕਾਮਾਨਂ ਪਨੁਦਨਾਯ, ਪਰਕ੍ਕਮੋ ਚੇਸੋ ਬਨ੍ਧਨਚ੍ਛੇਦਾਯ, ਉਯ੍ਯਾਮੋ ਚੇਸੋ ਓਘਨਿਤ੍ਥਰਣਾਯ, ਵਾਯਾਮੋ ਚੇਸੋ ਪਾਰਙ੍ਗਮਨਟ੍ਠੇਨ, ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਚੇਸੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਟ੍ਠੇਨ, ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹੀ ਚੇਸੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ, ਥਾਮੋ ਚੇਸੋ ਪਲਿਘੁਗ੍ਘਾਟਨਤਾਯ, ਧਿਤਿ ਚੇਸੋ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿਕਾਰਿਤਾਯਾਤਿ.

‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ ਅਟ੍ਠਿ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੂ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੮੪; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੨, ੨੩੭; ਅ. ਨਿ. ੨.੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸ ੧੫੪) ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਅਸਿਥਿਲਪਰਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਅਸਿਥਿਲਪਰਕ੍ਕਮਤਾ; ਥਿਰਪਰਕ੍ਕਮੋ, ਦਲ਼੍ਹਪਰਕ੍ਕਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਛਨ੍ਦਂ ਨ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਧੁਰਂ ਨ ਨਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਅਨੋਸਕ੍ਕਿਤਮਾਨਸਤਂ ਆਵਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਛਨ੍ਦਤਾ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਤਜ੍ਜਾਤਿਕੇ ਉਦਕਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਧੁਰਵਾਹਗੋਣਂ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਜਣ੍ਣੁਨਾ ਭੂਮਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾਪਿ ਧੁਰਂ ਵਹਤਿ, ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਵੀਰਿਯਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਧੁਰਂ ਉਕ੍ਖਿਪਤਿ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧੁਰਸਮ੍ਪਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਕੋਸਜ੍ਜੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਵੀਰਿਯਬਲਂ. ਯਾਥਾਵਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਕੁਸਲਵਾਯਾਮਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ.

੧੪. ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਰਣਕਵਸੇਨ ਸਤਿ. ਇਦਂ ਸਤਿਯਾ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਰਣਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ. ਅਭਿਮੁਖਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਸਰਣਤੋ ਪਟਿਸਰਣਵਸੇਨ ਪਟਿਸ੍ਸਤਿ. ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਾ ਵਡ੍ਢਿਤਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਸਰਣਾਕਾਰੋ ਸਰਣਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਰਣਤਾਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਰਣਾਨਮ੍ਪਿ ਨਾਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤੁਂ ਪੁਨ ਸਤਿਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ. ਸਤਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਰਣਤਾਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਧਾਰਣਤਾ. ਅਨੁਪਵਿਸਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਓਗਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਅਪਿਲਾਪਨਭਾਵੋ ਅਪਿਲਾਪਨਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਲਾਬੁਕਟਾਹਾਦੀਨਿ ਉਦਕੇ ਪ੍ਲਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਨੁਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਹੇਸਾ ਅਨੁਪਵਿਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪਿਲਾਪਨਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਰਕਤਚਿਰਭਾਸਿਤਾਨਂ ਅਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਨਭਾਵਤੋ ਅਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਨਤਾ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੇ ਜੋਤਨਲਕ੍ਖਣੇ ਚ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਪਮਾਦੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਸਤਿਬਲਂ. ਯਾਥਾਵਸਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਤਿ ਕੁਸਲਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ.

੧੬. ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਾਕਟਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨਾਤੀਤਿਪਿ ਪਞ੍ਞਾ. ਇਦਮਸ੍ਸਾ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਪਜਾਨਨਾਕਾਰੋ ਪਜਾਨਨਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਵਿਚਿਨਾਤੀਤਿ ਵਿਚਯੋ. ਪਵਿਚਯੋਤਿ ਉਪਸਗ੍ਗੇਨ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮੇ ਵਿਚਿਨਾਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਾ. ਸਾਯੇਵ ਪੁਨ ਉਪਸਗ੍ਗਨਾਨਤ੍ਤੇਨ ਉਪਲਕ੍ਖਣਾ ਪਚ੍ਚੁਪਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ. ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕੋਸਲ੍ਲਂ. ਨਿਪੁਣਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਨੇਪੁਞ੍ਞਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਵੇਭਬ੍ਯਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਚਿਨ੍ਤਨਕਵਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪੇਤੀਤਿਪਿ ਚਿਨ੍ਤਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ. ਭੂਰੀਤਿ ਪਥਵਿਯਾ ਨਾਮਂ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਣ੍ਹਟ੍ਠੇਨ ਵਿਤ੍ਥਟਟ੍ਠੇਨ ਚ ਭੂਰੀ ਵਿਯਾਤਿ ਭੂਰੀ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਭੂਰੀ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਥਵੀ. ਤਾਯ ਪਥਵੀਸਮਾਯ ਵਿਤ੍ਥਟਾਯ ਵਿਪੁਲਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਭੂਰਿਪਞ੍ਞੋਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੨੭). ਅਪਿਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਭੂਰੀ’’ਤਿ. ਭੂਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਰਮਤੀਤਿਪਿ ਭੂਰੀ. ਅਸਨਿ ਵਿਯ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯੇ ਕਿਲੇਸੇ ਮੇਧਤਿ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਮੇਧਾ. ਖਿਪ੍ਪਂ ਗਹਣਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਮੇਧਾ. ਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਤਂ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਚ ਯਾਥਾਵਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧੇ ਪਰਿਨੇਤੀਤਿ ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਪਕਾਰੇਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ. ਉਪ੍ਪਥਪਟਿਪਨ੍ਨੇ ਸਿਨ੍ਧਵੇ ਵੀਥਿਆਰੋਪਨਤ੍ਥਂ ਪਤੋਦੋ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਥੇ ਧਾਵਨਕਂ ਕੂਟਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਥਿਆਰੋਪਨਤ੍ਥਂ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਪਤੋਦੋ ਵਿਯ ਪਤੋਦੋ. ਦਸ੍ਸਨਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ. ਕਿਲੇਸਚ੍ਛੇਦਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵ ਸਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਞਾਸਤ੍ਥਂ. ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵ ਪਾਸਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਪਾਸਾਦੋ.

ਆਲੋਕਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵ ਆਲੋਕੋ ਪਞ੍ਞਾਆਲੋਕੋ. ਓਭਾਸਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵ ਓਭਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਓਭਾਸੋ. ਪਜ੍ਜੋਤਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵ ਪਜ੍ਜੋਤੋ ਪਞ੍ਞਾਪਜ੍ਜੋਤੋ. ਪਞ੍ਞਵਤੋ ਹਿ ਏਕਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਾਲੋਕਾ ਏਕੋਭਾਸਾ ਏਕਪਜ੍ਜੋਤਾ ਹੋਤਿ, ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁ ਪਦੇਸੁ ਏਕਪਦੇਨਪਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਸਿਦ੍ਧੇ, ਯਾਨਿ ਪਨੇਤਾਨਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਲੋਕਾ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਚਨ੍ਦਾਲੋਕੋ ਸੂਰਿਯਾਲੋਕੋ ਅਗ੍ਯਾਲੋਕੋ ਪਞ੍ਞਾਲੋਕੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਲੋਕਾ. ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਲੋਕਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਪਞ੍ਞਾਲੋਕੋ’’. ਤਥਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਭਾਸਾ…ਪੇ… ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਜ੍ਜੋਤਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੪੪) ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਤਦਨੁਰੂਪੇਨੇਵ ਇਧਾਪਿ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਅਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਿਭਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਬੁਜ੍ਝਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਚ ਅਞ੍ਞੋਤਿ.

ਰਤਿਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਰਤਿਦਾਯਕਟ੍ਠੇਨ ਰਤਿਜਨਕਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨ ਦੁਲ੍ਲਭਪਾਤੁਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਤੁਲਟ੍ਠੇਨ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਟ੍ਠੇਨ ਚ ਪਞ੍ਞਾਵ ਰਤਨਂ ਪਞ੍ਞਾਰਤਨਂ. ਨ ਤੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸਯਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨ ਮੁਯ੍ਹਤੀਤਿ ਅਮੋਹੋ. ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਅਮੋਹਸ੍ਸ ਮੋਹਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨੇਤਂ ਦੀਪੇਤਿ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਮੋਹੋ ਸੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਮੋਹਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਪਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਮੋਹੋ ਨਾਮ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਯਾਥਾਵਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਕੁਸਲਦਿਟ੍ਠਿ.

੧੯. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਯੋ ਤੇਸਂ ਅਰੂਪੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਯੂਤਿ ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਆਯਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਆਯੁ, ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਅਯਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯੁਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਤਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯਪੇਨ੍ਤਿ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਾਲਯਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਠਿਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨੇਤ੍ਥ – ਏਤਾਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਠਿਤਿ. ਯਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯਪਨਾ. ਤਥਾ ਯਾਪਨਾ. ਏਵਂ ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਕਤਂ. ਏਤਾਯ ਇਰਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਇਰਿਯਨਾ. ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਨਾ. ਪਾਲਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਾਲਨਾ. ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਜੀਵਿਤਂ. ਅਨੁਪਾਲਨਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ.

੩੦. ਹਿਰਿਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿ ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ. ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਹਿਰਿਯਿਤਬ੍ਬੇਨਾਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਹਿਰਿਯਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਧਮ੍ਮਂ ਹਿਰਿਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਪਕਾਨਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਾਨਂ. ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਾਭਂ ਸਮਙ੍ਗੀਭਾਵਂ ਹਿਰਿਯਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੧. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਤਬ੍ਬੇਨਾਤਿ ਹੇਤ੍ਵਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕੇਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤੇਨ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤਿ, ਭਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੨. ਅਲੋਭਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਲੁਬ੍ਭਨਕਵਸੇਨ ਅਲੋਭੋ. ਨ ਲੁਬ੍ਭਤੀਤਿਪਿ ਅਲੋਭੋ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਅਲੁਬ੍ਭਨਾਤਿ ਅਲੁਬ੍ਭਨਾਕਾਰੋ. ਲੋਭਸਮਙ੍ਗੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਲੁਬ੍ਭਿਤੋ ਨਾਮ. ਨ ਲੁਬ੍ਭਿਤੋ ਅਲੁਬ੍ਭਿਤੋ. ਅਲੁਬ੍ਭਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਲੁਬ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ. ਸਾਰਾਗਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨ ਸਾਰਾਗੋਤਿ ਅਸਾਰਾਗੋ. ਅਸਾਰਜ੍ਜਨਾਤਿ ਅਸਾਰਜ੍ਜਨਾਕਾਰੋ. ਅਸਾਰਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਸਾਰਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਂ. ਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ. ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਮੂਲਨ੍ਤਿ ਅਲੋਭਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਸਲਮੂਲਂ. ਅਲੋਭੋ ਹਿ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮੂਲਂ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕੁਸਲਮੂਲਂ. ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਮੂਲਞ੍ਚਾਤਿਪਿ ਕੁਸਲਮੂਲਂ.

੩੩. ਅਦੋਸਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਦੁਸ੍ਸਨਕਵਸੇਨ ਅਦੋਸੋ. ਨ ਦੁਸ੍ਸਤੀਤਿਪਿ ਅਦੋਸੋ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਸਭਾਵਪਦਂ. ਅਦੁਸ੍ਸਨਾਤਿ ਅਦੁਸ੍ਸਨਾਕਾਰੋ. ਅਦੁਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਦੁਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋਤਿ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ. ਕੋਧਦੁਕ੍ਖਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੋਤਿ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੋ. ਅਦੋਸਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਸਲਮੂਲਂ ਅਦੋਸੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ. ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

੪੦-੪੧. ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦੀਸੁ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਯੋਤਿ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਵਿਗਤਦਰਥਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਸਮਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਾਕਾਰੋ. ਦੁਤਿਯਪਦਂ ਉਪਸਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਪਦੇਹਿਪਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਕਿਲੇਸਦਰਥਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਏਵ ਕਥਿਤਾ. ਦੁਤਿਯਨਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਦਰਥਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਕਥਿਤਾ.

੪੨-੪੩. ਲਹੁਤਾਤਿ ਲਹੁਤਾਕਾਰੋ. ਲਹੁਪਰਿਣਾਮਤਾਤਿ ਲਹੁਪਰਿਣਾਮੋ ਏਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਲਹੁਪਰਿਣਾਮਾ; ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਲਹੁਪਰਿਣਾਮਤਾ; ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਦਨ੍ਧਨਤਾਤਿ ਗਰੁਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਮੇਤਂ; ਅਭਾਰਿਯਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਤ੍ਥਨਤਾਤਿ ਮਾਨਾਦਿਕਿਲੇਸਭਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਥਦ੍ਧਤਾ. ਏਵਂ ਪਠਮੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਲਹੁਤਾਕਾਰੋ ਕਥਿਤੋ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਲਹੁਤਾਕਾਰੋ ਕਥਿਤੋ.

੪੪-੪੫. ਮੁਦੁਤਾਤਿ ਮੁਦੁਭਾਵੋ. ਮਦ੍ਦਵਤਾਤਿ ਮਦ੍ਦਵਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਿਨਿਦ੍ਧਂ, ਮਟ੍ਠਂ; ਮਦ੍ਦਵਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮਦ੍ਦਵਤਾ. ਅਕਕ੍ਖਲ਼ਤਾਤਿ ਅਕਕ੍ਖਲ਼ਭਾਵੋ. ਅਕਥਿਨਤਾਤਿ ਅਕਥਿਨਭਾਵੋ. ਇਧਾਪਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮੁਦੁਤਾਕਾਰੋਵ ਕਥਿਤੋ.

੪੬-੪੭. ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਤਿ ਕਮ੍ਮਨਿ ਸਾਧੁਤਾ; ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਾਪਿ ਹਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨਿਯਾਕਾਰੋਵ ਕਥਿਤੋ.

੪੮-੪੯. ਪਗੁਣਤਾਤਿ ਪਗੁਣਭਾਵੋ, ਅਨਾਤੁਰਤਾ ਨਿਗ੍ਗਿਲਾਨਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਿਲਾਨਾਕਾਰੋਵ ਕਥਿਤੋ.

੫੦-੫੧. ਉਜੁਕਤਾਤਿ ਉਜੁਕਭਾਵੋ, ਉਜੁਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਜੁਕਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਚ ਭਾਵੋ ਉਜੁਕਤਾ. ਅਜਿਮ੍ਹਤਾਤਿ ਗੋਮੁਤ੍ਤਵਙ੍ਕਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਵਙ੍ਕਤਾਤਿ ਚਨ੍ਦਲੇਖਾਵਙ੍ਕਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਕੁਟਿਲਤਾਤਿ ਨਙ੍ਗਲਕੋਟਿਵਙ੍ਕਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ.

ਯੋ ਹਿ ਪਾਪਂ ਕਤ੍ਵਾਵ ‘ਨ ਕਰੋਮੀ’ਤਿ ਭਾਸਤਿ, ਸੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੋਸਕ੍ਕਨਤਾਯ ‘ਗੋਮੁਤ੍ਤਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਾਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ‘ਭਾਯਾਮਹਂ ਪਾਪਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਭਾਸਤਿ, ਸੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਕੁਟਿਲਤਾਯ ‘ਚਨ੍ਦਲੇਖਾਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਾਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਵ ‘ਕੋ ਪਾਪਸ੍ਸ ਨ ਭਾਯੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ ਭਾਸਤਿ, ਸੋ ਨਾਤਿਕੁਟਿਲਤਾਯ ‘ਨਙ੍ਗਲਕੋਟਿਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਤੀਣਿਪਿ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਅਸੁਦ੍ਧਾਨਿ, ਸੋ ‘ਗੋਮੁਤ੍ਤਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਯਾਨਿ ਕਾਨਿਚਿ ਦ੍ਵੇ, ਸੋ ‘ਚਨ੍ਦਲੇਖਾਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਸ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਂ, ਸੋ ‘ਨਙ੍ਗਲਕੋਟਿਵਙ੍ਕੋ ਨਾਮ.

ਦੀਘਭਾਣਕਾ ਪਨਾਹੁ – ਏਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਵਯੇ ਏਕਵੀਸਤਿਯਾ ਅਨੇਸਨਾਸੁ, ਛਸੁ ਚ ਅਗੋਚਰੇਸੁ ਚਰਤਿ, ਅਯਂ ‘ਗੋਮੁਤ੍ਤਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ. ਏਕੋ ਪਠਮਵਯੇ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਮਜ੍ਝਿਮਵਯਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇਸੁ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸੋ, ਅਯਂ ‘ਚਨ੍ਦਲੇਖਾਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ. ਏਕੋ ਪਠਮਵਯੇ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇਪਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਪੂਰੇਤਿ, ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਵਯੇ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸੋ. ਅਯਂ ‘ਨਙ੍ਗਲਕੋਟਿਵਙ੍ਕੋ’ ਨਾਮ.

ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵਙ੍ਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਜਿਮ੍ਹਤਾ ਵਙ੍ਕਤਾ ਕੁਟਿਲਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਾਸਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਅਜਿਮ੍ਹਤਾਦਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਖਨ੍ਧਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਵ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਏਤਾ ਅਜਿਮ੍ਹਤਾਦਿਕਾ, ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰੂਪੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਯ ਉਜੁਤਾਕਾਰੋਵ ਕਥਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਦਾਨਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਯੇਵਾਪਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ‘ਯੇਵਾਪਨਕਾਨਂ’ਯੇਵ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਥਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਮਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸੋ ਅਪ੍ਪਨਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਚਤੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ, ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਮਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸੋ ਅਪ੍ਪਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਚਤੂਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹੀਤਿ ਅਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋ ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋਵ ਹੋਤਿ.

ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਾਰੋ

੫੮-੧੨੦. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾਨਂ ਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੋ ਉਦ੍ਦੇਸੋ. ਕਤਮੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ’ਤਿਆਦਿਕੋ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਕਤਮੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿਆਦਿਕੋ ਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾਤਿਆਦਯੋ ਤੇਵੀਸਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਪਠਮਂ ਮਹਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਵਾਪਨਕੇ, ਪਾਲ਼ਿਆਰੁਲ਼੍ਹਾ ਅਤਿਰੇਕਪਣ੍ਣਾਸਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਵ ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਆਯਤਨਟ੍ਠੇਨ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਦ੍ਵੇਵ ਧਾਤੁਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਆਹਾਰਟ੍ਠੇਨ ਤਯੋਵੇਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾ ਆਹਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਵਸੇਸਾ ਨੋ ਆਹਾਰਾ.

‘ਕਿਂ ਪਨੇਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ? ‘ਨੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਪਨ ਤਥਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਚਾਤਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇ ਅਤਿਰੇਕਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ? ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ, ਯੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਸੇਸਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਵੇਦਨਾ ਆਹਰਤਿ. ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ ਤੇਸਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਤਯੋ ਚ ਭਵੇ ਆਹਰਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ ਤੇਸਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ ਆਹਰਤੀ’ਤਿ. ‘ਨਨੁ ਚ ਸੋ ਵਿਪਾਕੋਵ ਇਦਂ ਪਨ ਕੁਸਲਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਕੁਸਲਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਂਸਰਿਕ੍ਖਤਾਯ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਇਮੇ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਮੇ ਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਵਿਯ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਰੂਪਿਨੋ ਆਹਾਰਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੧੫).

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਚ ਇਮੇ ਚ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਆਹਾਰਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਹਿ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਭਕ੍ਖਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋ; ਨਾਮਕਾਯੇ ਵੇਦਨਾਯ ਫਸ੍ਸੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ, ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕੋ, ਆਹਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਨਾਹਾਰੋ ਨੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ’’ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੮੩). ਤਥਾ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧).

ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਅਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਵਸੇਸਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਅਟ੍ਠਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਂ ਝਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ.

ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਹੇਤ੍ਵਟ੍ਠੇਨ ਚ ਪਞ੍ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤੇ ਪਨ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਰਤਿਯੋ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘ਨਨੁ ਚ ‘‘ਯਥਾਗਤਮਗ੍ਗੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੪੫) ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘ਯਥੇਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗੋਪਿ ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ’ਤਿ ਯਥਾਗਤਵਚਨੇਨ ਇਮਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਿਤਤ੍ਤਾ, ਲੋਕਿਯਮਗ੍ਗੇਨਾਪਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੩੧). ਅਯਂ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ. ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਰਤਿਯੋ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ’ਵ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ.

ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਸਤ੍ਤੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਬਲਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਤਯੋਵ ਧਮ੍ਮਾ ਹੇਤੂ. ਫੁਸਨਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਫਸ੍ਸੋ. ਵੇਦਯਿਤਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਵੇਦਨਾ. ਸਞ੍ਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਞ੍ਞਾ. ਚੇਤਯਨਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਚੇਤਨਾ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਚੇਵ ਵੇਦਯਿਤਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਚ ਸਞ੍ਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਚ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਚੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਆਯਤਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕਮੇਵ ਮਨਾਯਤਨਂ. ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕਮੇਵ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਸਭਾਵਸੁਞ੍ਞਤਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕੋਵ ਧਮ੍ਮੋ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਵਸੇਸਾ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਵਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਮੇਵ, ਏਕਾ ਚ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ.

ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰੇਨ ਇਧਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯੇਵਾਪਨਕਾਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਯਥਾ ਚ ਇਧ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਇਤੋ ਪਰਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਨ ਵਿਚਾਰਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇਸੁ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਾਰੋਤਿਪਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ.

ਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰੋ

੧੨੧-੧੪੫. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇ ‘ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਚ ‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ’ਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਯੇਵ ਹਿ ਇਧਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਭਾਵੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾ ਵਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਧਮ੍ਮਾਵ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਾ ਅਸਾਰਾ ਅਪਰਿਣਾਯਕਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਪਠਮਂ ਮਹਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਤਿਰੇਕਪਣ੍ਣਾਸਧਮ੍ਮਾ ਸਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਭਾਵੋ ਵਾ ਪੋਸੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਝਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਝਾਨਙ੍ਗਂ, ਮਗ੍ਗਤੋ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ‘ਝਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ’ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਹਿ ਝਾਨਮੇਵ ਹੇਤ੍ਵਟ੍ਠੇਨ ਮਗ੍ਗੋਵ ਹੋਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਭਾਵੋ ਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੋ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥੋਯੇਵਾਤਿ.

ਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਚ ਤੀਹਿ ਮਹਾਵਾਰੇਹਿ ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ

ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ.

ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਂ

੧੪੬. ਇਦਾਨਿ ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਯੋ ਤਯੋ ਮਹਾਵਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮਹਾਵਾਰਾ ਏਵ, ਪਠਮਚਿਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਂਯੇਵ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤਾਵ ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨਾਤਿ ਇਦਮੇਵ ਅਪੁਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਹ ਸਙ੍ਖਾਰੇਨਾਤਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਤੇਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਸਉਪਾਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਗਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਨ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਗਣੇਨ ਪਠਮਂ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਸਉਪਾਯੇਨ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.

ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਹਾਰਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਵਸਮਾਨੋ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਵੇਲਾਯ ਵਾ ਥੇਰੁਪਟ੍ਠਾਨਵੇਲਾਯ ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਯ, ਧਮ੍ਮਸਵਨਦਿਵਸੇ ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤੋ ਅਤਿਦੂਰਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ – ‘ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਨਾਮ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਵਾ ਥੇਰੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਵਨਂ ਵਾ ਅਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਂ, ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਯੋਗੇਨ ਵਾ, ਪਰੇਨ ਵਾ ਵਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਅਕਰਣੇ ਚ ਆਦੀਨਵਂ ਕਰਣੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਓਵਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਨਿਗ੍ਗਹਵਸੇਨੇਵ ਵਾ ‘ਏਹਿ, ਇਦਂ ਕਰੋਹੀ’ਤਿ ਕਾਰਿਯਮਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਪਚ੍ਚਯਗਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ.

ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤਂ.

ਤਤਿਯਚਿਤ੍ਤਂ

੧੪੭-੧੪੮. ਤਤਿਯੇ ਞਾਣੇਨ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਕਞਾਣਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਦਹਰਕੁਮਾਰਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਮਯ੍ਹ’ਨ੍ਤਿ ਵਨ੍ਦਨਕਾਲੇ, ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਧਮ੍ਮਸਵਨਕਾਲਾਦੀਸੁ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾ ਪਰਿਹਾਯਤਿ. ਸੇਸਂ ਪਾਕਤਿਕਮੇਵਾਤਿ.

ਤਤਿਯਚਿਤ੍ਤਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਂ

੧੪੯. ਚਤੁਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਦਂ ਪਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨਾਤਿ ਵਚਨਤੋ ਯਦਾ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਦਹਰਕੁਮਾਰਕੇ ਸੀਸੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਾਦੀਨਿ ਵਨ੍ਦਾਪੇਨ੍ਤਿ ਤੇ ਚ ਅਨਤ੍ਥਿਕਾ ਸਮਾਨਾਪਿ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਾਵ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਰੂਪੇ ਕਾਲੇ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਂ.

ਪਞ੍ਚਮਚਿਤ੍ਤਂ

੧੫੦. ਪਞ੍ਚਮੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਨ੍ਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਕਞਾਣਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਝਾਨਚਤੁਕ੍ਕੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਹੋਤੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਟ੍ਠਕੇ ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਾਦਿਪਦਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਾਤਾਸਾਤਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਦੇਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾ ਕਥਿਤਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਤ੍ਤਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਦਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਚ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪੀਤਿ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਆਰੁਲ਼੍ਹਾ ਪਞ੍ਚਪਣ੍ਣਾਸੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਞ੍ਚਮਚਿਤ੍ਤਂ.

ਛਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾਦਿ

੧੫੬-੯. ਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮਅਟ੍ਠਮਾਨਿ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਇਮੇਸੁ ਵੇਦਨਾਪਰਿਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚੇਵ ਪੀਤਿਪਰਿਹਾਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਤਾਦਿਸਮੇਵ. ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇਪਿ ਹਿ ਇਮੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਏਵ. ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ.

ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥਾਦਿਕਥਾ

ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਦਸਹਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਹਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਥਂ? ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ, ਸੀਲਮਯਂ… ਭਾਵਨਾਮਯਂ… ਅਪਚਿਤਿਸਹਗਤਂ… ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਹਗਤਂ… ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ… ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਂ… ਦੇਸਨਾਮਯਂ… ਸਵਨਮਯਂ… ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਮੇਵ ਦਾਨਮਯਂ. ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਚ ਸਾ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਆਨਿਸਂਸਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ ਚਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ, ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਾ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ, ਅਨ੍ਨਾਦੀਸੁ ਵਾ ਦਸਸੁ ਦਾਨਵਤ੍ਥੂਸੁ, ਤਂ ਤਂ ਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ, ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਕਾਲੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਚਾਤਿ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ‘ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ.

ਪਞ੍ਚਸੀਲਂ ਅਟ੍ਠਸੀਲਂ ਦਸਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ‘ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ‘ਮਨੋਰਥਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਤ’ਮ੍ਹਿ, ‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂ’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਸਂਵਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਚੀਵਰਾਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਆਪਾਥਗਤੇਸੁ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਿ ਸਂਵਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਆਜੀਵਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ‘ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ.

ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗੇਨ ਚਕ੍ਖੁਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਮਨਂ… ਰੂਪੇ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮੇ… ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ,… ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਵੇਦਨਂ, …ਪੇ… ਰੂਪਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ, ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਪ੍ਪਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਚੇਤਨਾ ‘ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ.

ਮਹਲ੍ਲਕਂ ਪਨ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਪਤ੍ਤਚੀਵਰਪਟਿਗ੍ਗਹਣਅਭਿਵਾਦਨਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ‘ਅਪਚਿਤਿਸਹਗਤਂ’ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਵੁਡ੍ਢਤਰਾਨਂ ਵਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕਰਣਵਸੇਨ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਂਹਰਣਵਸੇਨ, ‘ਗਚ੍ਛ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਤ੍ਤਂ ਆਹਰਾ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਾਹਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਕਾਯਵੇਯ੍ਯਾਵਟਿਕਕਾਲੇ ‘ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਹਗਤਂ’ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਵਾ, ‘ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਦਤੋ ‘ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ’ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਂ ਪਨੇਵਂ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਦਤੋ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਯੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਏਕਂ ਦੀਪਂ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੀਪਸਹਸ੍ਸਂ ਜਾਲੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਦੀਪੋ ਖੀਣੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ; ਪੁਰਿਮਾਲੋਕੇਨ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਲੋਕੋ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤਿਮਹਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਦਤੋ ਪਰਿਹਾਨਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੁਡ੍ਢਿਯੇਵ ਪਨ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਰੇਹਿ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੂ’ਤਿ ਅਨੁਮੋਦਨਵਸੇਨ ‘ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਂ’ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਕੋ ‘ਏਵਂ ਮਂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋਤਿ ਮਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਇਚ੍ਛਾਯ ਠਤ੍ਵਾ ਲਾਭਗਰੁਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ. ਏਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਗੁਣਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਸੀਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਇਦਂ ‘ਦੇਸਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ.

ਏਕੋ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ‘ਇਤਿ ਮਂ ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਸੁਣਾਤਿ, ਤਂ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲਂ. ਏਕੋ ‘ਏਵਂ ਮੇ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਹਿਤਫਰਣੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਇਦਂ ‘ਸਵਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ.

ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ. ਦੀਘਭਾਣਕਾ ਪਨਾਹੁ – ‘ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਨਿਯਮਲਕ੍ਖਣਂ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਜੁਕਭਾਵੇਨੇਵ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤੀ’ਤਿ.

ਏਤੇਸੁ ਪਨ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਸੁ ਦਾਨਮਯਂ ਤਾਵ ‘ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦਾਨਂ ਦਦਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਦਿਨ੍ਨਂ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਂ ਮੁਞ੍ਚਨਚੇਤਨਂ ਅਪਰਚੇਤਨਨ੍ਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਚੇਤਨਾ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਮਯਮ੍ਪਿ ‘ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੀਲਪੂਰਣਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਪੂਰਿਤਂ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ‘ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਦਿਟ੍ਠਿ ਮੇ ਉਜੁਕਾ ਕਤਾ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਤੀਣਿਯੇਵ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਆਗਤਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਚਿਤਿਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਾਨਿ ਹਿ ਸੀਲਮਯੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਾਨਿ ਦਾਨਮਯੇ. ਦੇਸਨਾਸਵਨਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਾਨਿ ਭਾਵਨਾਮਯੇ. ਯੇ ਪਨ ‘ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਨਿਯਮਲਕ੍ਖਣ’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤਂ ਤੀਸੁਪਿ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਤੀਣਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤੇਸੁ ‘ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨੇਵ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ; ਦਦਮਾਨੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦੇਤਿ; ‘ਦਾਨਂ ਮੇ ਦਿਨ੍ਨ’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ; ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪੂਰੇਤਿ, ‘ਸੀਲਂ ਮੇ ਪੂਰਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘ਭਾਵਨਂ ਭਾਵੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ; ਭਾਵੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਭਾਵੇਤਿ; ‘ਭਾਵਨਾ ਮੇ ਭਾਵਿਤਾ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ.

‘ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਿਤਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਕਰੋਤਿ, ‘ਕਤਂ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘ਕਾਯਵੇਯ੍ਯਾਵਟਿਕਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ, ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ, ‘ਕਤਂ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ, ਦਦਨ੍ਤੋਪਿ, ‘ਦਿਨ੍ਨਂ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ, ‘ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਸੇਸਕੁਸਲਂ ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ; ਅਨੁਮੋਦਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਅਨੁਮੋਦਤਿ, ‘ਅਨੁਮੋਦਿਤਂ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਦੇਸੇਤਿ, ‘ਦੇਸਿਤੋ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘ਧਮ੍ਮਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਸੁਣਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਸੁਣਾਤਿ, ‘ਸੁਤੋ ਮੇ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋਪਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਉਜੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਕਰੋਤਿ, ‘ਦਿਟ੍ਠਿ ਮੇ ਉਜੁਕਾ ਕਤਾ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ – ਆਕਾਸੋ ਅਨਨ੍ਤੋ, ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਿ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ, ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੋ ਅਨਨ੍ਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਨ੍ਤਂ. ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਹਿ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮੁਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣਾਸੁ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਾ ਯੋਜਨਸਤਾਨਿ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਾ ਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਿਨੇਰੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਯੋਕੂਟਂ ਪਥਵਿਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਖਿਤ੍ਤਂ ਭਸ੍ਸੇਥੇਵ, ਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭੇਥ, ਏਵਂ ਆਕਾਸਂ ਅਨਨ੍ਤਂ ਨਾਮ.

ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਮ੍ਪਿ ਸਤੇਹਿ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਚੇਪਿ ਹਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਦਲ਼੍ਹਥਾਮਧਨੁਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਲਹੁਕੇਨ ਸਰੇਨ ਤਿਰਿਯਂ ਤਾਲਚ੍ਛਾਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਮਤ੍ਤੇਨ ਕਾਲੇਨ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਜਵੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ‘ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਤੇਨ ਜਵੇਨ ਧਾਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਿ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ.

ਏਤ੍ਤਕੇਸੁ ਪਨ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਉਦਕਟ੍ਠਕਥਲਟ੍ਠਕਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੋ ਅਨਨ੍ਤੋ ਨਾਮ. ਤਤੋਪਿ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਂ ਅਨਨ੍ਤਮੇਵ.

ਏਵਂ ਅਪਰਿਮਾਣੇਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਏਕਸ੍ਸ ਬਹੂਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਬਹੂਨਮ੍ਪਿ ਬਹੂਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਟ੍ਠੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਟ੍ਠੇਨ ਏਕਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਕਮੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਤਿਹੇਤੁਕਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਤਥਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਅਪਰਿਮਾਣੇਸੁ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਮਹਾਤੁਲਾਯ ਤੁਲਯਮਾਨੋ ਵਿਯ, ਤੁਮ੍ਬੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਿਨਮਾਨੋ ਵਿਯ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘ਅਟ੍ਠੇਵੇਤਾਨੀ’ਤਿ ਸਰਿਕ੍ਖਟ੍ਠੇਨ ਅਟ੍ਠੇਵ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.

ਪੁਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਛਬ੍ਬਿਧੇਨ ਪੁਞ੍ਞਾਯੂਹਨਂ ਨਾਮ ਗਹਿਤਂ. ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸਯਂਕਾਰਂ ਅਤ੍ਥਿ ਪਰਂਕਾਰਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਂ ਅਤ੍ਥਿ ਆਣਤ੍ਤਿਕਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਤਂ ਅਤ੍ਥਿ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਕਤਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਕਤਂ ‘ਸਯਂਕਾਰਂ’ ਨਾਮ. ਪਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਕਤਂ ‘ਪਰਂਕਾਰਂ’ ਨਾਮ. ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਕਤਂ ‘ਸਾਹਤ੍ਥਿਕਂ’ ਨਾਮ. ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਾਰਿਤਂ ‘ਆਣਤ੍ਤਿਕਂ’ ਨਾਮ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਫਲਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ‘ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਤਂ’ ਨਾਮ. ਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਫਲਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ‘ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਕਤਂ’ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਸਯਂਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਪਰਂਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ, ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ, ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਰਣਂ ਪਨ ਚਤੂਹਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਹੋਤਿ. ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਕਰਣਂ ਚਤੂਹਿ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ.

ਅਪਰਾਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਗਹਿਤਾ – ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਿਕਤਾ, ਚੇਤਨਾਮਹਤ੍ਤਂ, ਵਤ੍ਥੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਗੁਣਾਤਿਰੇਕਤਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ‘ਧਮ੍ਮਿਕਾ’ ਨਾਮ. ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਓਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਦਦਤੋ ਪਨ ‘ਚੇਤਨਾਮਹਤ੍ਤਂ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਖੀਣਾਸਵਭਾਵੋ ‘ਵਤ੍ਥੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ’ ਨਾਮ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਵ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਭਾਵੋ ‘ਗੁਣਾਤਿਰੇਕਤਾ’ ਨਾਮ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਪੁਣ੍ਣਕਸੇਟ੍ਠਿਕਾਕਵਲਿਯਸੁਮਨਮਾਲਾਕਾਰਾਦੀਨਂ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੨੫ ਪੁਣ੍ਣਦਾਸੀਵਤ੍ਥੁ) (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬੭ ਸੁਮਨਮਾਲਾਕਾਰਵਤ੍ਥੁ) ਵਿਯ.

ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਨੇਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ‘ਚਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਏਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਨ੍ਤਿ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਞਾਣਵਿਭਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਮਹਾਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਟ੍ਠੇਨ ਚ ਏਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ, ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ, ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਞ੍ਚਾਤਿ. ਏਵਂ ਞਾਣਵਿਭਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਪਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਸਸਙ੍ਖਾਰਵਿਭਤ੍ਤਿਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਾਨੀਤਿ ਅਟ੍ਠੇਵ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਗਣੀਵਰੋ ਮੁਨਿਸੇਟ੍ਠੋ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਦੇਸੇਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਤਿ ਵਿਵਰਤਿ ਵਿਭਜਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਰੋਤੀਤਿ.

ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਸਮਤ੍ਤੋ.