੯. ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੦. ਮੇਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਂ. ਭਾਵੇਤੁਕਾਮੇਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੁਖਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨਾਤਿ ਵਿਸਮਂ ਅਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾਭੁਜਨੇਨ ਸੁਖਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ.

ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਕਿਮਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮੇਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਦੋਸੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਦੋਸਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯਿਤਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੬੨) ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਇਧ ਅਧਿਵਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਸਾ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਦੋਸਪ੍ਪਧਾਨਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾਯ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾਖਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖਨ੍ਤਿਯਂ ਆਨਿਸਂਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਸਤ੍ਥਿਕਾਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਭਿਭੂਤੋ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨੇਨ. ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਓਕਾਸਾਲਾਭੇਨ. ਆਦੀਨਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਪਾਣਘਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਦਿਅਨਤ੍ਥਮੂਲਭਾਵਤੋ.

ਖਨ੍ਤੀ ਪਰਮਂ ਤਪੋਤਿ ਪਰਾਪਕਾਰਸਹਨਾਦਿਕਾ ਤਿਤਿਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਾ ਖਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ ਤਪੋ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਰਣਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਲਕ੍ਖਣਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮੂਲਭਾਵਤੋ. ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ ਬਲਾਨੀਕਨ੍ਤਿ ਪਰਮਂ ਮਙ੍ਗਲਭੂਤਾ ਖਨ੍ਤਿ ਏਵ ਬਲਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਖਨ੍ਤਿਬਲਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ. ਦੋਸਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਨੀਕਭੂਤੇਨ ਤੇਨੇਵ ਚ ਖਨ੍ਤਿਬਲੇਨ ਬਲਾਨੀਕਂ. ਖਨ੍ਤ੍ਯਾ ਭਿਯ੍ਯੋ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਨਤ੍ਥਪਟਿਬਾਹਨੋ, ਅਤ੍ਥਾਵਹੋ ਚ ਖਨ੍ਤਿਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਅਪਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ.

ਵਿਵੇਚਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤ੍ਥਾਯ. ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਂਯੋਜਨਤ੍ਥਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਾਵਨਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਦੋਸਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਾਯੇਵ ਦੋਸਾ ਪੁਗ੍ਗਲਦੋਸਾ. ਯੇਸੁ ਭਾਵਨਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਵਿਪਜ੍ਜਤੇਵ, ਤੇ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਠਮਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਰੁਪਸਂਹਰਣਨਯੇਨ ਵਿਨਾ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ.

ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੋ ਪਿਯੋ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਪ੍ਪਿਯੋ. ਸੋ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦੁਵਿਧੋ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਕਾਰਕੋ, ਅਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ, ਸੋ ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਕਾਰਕੋ, ਅਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ, ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਮੇ ਨਾਚਰੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੨੩੭), ‘‘ਅਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਮੇ ਅਮਨਾਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਚਰੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ, ਸੋ ਅਪ੍ਪਿਯੋ, ਅਨਨੁਕੂਲਵੁਤ੍ਤਿਕੋ ਅਨਿਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਿਙ੍ਗਵਿਸਭਾਗੇਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾਦਿਨਾ ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਵਿਸਦਿਸੇ. ਓਧਿਸੋਤਿ ਭਾਗਸੋ. ‘‘ਤਿਸ੍ਸ ਦਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਓਧਿਸਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਅਭਾਵੇਤਬ੍ਬਤਾਯ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਿਯਂ ਹਿ ਪਿਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਕਿਲਮਤੀਤਿ ਦੋਸੇਨ ਭਾਵਨਾਯ ਸਪਰਿਸ੍ਸਯਤਮਾਹ. ਅਪ੍ਪਿਯਤਾ ਹਿ ਪਿਯਭਾਵਸ੍ਸ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਾ, ਨ ਚ ਤਸ੍ਸ ਪਿਯਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਨੇਨ ਵਿਨਾ ਭਾਵਨਾ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕਂ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਕਿਲਮਤੀਤਿ ਰਾਗੇਨ ਭਾਵਨਾਯ ਸਪਰਿਸ੍ਸਯਤਮਾਹ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਸ੍ਸ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਪੇਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਤਾਹਿ ਮਜ੍ਝਸਭਾਵਂ ਨੇਵ ਪਿਯਂ ਨਾਪ੍ਪਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਰੁਟ੍ਠਾਨੇ ਪਿਯਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਕਿਲਮਤਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਸਮ੍ਭਾਵਨੀਯਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਤਾਨਂ ਅਭਾਵਾ. ਨ ਹਿ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੇ ਭਾਵਨੀਯਤਾ, ਮਨਾਪਤਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਪਿਯਗਰੁਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚ ਪਠਮਂ ਮੇਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ. ਕੋਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਰਭਾਵਾਨੁਪਨਯਨਤੋ.

ਤਮੇਵਾਤਿ ਵਿਸਭਾਗਲਿਙ੍ਗਮੇਵ. ਲਿਙ੍ਗਸਭਾਗੇਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਭਿਤ੍ਤਿਯੁਦ੍ਧਮਕਾਸੀਤਿ ਸੀਲਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਪਿਹਿਤਦ੍ਵਾਰੇ ਗਬ੍ਭੇ ਸਯਨਪੀਠੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਮੁਖੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰਾਗੇਨ ਅਨ੍ਧੀਕਤੋ ਭਰਿਯਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਦ੍ਵਾਰਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਭਿਤ੍ਤਿਂ ਪਹਰਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਾਮੁਖੇਨ ਰਾਗੋ ਵਞ੍ਚੇਤੀ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨੧), ‘‘ਅਨ੍ਧਤਮਂ ਤਦਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਰਾਗੋ ਸਹਤੇ ਨਰ’’ਨ੍ਤਿ ਚ.

ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭੂਤੇ ਧਰਮਾਨਤਾਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਵਿਯ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨੇ ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇ ਇਧ ਸਤ੍ਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਨ ਤਿਯਦ੍ਧਗਤੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਲਕਤੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਕਾਲਕਤੇ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ ਨ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ? ਮੇਤ੍ਤਾਬ੍ਯਾਪਾਰਸ੍ਸ ਅਯੋਗ੍ਯਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਮਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਰਹੋ. ਯਤ੍ਥ ਸਤਿ ਸਮ੍ਭਵੇ ਪਯੋਗਤੋ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰੋ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਮਾਨਸੋ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰੋ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਮੋਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਕਰੁਣਾਭਾਵਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਕਾਲਕਤੇ ਅਨਿਜ੍ਝਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਗੁਣਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਲਕਤਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਫਰਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਆਚਰਿਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮੇਤ੍ਤਂ ਆਰਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਗੁਣਾਵ ਮੇ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਗਵੇਸਾਹੀਤਿ ‘‘ਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤਂ ਆਰਭਸਿ, ਸੋ ਜੀਵਤਿ ਨ ਜੀਵਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤੋਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੪੧. ਅਤ੍ਤਨਿ ਭਾਵਨਾ ਨਾਮ ਸਕ੍ਖਿਭਾਵਤ੍ਥਾਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧਸੁਖਾਨੁਬਨ੍ਧਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਅਬ੍ਯਾਸੇਕਸੁਖਾਦਿ ਯਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤਾਯ ਆਹ ‘‘ਅਹਂ ਸੁਖਿਤੋ ਹੋਮੀ’’ਤਿ. ਸਰੀਰਸੁਖਂ ਨਾਮ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਂ, ਈਦਿਸਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨੋਕਾਸਂ ਚਿਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖੋਤਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਹੋਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਥਾ ਅਵੇਰੋਤਿਆਦੀਸੁ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਚ ਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵੇ ਸੁਖਸਞ੍ਞਾ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਤਾ ਵੇਰੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵੇਰਸਞ੍ਞਿਤਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਰਹਤੋ ਈਘਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਈਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ, ਅਨਵਜ੍ਜਕਾਯਿਕਸੁਖਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਵੇਰੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੋ ਅਨੀਘੋ ਸੁਖੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਾਮੀਤਿ ਏਵਂਭੂਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਮ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਮਿ, ਯਾਪੇਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਯਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਏਵਂ ਸਤਿ, ਯਦਿ ਅਤ੍ਤਨਿਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵਿਭਙ੍ਗਦੇਸਨਾਯ ਸਮਾਨਗਤਿਕਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.

ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਵਚਨਂ. ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਵਹਭਾਵਨਾਵਸੇਨ. ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਸੁਖਿਤੋ ਹੋਮੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ. ਸਕ੍ਖਿਭਾਵਵਸੇਨਾਤਿ ਅਹਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਖਕਾਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸੁ ਮਯਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਯ ਸੁਖੂਪਸਂਹਾਰੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਕ੍ਖਿਭਾਵੇ ਠਪਨਵਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਚੇਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਭਾਵਨਾ ਅਪ੍ਪਨਾਵਹਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਵਸੇਨ ਸਪਰਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਰੇ ਪਨ ਭਾਵਿਤਭਾਵਨਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸੀਮਸਮ੍ਭੇਦੋ ਹੋਤਿਯੇਵ.

ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਾ ਦਸਪਿ ਦਿਸਾ. ਅਨੁਪਰਿਗਮ੍ਮ ਚੇਤਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਯੇਸਨਵਸੇਨ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਨੇਵਜ੍ਝਗਾ ਪਿਯਤਰਮਤ੍ਤਨਾ ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਸਬ੍ਬੁਸ੍ਸਾਹੇਨ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਅਤਿਸਯੇਨ ਅਤ੍ਤਤੋ ਪਿਯਤਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਿਸਾਯ ਨੇਵ ਅਧਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਨ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਪਿਯੋ ਪੁਥੁ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰੇਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਤ੍ਤਤੋ ਪਿਯਤਰਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪੁਥੁ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾ ਪਿਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਅਤ੍ਤਕਾਮੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਸੁਖਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ, ਪਰਂ ਸਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਕੁਨ੍ਥਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਮ੍ਪਿ, ਨ ਹਿਂਸੇ ਨ ਹਨੇਯ੍ਯ, ਨ ਵਿਹੇਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਯਂ ਨਯੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਿਯਤਰਭਾਵਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸੁ ਕਰੁਣਾਯਨਂ ਵਦਤਾ ਭਗਵਤਾ ਸੁਖੇਸਿਤਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਕ੍ਖਿਭਾਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਨਯਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੪੨. ਸੁਖਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸੁਖੇਨ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ. ਯ੍ਵਾਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ. ਪਿਯੋਤਿ ਇਟ੍ਠੋ. ਮਨਾਪੋਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੋ. ਗਰੂਤਿ ਗੁਣਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਭਾਵਨੀਯੋਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ. ਆਚਰਿਯਮਤ੍ਤੋਤਿ ਸੀਲਾਦਿਨਾ ਆਚਰਿਯਪ੍ਪਮਾਣੋ. ਪਿਯਵਚਨਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੀਲਸੁਤਾਦੀਨੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਦ੍ਧਾਦਿਕੇ, ਧੁਤਧਮ੍ਮਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਾਦਿਕੇ ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਕਾਮਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਰਿਤਾਸੁਖਸਿਦ੍ਧਿਦੀਪਨੋਯਂ ਨਿਪਾਤੋ. ਤੇਨੇਤਂ ਦੀਪੇਤਿ – ਤਾਦਿਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਭਾਵਨਂ ਆਰਭਨ੍ਤੋ ਯੋਗੀ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਰੀ, ਸੁਖੇਨ ਚਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਭਾਵਨਾ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਤੇਨ ਪਨ ਯੋਗਿਨਾ ਤਾਵਤਾ ਸਨ੍ਤੋਸੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਨ੍ਤਿ ਮਰਿਯਾਦਾਪਨਯਨਂ, ਅਤ੍ਤਾ ਪਿਯੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਵੇਰੀਤਿ ਵਿਭਾਗਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਿਯਮਨਾਪਗਰੁਭਾਵਨੀਯਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਾਧਿਗਮਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ. ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕੇ ਮੇਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਗਰੁਟ੍ਠਾਨੀਯੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਮੇਤ੍ਤਾਮਨਸਿਕਾਰਂ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕੇ ਉਪਸਂਹਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਖੂਪਸਂਹਾਰਕਤਸ੍ਸ ਤਂ ਹੋਤਿ ਪਗੇਵ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਮੇਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਪਿਯਗਰੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤੁਂ ਸੁਕਰਭਾਵਤੋ. ‘‘ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕਤੋ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਾਵਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਗੁਣਮਨਸਿਕਾਰਾਧਿਗਮਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿਸ੍ਸ ਸੋਪਿ ਪਿਯਟ੍ਠਾਨੇ ਏਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲੇ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤੇਨ ਤਤ੍ਥ ਪਗੁਣਮਨਸਿਕਾਰਾਧਿਗਮੇਨ ਪਿਯਭਾਵਂ ਉਪਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲਂ ਭਾਵਨਾਯ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਪਿਯਭਾਵੂਪਸਂਹਾਰੇਨ ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲੇ ਮੇਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲੇ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਾਵਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਮੁਦੁਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪਿਯਗਰੁਟ੍ਠਾਨੀਯੋ, ਅਤਿਪ੍ਪਿਯੋ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ, ਵੇਰੀਤਿ ਚਤੂਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਪਿਯਗਰੁਟ੍ਠਾਨੀਯੇ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਰੂਪਸਂਹਾਰਤ੍ਥਂ ਮੁਦੁਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯੇ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਭਾਵਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਪਿਯਭਾਵਮਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਭਾਵਨਾ ਉਪਸਂਹਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਵਸੀਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਮੁਦੁਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਉਦਾਸਿਨਭਾਵਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਪਿਯਭਾਵਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਾ ਉਪਸਂਹਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਪੁਨ ਤਮ੍ਪਿ ਵਸੀਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਮੁਦੁਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਵੇਰਿਮ੍ਹਿ ਵੇਰੀਸਞ੍ਞਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੂਪਟ੍ਠਪਨਮੁਖੇਨ ਪਿਯਭਾਵਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੇਨ ਭਾਵਨਾ ਉਪਸਂਹਰਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਦਨਨ੍ਤਰੇ ਤਦਨਨ੍ਤਰੇ ਉਪਸਂਹਰਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਬਲੇਨ ਵਾ ਏਤਰਹਿ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨਤ੍ਥਕਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਮਹਾਪੁਰਿਸਜਾਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਮਹਾਪੁਰਿਸਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਚਿਰਕਾਲਪਰਿਚਯਸਮਿਦ੍ਧਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਉਲ਼ਾਰਜ੍ਝਾਸਯਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਦਿਸੋ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸਹੋ ਪਰਾਪਰਾਧਂ ਤਿਣਾਯਪਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਪਿ ਪਰੇ ਵੇਰੀਸਞ੍ਞਾਵ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਯੋਗਿਨਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

੨੪੩. ਪੁਰਿਮਪੁਗ੍ਗਲੇਸੂਤਿ ਪਿਯਾਦੀਸੁ ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਸੁ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ. ਮੇਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਟਿਘਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਮੇਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਘਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ ‘‘ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਸਤਿਯਾ ਅਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਟਿਘਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਤਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਂ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਯਥਾ ਪਟਿਘਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਘਂ ਵਿਨੋਦੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਮੇਵ ਹਿ ਇਧ ਪਟਿਘਵਿਨੋਦਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਤੀਤਿ ਨ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ.

ਅਨੁਸਾਰਤੋਤਿ ਅਨੁਗਮਨਤੋ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਘਟਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾਯਮਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਘਟਨਂ ਵਾਯਮਨਂ. ਇਮਿਨਾ ਇਦਾਨਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਨ ਆਕਾਰੇਨ.

ਉਭਤੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦਣ੍ਡੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਭਤੋਦਣ੍ਡਕਂ, ਤੇਨ. ਓਚਰਕਾ ਲਾਮਕਾਚਾਰਾ ਪਾਪਪੁਰਿਸਾ. ਤਤ੍ਰਾਪੀਤਿ ਤੇਸੁਪਿ ਅਙ੍ਗਮਙ੍ਗਾਨਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁਪਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਮਨੋਪਦੋਸੇਨ. ਨ ਸਾਸਨਕਰੋ. ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਹਿ ਸਾਸਨਂ. ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਤਤੋਪਿ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਹਿ ਇਦਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ ਚ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ, ਪਠਮਂ ਕੁਦ੍ਧਪੁਰਿਸਤੋਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨੇਨ. ਪਾਪਿਯੋਤਿ ਪਾਪਤਰੋ. ਸਾਰਮ੍ਭਾਦਿਕਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਕੋਧਸ੍ਸ ਸਾਵਜ੍ਜਤਂ ਞਤ੍ਵਾਪਿ ਕੁਜ੍ਝਨਤੋ ਸਚੇ ਕੋਧੇ ਅਨਵਜ੍ਜਸਞ੍ਞੀ ਕੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨ ਪਟਿਕੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਉਭਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਉਭਯੇਸਂ ਲੋਕਾਨਂ, ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਸਪਤ੍ਤਕਨ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਸਤ੍ਤੂਹਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾ. ਸਪਤ੍ਤਕਰਣਾਤਿ ਤੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਕੋਧਨਨ੍ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਨਸੀਲਂ. ਕੋਧਨਾਯਨ੍ਤਿ ਕੋਧਨੋ ਅਯਂ, ਅਯਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਕੋਧਪਰੇਤੋਤਿ ਕੋਧੇਨ ਅਨੁਗਤੋ, ਪਰਾਭਿਭੂਤੋ ਵਾ. ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣਵਾਪਿ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੋਪਿ ਮੁਖਵਿਕਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਰੂਪੋ ਏਵ ਹੋਤਿ ਏਤਰਹਿ, ਆਯਤਿਂ ਚਾਤਿ. ਕੋਧਾਭਿਭਵਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕਮਿਦਂ ਫਲਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਕੋਧਾਭਿਭੂਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਚੁਰਤ੍ਥੋਤਿ ਨ ਪਹੂਤਧਨੋ. ਨ ਭੋਗਵਾਤਿ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਵਤ੍ਥੁਰਹਿਤੋ. ਨ ਯਸਵਾਤਿ ਨ ਕਿਤ੍ਤਿਮਾ.

ਛਵਾਲਾਤਨ੍ਤਿ ਛਵਦਹਨਾਲਾਤਂ, ਚਿਤਕਾਯਂ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜਨੁਮ੍ਮੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਉਭਤੋਪਦਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਭੋਸੁ ਕੋਟੀਸੁ ਦਡ੍ਢਂ. ਮਜ੍ਝੇ ਗੂਥਗਤਨ੍ਤਿ ਵੇਮਜ੍ਝਟ੍ਠਾਨੇ ਸੁਨਖਸ੍ਸ ਵਾ ਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸ ਵਾ ਉਹਦੇਨ ਗੂਥੇਨ ਮਕ੍ਖਿਤਂ. ਕਟ੍ਠਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਾਰੁਕਿਚ੍ਚਂ. ਨੇਵ ਫਰਤਿ ਨ ਸਾਧੇਤਿ. ਤਥੂਪਮਾਹਨ੍ਤਿ ਤਥੂਪਮਂ ਤਾਦਿਸਂ ਅਹਂ. ਇਮਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੋ ਚ ਹੋਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਇਤਿਵੁ. ੯੨) ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਤ੍ਥਾ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮੇਸੁ ਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗਤਾਦਿਨਾ ਸੀਲਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਤਾਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸੋ ਦਾਨਿ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਵਦਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ.

੨੪੪. ਯੋ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦੀਸੁ ਯੋ ਯੋ ਸੁਚਰਿਤਧਮ੍ਮੋ. ਵੂਪਸਨ੍ਤੋਤਿ ਸਂਯਤੋ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕਿਲੇਸਮਲਵਿਗਮੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਕਿਲੇਸਦਾਹਾਭਾਵੇਨ ਵਾ ਉਪਸਨ੍ਤੋ, ਅਨਵਜ੍ਜਭਾਵੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ, ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਸ੍ਸੇਵ ਉਪਸਮੋ ਚਿਰਕਾਲਂ ਸਂਯਤਕਾਯਕਮ੍ਮਤਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.

ਤੇਤਿ ਵਚੀਮਨੋਸਮਾਚਾਰੇ.

ਸੋਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤਵਚੀਸਮਾਚਾਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਕੁਸਲੋਤਿ ਯਥਾ ਪਰੇਹਿ ਛਿਦ੍ਦਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਰਣੇ ਕੁਸਲੋ. ਸਖਿਲੋਤਿ ਅਧਿਵਾਸਨਖਨ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਖਿਲਭਾਵੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੁਖਸਮ੍ਭਾਸੋਤਿ ਪਿਯਕਥੋ. ਸਮ੍ਮੋਦਕੋਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਕਥਾਯ ਸਮ੍ਮੋਦਨਸੀਲੋ. ਉਤ੍ਤਾਨਮੁਖੋਤਿ ਵਿਕੁਣਿਤਮੁਖੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਵਿਕਸਿਤਮੁਖੋ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਸੀਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਮਾਗਤੋ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਪਠਮਂਯੇਵ ਆਭਾਸਨਸੀਲੋ. ਮਧੁਰੇਨ ਸਰੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਓਸਾਰੇਤਿ ਸਰਭਞ੍ਞਵਸੇਨ. ਸਰਭਾਣਂ ਪਨ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੇਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਚ ਅਬ੍ਯਾਕੁਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਥੇਤਿ.

ਸਬ੍ਬਜਨਸ੍ਸ ਪਾਕਟੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਓਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ. ਓਕਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿ ਸਦ੍ਧਾ. ਓਹਿਤਸੋਤੋਤਿ ਅਵਹਿਤਸੋਤੋ, ਸੁਸ੍ਸੁਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਿਂਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਵਾ ਹੁਤ੍ਵਾ.

‘‘ਏਕੋਪਿ ਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋ, ਏਵਰੂਪੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਿਰਯਤੋ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਕਾਲਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਰਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਮਹਾਨਿਰਯਸੋਲ਼ਸਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯਪਰਿਪੂਰਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਞ੍ਜੀਵਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਨਿਰਯਾ. ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵਾਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ਾਦਯੋ ਸੋਲ਼ਸ ਉਸ੍ਸਦਨਿਰਯਾ. ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਭਾਗਿਭਾਵਤੋ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਅਵਿਹੇਸਾਭੂਤਾ ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਕਾਮਤਾ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘੋ ਅਨੋਕਾਸੋਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਰੁਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਆਘਾਤੋ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤੀ’’ਤਿ.

ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਯੋ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ.

੨੪੫. ਯਂ ਵੇਰੀ ਦੁਕ੍ਖਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਕਾਯੋ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੇਰਿਨੋ. ਅਵਿਸਯੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਅਗੋਚਰੇ. ਸਚਿਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤੇ. ਮਹਾਨਤ੍ਥਕਰਨ੍ਤਿ ਇਧਲੋਕਤ੍ਥਪਰਲੋਕਤ੍ਥਪਰਮਤ੍ਥਾਨਂ ਵਿਰਾਧਨਵਸੇਨ ਮਹਤੋ ਵਿਪੁਲਸ੍ਸ, ਨਾਨਾਵਿਧਸ੍ਸ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਮੂਲਨਿਕਨ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਮੂਲਾਨਿ ਨਾਮ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਖਨ੍ਤਿਮੇਤ੍ਤਾਨੁਦ੍ਦਯਾ, ਤੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨਂ. ਕੋਧੋ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਵ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਦੀਨਿ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ. ਜਲ਼ੋਤਿ ਅਨ੍ਧਬਾਲੋ.

ਅਨਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੇਰਿਨਾ ਕਤਮਹਾਪਰਾਧਮਾਹ. ਯੋ ਸਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਤ੍ਵਂ ਸਯਮ੍ਪਿ. ਦੋਸੇਤੁਕਾਮੋਤਿ ਕੋਧਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੋ. ਯਦਿ ਕਰਿ ਯਦਿ ਅਕਾਸਿ. ਦੋਸੁਪ੍ਪਾਦੇਨਾਤਿ ਦੋਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਸ੍ਸ ਚ ਨਾਮਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਅਪਰਾਧਕਸ੍ਸ. ਨਾਮਾਤਿ ਅਸਮ੍ਭਾਵਨੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤੇਨ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਹਸਿ ਵਾ ਨ ਵਾ’’ਤਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ ਨ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਹਿਤਂ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਹਿਤਾਵਹਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਮਗ੍ਗਂ.

ਅਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਦੋਸੋ ਤਵ ਅਪ੍ਪਿਯਸ੍ਸ ਕਾਰਾਪਕੋ, ਸਤ੍ਤੁ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਵਸਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਦਾਸਸਦਿਸੋਤਿ ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਪਚ੍ਚਾਪਕਿਰਿਯਾਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਮੇਵ ਦੋਸਂ ਛਿਨ੍ਦਸ੍ਸੁ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਦ. ਖਣਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਉਦਯਵਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਖਣੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਖਣਿਕਾ, ਤਬ੍ਭਾਵਤੋ ਖਣਪਭਙ੍ਗੁਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਸ੍ਸ ਦਾਨੀਧ ਕੁਜ੍ਝਸੀਤਿ ਅਪਰਾਧਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਯੇਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਤੇ ਅਪਰਾਧੋ ਕਤੋ, ਤੇ ਤਂਖਣਂਯੇਵ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਕਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ ਇਧ ਕੁਜ੍ਝਸਿ. ਨ ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਅਨਪਰਾਧੇਸੁ ਕੁਜ੍ਝਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਂ ਵਿਨਾ ਕਸ੍ਸ ਸੋ ਕਰੇਤਿ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਯਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਸਯਭੂਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਿਨਾ ਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸੋ ਦੁਕ੍ਖਕਾਰਕੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਕਰੇ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਸਯਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਹੇਤੁ ਤ੍ਵਮਿਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੇਤੁ, ਏਵਂ ਸਮਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵੇ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਤਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਸਿ ਨ ਤੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੪੬. ਪਰਲੋਕੇਪਿ ਅਨੁਗਾਮਿਭਾਵਤੋ ਕਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕਂ ਸਨ੍ਤਕਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ, ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਾਮ ਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਾ, ਨਿਸੇਧਨਞ੍ਚ ਭਾਵਿਨੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਪਟਿਘਵਸੇਨ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਪਾਕਟਭਾਵਤੋ ਆਸਨ੍ਨਂ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕੇ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਫਲਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ‘‘ਨੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮੇਵਤ੍ਥਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਨੇਵ ਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨਿਰਯੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਂ, ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨੇਰਯਿਕਂ. ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਓਕਿਰਤਿ ਦੋਸਰਜੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੪੭. ਸਤ੍ਥੁ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਗੁਣਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਤ੍ਥੁ ਗਾਰਵੇਨਾਪਿ ਪਟਿਘਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਨਨੁ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਪ੍ਪਦੂਸੇਸਿ, ਪਗੇਵ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਦੇਵਿਯਾ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦੇਵਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਦੁਬ੍ਭਿਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਵਸੇਨ ਅਪਰਦ੍ਧੇਨ. ਯਤ੍ਥ ਸੁਸਾਨੇ ਛਵਸਰੀਰਂ ਛਡ੍ਡੀਯਤਿ, ਤਂ ਆਮਕਸੁਸਾਨਂ. ਨਿਖਞ੍ਞਮਾਨੋਤਿ ਨਿਖਣਿਯਮਾਨੋ. ਪੁਰਿਸਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਆਵਾਟਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਤ੍ਥਾਯ ਬਾਹੁਬਲੇਨ ਪੁਰਿਸਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਕ੍ਖਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਡ੍ਡਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਆਰਾਧਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ. ਸਿਰਿਗਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਵਾਸਾਗਾਰੇ.

ਆਸੀਸੇਥੇਵਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਞਾਯਤੋ ਅਨਵਜ੍ਜਤੋ ਆਸਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਕਿਚ੍ਛਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮੇ ਕੁਤੋ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵੋ’’ਤਿ ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਆਪਦਾਸੁ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥਾਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੫੩). ਯਥਾ ਇਚ੍ਛਿਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪੀਲ਼ਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਂ, ਤਥਾ ਅਹਂ ਅਹੁਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਾਮਿ. ਵੋਤਿ ਹਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ.

ਕਾਸਿਰਞ੍ਞਾਤਿ ਕਲਾਬੁਨਾ ਕਾਸਿਰਾਜੇਨ. ਸਕਣ੍ਟਕਾਹੀਤਿ ਅਯਕਣ੍ਟਕੇਹਿ ਸਕਣ੍ਟਕਾਹਿ.

ਮਹਲ੍ਲਕੋਤਿ ਵੁਦ੍ਧੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.

ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਕਾਲੋਤਿ ਵਿਸੇਵਨਂ ਕਾਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦਮਨਕਾਲੋ.

ਪੁਥੁਸਲ੍ਲੇਨਾਤਿ ਵਿਪੁਲੇਨ ਸਲ੍ਲੇਨ. ਨਾਗੋਤਿ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ. ਵਧੀਤਿ ਵਿਜ੍ਝਿ, ਮਾਰੇਸੀਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਯਿ ਏਵਂ ਕਰਣਂ ਨਾਮ ਨ ਤਵ ਵਸੇਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਸ੍ਸ ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ, ਰਾਜਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਯਂ ਪਯੋਗੋ ਉਯ੍ਯੋਜਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਰਸ੍ਮੀਤਿ ਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਮਯੂਖਾ. ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਕਿਰਣਵਨ੍ਤਦਨ੍ਤਤਾਯ ਹਿ ਤੇ ਹਤ੍ਥੀ ‘‘ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਨ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤਾਯ.

ਛਾਤੋਤਿ ਜਿਘਚ੍ਛਿਤੋ. ਖਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਖਾਦੇਯ੍ਯਂ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਆਹਿਤੋਤਿ ਸੁਹਿਤੋ. ਸਮ੍ਬਲਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਾਹਾਰਂ. ਤਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਉਪਚਾਰੇਨ ਪਥਸ੍ਸ ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਾਥੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਮਿਤ੍ਤਦੁਬ੍ਭੀ ਵਤਾਯਂ ਅਨ੍ਧਬਾਲੋ’’ਤਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਅਸ੍ਸੁਪੁਣ੍ਣੇਹਿ ਨੇਤ੍ਤੇਹਿ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਉਦਿਕ੍ਖਮਾਨੋ.

ਮਾ ਅਯ੍ਯੋਸਿ ਮੇ ਭਦਨ੍ਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਮਾਤਿ ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਤੇਨ ਉਪਰਿ ਤੇਨ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਪਟਿਸੇਧੇਤਿ. ਅਯ੍ਯੋ ਮੇਤਿ ਅਯ੍ਯਿਰਕੋ ਤ੍ਵਂ ਮਮ ਅਤਿਥਿਭਾਵਤੋ. ਭਦਨ੍ਤੇਤਿ ਪਿਯਸਮੁਦਾਚਾਰੋ. ਤ੍ਵਂ ਨਾਮੇਤਾਦਿਸਂ ਕਰੀਤਿ ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਕਾਸਿ ਨਾਮ.

ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਭੂਤੋਪਿ ਪਨ ਮਹਾਕਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖੇਮਨ੍ਤਭੂਮਿਂ ਸਮ੍ਪਾਪੇਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਪੇਲ਼ਾਯ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਾਯ ਪੇਲ਼ਾਯ ਪਾਦੇਹਿ ਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੇਪਿ. ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਕਰਣਤ੍ਥਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੇਪਿ. ਅਲਮ੍ਪਾਨੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਅਹਿਤੁਣ੍ਡਿਕੇ.

ਪੀਤਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ, ਤੇਨ ਓਦਾਤਮਞ੍ਜਿਟ੍ਠਾਦਿਂ ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨ੍ਤੋ. ਹੋਮਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਸਨ੍ਨਿਭੋ ਏਵਮਯਂ ਬਹੁਲਾਭਂ ਲਭਤੂਤਿ. ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਪਨ ਥਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ ਉਦਕਂ…ਪੇ… ਛਾਰਿਕਂ ਕਰੇ. ਏਵਂ ਪਨ ਯਦਿ ਚਿਤ੍ਤਵਸੀ ਹੇਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਤਦਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਭਗਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਮਾਹ. ਭੋਜਪੁਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਲੁਦ੍ਦਪੁਤ੍ਤੇਹਿ.

ਅਲ਼ਾਰਾਤਿ ਯੇਨ ਸਯਂ ਤਦਾ ਲੁਦ੍ਦਹਤ੍ਥਤੋ ਮੋਚਿਤੋ, ਤਂ ਸਤ੍ਥਵਾਹਂ ਨਾਮੇਨ ਆਲਪਤਿ. ਅਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਨਾਸਾਯ ਆਵੁਤਰਜ੍ਜੁਂ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਪਰਿਗਯ੍ਹਾਤਿ ਕਾਲ਼ਵੇਤ੍ਤਲਤਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਅਚ੍ਛਰਿਯਾਨਿ ਦੁਸ੍ਸਹਾਨਂ ਸਹਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਅਤਿਵਿਯ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ ਪਟਿਘਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਸਮਖਨ੍ਤਿਗੁਣਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਾਵੋਕ੍ਕਮਨਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ.

੨੪੮. ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੋਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਸਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪; ੩.੯੯, ੧੦੦; ੩.੫.੫੨੦; ਕਥਾ. ੭੫) ਆਗਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋ, ਤਦਤ੍ਥੋ ਵਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨਮਤਗ੍ਗਿਯਾਨਿ.

ਅਜੇਹਿ ਗਮਨਮਗ੍ਗੋ ਅਜਪਥੋ. ਸਙ੍ਕੂ ਲਗ੍ਗਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਆਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਕੁਪਥੋ. ਸਙ੍ਕੂਤਿ ਅਙ੍ਕੁਸਾਕਾਰੇਨ ਕਤਦੀਘਦਣ੍ਡੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਪਾਤਮਗ੍ਗਦੁਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਉਭਤੋਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੇਤਿ ਸਮ੍ਪਹਾਰਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਪਕ੍ਖੇਹਿ ਗਾਲ਼੍ਹਸਨ੍ਨਾਹੇ. ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਾਨਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਧਨਾਸਾਯ ਪਬ੍ਬਤਵਿਦੁਗ੍ਗਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਾਦਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮਂ ਪੋਸੇਸਿ, ਉਪਕਾਰਂ ਅਕਾਸਿ, ਤਤ੍ਰ ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ ਮਨਂ ਪਦੂਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਨਞ੍ਚ ਏਤਰਹਿ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੇਨ ਪੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਪੋਸਨਾਦਿਨਾ ਅਤੀਤਸ੍ਸ ਅਨੁਮਾਨਤੋ ਗਹਣਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੪੯. ਮੇਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ, ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਿਤਾਯ ਵਾ. ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨੇ. ਆਸੇਵਿਤਾਯਾਤਿ ਆਦਰੇਨ ਸੇਵਿਤਾਯ. ਭਾਵਿਤਾਯਾਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤਾਯ. ਬਹੁਲੀਕਤਾਯਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤਾਯ. ਯਾਨੀਕਤਾਯਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਂ ਵਿਯ ਕਤਾਯ. ਵਤ੍ਥੁਕਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਯ ਕਤਾਯ. ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾਯਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾਯ. ਪਰਿਚਿਤਾਯਾਤਿ ਪਰਿਚਿਣ੍ਣਾਯ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਭਾਵਾਯ. ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਾਯ. ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਨੋ. ਸੇਸਂ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.

੨੫੦. ਧਾਤੁਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗੋਤਿ ਸਸਮ੍ਭਾਰਸਙ੍ਖੇਪਾਦਿਨਾ ਧਾਤੂਨਂ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਜਨਂ. ਅਪਰਾਧੋ ਨਾਮ ਅਪਰਜ੍ਝਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਰੂਪਧਮ੍ਮਮੁਖੇਨ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਕਿਂ ਕੇਸਾਨਂ ਕੁਜ੍ਝਸੀ’’ਤਿਆਦਿ, ਕੇਸਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪਰਜ੍ਝਨਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਪਰਮਤ੍ਥਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਉਪਾਦਾਯ, ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਉਪਾਦਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਕੋਧਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾ ਆਰਗ੍ਗੇ ਸਾਸਪਸ੍ਸ, ਆਕਾਸੇ ਚ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ‘‘ਵੇਰੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਕੋਧਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਕੇਸਾਦੀਨਂ ਅਕੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ.

੨੫੧. ਸਂਵਿਭਾਗੋਤਿ ਆਮਿਸਸਂਵਿਭਾਗੋ. ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸ. ਭਿਨ੍ਨਾਜੀਵੋਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਕਰੋਤੋਤਿ ਏਵਂ ਸਂਵਿਭਾਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦਾਯਕਸ੍ਸ. ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸ੍ਸ. ‘‘ਮਮ ਮਾਤਰਾਉਪਾਸਿਕਾਯ ਦਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਿਯਲਾਭੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਤੇਨ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਸੁਦ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਸਾਧਕਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਤ੍ਥੋ ਪਰਤ੍ਥੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੬੯; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮੋਘਰਾਜਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੮੫; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੫) ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ, ਹਿਤਾਨਂ, ਪਯੋਜਨਾਨਞ੍ਚ ਨਿਪ੍ਫਾਦਕਂ. ਉਨ੍ਨਮਨ੍ਤਿ ਦਾਯਕਾ. ਨਮਨ੍ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾ.

੨੫੨. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਕਕਚੂਪਮੋਵਾਦਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਓਵਦਨਾਕਾਰੇਹਿ. ਵੂਪਸਨ੍ਤਪਟਿਘਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲੇਨ ਵਿਨੋਦਿਤਾਘਾਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪੀਤਿ ਵੇਰੀਪੁਗ੍ਗਲੇਪਿ. ਵੇਰੀ-ਗਹਣੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਵੇਰਿਮ੍ਹਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਪਿਯਤੋ ਪਨ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਂ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਮੋਚਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਮੇਤ੍ਤਾਵਸੇਨਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਵਸੇਨ. ਸਮਚਿਤ੍ਤਤਨ੍ਤਿ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰੇਨ ਸਮਾਨਚਿਤ੍ਤਤਂ. ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੋ ਸਾ ਏਵ ਸਮਚਿਤ੍ਤਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਤਿ ਭਾਵੇਨਭਾਵਲਕ੍ਖਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ.

ਹਿਤਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇਤਿ ਪਿਯੇ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਚ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਜਨੇ, ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਿਯਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋਵ ਪਾਣਿਨਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਏਵਾਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਪਨ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਕੁਸਲੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਕੁਸਲੀਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ? ਸਾਤਿਸਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਕੁਸਲਿਭਾਵਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ ਨ ਵਿਸੇਸਵਤੀ. ਅਥ ਵਾ ਨ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਯਤੋ ਅਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲੀਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋਵ ਪਾਣਿਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਗਾਮਸੀਮਾਦਯੋ ਵਿਯ ਗਾਮਨ੍ਤਰਾਦੀਹਿ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤੇ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਸਯੇ ਭਾਵਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਮਰਿਯਾਦਾਰੂਪੇਨ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਦਯੋ ਇਧ ਸੀਮਾ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਸੀਮਾਯੋ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮਂ ਫਰਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਹਾਵਿਸੇਸੋਤਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਭਾਵਨਾਯ ਵਿਸੇਸੋ ਅਤਿਸਯੋ. ਪੁਰਿਮੇਨ ਪੁਰਿਮਤੋ ਅਤ੍ਤਾਦਿਨਾਨਤ੍ਤਦਸ੍ਸਿਨਾ. ਨ ਨਾਯਤੀਤਿ ਨ ਞਾਯਤਿ.

੨੫੩. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਕਸਿਣਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਤਂਤਂਕਸਿਣਮਣ੍ਡਲਾਦਿਪਰਿਗ੍ਗਹਮੁਖੇਨ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਉਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਝਾਨਸ੍ਸ ਗੋਚਰਭਾਵੇਨ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਏਵਮਿਧ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਯੋ ਪਨਾਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੋ ਲਦ੍ਧੋ, ਸ੍ਵੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਹਿ ਲਦ੍ਧੇ ਭਾਵਨਾਯ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਿਲੇਸਾ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਵ, ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਪਚਾਰਞ੍ਚ ਲਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਮੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਅਕਿਚ੍ਛੇਨੇਵ, ਪਗੇਵ ਪਰਿਪਨ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਸੋਧਿਤਤ੍ਤਾ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੇਨ. ਅਨੇਨ ਯੋਗਿਨਾ. ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਵਿਪ੍ਪਹੀਨਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ.

‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾਯ ਤੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਨ ਉਪਚਾਰਮਤ੍ਤਲਾਭਿਨੋ. ਪਗੁਣਬਲਵਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਵੇਪੁਲ੍ਲਾਦਿਵਿਸੇਸਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਧਿਸੋ, ਅਨੋਧਿਸੋ ਚ ਦਿਸਾਫਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਵਿਜਮ੍ਭਨਾ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾ ਵਿਵਿਧਾ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

੨੫੪. ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਯਾਵ ਭਙ੍ਗਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਹਗਤਂ, ਤਾਯ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਚੇਤੋ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਧਿਚੇਤਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੧੫੩; ਉਦਾ. ੩੭) ਸਮਾਧਿਪਰਿਯਾਯੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਚੇਤਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਦਂ. ਦਿਸੋਧਿਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਸਤ੍ਤੋਧਿਪਰਿਗ੍ਗਹਮੁਖੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਦਿਸਾਯ ਪਠਮਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਦਿਸਾਸੁ ਹਿ ਠਿਤਸਤ੍ਤਾ ਦਿਸਾਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਦਿਸਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸਤ੍ਤਫਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਫਰਣਞ੍ਚ ਸਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਫਸ੍ਸਨਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ ਗਹਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਧਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਂ. ਤਥਾਤਿ ਨਿਯਮਨਂ. ਤਂ ਅਨਿਯਮਾਪੇਕ੍ਖਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਭਾਵਤੋ ਉਪਮਾਕਾਰਨਿਯਮਨਂ. ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ਉਪਮੇਯ੍ਯਦਸ੍ਸਨਂ, ਉਪਮੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਨਾਮ ਉਪਮਂ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਞ੍ਚ ਵਿਨਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤਦਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਚ ਫਰਣਾਪੇਕ੍ਖਂ ਅਨਨ੍ਤਰਗ੍ਗਹਣਂ, ਨ ਫਰਿਤਬ੍ਬਦਿਸਾਪੇਕ੍ਖਂ ਦਿਸਾਨਂ ਅਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਰੂਪਤ੍ਤਾ. ਫਰਣਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਹਿ ਤਾਸਂ ਦੁਤਿਯਾਦਿਤਾ, ਨ ਸਰੂਪਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਕਂ ਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੯; ੩.੨੩੦; ਵਿਭ. ੬੪੨) ਅਧੋ ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਧੋਦਿਸਮ੍ਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਦਿਸਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨੇਵ ‘‘ਦੁਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤਾ ਦੀਪਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਧੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾ ਨਿਰਯੇਸੁ, ਨਾਗਭਵਨਾਦੀਸੁ, ਯਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਦਿਸਾਯ ਸਤ੍ਤਾ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਉਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦੇਵਲੋਕੇ, ਯਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਰਿਮਦਿਸਾਯਂ ਸਤ੍ਤਾ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਅਰਿਯਾਨਰਿਯਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਦਿਕੇ ਪਭੇਦੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਬਹਿ ਅਵਿਕ੍ਖਿਪਮਾਨੋਤਿ ਅਪ੍ਪਕਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤੋ ਬਹਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਥੋਕਮ੍ਪਿ ਅਵਤ੍ਤਮਾਨੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਹਿਤੇਸਿਤਾ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਸਯੋ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ, ਸੋ ਚ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਕਾਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪਜਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤੋਤਿ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਧੀਤਿ ਦਿਸੋਧਿਨਾ, ਦੇਸੋਧਿਨਾ ਚ ਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤੋਧਿਨਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨੋਧਿਸੋ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਕਾਰਤੋ ਪਰਿਯਾਯੇਨ੍ਤਿ ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਯਾਯਾ, ਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਵਿਪੁਲਾਦਿਸਦ੍ਦਾ ਚੇਤ੍ਥ ਤਾਦਿਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪੁਲੇਨਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨਤੋ’’ਤਿ. ਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨੇ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਪਦਾਨਿਪਿ ਪੁਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਦਹਨਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੨) ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਧਾਪਦਂ ਪੁਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨੇ ‘‘ਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੨) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁਵਤ੍ਤਕੋ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਤੇਸਂ ਫਰਣਾਨਨ੍ਤਰਾਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪੁਨ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪੁਨ ਵਚਨਂ ਨਿਗਮਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਵਾ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਸਮਾਪਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪੁਨ ਵਚਨਂ ਨਿਗਮਨਨ੍ਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ ਓਧਿਸੋਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣਾਨਂ ਸਮਾਪਨੇ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਵਿਪੁਲੇਨਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇਨ, ਮਹਤ੍ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਕਦੇਸਮੇਵ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਫਰਣਵਸੇਨ ਵਿਪੁਲਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮਤ੍ਥਤਾਦੀਹਿ ਮਹਤ੍ਤਂ ਗਤਂ, ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਵਾ ਉਲ਼ਾਰਚ੍ਛਨ੍ਦਚਿਤ੍ਤਵੀਰਿਯਪਞ੍ਞੇਹਿ ਗਤਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਂ. ਤਯਿਦਂ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਰੂਪਾਵਚਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ ਹਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰੇਸੁ ਮਹਗ੍ਗਤਵੋਹਾਰੋ. ਪਗੁਣਵਸੇਨਾਤਿ ਪਕਾਰਤੋ ਗੁਣਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਪਗੁਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ, ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਹਿ ਪਮਾਣਂ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਾਣਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਪਰਿਮਾਣਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ. ਸਯਮ੍ਪਿ ਵੇਰਰਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਵੇਰਾਭਾਵਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ਚ ਅਵੇਰਂ. ਤਯਿਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਯਤੋ ਲਭਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਬ੍ਯਾਪਾਦਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਪ੍ਪਹਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚੇਤਸੋ ਬ੍ਯਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਹਨਨਤੋ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ, ਚੇਤਸਿਕਂ ਅਸਾਤਂ, ਤਦਭਾਵਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਨ ਸਭਾਵਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਵਿਵੇਕਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਹਾਨਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਇਧ ਯਥਾਨੀਤਂ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੬੪੨), ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਚ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੯; ੨.੩੦੯, ੩੧੫) ਆਗਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਵਿਕੁਬ੍ਬਨਮਾਹ.

੨੫੫. ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ, ਸਤ੍ਤਹਾਕਾਰੇਹਿ, ਦਸਹਾਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਆਕਾਰਵਿਭਾਗੇਨ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੨੨) ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਚ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਨਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਭੇਦਾਭਾਵਮੁਪਸਂਹਰਤਿ ਓਧਿਸੋਫਰਣਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣਦਿਸਾਫਰਣਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਕੇਵਲਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੨੨) ਵਿਯ ਸਤ੍ਤੋਧਿ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਯਮ੍ਪੀਤਿ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ.

ਇਦਾਨਿ ਭੇਦਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਆਨੀਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪਾਲ਼ਿਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੨੫੬. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਾਮਂ ਪਦੇਸਸਬ੍ਬਵਿਸਯੋ, ਨ ਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਵਿਸਯੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੧੯-੧੨੦), ‘‘ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਨ ਪਦੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਂ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਯਾਦਿਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ. ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਸਜ੍ਜਨਕਿਚ੍ਚੇਨ ਛਨ੍ਦਾਦਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਲੋਭੇਨ ਆਸਤ੍ਤੋ ਲਗ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਵਾ ਕਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਤੇਨ ਛਨ੍ਦਾਦਿਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਦਿ ਸਤ੍ਤਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ, ਕਥਂ ਵੀਤਰਾਗੇਸੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੁਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵੀਤਰਾਗੇਸੁ ਰੁਲ਼੍ਹੇਨ, ਅਵੀਤਰਾਗੇਸੁ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ਤਂਸਦਿਸੇਸੁ ਵੀਤਰਾਗੇਸੁ ਰੁਲ਼੍ਹੇਨ ਸਦ੍ਦੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤਿਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਸਯੇ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਚਿਰਕਾਲਤਾਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਰਹੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਰੁਲ਼੍ਹੀ ਨਾਮ ਯਥਾ ‘‘ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਗਾਵੋ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਪਿ ਰੁਲ਼੍ਹੀਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਗਤਿਯਾ ਵਾ ਵੀਤਰਾਗੇਸੁ ਸਤ੍ਤਵੋਹਾਰੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਤ੍ਵਯੋਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਵਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਿ, ਵੀਰਿਯਂ, ਤੇਜੋ ਵਾ, ਤੇਨ ਯੋਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾ, ਯਥਾ ‘‘ਨੀਲਗੁਣਯੋਗਤੋ ਨੀਲੋ ਪਟੋ’’ਤਿ.

ਪਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਣਨਂ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਪਾਣਨਤਾ, ਤਾਯ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੂਤਤ੍ਤਾਤਿ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸੇਹਿ ਜਾਤਤ੍ਤਾ. ਪੂਰਣਤੋ, ਗਲਨਤੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਨੇਰੁਤ੍ਤਾ. ਸਤ੍ਤਾ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਤਂਤਂਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਵਤ੍ਥਨਿਪਾਤਿਤਾਯ ਚ ਗਲਨ੍ਤਿ ਚਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਕਾਨਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਭਵਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਧਾਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਸਰੀਰਂ, ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਮੇਵ ਵਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਾਦਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਸਨ੍ਤੇਪਿ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਭਵਤੋ.

ਯਥਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਸਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਟ੍ਠੇਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਦੇਸਵੁਤ੍ਤਿਪਿ ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਯਕੋ. ਸੇਸਾਨਿਪੀਤਿ ਪਾਣਾਦਿਵਚਨਾਨਿਪਿ. ਤਾਨਿਪਿ ਹਿ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੂਪਗਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਦਿਸਮਙ੍ਗੀਨਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਭਾਵਤੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਗਲਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਪਦੇਸਵੁਤ੍ਤੀਨਿ. ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਰੁਲ਼੍ਹਿਯਾ ਵਸੇਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਸਯੇ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਪਾਣਪੁਗ੍ਗਲਭਾਵਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ. ਯਦਿ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਸਤ੍ਤਵੇਵਚਨਾਨੀਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣਾ ਮੇਤ੍ਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਹੇਵ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕਾਮਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕੇਚਿ ਪਨਾਹੁ ‘‘ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਾਨਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਵੇਵਚਨਤਾਮਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਯਤੋ ਜਨ੍ਤੁਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਂ ਪਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਗਹਿਤਾਨੀ’’ਤਿ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਸਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤ੍ਤਾ, ਪਾਣਨਟ੍ਠੇਨ ਪਾਣਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਅਤ੍ਥਤੋ. ਤੇਸਂ ਤਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਕੇਚਿ ਸਤ੍ਤਾ, ਕੇਚਿ ਪਾਣਾ, ਕੇਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਦਿਸਦ੍ਦਾ ਸਪ੍ਪਦੇਸਵਿਸਯਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਵਿਸਯਾਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਞ੍ਚਸੁ ਆਕਾਰੇਸੂਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੨੨) ਆਗਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਭਾਵਨਾਕਾਰੇਸੁ. ਅਞ੍ਞਤਰਵਸੇਨਾਤਿ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਸੇਨ.

੨੫੭. ਇਦਾਨਿ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿਯਾ ਭਾਵਨਾਕਾਰੇਸੁ ਅਪ੍ਪਨਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਰਹਿਤਾਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਬ੍ਯਾਪਾਦਰਹਿਤਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਆਕਾਰਵਿਭਾਗਮਤ੍ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਨਾਵਿਭਾਗੋ, ਤਸ੍ਮਾ. ਇਮੇਸੁਪਿ ਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁਪਿ. ਯਂ ਯਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਦਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਨਿਵੇਸੇ ਅਨੇਕਕੋਟ੍ਠਾਸਵਸੇਨੇਵ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਭਾਵਨਾਯ ਸਮਿਜ੍ਝਨਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਪਗੁਣਤਰਤਾਯ ਸੁਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੇ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਇਧ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ. ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਲੋਪੇਨ ਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.

ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤੇਸਂ ਪਚੁਰਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤਤਿਯਾ ਪਨ ਪਕਤਿ ਯਦਿਪਿ ਪਠਮਦੁਕੇਨ ਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਦੁਤਿਯਦੁਕੇਨ ਪਨ ਤਿਕੇਨ ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਏਵ.

ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪੀਤਿ ਅਨੋਧਿਸੋਫਰਣੇ ਵੀਸਤਿ, ਓਧਿਸੋਫਰਣੇ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿ, ਦਿਸਾਫਰਣੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਤਾਨਿ, ਅਸੀਤਿ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ. ਸਤ-ਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.

੨੫੮. ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਂ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸੇ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਸਾ ਜਨਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਲਾਭਿਨੋ. ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਪਸ੍ਸੇਨ ਅਸਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ. ਕਾਕਚ੍ਛਮਾਨਾਤਿ ਘੁਰੁਘੁਰੁਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਸ੍ਸਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ. ਸੁਖਂ ਸੁਪਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਵਿਧਾਸੁਪਨਾ ਸਯਨੇ ਪਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਸਾਰਣਲਕ੍ਖਣਾ, ਕਿਰਿਯਾਮਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਅਵੋਕਿਣ੍ਣਭਵਙ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਚ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਉਭਯਥਾਪਿ ਸੁਖਮੇਵ ਸੁਪਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਣਿਕਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮੋਧਾਯ ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਸਯਤਿ, ਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨੇਪਿ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਅਸੁਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਨਿਦ੍ਦਾਕਾਲੇ ਸੁਖਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨਕਾਲੇ ਸਰੀਰਖੇਦੇਨ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨਂ, ਵਿਜਮ੍ਭਨਂ, ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤਾ ਵਿਜਮ੍ਭਨ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਰਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਸੁਖੇਨ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਰੀਰਖੇਦਾਭਾਵਤੋ ਨਿਤ੍ਥੁਨਨਾਦਿਰਹਿਤੋਵ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੁਖਪਟਿਬੋਧੋ ਚ ਸਰੀਰਵਿਕਾਰਾਭਾਵੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸੁਪਿਨਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਵਸੇਨ, ਦੇਵਤੂਪਸਂਹਾਰਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸ ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸੁਪਿਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਾਪਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਹੇਤੁਕਮ੍ਪਿ ਚਸ੍ਸ ਬਹੁਲਂ ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਸਿਯਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨੁਗੁਣਤਾਯ ਉਤੁਆਹਾਰਜਰੂਪਾਨਂ.

ਉਰੇ ਆਮੁਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਵਿਯਾਤਿ ਗੀਵਾਯ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਰੇ ਲਮ੍ਬਿਤਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਵਿਯਾਤਿ ਕੇਹਿਚਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਏਕਾਵਲਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਅਨੇਕਰਤਨਾਵਲਿਸਮੂਹਭੂਤੋ ਪਨ ਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ ਅਂਸਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਕਟਿਪ੍ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗਾ ਪਲਮ੍ਬਨ੍ਤੋ ਉਰੇ ਆਮੁਕ੍ਕੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇਯੇਵ. ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਾ ਦੇਸਸ੍ਸ ਖੇਮਤਾਯ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਰਮਣੀਯਤਾਯ ਚ.

ਦਸਾਵ ਅਨ੍ਤੋ ਦਸਨ੍ਤੋ, ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਓਸਾਨਨ੍ਤੋ.

ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਵਾਸਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰੇ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਵਤ੍ਤਵਾਸਂ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਵਿਟ੍ਠਪਵਿਟ੍ਠਵਿਹਾਰੇ ‘‘ਅਹਮੇਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਰਹਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਵਤ੍ਤਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਏਵ ਵਿਹਾਸਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਵਾਸਂ. ਅਯਂ ਹਿ ਥੇਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੀ ਅਹੋਸਿ.

ਵਨਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤੋਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਤਥਾ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਵਾਸਵਸੇਨ ਚਰਮਾਨੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਰਮਣੀਯਂ ਵਨਨ੍ਤਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਤਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਾਵਜ੍ਜਨਹੇਤੁਕੇਨ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾਵਤਾ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਨਨ੍ਤਰੇ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਪਠਮਗਾਥਾ ਠਪਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਗਜ੍ਜਮਾਨਕੋਤਿ ਸੀਹਗਜ੍ਜਿਤਂ ਗਜ੍ਜਨ੍ਤੋ. ਗੁਣਮੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਸਮੁਦਯਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ.

ਮਣਿਲਰੁਕ੍ਖੇ ਨਿਵਾਸਿਤਾਯ ਤਂ ਦੇਵਤਂ ‘‘ਮਣਿਲਿਯਾ’’ਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਦੇਵਤਾਪਿ ‘‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਣਿਲਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾਨਂ ਹਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਨਿਵਾਸਰੁਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵੋਹਾਰੋ ਯਥਾ ਫਨ੍ਦਨਦੇਵਤਾਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤੇਯੇਵ.

‘‘ਬਲਵਪਿਯਚਿਤ੍ਤਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬਲਵਪਿਯਚਿਤ੍ਤਤਾਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਸਤ੍ਥਂ ਨ ਕਮਤਿ, ਪਗੇਵ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਪਨ੍ਥੇਨ ਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਦੂਰਸਮੁਸ੍ਸਾਰਿਤਭਾਵਤੋ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਧਿਗਤਜ੍ਝਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸੁਖਸੁਪਨਾਦਯੋ ਆਨਿਸਂਸਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਹ –

‘‘ਸੁਖਂ ਸੁਪਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾ;

ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਂ ਪਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਸਦਾ ਗੋਤਮਸਾਵਕਾ’’ਤਿ. –

ਚ ਆਦਿ, ਤਥਾਪਿਮੇ ਆਨਿਸਂਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਲਾਭਿਨੋ ਅਨਵਸੇਸਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦੀਨਂ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਭਾਵਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾਨਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਹੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ, ਯਦਿਦਂ ਮੇਤ੍ਤਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੨੬; ਅ. ਨਿ. ੬.੧੩). ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸੁਪਨਾਦਯੋਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਸੁ ਸਿਦ੍ਧੇਸੁ ਸੁਖਸੁਪਨਾਦਯੋ ਹਤ੍ਥਗਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਕਰੁਣਾਭਾਵਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੫੯. ਕਰੁਣਨ੍ਤਿ ਕਰੁਣਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਂ. ਨਿਕ੍ਕਰੁਣਤਾਯਾਤਿ ਵਿਹੇਸਾਯ, ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਿਨਾ ਵਾ ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਵਾ ਦਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹੇਠਨਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਵਿਹੇਠਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਦੋਸਂ. ਯਥਾ ਤਥਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹੇਠਨਾਯ ਪਾਪਕੋ ਵਿਪਾਕੋ ਇਧ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ. ਤਥਾ ਹਿ ਯੋ ਸਤ੍ਤੇ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਨੇਨ ਵਾ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਵਾ ਧਨਜਾਨਿਯਾ ਵਾ ਅਲਾਭਾਯ ਵਾ ਅਵਾਸਾਯ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਅਯਸਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਪਰਿਸਂਸਕ੍ਕਨੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਯਥਾਵਜ੍ਜਦਸ੍ਸਨੇਨਪਿ ਵਿਹੇਠੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਪਮਾਦਵਿਹਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਲਾਭਾਯਪਿ ਹੋਤਿ, ਲਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਾਯਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਾਪਕੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਵਿਸਾਰਦੋ ਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ, ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ, ਸੁਗਤਿਯਮ੍ਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਦੁਜ੍ਜਚ੍ਚੋਪਿ ਹੋਤਿ ਨੀਚਕੁਲਿਕੋ, ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋਪਿ ਹੋਤਿ ਦੁਦ੍ਦਸਿਕੋ, ਬਹ੍ਵਾਬਾਧੋਪਿ ਹੋਤਿ ਰੋਗਬਹੁਲੋ, ਦੁਗ੍ਗਤੋਪਿ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਨ੍ਨਪਾਨੋ, ਅਪ੍ਪਾਯੁਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਜੀਵਿਤੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਅਨੇਕਾਨਤ੍ਥਾਨੁਬਨ੍ਧਿਤਾ ਵਿਹੇਸਾਯ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਕਰੁਣਾਯ ਆਨਿਸਂਸਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਕ੍ਕਰੁਣਤਾਯ ਆਦੀਨਵਂ ਕਰੁਣਾਯ ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਿਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਂ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਦੀਸੁ ਅਨਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਕਾਰਣਮਾਹ. ਪਿਯਂ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਕਰੁਣਾਯਿਤੁਮਾਰਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਤਾਵ ਪਿਯਭਾਵੋ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਵਿਗਤੇ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਤੋ ਕਰੁਣਾਯਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਿਯਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਲਿਙ੍ਗਵਿਸਭਾਗਕਾਲਕਤਾਨਂ ਅਖੇਤ੍ਤਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਪਠਮਂ ਆਰਭਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਗ੍ਗਤਨ੍ਤਿ ਦਲਿਦ੍ਦਂ. ਸੋ ਹਿ ਭੋਗਪਾਰਿਜੁਞ੍ਞਤੋ ਸੁਖਸਾਧਨਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਗਤੋ ਉਪਗਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਤਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਂ ਗਤਂ. ਦੁਰੁਪੇਤਨ੍ਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਉਪੇਤਂ. ਗਤਿਕੁਲਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਤਮਭਾਵੇ ਠਿਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤੋ. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਉਪੇਤਤ੍ਤਾ ਤਮਪਰਾਯਣਭਾਵੇ ਠਿਤੋ ਦੁਰੁਪੇਤੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਮਕਿਚ੍ਛਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਿਚ੍ਛਮਾਪਨ੍ਨਂ ਮਹਾਬ੍ਯਸਨਂ ਨਿਮੁਗ੍ਗਂ. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮਾਤਿ ਸਾਧੁ ਵਤ.

ਵਧੇਥ ਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਘਾਤੇਥ ਨਂ ਚੋਰ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਹਿਤਾਯ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾਯ ਖਾਦਨੀਯਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਦੇਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਾਨੇਵ ਮਾਰਿਯਮਾਨੋ ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਸੁਖਂ ਲਭਤੂ’’ਤਿ. ਸੁਸਜ੍ਜਿਤੋਤਿ ਸੁਖਾਨੁਭਵਨੇ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧੋ.

ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਏਤਰਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਪਰਮਕਿਚ੍ਛਾਪਨ੍ਨੇ ਆਯਤਿਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਭਾਗਿਮ੍ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਕਰੁਣਾਯਿਤੁਂ ਕਰੁਣਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾ, ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ. ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਏਤਰਹਿ ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਂ ਆਯਤਿਂ ਵਾ ਭਾਵਿਨਿਂ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਰੁਣਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯੋ ਹਿ ਸੋ ਕਰੁਣਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ ਦੁਵਿਧੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਕਾਮਂ ਤਤ੍ਥ ਕਰੁਣਾਭਾਵਨਾ ਸੁਖੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਤ੍ਥ ਭਾਵਨਂ ਪਗੁਣਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ, ਤਤੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ, ਤਤੋ ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੇ ਕਰੁਣਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ. ਭਾਵੇਨ੍ਤੇਨ ਚ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਮੁਦੁਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰੇ ਤਦਨਨ੍ਤਰੇ ਉਪਸਂਹਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਪੁਰਿਸਜਾਤਿਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਪਿ ਵੇਰਿਸਞ੍ਞਾਵ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਜਾਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਵੇਰਿਮ੍ਹਿ ਉਪਸਂਹਰਾਮੀਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋਵ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕਸ੍ਸ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੪੦ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਤਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ. ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਥਾਨੇਨ ਪੁਰਿਮਪੁਗ੍ਗਲੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੪੩), ‘‘ਕਕਚੂਪਮਓਵਾਦਾਦੀਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੪੩) ਚ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ ਤਂ ਪਟਿਘਂ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਏਤਰਹਿ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਸੁਖਿਤੇਪਿ ਅਕਤਕੁਸਲਤਾਯ ਆਯਤਿਂ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਕਰੁਣਾਯਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕਤਕਲ੍ਯਾਣੇਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋਪਿ ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਸਨਾਨਂ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਪਿ ਅਕ੍ਖਾਨੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਸ੍ਸ ਆਪਾਯਿਕਸ੍ਸ ਸੁਗਤੀਸੁਪਿ ਜਾਤਿਜਰਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਰਿਮਿਤਸ੍ਸ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਕਰੁਣਾਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਕਤਕੁਸਲਤਾਯ ਵਾ ਕਤਾਕੁਸਲਤਾਯ ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਪਕਾਰੇਨਪਿ ਕਰੁਣਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭਾਵਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਕਰੁਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਰੁਣਾਭਾਵਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਅਥਾਨੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੪੩) ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ. ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੫੩) ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾ ‘‘ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੫੩-੨੫੪) ਤਸ੍ਸਾ ਵਡ੍ਢਨਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਮਿਧ ਕਰੁਣਾਭਾਵਨਾਯਂ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਚ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਾ ਚ, ਤਥੇਵਸ੍ਸਾ ਵਡ੍ਢਨਾਵਿਧਿਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ‘‘ਪਠਮਂ ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਰੁਣਾਯਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾ ਪਾਲ਼ਿਵਿਰੁਦ੍ਧਂ, ਏਵਂ ਯੁਤ੍ਤਿਵਿਰੁਦ੍ਧਮ੍ਪੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਪਠਮਂ ਹਿ ਵੇਰਿਂ ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਕੋਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਨ ਕਰੁਣਾ. ਅਤ੍ਤਾਪਿ ਸਕ੍ਖਿਭਾਵੇਨ ਕਰੁਣਾਯਨਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਕਿਮਿਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ‘‘ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੭੭, ੫੦੯; ੨.੩੦੯, ੩੧੫, ੪੫੨, ੪੭੧; ੩.੨੩੦) ਵੁਤ੍ਤਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਕਰੁਣਾਪਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਚਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਤਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾ, ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਆਨਿਸਂਸਾ ਚ ਇਧ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੭੭, ੫੦੯; ੨.੩੦੯, ੩੧੫, ੪੫੨, ੪੭੧; ੩.੨੩੦) ਵੁਤ੍ਤਵਿਕੁਬ੍ਬਨਤੋ ਉਪਰਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਮੁਦਿਤਾਭਾਵਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੬੦. ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਦੀਸੂਤਿ ਪਿਯਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰੀਸੁ ਨ ਆਰਭਿਤਬ੍ਬਾ. ਮੁਦਿਤਾਭਾਵਨਾਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ. ਨ ਹੀਤਿਆਦਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਪਿਯਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਸੇਸਨਿਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤਾਦਿਸਿਦ੍ਧਾ ਨਿਚ੍ਚਪ੍ਪਹਂਸਿਤਮੁਖਤਾ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਸਿਤਾ, ਸੁਖਸਮ੍ਭਾਸਤਾ, ਸਖਿਲਤਾ, ਸਮ੍ਮੋਦਕਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕੇ ਮੁਦਿਤਾਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਵਿਸੇਸੇ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗੇਤਿ, ਈਦਿਸੇਹਿ ਵਿਸੇਸੇਹਿ ਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵ-ਕਾਰੇਨ ਪਨ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸੁਖਸਮਪ੍ਪਿਤਤਾਦਿਂ, ਮੁਦਿਤਾਯ ਚ ਹੇਤੁਭੂਤਂ ਪਮੋਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਪਿ ਹਿ ਪਰਮਾਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਮੁਦਿਤੇ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੁਦਿਤੋਕਾਸਂ ਲਭੇਯ੍ਯ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਦਿਤੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਦਾਸਿਨਤਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਵੇਰਿਂ ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੋਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਗੇਵ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਰਿਨੋ’’ਤਿ.

ਪਮੋਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸੋਣ੍ਡਸਦਿਸੋ ਸਹਾਯੋ ਸੋਣ੍ਡਸਹਾਯੋ. ਮੁਦਿਤਮੁਦਿਤੋਵਾਤਿ ਪਸਾਦਸੋਮ੍ਮਤਾਯ ਅਤਿਵਿਯ ਮੁਦਿਤੋ ਏਵ. ਪਸਾਦੇ ਹਿ ਇਦਂ ਆਮੇਡਿਤਂ. ਏਵਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇਨ ਆਦਿਤੋ ਮੁਦਿਤਾਭਾਵਨਾਯ ਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਿਤਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਸੁਖਂ, ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਜ੍ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਾਨੁਭਵਨੇ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਂ ਪਟਿਯਤ੍ਤਸੁਖਸਾਧਨਂ. ਅਹੋ ਸਾਧੂਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਪੁਬ੍ਬਪਮੋਦਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਪੁਨ ਅਹੋ ਸੁਟ੍ਠੂਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਮੋਦਨਸ੍ਸ ਬਹੁਲੀਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਿਯਂ ਮਨਾਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਨਾਪ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਏਕੇ.

ਅਤੀਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਅਤੀਤੇ. ਅਨਾਗਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨ ਹਿ ਭਵਨ੍ਤਰਗਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾ ਰੁਹਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਕਥਨ੍ਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ. ‘‘ਸੋ ਏਵਾਯਂ ਦਤ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ’’ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਕਥਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ? ਆਦੇਸਾਦਿਤੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵਾ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਮਾਨਤੋ ਲਦ੍ਧਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ.

ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਤਿ ਸੋਣ੍ਡਸਹਾਯਸਞ੍ਞਿਤੇ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ, ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਚ. ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਚੇਸ ਇਧ ਪਿਯਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ‘‘ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ ਵੇਰੀਤਿ ਚਤੂਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਗੁਣਂ, ਮੁਦੁਂ, ਕਮ੍ਮਨਿਯਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁ ਉਪਸਂਹਰਣਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚਤੂਸੁ ਜਨੇਸੁ ਸਮਚਿਤ੍ਤਤਾਵ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੋ ਸੀਮਾ ਸਮ੍ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਭਾਵਨਾਯ ਪਨ ਤਥਾ ਬਹੁਸੋ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਂ ਹੇਤੁਂ, ਇਤਰਂ ਫਲਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੀਮਾਭਾਵੋ ਵਾ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਨਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੬੧. ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਨਨ੍ਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਤ੍ਤਯਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਚਤੁਤ੍ਥਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਗੁਣਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਂ ਵਸੀਭਾਵਂ ਪਾਪਿਤਂ ਪਗੁਣਂ, ਤਥਾਰੂਪਾ ਤਤਿਯਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਜ੍ਝਾਨਤੋ. ਅਪ੍ਪਗੁਣਂ ਹਿ ਉਪਰਿਝਾਨਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਤਿਯਗ੍ਗਹਣਂ. ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੂਤਿਆਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਤ੍ਤਕੇਲਾਯਨਂ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮਮਾਯਨਂ ਮਮਤ੍ਤਕਰਣਂ, ਤਥਾ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਯੋਗੋ ਸਤ੍ਤਕੇਲਾਯਨਮਨਸਿਕਾਰਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਰਾਗਗੇਹਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਆਸਨ੍ਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਯਥਾਰਹਂ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਸਮੀਪਚਾਰਿਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੁ ਮੋਦਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਹਿਤੇਸਿਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਨਯਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਚਾਰਿਤਾ. ਸਤਿ ਚ ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯੇ ਲੋਹਿਤਪ੍ਪਕੋਪੇ ਪੁਬ੍ਬੋ ਵਿਯ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਘਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਤਾਸਂ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਸਮੀਪਚਾਰਿਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਯੋਗੇਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਇਦਮਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਭਾਵੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਪੀਤਿਯੋਗੇਨੇਵ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ, ਤਾਹਿਪਿ ਤਾਸਂ ਸਮਾਯੋਗਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਨ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਾਨਂਯੇਵ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ਤਂਤਂਝਾਨਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਚ ਤਂਤਂਝਾਨਿਕਾ ਮੇਤ੍ਤਾਦਯੋਪਿ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਝਾਨਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵਿਯ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮਾਸੂਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾਸੁ. ਸਨ੍ਤਭਾਵਤੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਕੇਲਾਯਨਾਦਿਅਨੁਪਸਨ੍ਤਭਾਵਾਭਾਵਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸਨ੍ਤਭਾਵਤੋ. ‘‘ਸਨ੍ਤਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੁਖੁਮਤਾ ਪਣੀਤਤਾ ਵਿਦੂਰਕਿਲੇਸਤਾ ਵਿਪੁਲਫਲਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਆਨਿਸਂਸਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਕਤਿਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਕਤਿਯਾ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਦਾਸਿਨਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋ. ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਆਗਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਚ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਆਗਤੋ ਗਚ੍ਛਸਿ ਚ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਤਵ ਪਯੋਗੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੁਖਂ ਵਾ ਉਪਨੇਤੁਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਪਨੇਤੁਂ ਲਬ੍ਭਾ, ਕੇਵਲਂ ਪਨੇਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਜੁਕਮ੍ਮਂ, ਯਦਿਦਂ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਾਦਿਨਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਕੇਲਾਯਨਂ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਗਤਮਗ੍ਗੋ ਚੇਸ ਅਪਣ੍ਣਕਪਟਿਪਦਾਭੂਤੋ, ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਜਿਗੁਚ੍ਛਾਮੁਖੇਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾਯ ਸਮੁਪਜਾਤਗਾਰਵਬਹੁਮਾਨਾਦਰੋ ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਵਿਸੇਸਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੋ ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਉਦਾਸਿਨਤ੍ਤਾ ਸਾਤਿਸਯਂ ਤਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਿਲੇਸਾ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਦੀਸੁ ਉਪਸਂਹਰਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਤੋ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਏਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਏਕ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੭) ਵਿਯ. ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਸੇਸੋ ਸਿਦ੍ਧੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ‘‘ਨੇਵ ਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਿਯਪੁਗ੍ਗਲਂ, ਅਤਿਪ੍ਪਿਯਸਹਾਯਕਞ੍ਚ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਮਨਾਪਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਨ ਅਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪ੍ਪਿਯਂ, ਵੇਰਿਪੁਗ੍ਗਲਞ੍ਚ, ਪਾਰਿਸੇਸਤੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਆਪਨ੍ਨਂ. ਇਤਿ ‘‘ਏਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਨੇਵ ਮਨਾਪਂ ਨਾਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਿਯਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਮੁਖੇਨ ਉਦਾਸਿਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਪਕਤਿਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ. ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਤੋ ਵੇਰਿਤੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾਯ ਦੁਰੂਪਸਂਹਾਰਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਚ ਅਤ੍ਤਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਆਸਨ੍ਨਪੀਤਿਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੮੭) ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਯਂ ਹਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਪਗੁਣਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੮੭) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਸੁ, ਚਤੁਤ੍ਥਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇ ਚ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇ ਆਦੀਨਵਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾਧਿਗਮਾਯ ਯੋਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਥਵੀਸਦ੍ਦਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਤਦੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੇਸਕਸਿਣਾਨਿ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਕਾਮਂ ਕਸਿਣਾਨਾਪਾਨੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਦਿਤਾਯ ਅਤ੍ਥੇਵ ਸਭਾਗਤਾ, ਤਂ ਪਨ ਅਕਾਰਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਿਸਦਿਸਤਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਸਭਾਗਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਅਞ੍ਞਥਾਵ ਕਸਿਣਾਦਿਭਾਵਨਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਭਾਵਨਾਤਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨਾਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥੇਵ ਵਿਸਦਿਸਤਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਪਨ ਵਿਸਦਿਸਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਕਾਰਣਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਞ੍ਞਥਾਵ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਨਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਨਾ. ਤਥਾਪਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਯਥਾਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਹਿਤੇਸਿਤਾਦਿਆਕਾਰਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਆਮਸਨ੍ਤੀ, ਤਤੋ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਮਾਨਰੂਪੇਨ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾਕਾਰੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਕਸ੍ਸ ਰੁਚਿਯਾ ਸੁਖਿਤਾ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੬੩). ਆਰਮ੍ਮਣਸਭਾਗਤਾਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਇਜ੍ਝਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਸੂਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੇਸੁ, ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੬੨. ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਤ੍ਤਮੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋਤਿ ਤਿਵਿਧਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ.

‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਾਲਿਕੇਦਾਰਂ, ਸੁਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਕੋਸਿਯ;

ਪਟਿਵੇਦੇਮਿ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਨ ਨੇ ਵਾਰੇਤੁਮੁਸ੍ਸਹੇ. (ਜਾ. ੧.੧੪.੧);

ਪਰਿਬ੍ਬਜ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੇ, ਪਚਨ੍ਤਞ੍ਞੇਪਿ ਪਾਣਿਨੋ’’ਤਿ. (ਪਾਚਿ. ੬੪੭) –

ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤਾ.

‘‘ਅਪਾਰੁਤਾ ਤੇਸਂ ਅਮਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਾ,

ਯੇ ਸੋਤਵਨ੍ਤੋ ਪਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤੁ ਸਦ੍ਧਂ;

ਵਿਹਿਂਸਸਞ੍ਞੀ ਪਗੁਣਂ ਨ ਭਾਸਿਂ,

ਧਮ੍ਮਂ ਪਣੀਤਂ ਮਨੁਜੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ’’.

‘‘ਅਥ ਖੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਹਮ੍ਪਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੭੧; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੩; ੨.੩੪੦; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੨; ਮਹਾਵ. ੯) ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦ੍ਦੇਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੮; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੧; ਅ. ਨਿ. ੪.੮; ੫.੧੧; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੪੪) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਨਾਮ ਪਰਮਤ੍ਥਬ੍ਰਹ੍ਮਤਾਯ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਤ੍ਤਮਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਾਮ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਉਕ੍ਕਂਸਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚ ਸੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਚਾਤਿ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਤ੍ਤਮੋ, ਭਗਵਾ. ਤੇਨ ਕਥਿਤੇ ‘‘ਸੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੫੫੬; ੩.੩੦੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੭੭, ੪੫੯, ੫੦੯; ੨.੩੦੯, ੩੧੫, ੪੫੧, ੪੭੧) ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਦੇਸਿਤੇ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਭਾਵਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਚ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਤਂਤਂਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਪਟਿਨਿਯਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ ਵਿਸਟਂ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਪਿ ਵਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ.

ਮੇਜ੍ਜਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਕਤ੍ਤਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਸਿਨਿਯ੍ਹਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਲੂਖਭਾਵਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਞਾਣਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਹਿਤਾਕਾਰਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸਿਨੇਹਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਨ ਤਣ੍ਹਾਯਨਵਸੇਨ. ਤਂ ਹਿ ਮੋਹਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਲੁਬ੍ਭਨਸਭਾਵਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਅਦੁਸ੍ਸਨਸਭਾਵਂ ਅਲੋਭਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਚ ਤਣ੍ਹਾਸਿਨੇਹੋਪਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਰੋਧੀ ਤੇਨ ਸਹਾਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਯਦਿਪਿ ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਿਰੋਧੀ ਪਨ ਨ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਹਾਯਕਤੋ. ਮੇਜ੍ਜਤੀਤਿ ਮਿਤ੍ਤੋ, ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯੋ ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ, ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਵਾ, ਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇ ਪਿਯੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਭਵਾ, ਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਮੇਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਰੁਣਾ, ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਕੇਸਂ, ਕਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਦੁਕ੍ਖੇ ਸਤਿ ਸਾਧੂਨਂ ਹਦਯਕਮ੍ਪਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਪਨਨ੍ਤਿ ਚ ਪਰੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਪਨੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਅਸਹਨਾਕਾਰੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ. ਤਯਿਦਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਧੂਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ ਹਿ ਸਪਰਹਿਤਸਾਧਨੇਨ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਗਮੇਤਿ, ਅਪਨੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਹਿਂਸਨਂ ਅਪਨਯਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿ ਕਰੁਣਾ. ਫਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਫੁਸਨਵਸੇਨ, ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਿਤੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਤਾਯਾਤਿ ਮੋਦਨਕਿਰਿਯਾਯ ਮੁਦਿਤਾਯ ਕਰਣਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਉਪਚਾਰਸਿਦ੍ਧੋ, ਮੁਦਿਤਾਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਕਤ੍ਤਾਤਿ ਤਮੇਵ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ ‘‘ਸਯਂ ਵਾ ਮੋਦਤੀ’’ਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਪਚਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋਵ. ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤੋਤਿ ਵਸਵਤ੍ਤਿਭਾਵਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ‘‘ਮੋਦਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਮੁਦਿਤਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਪਿਯਾਦੀਸੁ ਪਕ੍ਖਪਾਤੁਪਚ੍ਛੇਦਨਮੁਖੇਨ ਉਦਾਸਿਨਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਤੋ ਇਕ੍ਖਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਕਤ੍ਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

੨੬੩. ਹਿਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਚਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਚਰਣਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ, ਹਿਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਲਕ੍ਖਣਾ. ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਰਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤਸ੍ਸ ਉਪਨਯਨਕਿਚ੍ਚਾ, ਉਪਨਯਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾ ਵਾ. ‘‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਅਚਰੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੨੩੭; ਵਿਭ. ੯੦੯) ਪਵਤ੍ਤਨਕਸ੍ਸ ਆਘਾਤਸ੍ਸ ਵਿਨਯਨਾਕਾਰੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਚਰਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਸਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਆਘਾਤਵਿਨਯਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤੀਤਿ ਆਘਾਤਵਿਨਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ. ਅਮਨਾਪਾਨਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਸਞ੍ਞਿਤਾਰੂਪੇਨ, ਪਗੇਵ ਮਨਾਪਾਨਂ ਯਂ ਮਨਾਪਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਤਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਮਨਾਪਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੂਪਸਮੋਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਵੂਪਸਮੋ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਿਨੇਹਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਿਨਾਸੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਮੁਖੇਨ ਹਿ ਰਾਗੋ ਵਞ੍ਚੇਤਿ.

ਕਰੁਣਾਦੀਨਂ ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਸੁ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵਿਸੇਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਪਨਯਨਾਕਾਰੋ. ਅਪਨਯਨਂ ਪਨ ਹੋਤੁ ਵਾ ਮਾ ਵਾ, ਯੋ ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰੋ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ. ਅਪਨੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਰੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਸਹਨਂ ਅਨਧਿਵਾਸਨਂ ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਸਹਨਂ. ਨ ਵਿਹਿਂਸਾ ਅਵਿਹਿਂਸਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਿਹੇਠਨਂ. ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤਿ, ਵਿਹਿਂਸਾਯ ਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਵਿਹਿਂਸਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ. ਵਿਹਿਂਸੂਪਸਮੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਿਂਸਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਸਤ੍ਤੇ, ਵਿਹਿਂਸਨਂ ਵਾ ਨੇਸਂ ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਹਿਂਸਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹੇਠਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਕਰੁਣਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤੋ ਪਟਿਘਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਕਰੁਣਾਮੁਖੇਨ ਸੋਕੋ ਵਞ੍ਚੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਕਸਮ੍ਭਵੋ ਵਿਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਪਮੋਦਨਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਮੋਦਨਲਕ੍ਖਣਾ. ਅਨਿਸ੍ਸਾਯਨਰਸਾਤਿ ਇਸ੍ਸਾਯਨਸ੍ਸ ਉਸੂਯਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਕਿਚ੍ਚਾ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇਸੁ, ਅਧਿਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਅਸਹਨਂ ਅਰਮਣਂ ਅਰਤਿਇਚ੍ਚੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਹਨਨਾਕਾਰੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਘਾਤਂ ਵੂਪਸਮਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤੀਤਿ ਅਰਤਿਵਿਘਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ.

ਪਹਾਸੋ ਗੇਹਸਿਤਪੀਤਿਵਸੇਨ ਪਹਟ੍ਠਭਾਵੋ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮਭਾਵਦਸ੍ਸਨਰਸਾਤਿ ਪਿਯਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਉਦਾਸਿਨਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਾ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਤੋ ਇਕ੍ਖਣਤੋ ਸਮਭਾਵੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਗਹਣਕਿਚ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਾਨਂ ਅਗ੍ਗਹਣਤੋ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਾਨਂ ਵੂਪਸਮਨਾਕਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਸਂ ਵੂਪਸਮਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤੀਤਿ ਪਟਿਘਾਨੁਨਯਵੂਪਸਮਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ. ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਮੋਦਨਾਕਾਰੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨ੍ਤੋ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਪਟਿਸੇਧਨਮੁਖੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ, ਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੨੬੪. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖਞ੍ਚੇਵ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਚਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਨੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਪਯੋਜਨਂ. ਤਥਾ ‘‘ਸੁਖਂ ਸੁਪਤੀ’’ਤਿਆਦਯੋ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧; ੧੧.੧੫) ਏਕਾਦਸਾਨਿਸਂਸਾ. ਤੇ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾ.

ਨਿਸ੍ਸਰਤਿ ਅਪਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਪਹਾਯਕਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਪਿ ਨੀਵਰਣਾਨਿ, ਤਦੇਕਟ੍ਠਾ ਚ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦਯੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੨੬; ਅ. ਨਿ. ੬.੧੩) ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਗਨਿਸ੍ਸਰਣਤਾਵਚਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੨੬੫. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਸੁ. ਮੇਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਦਾਨਪਿਯਵਚਨਾਦਿਸੀਲਸੁਤਾਦਿਗੁਣਗਹਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ. ਰਾਗੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਤਥਾ ਗੁਣਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਮਨਾਪਸਞ੍ਞਾਪਲੋਭਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਗੁਣਦਸ੍ਸਨਸਭਾਗਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਿਤ੍ਤਮੁਖਸਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਤੁਲ੍ਯਾਕਾਰੇਨ ਦੂਸਨਤੋ ਰਾਗੋ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ, ਸੋ ਲਹੁਂ ਓਤਾਰਂ ਲਭਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਮੋਸਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਮੇਤ੍ਤਂ ਅਪਨੀਯ ਤਸ੍ਸਾ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਤ੍ਤਾ. ਤਤੋਤਿ ਰਾਗਤੋ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਵਾ ਓਤਾਰਲਾਭਤੋ. ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਤਾਯਾਤਿ ਸਭਾਗਸ੍ਸ, ਸਭਾਗੇਨ ਵਾ ਵਿਸਭਾਗਤਾਯ. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿ ਮਨਾਪਾਕਾਰਗਾਹਿਨੋ ਮੇਤ੍ਤਾਸਭਾਗਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਸਭਾਵੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤੇਨ ਵਿਸਭਾਗੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਓਤਾਰਂ ਲਭਮਾਨੋ ਚਿਰੇਨੇਵ ਲਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੂਰੇ ਠਿਤਸਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਦੂਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ. ਤਤੋਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਤੋ. ਨਿਬ੍ਭਯੇਨਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਙ੍ਕਨਪਰਿਸਙ੍ਕਨੇਨ, ਲਦ੍ਧਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਦੁਪ੍ਪਧਂਸਿਯਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਇਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਨਂ. ਕਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਮਨੀਯਾਨਂ. ਮਨਾਪਾਨਨ੍ਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾਨਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਮਨੋ ਰਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨੋਰਮਾਨਂ. ਲੋਕਾਮਿਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਅਹਮਿਮੇ ਨ ਲਭਾਮੀਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤੋ. ਅਤੀਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਵਿਪਰਿਣਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਵਿਗਮੇਨ ਵਿਗਤਂ. ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਤੋਤਿ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਨਵਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ. ਗੇਹਸਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ‘‘ਆਦਿਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਵਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਸਭਾਗਤਾਯਾਤਿ ਯੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਭੋਗਾਦਿਵਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਕਰੁਣਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤੇਸੁ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਯੋਨਿਸੋ ਆਭੋਗੇ ਸਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਮਨਸ੍ਸਮੁਖੇਨ ਸੋਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਕਰੁਣਾਯ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ. ਸੋਕੋ ਹਿ ਇਧ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਤਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਕਾਮਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਕਰੁਣਾਸਭਾਗਸ੍ਸ ਤੇਸੁ ਦੁਕ੍ਖੂਪਨਯਨਾਕਾਰੋ ਵਿਹੇਸਾਸਭਾਵੋ ਵਿਸਭਾਗੋਤਿ ਤਾਯ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਤਾਯ ਸਾ ਓਤਾਰਂ ਲਭਮਾਨਾ ਚਿਰੇਨੇਵ ਲਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੂਰੇ ਠਿਤਸਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਰੁਣਾਯ ਦੂਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਸਭਾਗਤਾਯਾਤਿ ਯੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਭੋਗਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਮੁਦਿਤਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤੇਸੁ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਯੋਨਿਸੋ ਆਭੋਗੇ ਸਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਰੂਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੬) ਵੁਤ੍ਤਸੋਮਨਸ੍ਸਮੁਖੇਨ ਪਹਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚ ਮੁਦਿਤਾਯ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੋ. ਪਹਾਸੋ ਹਿ ਇਧ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਤਾਯਾਤਿ ਭੋਗਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਮੁਦਿਤੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਮੋਦਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਮੁਦਿਤਾਸਭਾਗਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਨਭਿਰਮਨਾਕਾਰਾ ਅਰਤਿ ਵਿਸਭਾਗਾਤਿ ਤਾਯ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਤਾਯ ਸਾ ਓਤਾਰਂ ਲਭਮਾਨਾ ਚਿਰੇਨੇਵ ਲਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੂਰੇ ਠਿਤਸਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਮੁਦਿਤਾਯ ਦੂਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਮੁਦਿਤੋ ਚਾਤਿਆਦਿ ਮੁਦਿਤਾਯ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਰਤਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਗੁਣਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਅਰਤਿਨਿਗ੍ਗਹਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਪਟਿਪਕ੍ਖਾਯ ਵਾ ਅਰਤਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਯ ਮੁਦਿਤਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਰਤਿ ਸੁਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਯ੍ਯਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਅਰਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਧਿਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇਸੁ.

ਬਾਲਕਰਧਮ੍ਮਯੋਗਤੋ ਬਾਲਸ੍ਸ. ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਬ੍ਯਾਮੂਲ਼੍ਹਤਾਯ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ. ਪੁਥੂਨਂ ਕਿਲੇਸਾਦੀਨਂ ਜਨਨਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਕਿਲੇਸੋਧੀਨਂ ਮਗ੍ਗੋਧੀਹਿ ਅਜਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੋਧਿਜਿਨਸ੍ਸ, ਓਧਿਜਿਨਾ ਵਾ ਸੇਕ੍ਖਾ ਓਧਿਸੋਵ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਜਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਓਧਿਜਿਤਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਭਵਾਦਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਨਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਜਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਾਕਜਿਨਸ੍ਸ, ਵਿਪਾਕਜਿਨਾ ਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਸੇਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਨੇਕਾਦੀਨਵੇ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤੇ ਸਮ੍ਮੋਹੇ ਆਦੀਨਵਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨਸੀਲਤਾਯ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ. ਆਗਮਾਧਿਗਮਾਭਾਵਾ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ. ਏਦਿਸੋ ਏਕਂਸੇਨ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਰੂਪਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਸਮ੍ਮੋਹਪੁਬ੍ਬਿਕਾ. ਰੂਪਂ ਸਾ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਰੂਪਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਾਯ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਕਿਲੇਸੇ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਰਹਿਤਂ ਅਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ. ਦੋਸਗੁਣਾਵਿਚਾਰਣਵਸੇਨ ਸਭਾਗਤ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ ਮੇਤ੍ਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਗੁਣਦੋਸੇ ਅਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੀ ਕੇਵਲਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗੁਣਦੋਸਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੀ ਕੇਵਲਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦੋਸਗੁਣਾਵਿਚਾਰਣਵਸੇਨ ਸਭਾਗਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਲਹੁਂ ਓਤਾਰਂ ਲਭਤੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਤਾਯਾਤਿ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਭਾਗਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਾ ਰਾਗਪਟਿਘਾ ਵਿਸਭਾਗਾਤਿ ਤਾਯ ਸਭਾਗਵਿਸਭਾਗਤਾਯ ਤੇ ਓਤਾਰਂ ਲਭਮਾਨਾ ਚਿਰੇਨੇਵ ਲਭੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੂਰੇ ਠਿਤਸਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਦੂਰਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.

੨੬੬. ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾ ਛਨ੍ਦੋ ਆਦਿ ‘‘ਛਨ੍ਦਮੂਲਕਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੮੩) ਵਚਨਤੋ, ਅਥ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤੇਸਿਤਾਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਕਾਮਤਾਦਿਨਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾਭਿਪਤ੍ਥਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾ ਛਨ੍ਦੋ ਆਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋਪਿ ਹਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਅਨਿਰਾਕਤਹਿਤਚ੍ਛਨ੍ਦੋਯੇਵ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਅਬ੍ਯਾਵਟਤਾ ਅਪਣ੍ਣਕਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਮਾਤਾ ਵਿਯ ਸਕਿਚ੍ਚਪਸੁਤੇ ਪੁਤ੍ਤੇ. ਨੀਵਰਣਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਦੇਕਟ੍ਠਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਗ੍ਗਹਣਮੇਵ ਹੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਯਥਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੨੭; ਖੁ. ਪਾ. ੪.੧), ਨ ਏਵਮਿਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਏਕੋ ਵਾ ਸਤ੍ਤੋ ਅਨੇਕੇ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੨੩) ਭਾਵਨਾਯਂ ਸੁਖਾਦਿਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਂ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੫੫; ਥੇਰਗਾ. ੬੭੬; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫) ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਗਹਣਂ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਧਾਨਭੂਤਂ, ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਏਵ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਪਚਾਰੇ ਵਾ ਪਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਵਡ੍ਢਨਂ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਸੀਮਾਸਮ੍ਭੇਦਸਿਦ੍ਧਿਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਏਕਮਾਵਾਸਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸਤ੍ਤੇ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਫਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਾ ਰਚ੍ਛਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਰਚ੍ਛਾਗਹਣੇਨ ਰਚ੍ਛਾਵਾਸਿਨੋ ਸਤ੍ਤਾ ਗਹਿਤਾ ਯਥਾ ਏਕਂ ਦਿਸਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

੨੬੭. ਕਸਿਣਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋਤਿ ਕਸਿਣਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਸਦਿਸਾ ਆਰੁਪ੍ਪਾ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ, ਕਸਿਣਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਵ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋ. ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਅਸਿਜ੍ਝਨਤੋਤਿ ਕੇਚਿ. ਸਮਾਧਿਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋਤਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧੀਨਂ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧੀਨਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਤੇ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨੇਵ ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੮੬੮). ‘‘ਪੁਰਿਮਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਤ੍ਤਯਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਝਾਨਾਨਿ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

੨੬੮. ਸਿਯਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਕਾਰੇਨ ਸਿਯਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਇਤਰਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੨੨) ਪਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਭੂਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸੇਟ੍ਠਾ ਏਤੇ ਵਿਹਾਰਾ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ. ਤੇ ਹਿ ਇਧ ਝਾਨਭਾਵਨਾਯ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਿਦ੍ਦੋਸਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋਤਿ ਵਾ ਸਕਲਬੁਦ੍ਧਗੁਣਹੇਤੁਭੂਤਾਨਂ ਦਾਨਪਾਰਮਿਤਾਦੀਨਂ ਬੁਦ੍ਧਕਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿਤਗੁਣਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤੇਸਨੇਨ, ਅਹਿਤਾਪਨਯਨੇਨ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਮੋਦਨੇਨ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਵਜ੍ਜਿਤਾਗਤਿਗਮਨਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਚ ਨਿਦ੍ਦੋਸਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ, ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਵਾ, ਏਵਂ ਏਤੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ.

੨੬੯. ਚਤਸ੍ਸੋਵਾਤਿਆਦਿਪਞ੍ਹਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾਦਿਵਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਂਕਿਲੇਸਾਦਿਤੋ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨੁਪਾਯੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਮਨਸਿਕਾਰਵਿਸੇਸਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਆਸਂ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ. ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਤਿ ਪਮਾਣਰਹਿਤੇ. ਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ਦ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ.

ਬ੍ਯਾਪਾਦਬਹੁਲਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ, ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਪਕ੍ਖਪਾਤਵਸੇਨ ਅਨਾਭੁਜਨਮਨਾਭੋਗੋ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਮੇਵ ਉਪਮਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਯਥਾ ਮਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਮੇਯ੍ਯਭਾਵਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਤ੍ਥੁਪਨਯਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚਾ’’ਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ. ਪਰਿਯਾਯੇਤਿ ਵਾਰੇ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਕ੍ਕਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਬ੍ਯਾਵਟਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ. ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਮਾਤਾ ਦਹਰਾਦੀਸੁ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਤਥਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਾਦਿਵਸਿਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾ ਯਥਾਰਹਂ ਦੋਸਮੋਹਰਾਗਪਕ੍ਖਿਯਾ, ਤੇਹਿ ਚ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨੁਪਾਯੋ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ, ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਚ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾਦਿਵਸਾ ਚਤਸ੍ਸੋਵ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ. ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਏਤਾ ਭਾਵੇਤੁਕਾਮੇਨ ਨ ਏਕੇਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਤਿ ਹਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹੇ ਕਮੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਹਿਤੇਸਿਤਾ ਮੇਤ੍ਤਾਯਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਪਤ੍ਥਿਤਹਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਵਾਤਿ ‘‘ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਂ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਆਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਹਿਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਆਦਿਤੋ ਪਰਂ. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਯਂ ਕਮੋਤਿ ਅਯਂ ਇਮਾਸਂ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਨਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਕ੍ਕਮੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਇਮਿਨਾਵ ਕਮੇਨ ਏਤਾਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਹਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਭਾਵਨਾਨਂ ਕਮਨਿਯਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਪਠਮਂ ਭਾਵੇਤੁਂ ਲਬ੍ਭਾ, ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਏਕਸ੍ਸਾਪਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਗ੍ਗਹਣਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਾਮਾਸਸਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਮੁਦ੍ਧਭੂਤਾਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਏਕਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਗੋਚਰਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਪਮਾਣਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦੀਸੁ ਅਤਿਰੇਕੁਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਦੇਸੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਏਵਂ ਪਮਾਣਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਸਕਲਫਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਰਵਸੇਸਫਰਣਵਸੇਨ.

੨੭੦. ਨਿਸ੍ਸਰਣਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਯਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਕਾਮਾਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਰੂਪਾਨਂ ਆਰੁਪ੍ਪਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਏਵਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਿਤਾਨਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਹਿਂਸਾਰਤੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਭੂਤਾ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾ ਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਰਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਾਨਂ ਤਾਸਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਯੋਗੋਪਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਚਰਿਯਾ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਂ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਤਿ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵਿਯ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨੁਪੇਕ੍ਖਂ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ.

੨੭੧. ਸਾਤਸਹਗਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਸਹਗਤਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ (ਅ. ਨਿ. ੮.੬੩) ਦੇਸਨਾਯ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਨਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਭਾਵੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਜ੍ਝਾਨਿਕਾਤਿ ਚੋਦਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤੀਤਿ ਯਦਿ ਮੂਲਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਤਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਜ੍ਝਾਨਿਕਾ ਸਿਯੁਂ, ਨ ਪਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ, ਹੋਨ੍ਤੁ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਆਨਾਪਾਨਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਜ੍ਝਾਨਿਕਾਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਵੇਦਨਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾ ਮੇ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਭਾਵਿਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਪਕਾਸਿਤੋ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿਪਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਪਕਾਸਿਤੋਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਸਮਾਧਿਚ੍ਛਾਯਾਮਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਭਯਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਂ ਹਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਯਥਾਵਾਦਿਤਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਅਪਵਦਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖੀ’’ਤਿ.

੨੭੨. ‘‘ਤਯਿਮਂ ਦੋਸਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਕਾਮੇਨ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨੀਤਤ੍ਥਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਰੁਕੁਲਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਮਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਯਾਚਿਤਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਆਯਾਚਿਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨੋ, ਤਂ ਆਯਾਚਿਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ. ਏਵਮੇਵਾਤਿ ਗਰਹਨੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਮੁਦਾ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤੇ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਨਾਮ ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ‘‘ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਵਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪਮਾਨਂ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵੇ ਠਿਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਸੁਸਣ੍ਠਿਤਂ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ. ਪਾਪਕਾਤਿ ਲਾਮਕਾ. ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਓਕਾਸਾਦਾਨੇਨ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਨ ਚ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਮਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਮਾਹ.

ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਮਤ੍ਤੋਤਿ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤਂ ਨਾਤਿਸੁਭਾਵਿਤਂ ਸਮਾਧਾਨਂ. ਤਂ ਪਨ ਉਪਰਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ ਸਮਾਧਿਵਿਸੇਸਾਨਂ ਮੂਲਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ‘‘ਮੂਲਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਮਤ੍ਤੋ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਮਿ ਸਨ੍ਨਿਸਾਦੇਮਿ ਏਕੋਦਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸਮਾਦਹਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਖਣਿਕਸਮਾਧਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੀਰਿਯਂ ਅਹੋਸਿ ਅਸਲ੍ਲੀਨਂ…ਪੇ… ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧; ਪਾਰਾ. ੧੧) ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧) ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ‘‘ਖਣਿਕਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ. ਸੋ ਏਵ ਸਮਾਧੀਤਿ ਮੂਲਸਮਾਧਿਮਾਹ.

ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਅਸ੍ਸ ਵਾ ਮੂਲਸਮਾਧਿਸ੍ਸ. ਭਾਵਨਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨਂ. ਅਯਂ ਸਮਾਧੀਤਿ ਚ ਮੂਲਸਮਾਧਿਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਏਵਂ ਭਾਵਿਤੋਤਿ ਯਥਾ ਅਰਣਿਸਹਿਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ ਅਗ੍ਗਿ ਗੋਮਯਚੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਵਡ੍ਢਿਤੋ ਗੋਮਯਗ੍ਗਿਆਦਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋਪਿ ਅਰਣਿਸਹਿਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਮੂਲਗ੍ਗੀਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਮੂਲਸਮਾਧਿ ਏਵ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੇਨ ਭਾਵਨਾਨਯੇਨ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਸਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਭਾਵਵਸੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਜ੍ਝਾਨਸਮ੍ਪਾਪਨਵਿਧਿਨਾ ਮੂਲਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਕਰੁਣਾਦਿਭਾਵਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਸੁਪਿ ਭਾਵਨਾਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਭਾਵਨਾਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਰੁਣਾ ਮੇ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ‘‘ਤਤੋ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਮਂ ਸਮਾਧਿਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੬੩) ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਸਾ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੀ ਵਿਸੇਸਤੋ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਭੂਮਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ.

ਪੁਨ ਯਤੋ ਖੋ ਤੇਤਿਆਦਿ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਫਾਸੁਵਿਹਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਗ੍ਘਸੀਤਿ ਗਮਿਸ੍ਸਸਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਵਿਤਕ੍ਕਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਦੇਸਨਾ ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮਾਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਮਾ. ‘‘ਤਥੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਨ੍ਥਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਥੇਵਾਤਿ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨੇਵ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਕਣ੍ਡੇ (ਧ. ਸ. ੨੫੧ ਆਦਯੋ), ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੬੮੪ ਆਦਯੋ) ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪ੍ਪਦੇਸੇਸੁ.

੨੭੩. ਸੁਭਪਰਮਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸੁਭ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਸੁਭਨ੍ਤੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੧੨; ਅ. ਨਿ. ੮.੬੬) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸੁਭਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ. ਪਰਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਕ੍ਕਂਸਤ੍ਥੋ. ਸੁਭੋ ਸੁਭਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਪਰਮੋ ਉਕ੍ਕਂਸੋ ਪਰਮਾ ਕੋਟਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਭਪਰਮਾ, ਮੇਤ੍ਤਾਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਤਾਯ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖਾਦਯੋ ਇਧ ਅਨਵਸਰਾ. ਇਤਰੇਤਰਵਿਸਿਟ੍ਠਾਪੇਤੇ ਵਿਸੇਸਾ, ਪਗੇਵ ਪਰੇਹਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਦਿਸੋ ਆਨੁਭਾਵਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ.

ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਭਵਿਮੋਕ੍ਖਾਦਿਕਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਪਰਿਚਯਾਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰੇਨੇਵ ਗਹਣਸ੍ਸ ਪਰਿਚਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਭੂਤਮ੍ਪਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚੁਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਗੇਵ ਸਭਾਵਤੋ. ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚ ਸੁਖੇਨ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਚ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖਪਰਿਯਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੂਲੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨਤ੍ਥਚਰਣਾਦਿਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਸਚੇਤਨੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਆਘਾਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਪਰਿਚਯਾ ਅਚੇਤਨੇਪਿ ਵਾਤਾਤਪਾਦਿਕੇ ਆਘਾਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਸੁਭਵਿਮੋਕ੍ਖਤੋ ਪਰਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਭਿਹਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਭਿਘਾਤੋ, ਦਣ੍ਡੋ ਅਭਿਘਾਤੋ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਦਣ੍ਡਾਭਿਘਾਤਂ, ਤਂ ਆਦਿ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਦਣ੍ਡਾਭਿਘਾਤਾਦਿ, ਦਣ੍ਡਾਭਿਘਾਤਾਦਿ ਰੂਪਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਦਣ੍ਡਾਭਿਘਾਤਾਦਿਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ, ਦਣ੍ਡਪ੍ਪਹਾਰਾਦਿਜਨਿਤਂ ਕਰਜਰੂਪਹੇਤੁਕਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪੇ ਆਦੀਨਵੋ ਸੁਪਰਿਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ ਕਰੁਣਾਵਿਹਾਰਿਸ੍ਸ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਰੁਣਾਯ ਚ ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਸਹਨਰਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਆਕਾਸੇ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਾਨਂ ਅਭਾਵੋ ਵਿਵਰਮਪਗਮੋਤਿ.

ਤੇਨ ਤੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਤੇਨ ਤੇਨ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਾਰਣੇਨ ਪਮੁਦਿਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਾਮੋਜ੍ਜਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ ‘‘ਸਾਧੁ ਵਤਾਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਪਮੋਦਤੀ’’ਤਿ ਮੁਦਿਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਪਮੁਦਿਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਗ੍ਗਹਣਪਰਿਚਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ.

ਅਨੁਕ੍ਕਮਾਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਆਕਾਸਕਸਿਣਵਜ੍ਜੇ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਸਿਣੇ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਰੂਪਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾਯ ਅਧਿਗਤਂ. ਆਕਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗੋਚਰੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਕਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਗੋਚਰਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਕਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਗੋਚਰੇ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣੇ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤੋਤਿ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਾਧਿਗਮਾਯ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਥਾ ਭਾਵਯਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣੇ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਨੁਪਵਿਸਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪੇਤਿ.

ਆਭੋਗਾਭਾਵਤੋਤਿ ‘‘ਸੁਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੨.੨੩) ਸੁਖਾਸੀਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਆਭੁਜਨਾਭਾਵਤੋ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖਾਸੀਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਨਾਵ ਪਰਮਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਨਾ ਪਨ ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਿਹਾਰਿਸ੍ਸ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਦਿਪਰਮਤ੍ਥਗ੍ਗਾਹਵਿਮੁਖਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਗ੍ਗਹਣਦੁਕ੍ਖਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾ ਸਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਕਸ੍ਸ ਰੁਚਿਯਾ ਸੁਖਿਤਾ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨਪਿ ਪਰਮਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨੇਵ ਉਪੇਕ੍ਖਾਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੋਪਿ ਸਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਭਾਵਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ, ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਕੇਵਲਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਏਵ ਵਿਸਯੇ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਗ੍ਗਹਣਦੁਕ੍ਖਤਾ ਚ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਾਮਾਸਸਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਮੁਦ੍ਧਭੂਤਤਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.