੪. ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗੋ

(੩੯) ੭. ਲਕ੍ਖਣਕਥਾ

੪੦੦. ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਪਦੇਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪਦੇਸਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤਿਭਾਗਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਤਿਭਾਗਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਉਪਡ੍ਢਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਡ੍ਢਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤੋ ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤੋ ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਯਾਦਿਸੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੋ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਾ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਤਾਦਿਸੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੋ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਾ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੪੦੧. ਯਥਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਦੇਵਾ ਪਠਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੭; ਮ. ਨਿ. ੩.੨੦੫ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ], ਏਵਮੇਵਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਦੇਵਾ ਪਠਮਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਪੁਰਤੋ ਠਪੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਦੇਵਿ, ਹੋਹਿ! ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁ ਪੁਰਤੋ ਠਪੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਦੇਵਿ, ਹੋਹਿ! ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਉਦਕਸ੍ਸ ਧਾਰਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਾ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ – ਏਕਾ ਸੀਤਸ੍ਸ, ਏਕਾ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ – ਯੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਤੁ ਚ, ਏਵਮੇਵਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਉਦਕਸ੍ਸ ਧਾਰਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਾ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ – ਏਕਾ ਸੀਤਸ੍ਸ, ਏਕਾ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ – ਯੇਨ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਤੁ ਚਾਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾ ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸਮੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਅਭਿਮੁਖੋ ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੇਤਮ੍ਹਿ ਛਤ੍ਤੇ ਅਨੁਧਾਰਿਯਮਾਨੇ, ਸਬ੍ਬਾ ਚ ਦਿਸਾ ਵਿਲੋਕੇਤਿ, ਆਸਭਿਞ੍ਚ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ – ‘‘ਅਗ੍ਗੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਜੇਟ੍ਠੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਸੇਟ੍ਠੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਜਾਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤੋ ਸਮੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਅਭਿਮੁਖੋ ਸਤ੍ਤਪਦਵੀਤਿਹਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੇਤਮ੍ਹਿ ਛਤ੍ਤੇ ਅਨੁਧਾਰਿਯਮਾਨੇ, ਸਬ੍ਬਾ ਚ ਦਿਸਾ ਵਿਲੋਕੇਤਿ, ਆਸਭਿਞ੍ਚ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ – ‘‘ਅਗ੍ਗੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਜੇਟ੍ਠੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਸੇਟ੍ਠੋਹਮਸ੍ਮਿ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਜਾਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਆਲੋਕਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਓਭਾਸਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਆਲੋਕਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਓਭਾਸਸ੍ਸ ਮਹਤੋ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕਤਿਕਾਯੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਬ੍ਯਾਮਂ ਓਭਾਸਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕਤਿਕਾਯੋ ਸਮਨ੍ਤਾ ਬ੍ਯਾਮਂ ਓਭਾਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

ਯਥਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਤ੍ਤੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ…ਪੇ….

੪੦੨. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਾਨਿ, ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇਵ ਗਤਿਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਾ [ਨ ਅਞ੍ਞਾ (ਕ.)]! ਸਚੇ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ, ਰਾਜਾ ਹੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ, ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ, ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ, ਮਣਿਰਤਨਂ, ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ, ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ, ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇਵ ਸਤ੍ਤਮਂ. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸੂਰਾ ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ. ਸਚੇ ਖੋ ਪਨ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਅਰਹਂ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਵਿਵਟ੍ਟਚ੍ਛਦੋ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੦੦]. ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ.

ਲਕ੍ਖਣਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.