੨. ਰੂਪਧਾਤੁ

੯੯੩. ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਕਤਿ ਖਨ੍ਧਾ, ਕਤਿ ਆਯਤਨਾ, ਕਤਿ ਧਾਤੁਯੋ, ਕਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਕਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ…ਪੇ… ਕਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ?

ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਛ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਨਵ ਧਾਤੁਯੋ, ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਚੁਦ੍ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਸ੍ਸਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਞ੍ਞਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ.

੯੯੪. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ? ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਛ ਆਯਤਨਾਨਿ? ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ, ਰੂਪਾਯਤਨਂ, ਸੋਤਾਯਤਨਂ, ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ, ਮਨਾਯਤਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਛ ਆਯਤਨਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਨਵ ਧਾਤੁਯੋ? ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ, ਰੂਪਧਾਤੁ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਸੋਤਧਾਤੁ, ਸਦ੍ਦਧਾਤੁ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਮਨੋਧਾਤੁ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਨਵ ਧਾਤੁਯੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ? ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚੁਦ੍ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ? ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚੁਦ੍ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ? ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ? ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਅਦੋਸੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਅਮੋਹੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ? ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਹੇਤੁ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ? ਕੁਸਲਾਨਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਤੋ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤੇਸੁ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ? ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਸ੍ਸਾ? ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਮਨੋਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਸ੍ਸਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਚਤਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾ…ਪੇ… ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਮਨੋਧਾਤੁ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ’’.