ਅਟ੍ਠਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੪੯੮. ਇਦਾਨਿ ਅਟ੍ਠਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਯਮਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਵਾਰਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਲੋਭੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੂਲਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਮ੍ਪਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਯੋ ਹਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲੇਸੁ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਕਮ੍ਮਪਥਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਭੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸੋ ਇਧ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਜਨਕਤੋ ਅਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਤੋ ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚ. ਯਾਪਿ ਤਾ ਯੇਵਾਪਨਕੇਸੁ ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਾ ਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕੇਸੁ ਨ ਸਨ੍ਤਿ. ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹਿ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਨਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾ, ਵਿਰਤਿਯੋਪੇਤ੍ਥ ਨ ਸਨ੍ਤਿ. ‘ਪਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਕੁਸਲਾਨੇਵਾ’ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੧੫) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਸਙ੍ਖਾਰਸਸਙ੍ਖਾਰਵਿਧਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਕੁਸਲਤੋ ਚੇਵ ਪਚ੍ਚਯਭੇਦਤੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸ੍ਸ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ. ਬਲਵਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ, ਇਤਰੇਹਿ ਇਤਰਂ. ਹੀਨਾਦਿਭੇਦੇਪਿ ਇਮਾਨਿ ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮਪਣੀਤੇਹਿ ਛਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਅਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮਪਣੀਤਾਨਿ ਨਾਮ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਹੀਨਸ੍ਸ ਪਨ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਹੀਨਂ, ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਪਣੀਤਸ੍ਸ ਪਣੀਤਂ. ਅਧਿਪਤਿਨੋ ਪੇਤ੍ਥ ਨ ਸਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਿ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕੁਸਲੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ.
ਇਦਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਚ੍ਚਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤਾਨਿ ਹਿ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ – ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ, ਭਵਙ੍ਗੇ, ਚੁਤਿਯਂ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ. ਕਥਂ? ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤਾਵ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵੇਸੁ ਚ ਪੁਞ੍ਞਵਨ੍ਤਾਨਂ ਦੁਹੇਤੁਕਤਿਹੇਤੁਕਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤੇ ਸਟ੍ਠਿਪਿ ਅਸੀਤਿਪਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਆਯੁਕਾਲਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਬਲਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਮਰਣਕਾਲੇ ਚੁਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਿਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇ ਪਠਮੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤਿਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਆਯੁ. ਕਾਲਵਸੇਨ ਪਨ ਪਰਿਣਮਤਿ. ਮਹਾਸੀਵਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨਾਹ – ‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਬਲਵਤਰਂ. ਤੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਹਿ ਮਹਜ੍ਝਾਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦਿਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਨੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰਾਦਯੋ ਵਿਯਾ’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ – ‘ਅਯਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਮਨੋਰਥੋ,’‘ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤੂਪਚਾਰੋ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮੇਤ੍ਤਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤਿਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾ
ਇਦਾਨਿ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾਯ ਮਾਤਿਕਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ – ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰੋ ਤਾਵ ਆਹ – ਏਕਾਯ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਸੋਲ਼ਸ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥੇਵ ਦ੍ਵਾਦਸਕਮਗ੍ਗੋਪਿ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕਮ੍ਪੀਤਿ. ਮੋਰਵਾਪਿਵਾਸੀ ਮਹਾਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨਾਹ – ਏਕਾਯ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥੇਵ ਦਸਕਮਗ੍ਗੋਪਿ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕਮ੍ਪੀਤਿ. ਤਿਪਿਟਕਮਹਾਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰੋ ਆਹ – ਏਕਾਯ ਕੁਸਲਚੇਤਨਾਯ ਦਸ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥੇਵ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕਨ੍ਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸਾਕੇਤਪਞ੍ਹਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਸਾਕੇਤੇ ਕਿਰ ਉਪਾਸਕਾ ਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਏਕਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤਿ ਉਦਾਹੁ ਨਾਨਾ’ਤਿ? ਪਞ੍ਹਂ ਨਾਮ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਛੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਤ੍ਥੇਰੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਥੇਰਾ ‘ਯਥਾ ਏਕਸ੍ਮਾ ਅਮ੍ਬਬੀਜਾ ਏਕੋਵ ਅਙ੍ਕੁਰੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਏਵਂ ਏਕਾਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਨਾਨਾਚੇਤਨਾਹਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਨਾਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਉਦਾਹੁ ਏਕਾ’ਤਿ? ਪਞ੍ਹਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਛੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਥੇਰੇ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਥੇਰਾ ‘ਯਥਾ ਬਹੂਸੁ ਅਮ੍ਬਬੀਜੇਸੁ ਰੋਪਿਤੇਸੁ ਬਹੂ ਅਙ੍ਕੁਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਬਹੁਕਾਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸੁਂ.
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਉਸ੍ਸਦਕਿਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮ ਗਹਿਤਂ. ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਲੋਭੋਪਿ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਦੋਸੋਪਿ ਮੋਹੋਪਿ; ਅਲੋਭੋਪਿ ਅਦੋਸੋਪਿ ਅਮੋਹੋਪਿ. ਤਂ ਨੇਸਂ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਭਾਵਂ ਕੋ ਨਿਯਾਮੇਤੀਤਿ? ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਾਮੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ‘‘ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਲੋਭੋ ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ ਅਲੋਭੋ ਮਨ੍ਦੋ, ਅਦੋਸਾਮੋਹਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦੋਸਮੋਹਾ ਮਨ੍ਦਾ, ਤਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦੋ ਅਲੋਭੋ ਲੋਭਂ ਪਰਿਯਾਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਦੋਸਾਮੋਹਾ ਪਨ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਦੋਸਮੋਹੇ ਪਰਿਯਾਦਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਦਿਨ੍ਨਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਲੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਖਸੀਲੋ ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ, ਪਞ੍ਞਵਾ ਪਨ ਹੋਤਿ ਵਜਿਰੂਪਮਞਾਣੋ’’ਤਿ.
‘ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਲੋਭਦੋਸਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਲੋਭਾਦੋਸਾ ਮਨ੍ਦਾ, ਅਮੋਹੋ ਬਲਵਾ ਮੋਹੋ ਮਨ੍ਦੋ, ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਲੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਦੁਟ੍ਠੋ ਚ, ਪਞ੍ਞਵਾ ਪਨ ਹੋਤਿ ਵਜਿਰੂਪਮਞਾਣੋ ਦਤ੍ਤਾਭਯਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ.
‘ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਲੋਭਾਦੋਸਮੋਹਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਤਰੇ ਮਨ੍ਦਾ, ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਲੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਦਨ੍ਧੋ ਚ, ਸੁਖਸੀਲਕੋ ਪਨ ਹੋਤਿ ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ.
‘ਤਥਾ ਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਤਯੋਪਿ ਲੋਭਦੋਸਮੋਹਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਲੋਭਾਦਯੋ ਮਨ੍ਦਾ, ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਲੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਦੁਟ੍ਠੋ ਚ ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਚ.
‘ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਅਲੋਭਦੋਸਮੋਹਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਤਰੇ ਮਨ੍ਦਾ, ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਦਿਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਲੋ, ਦੁਟ੍ਠੋ ਪਨ ਹੋਤਿ ਦਨ੍ਧਪਞ੍ਞੋ ਚਾਤਿ.
‘ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਅਲੋਭਾਦੋਸਮੋਹਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਤਰੇ ਮਨ੍ਦਾ, ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਲੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ, ਸੁਖਸੀਲਕੋ ਚ, ਦਨ੍ਧੋ ਪਨ ਹੋਤਿ.
‘ਤਥਾ ਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਅਲੋਭਦੋਸਾਮੋਹਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਤਰੇ ਮਨ੍ਦਾ, ਸੋ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਅਲੁਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ ਚ, ਦੁਟ੍ਠੋ ਚ ਪਨ ਹੋਤਿ ਕੋਧਨੋ.
‘ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਕ੍ਖਣੇ ਤਯੋਪਿ ਅਲੋਭਾਦਯੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਲੋਭਾਦਯੋ ਮਨ੍ਦਾ, ਸੋ ਮਹਾਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਅਲੁਦ੍ਧੋ ਅਦੁਟ੍ਠੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਚ ਹੋਤੀ’ਤਿ.
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਹੇਤੁਕਿਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮ ਗਹਿਤਂ. ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਤਿਹੇਤੁਕਮ੍ਪਿ ਦੁਹੇਤੁਕਮ੍ਪਿ ਅਹੇਤੁਕਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮਂ ਤਿਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਂ ਨ ਦੇਤਿ, ਇਤਰਂ ਦੇਤਿ. ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਤਿਹੇਤੁਕਾਪਿ ਹੋਤਿ, ਦੁਹੇਤੁਕਾਪਿ; ਅਹੇਤੁਕਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਦੁਹੇਤੁਕੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਾਪਿ ਹੋਤਿ ਅਹੇਤੁਕਾਪਿ; ਤਿਹੇਤੁਕਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਕੁਸਲਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵੇਦਨਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਜਵਨੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਯਾਮੇਤਬ੍ਬਂ.
ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਾਦੇ ਸੋਲ਼ਸਮਗ੍ਗਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਠਮਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸਦਿਸੇਨ ਹਿ ਪਠਮਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਾਵਾਸਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸਂਵਰਾਸਂਵਰੇ ਪਟ੍ਠਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਂ ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਸ੍ਮਿਂ ‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਆਪਾਥਮਾਗਤੇ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਅਨਾਵਟ੍ਟਿਤੇਯੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਹੋਤਿ? ਆਰਮ੍ਮਣਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਏਕੋ ਮੋਘਵਾਰੋ.
ਸਚੇ ਪਨ ਭਵਙ੍ਗਂ ਆਵਟ੍ਟੇਤਿ, ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਆਵਟ੍ਟਿਤੇ, ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਂ ਅਪਾਪੇਤ੍ਵਾਵ ਅਨ੍ਤਰਾ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ ਵਾ ਸਨ੍ਤੀਰਣੇ ਵਾ ਠਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਪਨ ਠਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਆਸੇਵਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਜਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਾਰੋ ‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਮੇ, ਸੁਤਂ ਵਿਯ ਮੇ’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨਕਾਲੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਦੁਤਿਯੋ ਮੋਘਵਾਰੋ.
ਅਪਰਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਆਵਟ੍ਟਿਤੇ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਜਵਨਂ ਜਵਤਿ. ਜਵਨਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾਰੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਉਪਮਾ – ਯਥਾ ਹਿ ਨਦਿਯਾ ਆਵਰਣਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮਾਤਿਕਾਭਿਮੁਖੇ ਉਦਕੇ ਕਤੇ ਉਦਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਭੋਸੁ ਤੀਰੇਸੁ ਕੇਦਾਰੇ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਂ ਕਕ੍ਕਟਕਮਗ੍ਗਾਦੀਹਿ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਨਦਿਂਯੇਵ ਓਤਰਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਨਦਿਯਂ ਉਦਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਭਵਙ੍ਗਵੀਥਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋ. ਆਵਰਣਬਨ੍ਧਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਟ੍ਟਨਕਾਲੋ. ਮਹਾਮਾਤਿਕਾਯ ਉਦਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਉਭੋਸੁ ਤੀਰੇਸੁ ਕੇਦਾਰਪੂਰਣਂ ਵਿਯ ਜਵਨਂ. ਕਕ੍ਕਟਕਮਗ੍ਗਾਦੀਹਿ ਪਲਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਉਦਕਸ੍ਸ ਨਦੀਓਤਰਣਂ ਵਿਯ ਜਵਨਂ ਜਵਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਪੁਨ ਭਵਙ੍ਗੋਤਰਣਂ. ਏਵਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਰਣਚਿਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਗਣਨਪਥੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਦਞ੍ਚਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਮੋਘਵਾਰੋ.
ਸਚੇ ਪਨ ਬਲਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਆਪਾਥਗਤਂ ਹੋਤਿ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਆਵਟ੍ਟਿਤੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਜਵਨਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਪਠਮਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਜਵਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਛਸਤ੍ਤਵਾਰੇ ਜਵਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾਰਂ ਦੇਤਿ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਹਮਾਨਂ ਤਂਸਦਿਸਮੇਵ ਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਦਂ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ – ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘ਮੂਲਭਵਙ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ ਚ, ਯਂ ਜਵਨੇਨ ਗਹਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਤਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਗਣਨੂਪਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਯਦਾ ਪਨ ਦੁਤਿਯਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਜਵਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਤਂਸਦਿਸਂ ਦੁਤਿਯਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਯਦਾ ਪਨ ਤਤਿਯਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਜਵਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਤਂਸਦਿਸਂ ਤਤਿਯਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਂ’‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਛ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਯਦਾ ਪਨ ਚਤੁਤ੍ਥਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਜਵਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਤਂਸਦਿਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਂ’‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਛ ਸਤ੍ਤ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਯਦਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ’ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਯੋ ਮੋਘਵਾਰਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵੇਦਨਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਂ. ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਮਹਾਕੁਸਲਜਵਨਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਂ’‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਨ੍ਤਿ. ‘ਪਿਟ੍ਠਿਭਵਙ੍ਗਾਨੀ’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ, ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਦ੍ਵਾਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸਾਤਿ, ਸਮਸਟ੍ਠਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਸਮਸਟ੍ਠਿ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ, ਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਸੋਲ਼ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਮ੍ਬੋਪਮਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਸੋ ਫਲਿਤਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਨ੍ਨੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ. ਅਥੇਕਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਵਣ੍ਟਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਸਕ੍ਖਲਿਂ ਪੁਞ੍ਛਮਾਨਂ ਵਿਯ ‘ਥ’ਨ੍ਤਿ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਸਿ. ਤਤੋ ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਫਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਿਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.
ਤਤ੍ਥ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਭਵਙ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਕਾਲੋ. ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਸ੍ਸ ਵਣ੍ਟਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣਸਕ੍ਖਲਿਂ ਪੁਞ੍ਛਮਾਨਸ੍ਸ ਪਤਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਨਕਾਲੋ. ਤੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਟ੍ਟਿਤਕਾਲੋ. ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਕਾਲੋ. ਹਤ੍ਥਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਕਾਲੋ. ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਾਲੋ. ਉਪਸਿਙ੍ਘਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਕਾਲੋ. ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਜਵਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭਵਿਤਕਾਲੋ. ਅਯਂ ਉਪਮਾ ਕਿਂ ਦੀਪੇਤਿ? ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਨਮੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਤੇਨ ਪਸਾਦੇ ਘਟ੍ਟਿਤੇ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗਾਵਟ੍ਟਨਮੇਵ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਮਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤੀਰਣਮਤ੍ਤਕਮੇਵ, ਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨਮਤ੍ਤਕਮੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਜਵਨਮੇਵ ਅਨੁਭਵਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘ਤ੍ਵਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਨਾਮ ਹੋਹਿ, ਤ੍ਵਂ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਨਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਂ ਨਾਮ, ਤ੍ਵਂ ਜਵਨਂ ਨਾਮ, ਹੋਹੀ’ਤਿ ਕੋਚਿ ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਰੇਤਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਨਿਯਾਮਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ – ਬੀਜਨਿਯਾਮਂ ਉਤੁਨਿਯਾਮਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਾਮਂ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਂ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਲਤ੍ਥਗਚ੍ਛਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਗ੍ਗਭਾਵੋ, ਦਕ੍ਖਿਣਵਲ੍ਲਿਯਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਰੁਕ੍ਖਪਰਿਹਰਣਂ, ਸੂਰਿਯਾਵਟ੍ਟਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਸੂਰਿਯਾਭਿਮੁਖਭਾਵੋ, ਮਾਲੁਵਲਤਾਯ ਰੁਕ੍ਖਾਭਿਮੁਖਗਮਨਮੇਵ, ਨਾਲ਼ਿਕੇਰਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕੇ ਛਿਦ੍ਦਸਬ੍ਭਾਵੋਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਬੀਜਾਨਂ ਤਂਤਂਸਦਿਸਫਲਦਾਨਂ ਬੀਜਨਿਯਾਮੋ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਪੁਪ੍ਫਫਲਪਲ੍ਲਵਗ੍ਗਹਣਂ ਉਤੁਨਿਯਾਮੋ ਨਾਮ. ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮਂ ਤਿਹੇਤੁਕਦੁਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮਂ ਦੁਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ, ਤਿਹੇਤੁਕਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤਂਤਂਸਦਿਸਵਿਪਾਕਦਾਨਮੇਵ ਕਮ੍ਮਨਿਯਾਮੋ ਨਾਮ.
ਅਪਰੋਪਿ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਵਿਪਾਕਵਸੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਨਿਯਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਦੀਪਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿ – ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਗਾਮੋ ਝਾਯਿ. ਤਤੋ ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਤਿਣਕਰਲ਼ਂ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤੋ ਕਾਕਸ੍ਸ ਗੀਵਾਯ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿ. ਸੋ ਵਿਰਵਨ੍ਤੋ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਪਿ ਏਕਾ ਨਾਵਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਕੇਨਚਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣਿਸਲਾਕਂ ਵਿਚਾਰੇਸੁਂ. ਸਾ ਨਾਵਿਕਸ੍ਸੇਵ ਉਪਾਸਿਕਾਯ ਹਤ੍ਥੇ ਪਤਿ. ਤਤੋ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕਾਰਣਾ ਮਾ ਸਬ੍ਬੇ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤੁ, ਉਦਕੇ ਨਂ ਖਿਪਾਮਾਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਨਾਵਿਕੋ ‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ ਏਤਂ ਉਦਕੇ ਉਪ੍ਪਿਲਵਮਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਵਾਲਿਕਾਘਟਂ ਗੀਵਾਯਂ ਬਨ੍ਧਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖਿਪਾਪੇਸਿ. ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਨਾਵਾ ਖਿਤ੍ਤਸਰੋ ਵਿਯ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿ. ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲੇਣੇ ਵਸਤਿ. ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਂ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਿ. ਤਂ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਯਮੇਵ ਅਪਗਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਜੇਤਵਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸਤ੍ਥਾ ‘ਨ ਏਤਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਕਤਂ, ਤੇਹਿ ਕਤਕਮ੍ਮਮੇਵ ਤ’ਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ –
ਕਾਕੋ ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਦੁਟ੍ਠਗੋਣਂ ਦਮੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਗੀਵਾਯ ਪਲਾਲਵੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਦਾਸਿ. ਗੋਣੋ ਤੇਨੇਵ ਮਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਏਤਸ੍ਸ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤੋਪਿ ਨ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾਪਿ ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਏਕਾ ਇਤ੍ਥੀਯੇਵ. ਏਕੋ ਕੁਕ੍ਕੁਰੋ ਤਾਯ ਪਰਿਚਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਦ੍ਧਿਮੇਵਾਗਚ੍ਛਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਇਦਾਨਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸੁਨਖਲੁਦ੍ਦਕੋ’ਤਿ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਤੇਨ ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾ ਕੁਕ੍ਕੁਰਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਵਾਲਿਕਾਘਟਂ ਗੀਵਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਖਿਪਿ. ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਨਾਦਾਸਿ. ਸੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਗੋਪਾਲਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਿਲਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਯ ਗੋਧਾਯ ਸਾਖਾਭਙ੍ਗਮੁਟ੍ਠਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਥਕੇਸਿ. ਤਤੋ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਿਵਸੇ ਸਯਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਵਰਿ. ਗੋਧਾ ਕਮ੍ਪਮਾਨਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਕਰੁਣਾਯ ਤਂ ਨ ਮਾਰੇਸਿ. ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ ਨਾਦਾਸੀਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –
‘‘ਨ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ ਨ ਸਮੁਦ੍ਦਮਜ੍ਝੇ,
ਨ ਪਬ੍ਬਤਾਨਂ ਵਿਵਰਂ ਪਵਿਸ੍ਸ;
ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੇ ਸੋ ਜਗਤਿਪ੍ਪਦੇਸੋ,
ਯਤ੍ਥਟ੍ਠਿਤੋ ਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ ਪਾਪਕਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧੨੭);
ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਾਮੋਯੇਵ ਨਾਮ. ਅਞ੍ਞਾਨਿਪਿ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣੇ, ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨੇ, ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇ, ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਓਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਚ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਕਮ੍ਪਨਂ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮੋ ਨਾਮ.
ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਨ ਪਸਾਦੇ ਘਟ੍ਟਿਤੇ ‘ਤ੍ਵਂ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਹੋਹਿ…ਪੇ… ਤ੍ਵਂ ਜਵਨਂ ਨਾਮ ਹੋਹੀ’ਤਿ ਕੋਚਿ ਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਕਾਰੇਤਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਏਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਘਟ੍ਟਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਆਵਟ੍ਟੇਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਜਵਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭਵਤੀਤਿ ਅਯਂ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ ਨਾਮ. ਅਯਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.
ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਤਿਹੇਤੁਕਕੁਸਲੇਨਾਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਹਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਹਿਪਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਤਂਸਦਿਸਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਆਦਿਨ੍ਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਦ੍ਵਯੇ ਪਨ ਪਠਮਂ ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ’ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ’ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾ.
ਏਵਮ੍ਪਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਸਟ੍ਠਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸੋਲ਼ਸ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਞ੍ਚਉਚ੍ਛੁਨਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤੋਪਮਂ ਨਾਮ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਉਚ੍ਛੁਪੀਲ਼ਨਸਮਯੇ ਕਿਰ ਏਕਸ੍ਮਾ ਗਾਮਾ ਏਕਾਦਸ ਯਨ੍ਤਵਾਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਉਚ੍ਛੁਵਾਟਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਪਕ੍ਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਛੁਸਾਮਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘ਯਨ੍ਤਵਾਹਾ ਮਯ’ਨ੍ਤਿ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਸੋ ‘ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਯੇਵ ਪਰਿਯੇਸਾਮੀ’ਤਿ ਉਚ੍ਛੁਸਾਲਂ ਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਨਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘ਮਯਂ ਏਕਾਦਸ ਜਨਾ, ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਏਕਂ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਵੇਤਨੇਨ ਗਣ੍ਹਥਾ’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਉਚ੍ਛੁਸਾਮਿਕੋ ‘ਅਹਮੇਵ ਸਹਾਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਉਚ੍ਛੂਨਂ ਸਾਲਂ ਪੂਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਸਹਾਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਫਾਣਿਤਪਾਚਕੇਨ ਉਚ੍ਛੁਰਸੇ ਪਕ੍ਕੇ, ਗੁਲ਼ਬਨ੍ਧਕੇਨ ਬਦ੍ਧੇ, ਉਚ੍ਛੁਸਾਮਿਕੇਨ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾ ਭਾਗੇਸੁ ਦਿਨ੍ਨੇਸੁ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗਂ ਆਦਾਯ ਉਚ੍ਛੁਸਾਲਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਅਪਰਾਸੁਪਿ ਚਤੂਸੁ ਸਾਲਾਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ.
ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਯਨ੍ਤਸਾਲਾ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਪਸਾਦਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਞ੍ਚ ਉਚ੍ਛੁਵਾਟਾ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਏਕਾਦਸ ਵਿਚਰਣਕਯਨ੍ਤਵਾਹਾ ਵਿਯ ਏਕਾਦਸ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਞ੍ਚ ਉਚ੍ਛੁਸਾਲਾਸਾਮਿਨੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ. ਪਠਮਕਸਾਲਾਯਂ ਸਾਮਿਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਏਕਤੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਤਕਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਗਗ੍ਗਹਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਂ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਕਸਕਕਿਚ੍ਚਕਰਣਕਾਲੋ. ਸਾਲਾਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਾਲਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਅਕਰਣਂ. ਦੁਤਿਯ ਤਤਿਯ ਚਤੁਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਮਸਾਲਾਯ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਤਕਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਗਗ੍ਗਹਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਏਕਾਦਸਨ੍ਨਂ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਕਸਕਕਿਚ੍ਚਕਰਣਕਾਲੋ. ਸਾਲਾਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਸਾਲਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਅਕਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਤਿਹੇਤੁਕਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵਾਰੋ ਕਥਿਤੋ. ਯਾ ਪਨ ਤੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਤਾ.
ਇਦਾਨਿ ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਾਰੋ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਹੇਤੁਕੇਨ ਹਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਤਂਸਦਿਸੇਨੇਵ ਦੁਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਆਪਾਥਮਾਗਤੇ ਤਯੋ ਮੋਘਵਾਰਾ. ਦੁਹੇਤੁਕਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਤਂਸਦਿਸਮੇਵ ਮੂਲਭਵਙ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਤਂਸਦਿਸਮੇਵ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ. ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਜਵਨਾਨਂ ਅਵਸਾਨੇ ਤਾਦਿਸਾਨੇਵ ਦ੍ਵੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠ ਅਟ੍ਠ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠ, ਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬੋਪਮਪਞ੍ਚਨਿਯਾਮਕਥਾ ਪਾਕਤਿਕਾ ਏਵ. ਦੁਹੇਤੁਕਸੇਸਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਯਸਦਿਸਵਿਪਾਕੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਨ੍ਤਵਾਹੋਪਮਾਯ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤ ਯਨ੍ਤਵਾਹਾ. ਤੇਹਿ ਤਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤੇ ਨਾਮ ਸਜ੍ਜਿਤੇ ਸਾਲਾਸਾਮਿਕਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਾਰੋ ਕਥਿਤੋ.
ਇਦਾਨਿ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਥਾ ਹੋਤਿ – ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਦੁਹੇਤੁਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਕਮ੍ਮਸਦਿਸਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਦੁਹੇਤੁਕਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਅਹੇਤੁਕਾ. ਤਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਆਪਾਥਮਾਗਤੇ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਤਯੋ ਮੋਘਵਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਨ ਦੁਹੇਤੁਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਜਵਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਂ ‘ਮੂਲਭਵਙ੍ਗਂ’‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਮੇਵਾਤਿ ਤੇਸੁ ਏਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਣਨੂਪਗਾਨਿ ਤੀਣੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਪਨ ਸਨ੍ਤੀਰਣਮ੍ਪਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਮੇਵ. ਤੇਸੁ ਏਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਵੀਸਤਿ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਅਟ੍ਠ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ‘ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕਂ’ ਨਾਮ. ਇਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਨ ਗਹਿਤਂ.
ਚਤੂਸੁ ਪਨ ਅਪਾਯੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤੇ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਯਦਾ ਹਿ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰੋ ਨਿਰਯੇ ਪਦੁਮਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਕਣ੍ਣਿਕਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਸਿ, ਤਦਾ ਤੇਸਂ ਥੇਰਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਨ੍ਤਾਨਂ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਚਨ੍ਦਨਵਨੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਗਤਸ੍ਸ ਚੀਵਰਗਨ੍ਧਘਾਯਨਕਾਲੇ ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਨਿਰਯਗ੍ਗਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤੁਂ ਦੇਵਂ ਵਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਨੀਯਦਾਨਕਾਲੇ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਵਾਤਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਕਾਲੇ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ, ਏਕਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ, ਦ੍ਵੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਾਨੀਤਿ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕਂ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਨਾਗਸੁਪਣ੍ਣਵੇਮਾਨਿਕਪੇਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤਿ. ਪਵਤ੍ਤੇ ਕੁਸਲਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਮਙ੍ਗਲਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਨਂ. ਅਯਂ ਤਾਵ ‘ਇਟ੍ਠਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ’ ਕੁਸਲਜਵਨਵਸੇਨ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋ.
‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਪਨ ਚਤੂਸੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਜਵਿਤੇਸੁ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਚਤੂਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਲੋਭਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਜਵਿਤੇਸੁ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਪਨ ‘ਜਵਨੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਯਮੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਕੁਸਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਇਦਂ ਪਨ ਜਵਨਂ ਕੁਸਲਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਅਕੁਸਲਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਕੋ ਨਿਯਾਮੇਤੀਤਿ? ਆਵਜ੍ਜਨਞ੍ਚੇਵ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਞ੍ਚ. ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਹਿ ਯੋਨਿਸੋ ਆਵਟ੍ਟਿਤੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨੇਨ ਯੋਨਿਸੋ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤੇ ਜਵਨਂ ਅਕੁਸਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ. ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਅਯੋਨਿਸੋ ਆਵਟ੍ਟਿਤੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨੇਨ ਅਯੋਨਿਸੋ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤੇ ਜਵਨਂ ਕੁਸਲਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿਪਿ ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ. ਉਭਯੇਨ ਪਨ ਯੋਨਿਸੋ ਆਵਟ੍ਟਿਤੇ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤੇ ਚ ਜਵਨਂ ਕੁਸਲਂ ਹੋਤਿ, ਅਯੋਨਿਸੋ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਪਨ ਕਙ੍ਖਤੋ ਉਦ੍ਧਤਸ੍ਸ ਚ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਿਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਮਿਂ ਕਙ੍ਖਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਉਦ੍ਧਤੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਮਾ ਵਾ, ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਸੋਮਨਸ੍ਸਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ‘ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤ’ਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਤ੍ਥਦੀਪਨੋ ਮਹਾਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਵਾਦੋ ਨਾਮ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਜਵਨੇ ਜਵਿਤੇ ਪਞ੍ਚ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸ੍ਮਿਂ ਜਵਨੇ ਜਵਿਤੇ ਛ ਗਵੇਸਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ.
ਅਥ ਯਦਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤੇ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਮਾਦੇਨ ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ‘ਪਣੀਤਧਮ੍ਮੋ ਮੇ ਨਟ੍ਠੋ’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਸੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਾ ਕਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ? ‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਞ੍ਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ’ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਂ. ਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭ ਜਵਨੇ ਜਵਿਤੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ? ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾ ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਿਮਸ੍ਸਾ ਆਵਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ? ‘ਭਵਙ੍ਗਾਵਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਿਯ ਨਤ੍ਥਸ੍ਸਾ ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਚ੍ਚ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਏਤਾਨਿ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚ ਚਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਚ ਸਮੁਦਾਚਾਰਤ੍ਤਾ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੁ, ਅਯਂ ਕਥਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ? ‘ਯਥਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ, ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਾਨਿ ਫਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਏਵਂ ਅਸਨ੍ਤੇਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨੇ, ਨਿਨ੍ਨਚਿਣ੍ਣਸਮੁਦਾਚਾਰਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵਿਨਾ ਹਿ ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਨ ਵਿਨਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ‘ਅਥ ਕਿਮਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਰਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਯਦੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਆਪਾਥਮਾਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਏਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਏਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਕਟਭਾਵਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਨਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ –
ਸੁਤ੍ਤਂ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਚ, ਗਾਮਿਲ੍ਲੋ ਅਮ੍ਬੋ ਕੋਲਿਯਕੇਨ ਚ;
ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਚ, ਵਿਸਯਗ੍ਗਾਹੋ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਮਤ੍ਥਸੋਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ‘ਸੁਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ, ਏਕੋ ਪਨ੍ਥਮਕ੍ਕਟਕੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਠਮਦਿਸਾਯ ਪਸਾਰਿਤਸੁਤ੍ਤੇ ਪਾਣਕੇਨ ਵਾ ਪਟਙ੍ਗੇਨ ਵਾ ਮਕ੍ਖਿਕਾਯ ਵਾ ਪਹਟੇ ਨਿਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚਲਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਯੂਸਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਦੁਤਿਯਦਿਸਾਦੀਸੁ ਪਹਟਕਾਲੇਪਿ ਏਵਮੇਵ ਕਰੋਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਪਸਾਰਿਤਸੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚਪਸਾਦਾ. ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਪਨ੍ਨਮਕ੍ਕਟਕੋ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਪਾਣਕਾਦੀਹਿ ਸੁਤ੍ਤਘਟ੍ਟਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਘਟ੍ਟਿਤਕਾਲੋ. ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਪਨ੍ਨਮਕ੍ਕਟਕਸ੍ਸ ਚਲਨਂ ਵਿਯ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਨਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਟ੍ਟਿਤਕਾਲੋ. ਸੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਗਮਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਸੀਸੇ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਯੂਸਪਿਵਨਂ ਵਿਯ ਜਵਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਜਵਿਤਕਾਲੋ. ਪੁਨਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਪਜ੍ਜਨਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਂ.
ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਂ ਕਿਂ ਦੀਪੇਤਿ? ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਸਾਦੇ ਘਟ੍ਟਿਤੇ ਪਸਾਦਵਤ੍ਥੁਕਚਿਤ੍ਤਤੋ ਹਦਯਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਚਿਤ੍ਤਂ ਪਠਮਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਕੇਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿਪਿ.
‘ਦੋਵਾਰਿਕੋ’ਤਿ, ਏਕੋ ਰਾਜਾ ਸਯਨਗਤੋ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚਾਰਕੋ ਪਾਦੇ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਬਧਿਰਦੋਵਾਰਿਕੋ ਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤੋ. ਤਯੋ ਪਟਿਹਾਰਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਠਿਤਾ. ਅਥੇਕੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸੀ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਆਕੋਟੇਸਿ. ਬਧਿਰਦੋਵਾਰਿਕੋ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸੁਣਾਤਿ. ਪਾਦਪਰਿਮਜ੍ਜਕੋ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ. ਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਿ. ਪਠਮਪਟਿਹਾਰੋ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ, ਦੁਤਿਯੋ ਤਤਿਯਸ੍ਸ, ਤਤਿਯੋ ਰਞ੍ਞੋ. ਰਾਜਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਰਾਜਾ ਵਿਯ ਜਵਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪਾਦਪਰਿਮਜ੍ਜਕੋ ਵਿਯ ਆਵਜ੍ਜਨਂ. ਬਧਿਰਦੋਵਾਰਿਕੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਯੋ ਪਟਿਹਾਰਾ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਵਾਸਿਨੋ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਾਕੋਟਨਂ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਨਂ. ਪਾਦਪਰਿਮਜ੍ਜਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਯ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਟ੍ਟਿਤਕਾਲੋ. ਤੇਨ ਦਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾਯ ਬਧਿਰਦੋਵਾਰਿਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਕਾਲੋ. ਪਠਮਪਟਿਹਾਰੇਨ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗਹਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਕਾਲੋ. ਪਠਮੇਨ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਾਲੋ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਕਾਲੋ. ਤਤਿਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਦਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨੇਨ ਜਵਨਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਦਿਤਕਾਲੋ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੋਗਕਾਲੋ ਵਿਯ ਜਵਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਾਨੁਭਵਨਕਾਲੋ.
ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਂ ਕਿਂ ਦੀਪੇਤਿ? ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਮਤ੍ਤਨਮੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗਾਵਟ੍ਟਨਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਨ੍ਤੀਰਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨਮਤ੍ਤਾਨੇਵ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਜਵਨਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭੋਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
‘ਗਾਮਿਲ੍ਲੋ’ਤਿ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਗਾਮਦਾਰਕਾ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਪਂਸੁਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਕਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਕਹਾਪਣੋ ਪਟਿਹਞ੍ਞਿ. ਸੋ ‘ਮਯ੍ਹਂ ਹਤ੍ਥੇ ਪਟਿਹਤਂ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਥੇਕੋ ‘ਪਣ੍ਡਰਂ ਏਤ’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਪਰੋ ਸਹ ਪਂਸੁਨਾ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਅਞ੍ਞੋ ‘ਪੁਥੁਲਂ ਚਤੁਰਸ੍ਸਂ ਏਤ’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਪਰੋ ‘ਕਹਾਪਣੋ ਏਸੋ’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਕਮ੍ਮੇ ਉਪਨੇਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਦਾਰਕਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਵੀਥਿਯਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਾਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇ ਪਟਿਹਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਘਟ੍ਟਿਤਕਾਲੋ. ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਵਟ੍ਟਿਤਕਾਲੋ. ‘ਪਣ੍ਡਰਂ ਏਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸਾਧਿਤਕਾਲੋ. ਸਹ ਪਂਸੁਨਾ ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਗਹਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਕਾਲੋ. ‘ਪੁਥੁਲਂ ਚਤੁਰਸ੍ਸਂ ਏਤ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਾਲੋ. ‘ਏਸੋ ਕਹਾਪਣੋ’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਕਾਲੋ. ਮਾਤਰਾ ਕਮ੍ਮੇ ਉਪਨੀਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਜਵਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਾਨੁਭਵਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਂ ਕਿਂ ਦੀਪੇਤਿ? ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਭਵਙ੍ਗਂ ਆਵਟ੍ਟੇਤਿ, ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਵਿਪਾਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਸਨ੍ਤੀਰੇਤਿ, ਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਤਿ, ਜਵਨਂ ਅਦਿਸ੍ਵਾਵ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭੋਤਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.
‘ਅਮ੍ਬੋ ਕੋਲਿਯਕੇਨ ਚਾ’ਤਿ, ਇਦਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਮ੍ਬੋਪਮਞ੍ਚ ਉਚ੍ਛੁਸਾਲਾਸਾਮਿਕੋਪਮਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਚਾ’ਤਿ, ਉਭੋਪਿ ਕਿਰ ਤੇ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਸਾਲਾਯਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਆਹ – ‘ਭੋ ਅਨ੍ਧਕ, ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਇਧ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨੋ ਵਿਚਰਸਿ, ਅਸੁਕੋ ਪਦੇਸੋ ਸੁਭਿਕ੍ਖੋ ਬਹ੍ਵਨ੍ਨਪਾਨੋ, ਕਿਂ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਿਤੁਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ? ‘ਮਯ੍ਹਂ ਤਾਵ ਤਯਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਂ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਿਤੁਂ ਕਿਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀ’ਤਿ? ‘ਮਯ੍ਹਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਪਾਦਾ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ. ‘ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ. ‘ਯਦਿ ਏਵਂ, ਤਵ ਪਾਦਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਮਮ ਚਕ੍ਖੂਨੀ’ਤਿ ਉਭੋਪਿ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਂ ਖਨ੍ਧਂ ਆਰੋਪੇਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਵਾਮਹਤ੍ਥੇਨਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥੇਨ ‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਮੂਲਂ ਆਵਰਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਸਾਣੋ, ਵਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਗਣ੍ਹ, ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਮੁਞ੍ਚ ਵਾਮਂ ਗਣ੍ਹਾ’ਤਿ ਮਗ੍ਗਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ. ਏਵਂ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਾਦਾ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੂਨੀਤਿ ਉਭੋਪਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਿਂਸੁ.
ਤਤ੍ਥ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਰੂਪਕਾਯੋ, ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਵਿਯ ਅਰੂਪਕਾਯੋ. ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਨਾ ਵਿਨਾ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਸ੍ਸ ਦਿਸਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਗਮਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਰੂਪੇਨ ਵਿਨਾ ਆਦਾਨਗਹਣਚੋਪਨਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾ. ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੇਨ ਵਿਨਾ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਦਿਸਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਗਮਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਰੂਪਂ, ਵਿਨਾ ਅਰੂਪਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਯੋਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਾਵੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਵਸੇਨ ਕਥਿਤੋ.
‘ਵਿਸਯਗ੍ਗਾਹੋ’ ਚਾਤਿ, ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਵਿਸਯਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੋਤਾਦੀਨਿ ਸਦ੍ਦਾਦਿਵਿਸਯੇ.
‘ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਮਤ੍ਥਸੋ’ਤਿ, ‘ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ’ ਚ ‘ਅਤ੍ਥਤੋ’ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ, ਆਪਾਥਗਤਤ੍ਤਾ ਰੂਪਾਨਂ, ਆਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਤਸ੍ਸਾਪਿ ਚਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਜੀਵਤੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧਮ੍ਪਿ, ਪਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਸੇਮ੍ਹੇਨ ਵਾ ਰੁਹਿਰੇਨ ਵਾ ਪਲਿਬੁਦ੍ਧਮ੍ਪਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ ‘ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ’ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਸੋਤਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨੇਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਂ ਅਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਪਿ ਆਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇ ਅਸਤਿ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਅਨਾਵਟ੍ਟਿਤੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਆਵਟ੍ਟਿਤੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੬ ਥੋਕਂ ਵਿਸਦਿਸਂ).
ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸੋਤਸ੍ਸ, ਆਪਾਥਗਤਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਦਾਨਂ, ਆਕਾਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਆਕਾਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਆਕਾਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਲਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਤੇਨ. ਨ ਹਿ ਪਿਹਿਤਕਣ੍ਣਚ੍ਛਿਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ ਏਵਂ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ. ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਂ ਪਨ ਵਕ੍ਖਾਮ.
ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਘਾਨਸ੍ਸ, ਆਪਾਥਗਤਤ੍ਤਾ ਗਨ੍ਧਾਨਂ, ਵਾਯੋਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਵਾਯੋਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਘਾਨਬਿਲਂ ਵਾਯੁਮ੍ਹਿ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਜਿਵ੍ਹਾਯ, ਆਪਾਥਗਤਤ੍ਤਾ ਰਸਾਨਂ, ਆਪੋਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਆਪੋਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਜਿਵ੍ਹਾਤੇਮਨਂ ਆਪਂ ਲਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਵਿਨਾ ਤੇਨ. ਸੁਕ੍ਖਜਿਵ੍ਹਾਨਞ੍ਹਿ ਸੁਕ੍ਖਖਾਦਨੀਯੇ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਠਪਿਤੇਪਿ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵ.
ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ, ਆਪਾਥਗਤਤ੍ਤਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਂ, ਪਥਵਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਪਥਵਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਕਾਯਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯਂ ਪਥਵਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਲਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤੇਨ ਵਿਨਾ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਮਹਾਭੂਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਂ ਕਾਯਪਸਾਦਂ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਪਸਾਦਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ.
ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਮਨਸ੍ਸ, ਆਪਾਥਗਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਮਨੋ’ਤਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧਮ੍ਪਿ, ਆਵਜ੍ਜਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਮਨ੍ਦਥਾਮਗਤਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਮ੍ਪਿ, ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ‘ਆਪਾਥਗਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ. ‘ਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਲਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤੇਨ ਵਿਨਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਹੋ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਥਿਤੋ. ‘ਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕ’ਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਆਵਟ੍ਟਿਤੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ‘ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਮਤ੍ਥਸੋ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਣ੍ਣਨਾ.
‘ਅਤ੍ਥਤੋ’ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਸੋਤਂ ਸਵਨਤ੍ਥਂ, ਘਾਨਂ ਘਾਯਨਤ੍ਥਂ, ਜਿਵ੍ਹਾ ਸਾਯਨਤ੍ਥਾ, ਕਾਯੋ ਫੁਸਨਤ੍ਥੋ, ਮਨੋ ਵਿਜਾਨਨਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਅਸ੍ਸ. ਤਞ੍ਹਿ ਤੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਿਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਸੋਲ਼ਸਕਮਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਦਸਕਮਗ੍ਗੇਨ ਚੇਵ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕੇਨ ਚਾਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਮੋਰਵਾਪੀਵਾਸੀਮਹਾਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਦ੍ਵਾਦਸਕਮਗ੍ਗਕਥਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਕੇਤਪਞ੍ਹਉਸ੍ਸਦਕਿਤ੍ਤਨਹੇਤੁਕਿਤ੍ਤਨਾਨਿ ਪਾਕਤਿਕਾਨੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਸੁ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ, ਨੋ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ; ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਵ ਨੋ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕ’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਜਵਨੇਨ ਚੇਸ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਨ ਕਥੇਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਨ ਵੇਦਨਾਨਿਯਾਮਂ ਕਥੇਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸਕਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਦਸਕਮਗ੍ਗੋਪਿ, ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠਂ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤਿਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਤਾਦਿਸੇਨੇਵ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਆਪਾਥਗਤੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਯੋ ਮੋਘਵਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਨਿ, ਅਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਕਿਰਿਯਤੋ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤੇਰਸਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਜਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਹਮਾਨਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਤਿਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦੁਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਦ੍ਵੇਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਗਣਨੂਪਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਪਨ ਵੇਦਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲਤੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਅਕੁਸਲਤੋ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਕਿਰਿਯਤੋ ਚਤੁਨ੍ਨਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਜਵਿਤਾਵਸਾਨੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਤਿਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਦੁਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਂ, ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀਤਿ, ਤੀਣਿ ਗਣਨੂਪਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਟ੍ਠ. ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁਪਿ ਅਟ੍ਠ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਸਮਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਅਟ੍ਠ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ, ਦ੍ਵਾਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘ਮੂਲਭਵਙ੍ਗਤਾ’‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਤਾ’‘ਅਮ੍ਬੋਪਮਨਿਯਾਮਕਥਾ’ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤਿਹੇਤੁਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਤਿਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਹਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਨ੍ਤੋਪਮਾਪਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਕਤਿਕਾ ਏਵ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਾਰੋ ਕਥਿਤੋ. ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਾਰੋ ਪਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਤੋ.
ਇਦਾਨਿ ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਥਾ ਹੋਤਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਦੁਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਹਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਤਾਦਿਸੇਨੇਵ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਯੋ ਮੋਘਵਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੁਹੇਤੁਕਸ੍ਸ ਪਨ ਜਵਨਕਿਰਿਯਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਨਿ, ਅਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਜਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦੁਹੇਤੁਕਮੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ, ਇਦਞ੍ਚ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਗਣਨੂਪਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਪਨ ਕੁਸਲਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਅਕੁਸਲਤੋ ਚਤੁਨ੍ਨਨ੍ਤਿ, ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਜਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਦੁਹੇਤੁਕਮੇਵ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਗਣਨੂਪਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛ. ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁਪਿ ਛ ਛਾਤਿ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਸਮਤਿਂਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਛ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬੋਪਮਨਿਯਾਮਕਥਾ ਪਾਕਤਿਕਾ ਏਵ. ਯਨ੍ਤੋਪਮਾ ਇਧ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਦੁਹੇਤੁਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਦੁਹੇਤੁਕਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਹਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਾਰੋ ਕਥਿਤੋ.
ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵਾਰੋ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਕੁਸਲਤੋ ਚਤੂਹਿ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ, ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਗਹਿਤਾਯ, ਕਮ੍ਮਸਦਿਸਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਟ੍ਠੇਪਿ ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਮਸ੍ਸ ਹਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਾਦੇ ਪਿਣ੍ਡਜਵਨਂ ਜਵਤਿ. ਸੇਸਾ ਇਦਂ ਪਨ ਜਵਨਂ ਕੁਸਲਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਅਕੁਸਲਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਕੋ ਨਿਯਾਮੇਤੀਤਿਆਦਿਕਥਾ ਸਬ੍ਬਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਮੋਰਵਾਪੀਵਾਸੀਮਹਾਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਦ੍ਵਾਦਸਕਮਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਸਕਮਗ੍ਗੇਨ ਚੇਵ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕੇਨ ਚ.
ਇਦਾਨਿ ਮਹਾਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਦਸਕਮਗ੍ਗਕਥਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਕੇਤਪਞ੍ਹਉਸ੍ਸਦਕਿਤ੍ਤਨਾਨਿ ਪਾਕਤਿਕਾਨੇਵ. ਹੇਤੁਕਿਤ੍ਤਨੇ ਪਨ ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮਂ ਤਿਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਦੁਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਦੇਤਿ. ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮਂ ਤਿਹੇਤੁਕਮੇਵ ਨ ਦੇਤਿ, ਇਤਰਂ ਦੇਤਿ. ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਤਿਹੇਤੁਕਾਵ ਹੋਤਿ; ਦੁਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਦੁਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਦੁਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਿਹੇਤੁਕਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਵ ਦੇਤਿ, ਨੋ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਵ ਦੇਤਿ, ਨੋ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ. ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵੇਦਨਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਜਵਨਂ ਪਿਣ੍ਡਜਵਨਮੇਵ ਜਵਤਿ. ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਕਥਾ – ਏਕੋ ਪਠਮਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਆਯੂਹਤਿ, ਪਠਮਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਯਂ ਕਮ੍ਮਸਦਿਸਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ. ਤਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਆਪਾਥਗਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਯੋ ਮੋਘਵਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਰਸਨ੍ਨਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਜਵਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਜਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਠਮਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ‘ਮੂਲਭਵਙ੍ਗਂ’ ‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ, ਇਦਞ੍ਚ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਗਣਨੂਪਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ’ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਜਵਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਜਵਿਤਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਤਿਹੇਤੁਕਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ‘ਆਗਨ੍ਤੁਕਭਵਙ੍ਗਂ’‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਾਮਾਨਿ ਲਭਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਇਦਞ੍ਚ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਗਣਨੂਪਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਕਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਪਞ੍ਚਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਮਤਿਂਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਛ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬੋਪਮਨਿਯਾਮਕਥਾ ਪਾਕਤਿਕਾਯੇਵ.
ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇਪਿ ਏਤ੍ਤਕਾਨੇਵ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਤੂਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਆਯੂਹਿਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਪਠਮਂ ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਛਾ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵੇਦਨਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਅਮ੍ਬੋਪਮਨਿਯਾਮਕਥਾ ਪਾਕਤਿਕਾ ਏਵ. ਯਨ੍ਤੋਪਮਾ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ‘ਕੁਸਲਤੋ ਪਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ’ਤਿ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕਂ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਮਹਾਧਮ੍ਮਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇ ਦਸਕਮਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਹੇਤੁਕਟ੍ਠਕੇਨਾਤਿ.
ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਥੇਰਾਨਂ ਕਤਰਸ੍ਸ ਵਾਦੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ? ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਕਂਸੇਨ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਨ ਵਾਦੇਸੁ ਯੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਠਮਵਾਦਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਭੇਦਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਲਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਵਿਪਾਕਂ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਸ੍ਸ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਵਿਪਾਕਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਿਪਿ ਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਿ ਪਹਾਯ, ਕੁਸਲਜਵਨੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਚ ਵੇਦਨਂ ਨਿਯਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸਕਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਂ ਇਤਰੇਸੁ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਞ੍ਚ, ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਨਯੋ – ਯਦਾ ਹਿ ਕੁਸਲਜਵਨਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਅਕੁਸਲਂ ਜਵਤਿ, ਤਦਾ ਕੁਸਲਾਵਸਾਨੇ ਆਚਿਣ੍ਣਸਦਿਸਮੇਵ, ਅਕੁਸਲਾਵਸਾਨੇ ਸਹੇਤੁਕਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਅਕੁਸਲਮੇਵ ਤਦਾ ਅਹੇਤੁਕਂ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਪਠਮਵਾਦੇ ਯੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਦੁਤਿਯਵਾਦੇ ਪਨ ਕੁਸਲਤੋ ਸਸਙ੍ਖਾਰਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਧਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਜਵਨੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨਿਯਾਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹੋ ਪਿਣ੍ਡਜਵਨਵਸੇਨੇਵ ਦ੍ਵਾਦਸਕਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਤਿਹੇਤੁਕਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਿਹੇਤੁਕਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਹੇਤੁਕਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਦੁਹੇਤੁਕਂ, ਅਹੇਤੁਕਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਅਹੇਤੁਕਂ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਦੁਤਿਯਵਾਦੇ ਯੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਤਤਿਯਵਾਦੇਪਿ ਕੁਸਲਤੋਵ ਅਸਙ੍ਖਾਰਸਸਙ੍ਖਾਰਵਿਧਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ‘ਤਿਹੇਤੁਕਕਮ੍ਮਂ ਤਿਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਦੁਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਦੇਤੀ’ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਦੁਹੇਤੁਕੇਨਪਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਹੇਤੁਸਦਿਸਮੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਤਂ ਪੁਰਿਮਾਯ ਹੇਤੁਕਿਤ੍ਤਨਲਦ੍ਧਿਯਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਕੇਵਲਂ ਦਸਕਮਗ੍ਗਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਪਨ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਏਵਂ ਤਤਿਯਵਾਦੇਪਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਜਨਕਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਥਾ. ‘ਸਹੇਤੁਕਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਅਹੇਤੁਕਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੩.੧.੧੦੨) ਵਚਨਤੋ ਪਨ ਨਾਨਾਕਮ੍ਮੇਨ ਅਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸਾਪਿ ਸਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਧਾਨਂ ਮਹਾਪਕਰਣੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.
ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਕਥਾ
੪੯੯. ਇਦਾਨਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾਦਿਵਿਪਾਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਸਲੇਨ ਸਦਿਸਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ, ਅਸਦਿਸਮ੍ਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤਂ ਕੁਸਲਾਨੁਗਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਜਿਤਂ. ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਂ ਪਨ ਯਥਾ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਪਬ੍ਬਤਾਦੀਨਂ ਛਾਯਾ ਹਤ੍ਥਿਆਦਿਸਦਿਸਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਸਲਸਦਿਸਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਕੁਸਲਾਨੁਗਤਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਜਿਤਂ. ਕਾਮਾਵਚਰਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਯਦਾ ਕਦਾਚਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ, ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਂ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤੀਤਿਪਿ ਕੁਸਲਾਨੁਗਤਿਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਜਿਤਂ. ਸੇਸਂ ਕੁਸਲੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਪਟਿਪਦਾਦਿਭੇਦੋ ਚ ਹੀਨਪਣੀਤਮਜ੍ਝਿਮਭਾਵੋ ਚ ਏਤੇਸੁ ਝਾਨਾਗਮਨਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨੀਯਤ੍ਤਾ ਨਿਰਧਿਪਤਿਕਾਨੇਵ ਏਤਾਨੀਤਿ.
ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਕਥਾ
੫੦੫. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਨੁਗਤਿਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਜਿਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਂ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਂ ਆਚਿਨਾਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਪਚਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਪਨ ਤੇਨ ਆਚਿਤਮ੍ਪਿ ਅਪਚਿਨਾਤਿ, ਸਯਮ੍ਪਿ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨ ਆਚਿਨਾਤਿ, ਤੇਨੇਤ੍ਥ ‘ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਪਚਿਤਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਕਤਤ੍ਤਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੁਞ੍ਞਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ‘ਮਗ੍ਗੋ’ ਤਾਵ ‘ਆਗਮਨਤੋ ਸਗੁਣਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਤੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤੀ’ਤਿ, ਇਦਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕੁਸਲਾਧਿਕਾਰੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਗੁਣਤੋਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋਪਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ ਹੇਸਾ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਥਾ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਗੁਣਤੋ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਾ ਨਾਮਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਆਗਮਨਤੋਵ ਲਭਤਿ. ਆਗਮਨਮੇਵ ਹਿ ਧੁਰਂ. ਤਂ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਮਨਂ ਧੁਰਂ, ਫਲਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਂ ਧੁਰਨ੍ਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਤੇਸੁ ਇਦਂ ਫਲਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਮਗ੍ਗਾਗਮਨਂ ਧੁਰਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੋ ਪਨੇਸ ਮਗ੍ਗੋ ਆਗਮਨਤੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਸਗੁਣਤੋ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ’‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਨਾਮਾਨਿ ਦੇਤਿ. ਕਥਂ? ਅਯਞ੍ਹਿ ਸੁਦ੍ਧਾਗਮਨਵਸੇਨੇਵ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਤਮਗ੍ਗੋ’ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਦਮਾਨੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ‘ਸੁਞ੍ਞਤਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ’ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਦਮਾਨੋ ‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ‘ਸੁਞ੍ਞਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗੋ’ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਦਮਾਨੋ ‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਤੀਣਿ ਨਾਮਾਨਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰੇ ਫਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਵੁਟ੍ਠਿਤਵੁਟ੍ਠਿਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਸੁਞ੍ਞਤਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਫਲਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਾਨੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਯੋ ਚਾਯਂ ਸੁਞ੍ਞਤਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸੁਦ੍ਧਾਗਮਨਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਮਗ੍ਗੋ’ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਦਮਾਨੋ ‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ’ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਦਮਾਨੋ ‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਸੁਞ੍ਞਤਮਗ੍ਗੋ’ ਸਯਂ ਆਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਦਦਮਾਨੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਤ’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਇਮਾਨਿਪਿ ਤੀਣਿ ਨਾਮਾਨਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰੇ ਫਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਪਰਭਾਗੇ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ. ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪਾਕਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਤਿਗੁਣਾਨਿ ਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਯਥਾ ਪਨ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਂ ਅਧਿਪਤਿਂ ਲਭਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਾਨਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਨਞ੍ਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਆਯੂਹਨਕਾਲੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਪਚ੍ਚਨਕਾਲੋ. ਤੇਨ ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਂ ਅਧਿਪਤਿਂ ਲਭਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਿ ਪਨ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੀਰਿਯੇ, ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ, ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਾਯ, ਅਪਣ੍ਣਕਂ ਅਵਿਰਦ੍ਧਂ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਂ ਅਧਿਪਤਿਂ ਲਭਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ.
ਯਥਾ ਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਿਨੋ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬੁਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਉਣ੍ਹਾਕਾਰੋ ਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਨ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗੋਮਯਪਰਿਭਣ੍ਡੇ ਕਤੇਪਿ ਉਣ੍ਹਾਕਾਰੋ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲੇ ਅਞ੍ਞੋ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਣੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਣੋ ਪਰਿਤ੍ਤਅਗ੍ਗਿਟ੍ਠਾਨੇ ਉਣ੍ਹਭਾਵਨਿਬ੍ਬੁਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਂ ਅਧਿਪਤਿਂ ਲਭਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇ ਪਨ ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ…ਪੇ… ਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਾਯ, ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਫਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਂ ਅਧਿਪਤਿਂ ਲਭਾਪੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ – ‘ਵਿਪਾਕੇ ਅਧਿਪਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ’ਨ੍ਤਿ.
੫੫੫. ਚਤੁਤ੍ਥਫਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨੋ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਿਤਞਾਣਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਾਤਾਵੀਨਂ ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਸਾਧਨੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰੇਪਿਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਤਾਵੀਨਨ੍ਤਿ ਆਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾਨਂ. ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ਅਞ੍ਞਾਤਿ ਆਜਾਨਨਾ, ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵ. ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਫਲਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਂ, ਫਲਮਗ੍ਗੇ ਚ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਇਦਂ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ – ਏਕਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਏਕਂ ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕਂ ਛ ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਕਂ ਏਕਂ ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਕਞ੍ਹਿ ‘ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ’ ਏਕਂ ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ. ਏਕਂ ‘ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ’ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਣਿ ਫਲਾਨਿ, ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗੇਤਿ ਛ ਠਾਨਾਨਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਕਂ ‘ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ’ ਏਕਂ ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਟ੍ਠ ਅਟ੍ਠ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ. ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਪਨ ਨਵ ਨਵ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਸਤ੍ਤਤਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮਗ੍ਗੇ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਫਲੇਪਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ. ਮਗ੍ਗੇ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਫਲੇਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਫਲਕ੍ਖਣੇਪਿ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗਭਾਵੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗੋ, ਫਲਂ ਪਨ ਮਗ੍ਗਂ ਉਪਾਦਾਯ ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ; ਫਲਙ੍ਗਂ ਫਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਮਗ੍ਗੇ ਬੁਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੋਤਿ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਫਲੇ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੋਤਿ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਮਗ੍ਗੇ ਆਰਮਣਵਿਰਮਣਵਸੇਨੇਵ ਆਰਤਿ ਵਿਰਤਿ. ਫਲੇ ਪਨ ਆਰਤਿਵਿਰਤਿਵਸੇਨਾਤਿ.
ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਥਾ
੫੫੬. ਇਤੋ ਪਰਾਨਿ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨਿ – ਪਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ, ਏਕਾ ਮਨੋਧਾਤੁ, ਏਕਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਇਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ – ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਤਾਦਿਸੇਹੇਵ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦਿਸਾਨਿ.
ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਾਨਿ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਨਿ ਇਮਾਨਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਚ ਇਟ੍ਠਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਇਮਾਨਿ ਅਨਿਟ੍ਠਅਨਿਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਸੁਖਸਹਗਤਂ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਧ ਦੁਕ੍ਖਸਹਗਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਏਕਾਦਸਵਿਧੇਨਾਪਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇ ਆਯੂਹਿਤੇ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਅਪਾਯੇਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ; ਦੁਤਿਯਵਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਅਨਿਟ੍ਠਅਨਿਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥਿਯਾ ਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਬਲਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਮਰਣਕਾਲੇ ਚੁਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਏਵ ਠਾਨੇਸੁ ਵਿਪਚ੍ਚਤੀਤਿ.
ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.