੨. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਾਰੋ

੧. ਕਾਮਧਾਤੁ

੯੯੧. ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਕਤਿ ਖਨ੍ਧਾ, ਕਤਿ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਕਤਿ ਧਾਤੁਯੋ, ਕਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਕਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਕਤਿ ਹੇਤੂ, ਕਤਿ ਆਹਾਰਾ, ਕਤਿ ਫਸ੍ਸਾ, ਕਤਿ ਵੇਦਨਾ, ਕਤਿ ਸਞ੍ਞਾ, ਕਤਿ ਚੇਤਨਾ, ਕਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ?

ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ, ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਬਾਵੀਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਨਵ ਹੇਤੂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ, ਸਤ੍ਤ ਫਸ੍ਸਾ, ਸਤ੍ਤ ਵੇਦਨਾ, ਸਤ੍ਤ ਸਞ੍ਞਾ, ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਨਾ, ਸਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ.

੯੯੨. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ? ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ? ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ, ਰੂਪਾਯਤਨਂ, ਸੋਤਾਯਤਨਂ, ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ, ਘਾਨਾਯਤਨਂ, ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਂ, ਰਸਾਯਤਨਂ, ਕਾਯਾਯਤਨਂ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ, ਮਨਾਯਤਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ? ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ, ਰੂਪਧਾਤੁ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਸੋਤਧਾਤੁ, ਸਦ੍ਦਧਾਤੁ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਘਾਨਧਾਤੁ, ਗਨ੍ਧਧਾਤੁ, ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਜਿਵ੍ਹਾਧਾਤੁ, ਰਸਧਾਤੁ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਕਾਯਧਾਤੁ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਧਾਤੁ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਮਨੋਧਾਤੁ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ? ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਬਾਵੀਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ? ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਬਾਵੀਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਨਵ ਹੇਤੂ? ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ…ਪੇ… ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਨਵ ਹੇਤੂ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ? ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ, ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਹਾਰਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਫਸ੍ਸਾ? ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਮਨੋਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਫਸ੍ਸਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਵੇਦਨਾ? ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਮਨੋਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਤ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਵੇਦਨਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਸਞ੍ਞਾ? ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਮਨੋਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਞ੍ਞਾ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਸਞ੍ਞਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਨਾ? ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਮਨੋਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਨਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਮਨੋਧਾਤੁ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ’’.

੨. ਰੂਪਧਾਤੁ

੯੯੩. ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਕਤਿ ਖਨ੍ਧਾ, ਕਤਿ ਆਯਤਨਾ, ਕਤਿ ਧਾਤੁਯੋ, ਕਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਕਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ…ਪੇ… ਕਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ?

ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਛ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਨਵ ਧਾਤੁਯੋ, ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਚੁਦ੍ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਸ੍ਸਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਞ੍ਞਾ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ.

੯੯੪. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ? ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਛ ਆਯਤਨਾਨਿ? ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ, ਰੂਪਾਯਤਨਂ, ਸੋਤਾਯਤਨਂ, ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ, ਮਨਾਯਤਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਛ ਆਯਤਨਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਨਵ ਧਾਤੁਯੋ? ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ, ਰੂਪਧਾਤੁ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਸੋਤਧਾਤੁ, ਸਦ੍ਦਧਾਤੁ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਮਨੋਧਾਤੁ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਨਵ ਧਾਤੁਯੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ? ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚੁਦ੍ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ? ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚੁਦ੍ਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ? ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ? ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਅਦੋਸੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਅਮੋਹੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ? ਲੋਭੋ ਅਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਹੇਤੁ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ? ਕੁਸਲਾਨਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਤੋ ਕਿਰਿਯਾਬ੍ਯਾਕਤੇਸੁ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ? ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਸ੍ਸਾ? ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਮਨੋਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਸ੍ਸਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਚਤਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾ…ਪੇ… ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਮਨੋਧਾਤੁ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ’’.

੩. ਅਰੂਪਧਾਤੁ

੯੯੫. ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਕਤਿ ਖਨ੍ਧਾ…ਪੇ… ਕਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ?

ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ, ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ, ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਏਕਾਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ, ਏਕੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਏਕਾ ਵੇਦਨਾ, ਏਕਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਏਕਾ ਚੇਤਨਾ, ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.

੯੯੬. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ? ਮਨਾਯਤਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ? ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ? ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ, ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ, ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤੀਣਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਏਕਾਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ? ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਏਕਾਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ? ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ…ਪੇ… ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਅਟ੍ਠ ਹੇਤੂ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ? ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਏਕੋ ਫਸ੍ਸੋ? ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਏਕੋ ਫਸ੍ਸੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਏਕਾ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਏਕਾ ਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਏਕਾ ਚੇਤਨਾ…ਪੇ… ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ? ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ’’.

੪. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ

੯੯੭. ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਕਤਿ ਖਨ੍ਧਾ…ਪੇ… ਕਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ?

ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ, ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ, ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ, ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਦ੍ਵਾਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਛ ਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ, ਏਕੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਏਕਾ ਵੇਦਨਾ, ਏਕਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਏਕਾ ਚੇਤਨਾ, ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.

੯੯੮. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ? ਮਨਾਯਤਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੇ ਆਯਤਨਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ? ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ – ਇਮਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੇ ਧਾਤੁਯੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ? ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ, ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵਾਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ? ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ – ਇਮਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵਾਦਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਛ ਹੇਤੂ? ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ, ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ? ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਅਦੋਸੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ, ਅਮੋਹੋ ਕੁਸਲਹੇਤੁ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਕੁਸਲਹੇਤੂ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ? ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਤੋ ਅਲੋਭੋ, ਅਦੋਸੋ, ਅਮੋਹੋ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਹੇਤੂ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਛ ਹੇਤੂ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੇ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ? ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ – ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਤਯੋ ਆਹਾਰਾ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਏਕੋ ਫਸ੍ਸੋ? ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ – ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਏਕੋ ਫਸ੍ਸੋ’’.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਏਕਾ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਏਕਾ ਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਏਕਾ ਚੇਤਨਾ…ਪੇ… ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ? ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਏਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ’’.