੧੦. ਆਰੁਪ੍ਪਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਣ੍ਣਨਾ

੨੭੫. ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੂਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਰੁਪ੍ਪਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਸੁ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਆਰੁਪ੍ਪੇਸੂ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਵਿਵੇਕੇਨ ਅਰੂਪਂ, ਅਰੂਪਮੇਵ ਆਰੁਪ੍ਪਂ ਝਾਨਂ, ਇਧ ਪਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਂ ਭਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰੂਪਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਰੂਪਹੇਤੁ. ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਕਰਣ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਕਾਮਾਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੬੮-੧੬੯) ਵਿਯ. ਦਣ੍ਡਨਟ੍ਠੇਨ ਦਣ੍ਡੋ, ਮੁਗ੍ਗਰਾਦਿ. ਪਰਪੀਲ਼ਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਤਸ੍ਸ ਆਦਾਨਂ ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਂ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤ੍ਥਂ, ਆਵੁਧਂ. ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ. ਵਿਰੋਧੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਵਿਵਾਦੋ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਾਦਿਕਂ. ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ. ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਅਰੂਪਭਾਵੇ, ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਵਾ ਭਵੇ. ਰੂਪਾਨਂਯੇਵਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਵਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂਯੇਵ, ਨ ਅਰੂਪਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਾਗਾਯਾਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ. ਨਿਰੋਧਾਯਾਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਿਕਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਹੇਤੁਕਂ ਅਨਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਰਜਰੂਪੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਦੀਨਵਾਧਿਕਰਣਭਾਵਯੋਗ੍ਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਰੂਪੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਦੋਸਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ. ਆਲੋਕੋਤਿ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸੋ ਏਵਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਸਿਯਾ ਆਕਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤੁਂ, ਨ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਉਗ੍ਘਾਟਨਾ ਨਾਮ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸਕਸਿਣਂ ਨਵਸੂ’’ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਆਲੋਕਕਸਿਣਮ੍ਪਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਸੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਠਪਨੇ ਕਾਰਣਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਰਜਰੂਪਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਲਮ੍ਬਨਤੋ.

ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਲਮ੍ਬਨਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਪਨ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵੇਨ ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ, ਕਾਮਧਾਤੁਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ, ਇਤਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਜ੍ਝਾਨਾਨਞ੍ਚ ਅਕਾਮਧਾਤੁਸਂਵਤ੍ਤਨੀਯਤੋ. ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗਮੇਵਾਤਿ ਕਰਜਰੂਪਪਟਿਭਾਗਮੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਸਦਿਸਞ੍ਚ ਨਾਮ ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੇਨਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕਥਂ? ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਨ੍ਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਯਥਾਤਿ ਓਪਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਲੇਖਾਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਾਦਿਨਾ ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਾਯ ਲੇਖਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਫਲਿਤਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਵਿਵਰਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਦੂਰਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਸਮਾਨਰੂਪਸਦ੍ਦਸਮੁਦਾਚਾਰਨ੍ਤਿ ਸਦਿਸਰੂਪਸਣ੍ਠਾਨਸਰਪ੍ਪਯੋਗਂ.

ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਮਮ ਚਕ੍ਖੁ ਸੋਭਨਂ, ਮਮ ਕਾਯੋ ਥਿਰੋ, ਮਮ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ. ਕਰਜਰੂਪਸਮਙ੍ਗਿਕਾਲੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵਰੂਪੇਨ ਚੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਰੂਪੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਕਾਲੋ. ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਕਸਿਣਰੂਪਸ੍ਸਪਿ. ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਹਿ ਇਦਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਭਯਸਨ੍ਤਾਸਅਦਸ੍ਸਨਕਾਮਤਾ ਵਿਯ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਦਞ੍ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਂ. ਤੇ ਹਿ ਤਯੋ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਭਯਸਨ੍ਤਾਸਅਦਸ੍ਸਨਕਾਮਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਕੋ ਕਿਰ ਸੁਨਖੋ ਵਨੇ ਸੂਕਰੇਨ ਪਹਟਮਤ੍ਤੋ ਪਲਾਤੋ, ਸੋ ਅਰੂਪਦਸ੍ਸਨਵੇਲਾਯ ਭਤ੍ਤਪਚਨਉਕ੍ਖਲਿਂ ਦੂਰਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੂਕਰਸਞ੍ਞਾਯ ਭੀਤੋ ਉਤ੍ਤਸਨ੍ਤੋ ਪਲਾਯਿ, ਪਿਸਾਚਭੀਰੁਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇ ਅਪਰਿਚਿਤੇ ਦੇਸੇ ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਤਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਿਸਾਚਸਞ੍ਞਾਯ ਭੀਤੋ ਉਤ੍ਤਸਨ੍ਤੋ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਪਪਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੂਕਰਾ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

੨੭੬. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਓਪਮ੍ਮਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮੇਨ੍ਤੋ ਆਹ. ਸੋਤਿ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਝਾਨੇ ਆਦੀਨਵਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਕਸਿਣਰੂਪਂ. ਸਨ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਤੋਤਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਤੋ. ਤਾਨਿ ਹਿ ‘‘ਯੇ ਤੇ ਸਨ੍ਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਰੂਪੇ ਆਰੁਪ੍ਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੭੨; ੧੦.੯) ਸਨ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਾਤਿ ਆਗਤਾ. ਸਨ੍ਤਤਾਸਿਦ੍ਧਿ ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸੁਤਿਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਯਥੇਵਾਤਿ ਏਵ-ਕਾਰੇਨ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਏਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਂ, ਏਵਂ ਆਰੁਪ੍ਪਾਨਿਪੀਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਵਸੇਨ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇ ਵਿਯ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਤਾਮਤ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਥਾਪਿ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਤਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਭੂਮਿਭੇਦਤੋਤਿ? ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ ਉਪਮੋਪਮੇਯ੍ਯਭਾਵਸ੍ਸ ਭਿਨ੍ਨਾਧਿਕਰਣਤੋ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੇ. ਨਿਕਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਪੇਕ੍ਖਂ. ਪਰਿਯਾਦਾਯਾਤਿ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਝਾਨੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰਣੇਨੇਵ ਪਣੀਤਤੋ, ਸੁਖੁਮਤੋ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਨ੍ਤਤੋ ਅਨਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਗੇਵ ਵਡ੍ਢਿਤਂ, ਤਦਾ ਵਡ੍ਢਨਵਸੇਨ ਵਾ ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਤਿ ਕਸਿਣਰੂਪੇਨ. ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ ਕਸਿਣਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਕਸਿਣਰੂਪਂ ਅਪਨੇਤਿ. ਉਗ੍ਘਾਟਨਵਿਧਿਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਗ੍ਘਾਟੇਨ੍ਤੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਂਵੇਲ੍ਲੇਤੀਤਿ ਪਟਿਸਂਹਰਤਿ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੂਤਿ ਏਕਂਸੇਨ. ਨੇਵ ਉਬ੍ਬਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨੇਵ ਉਟ੍ਠਹਤਿ. ਨ ਵਿਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਨ ਵਿਨਿਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਕਸਿਣਰੂਪਸ੍ਸ. ਅਮਨਸਿਕਾਰਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਅਕਰਣਂ ਅਚਿਨ੍ਤਨਂ. ਮਨਸਿਕਾਰਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ‘‘ਆਕਾਸੋ ਆਕਾਸੋ’’ਤਿ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਕਸਿਣਰੂਪਂ ਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ, ਤੇਨ ਚ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਂ ‘‘ਆਕਾਸੋ ਆਕਾਸੋ’’ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ ਯਦਾ ਤਂ ਭਾਵਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਆਕਾਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਾ ਸੋ ਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤਿ ਨਾਮ, ਤਞ੍ਚ ਤੇਨ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸਮਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪੇਤਂ ਏਕਮੇਵ ਪਰਿਯਾਯਭਾਵਤੋ.

‘‘ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਨਨੁ ਰੂਪਾਵਚਰਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨਿ, ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚਸ੍ਸ ਨ ਨੇਸਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਦਿ ਸਿਯਾ, ਝਾਨਤੋ ਪਰਿਹਾਯੇਯ੍ਯ? ਯਂ ਪਨੇਕੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਵ ਸੁਖੁਮਾਨਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਯ੍ਯਾਨਿ ਨੀਵਰਣਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਮਹਗ੍ਗਤਕੁਸਲੇਸੁ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲੇਸੁ ਵਿਯ ਓਧਿਸੋ ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਯੋ ਪਨ ਰੂਪਾਵਚਰੇਹਿ ਆਰੁਪ੍ਪਾਨਂ ਉਲ਼ਾਰਫਲਤਾਦਿਵਿਸੇਸੋ, ਸੋ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇਨ ਸਨ੍ਤਤਰਪਣੀਤਤਰਭਾਵੇਨ ਤੇਸੁਯੇਵ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮੇਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਂ ਵਣ੍ਣਭਣਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਹੀਨਾਨਂ ਉਪਰਿ ਪਹਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੂਪਚਾਰਾਦੀਸੁ ਨੀਵਰਣਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਾਵਚਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਆਕਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸਤਿਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਾਨੁਗੁਣਾਨਂ ਸਦ੍ਧਾਪਞ੍ਚਮਾਨਂ ਸਕਿਚ੍ਚਯੋਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੇਨ. ਇਧਾਪੀਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਂ. ਤਂ ਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੇਸਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਂ ਇਧ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਪਥਵੀਕਸਿਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੫੧ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠਂ, ਤਂ ਅਤਿਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਾਨਪ੍ਪੁਤੋਲ਼ਿ ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਓਗੁਣ੍ਠਨਸਿਵਿਕਾਦਿਯਾਨਾਨਂ ਮੁਖਂ ਯਾਨਮੁਖਂ, ਪੁਤੋਲ਼ਿਯਾ ਖੁਦ੍ਦਕਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਮੁਖਂ ਪੁਤੋਲ਼ਿਮੁਖਂ, ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਮੁਖ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਕਾਸਂਯੇਵ ਯਾਨਮੁਖਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਨਸਿਕਾਰੇਨਾਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਭੂਤੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੇਨ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਅਨੁਲੋਮਂ ਉਪਚਾਰੋਤਿ ਚ ਅਨਤ੍ਥਨ੍ਤਰਞ੍ਹੇਤਂ. ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ.

੨੭੭. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਚ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਾਕਾਰੇਨ, ਤੇਸੁ ਏਵ ਵਾ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਨਿਕਨ੍ਤਿਪ੍ਪਹਾਨਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਦਿਨਾ. ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ‘‘ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੬੦; ਵਿਭ. ੬੨੫) ਯਥਾ ਰੂਪਭਵੋ ਰੂਪਂ. ਰੂਪੀਤਿ ਹਿ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਕਸਿਣਰੂਪਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਲੋਪੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਸਿਣਰੂਪਾਨਿ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਪੁਰਿਮਪਦਲੋਪੇਨ ਚ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਕਸਿਣਰੂਪੇਸੁ ਰੂਪਵੋਹਾਰੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਰੂਪੇ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇ ਤਂਸਹਗਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ, ਤੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਰੂਪੇਕਸੇਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਿਰਾਗਾਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਤੋ. ਨਿਰੋਧਾਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਨ੍ਧਛਨ੍ਦਰਾਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਨਿਰੋਧਨਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਿਰਾਗਾ ਅਨਵਸੇਸਾਨਂ ਨਿਰੋਧਾਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯਸ੍ਮਾ ਇਮਾਨਿ ਝਾਨਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਅਙ੍ਗਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਸੁ ਚ ਸਞ੍ਞਾਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਵਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨਗ੍ਗਹਣਂ, ਵਿਪਾਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨਗ੍ਗਹਣਂ, ਕਿਰਿਯਾਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਗ੍ਗਹਣਂ. ਅਰਹਤੋ ਹਿ ਝਾਨਾਨਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ. ਯਦਿ ਸਞ੍ਞਾਸਮਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਅਨੁਨਿਪ੍ਫਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਚ ਅਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਗਹਿਤੋਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨਾਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾ, ‘‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਯ ਸਞ੍ਞਾਸਮਤਿਕ੍ਕਮਮੇਵ ਅਵਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੭੮. ਪਟਿਘਾਤੇਨਾਤਿ ਪਟਿਹਨਨੇਨ ਵਿਸਯੀਵਿਸਯਸਮੋਧਾਨੇਨ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਝਾਨਸਮਙ੍ਗਿਕਾਲੇ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਇਧੇਵ ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਅਨੁਯੋਗਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਾਨਂ. ਏਤਾਸਂ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਕਥਾਯਂ. ਵਚਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਵਸੇਨ.

ਕਿਂ ਵਾ ਪਸਂਸਾਕਿਤ੍ਤਨੇਨ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਇਧੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਨਾਮ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਪਹੀਨਤਾਯ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵੇਨ ਵਾ. ਤੇਸੁ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਭਾਵੋ ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨ, ਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਧਿਗਮੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਾਤਿ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾ. ਰੂਪਾਵਚਰਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ. ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਤਦਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾ ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਰੂਪਵਿਰਾਗਾਯ ਰੂਪਾਵਚਰਭਾਵਨਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਪਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਏਵਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਰੂਪਾਯਤ੍ਤਾ ਚ ਏਤਾਸਂ ਪਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨ ਭਾਵਨਾਤਿ ਅਰੂਪਭਾਵਨਮਾਹ. ਧਾਰੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਵਧਾਰੇਤੁਂ. ਇਧਾਤਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇ. ਆਨੇਞ੍ਜਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਚਨਾਦੀਹਿ ਆਨੇਞ੍ਜਤਾ. ‘‘ਯੇ ਤੇ ਸਨ੍ਤਾ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਰੂਪੇ ਆਰੁਪ੍ਪਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੮.੭੨; ੧੦.੯) ਸਨ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ.

੨੭੯. ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਪੁਬ੍ਬਕਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਮਹਤਾਪਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਥਾ ਪਨ ਨ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸਿਯਾ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਕਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸਹਤੀਤਿ ਤਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੋ ਕਣ੍ਟਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰੁਪ੍ਪਭਾਵਨਾਯ ਅਭਾਵੇ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾਨਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਯਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨੇਨ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਸੁ ਪਨ ਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਾ ਅਨੋਕਾਸਤਾਯ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਆਰੁਪ੍ਪਭਾਵਨਾਯ ਨਿਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾ, ਅਨਿਵਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਕਾਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨਂ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ, ਜਵਨਪਟਿਪਾਦਕੇਨ ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਮਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਕਰਣਂ ਅਪ੍ਪਵੇਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤੇਨ ਚ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੂਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਥਿਰਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਿਚ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਣ੍ਣੋ ਕਥਿਤੋ ਸੋਤੂਨਂ ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਂ, ਪਲੋਭਨਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਯੇ ਹਿ ਅਕੁਸਲਾ ਏਵਂਗਾਹਿਨੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਦਰਹਿਤੇ ਆਕਾਸੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸਞ੍ਞਾਯ ਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿ, ਤੇ ਤਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਨਿਸਂਸੋ ਕਥਿਤੋ. ਤਂ ਹਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾ ਕਿਰਾਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਣੀਤਾ, ਹਨ੍ਦਸ੍ਸਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

੨੮੦. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਆਕਾਸਸ੍ਸ. ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਏਵ ਅਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤੋ, ਤਥਾ ਵਯਨ੍ਤੋ. ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਨਸ੍ਸਨਤੋ ਉਦਯਵਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ. ਆਕਾਸੋ ਪਨ ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਤਦੁਭਯਾਭਾਵਤੋ ਅਨਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਜਟਾਕਾਸਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸਾਨਂ ਇਧ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਕਾਸੋਤਿ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਘਾਟੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟੋ, ਤਦੇਵ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਂ. ਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨਾਪੀਤਿ ਰੂਪਵਿਵੇਕਮਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਤੋ ਅਨਨ੍ਤਫਰਣਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਪਰਿਕਮ੍ਮਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨਾਪਿ. ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤਾਯ ਅਨਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪੁਬ੍ਬਕੇਨ ਝਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਸਤਿ. ਯਥਾ ਭਿਸਗ੍ਗਮੇਵ ਭੇਸਜ੍ਜਂ, ਏਵਂ ਆਕਾਸਾਨਨ੍ਤਮੇਵ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਂ ਸਂਯੋਗਪਰਸ੍ਸ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਚ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਆਯਤਨਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇ ਆਯਤਨ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਕਾਰਣਾਕਰਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਨਿਵਾਸਤ੍ਥੇਪਿ ਆਯਤਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਧ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ.

ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੮੧. ਚਿਣ੍ਣੋ ਚਰਿਤੋ ਪਗੁਣਿਕਤੋ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦਿਲਕ੍ਖਣੋ ਵਸੀਭਾਵੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਭਾਵੇਨ. ਰੂਪਾਵਚਰਸਞ੍ਞਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ, ਤਂਸਹਗਤਸਞ੍ਞਾਮਨਸਿਕਾਰਸਮੁਦਾਚਾਰਸ੍ਸ ਹਾਨਭਾਗਿਯਭਾਵਾਵਹਤੋ, ਤਂਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਸਨ੍ਨਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿ. ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਉਪਰੂਪਰਿਵਿਸੇਸਾਵਹਭਾਵਤੋ, ਪਣੀਤਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਚ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਤੋ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਂ ਸਨ੍ਤਤਰਸਭਾਵਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੋ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਮਿਵ ਸਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਸੁਪ੍ਪਣੀਤਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਇਧਾ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੯੦). ਅਨਨ੍ਤਂ ਅਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਂ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਅਨਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਨ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤੇ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਆਕਾਸਫੁਟੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਤਿ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇ. ਅਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਭਾਵਨਾਭਾਵਤੋ ਇਦਂ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਂ ਵਿਯ. ਅਪ੍ਪਨਾਨਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨੇ ਪੁਰਿਮਭਾਗੇ ਤੀਣਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੭੬) ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ, ਅਥ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਾਨਯੋਤਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਨਾਨਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿਕ੍ਕਮਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਆਰੁਪ੍ਪਂ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਮਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੭੭) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੮੨. ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪੇ ‘‘ਆਸਨ੍ਨਰੂਪਜ੍ਝਾਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਤਾ, ਅਸਨ੍ਤਸਭਾਵਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਾਕਾਰੇਨ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿਪਹਾਨਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਦਿਆਕਾਰੇਨ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਭੇਦਤੋ ਅਨਵਸੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਞਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਤਾ ਬਾਹਿਰਤ੍ਥਸਮਾਸਵਸੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਝਾਨਮ੍ਪਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਸਮਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਨਾਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪਦਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ, ਏਵਂ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸਟ੍ਠੇਨਪਿ ਆਯਤਨ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਇਧ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਿ, ਸਞ੍ਜਾਤਿ ਏਵ ਦੇਸੋ ਸਞ੍ਜਾਤਿਦੇਸੋ. ਝਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਮਨਸਿਕਰਣੇਨ. ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਵਾ ਉਭਯਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਝਾਨਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨਂ, ਜਵਨਪਟਿਪਾਦਕੇਨ ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਮਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਕਰਣਂ ਅਮਨਸਿਕਰਣਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ, ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਵਾ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਰਣਾਕਾਰੇਨੇਵ ‘‘ਅਨਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ‘‘ਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵਾ ਅਨਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਮਨਸਿਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘ਅਨਨ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਝਾਨਵਿਭਙ੍ਗੇਪਿ ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਏਵਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਤਂਯੇਵ ਆਕਾਸਂ ਫੁਟਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂਯੇਵ ਆਕਾਸਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਫੁਟਂ ਤੇਨ ਗਹਿਤਾਕਾਰਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤੀਤਿ. ਯਂ ਹਿ ਆਕਾਸਂ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਸਮਙ੍ਗੀ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤਿ, ਤਂ ਫਰਣਾਕਾਰਸਹਿਤਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸਮਙ੍ਗੀ ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਅਨਨ੍ਤਫਰਣਾਕਾਰੇਨ ਇਧ ਅਨਨ੍ਤਤਾ, ਨ ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤਾਦਿਅਭਾਵੇਨਾਤਿ ‘‘ਨਾਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵਾਹ. ‘‘ਰੁਲ਼੍ਹੀਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਞ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨੇਨ ਅਞ੍ਚੀਯਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਆਲਮ੍ਬੀਯਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵਾ’’ਤਿ.

ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੮੩. ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਯਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਂ, ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਪੁਬ੍ਬਮੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਭਾਵੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿਤਾ. ਸੁਞ੍ਞਤਾਤਿ ਰਿਤ੍ਤਤਾ. ਵਿਵਿਤ੍ਤਾਕਾਰੋਤਿ ਵਿਵੇਕੋ. ਤੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਗਮਮੇਵ ਵਦਤਿ. ‘‘ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿਕਾਰਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਮਨਸਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਤੀਸੁ ਪਕਾਰੇਸੁ ਏਕੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤੇ ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ. ਆਕਾਸੇ ਫੁਟੇਤਿ ਆਕਾਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇ. ‘‘ਆਕਾਸਫੁਟੇ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਸੁਞ੍ਞਵਿਵਿਤ੍ਤਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇਤਿ ਸੁਞ੍ਞਭਾਵੇ, ਵਿਵਿਤ੍ਤਭਾਵੇ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ਚਾਤਿ ਯੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਭਾਵਿਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਵਿਵਿਤ੍ਤਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇਤਿ ਸੁਞ੍ਞਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇ, ਤੇਨ ਵਿਨਾਸਾਭਾਵਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਪੁਰੇ ਅਭਾਵਾਦਿਕੇ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਹਿ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤੇਤਿ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਜ੍ਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਅਪਗਮਸਙ੍ਖਾਤੇ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ. ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਾਵਮੇਵ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਰਿਸੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਾਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਨ ਨਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਯਥਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਤੋ, ਤਤੋ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ ਅਪਗਤੇਸੁ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸੁਞ੍ਞਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਤੋਪਿ ਅਪਗਤਕਾਰਣਂ, ਏਵਮਯਂ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਜ੍ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪਗਤੇ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਮੇਵ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਅਪਗਮਨਕਾਰਣਂ ਵੀਮਂਸਤਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਾਭੋਗਾਭਾਵਤੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੮੪. ਨਤ੍ਥਿਤਾ ਪਰਿਯਾਯਾਸੁਞ੍ਞਵਿਵਿਤ੍ਤਭਾਵਾਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਸੁਞ੍ਞਵਿਵਿਤ੍ਤਪਦਾਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਆਮੇਡਿਤਵਚਨਂ ਪਨ ਭਾਵਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਵਿਭਙ੍ਗੇਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਦਸ੍ਸ ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਮ੍ਪਿ ਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਞ੍ਞੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਾਵੇਤੀਤਿ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਤਂ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਂਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਯੇਵ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਪਠਮੇਨ ਵਿਯ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯੇਨਾਰੁਪ੍ਪੇਨਾਭਾਵੇਤੀਤਿ. ਖਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਨ੍ਤਿ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਮਾਹ. ਸਾ ਹਿ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਙ੍ਗਾਭਾਵਮੇਵ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਅਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਖਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਠਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਅਭਾਵੇਤੀਤਿ ਅਭਾਵਂ ਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਨ ਉਪਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ ਅਮਨਸਿਕਰਣਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ਵਿਗਤਭਾਵਂ ਕਰੋਤਿ, ਵਿਨਾਸੇਤਿ ਵਾ ਯਥਾ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਕਰਣਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤਿ ਤਿਰੋਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਏਵਮਤ੍ਥੋ, ਨ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਾਵਸ੍ਸ. ਕਿਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ. ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਵਸੇਸਤਾ ਨਾਮ ਭਙ੍ਗੋ ਏਵ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਙ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਸ੍ਸ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਭਙ੍ਗਮਤ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਕਿਞ੍ਚਨਤਾ ਸਿਯਾ. ਅਕਿਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਕਾਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਭਾਵਨਮਾਹ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੮੫. ਨੋ ਚ ਸਨ੍ਤਾਤਿ ਯਥਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਵਿਸੇਸਾ ਸਨ੍ਤਾ, ਏਵਮਯਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨੋ ਚ ਸਨ੍ਤਾ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਯਾ ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯਯਾਪਨੀਯਤਾਯ, ਰੋਗਮੂਲਤਾਯ ਚ ਰੋਗਸਰਿਕ੍ਖਤਾ, ਦੁਕ੍ਖਤਾਸੂਲਯੋਗਾਦਿਨਾ ਗਣ੍ਡਸਰਿਕ੍ਖਤਾ, ਪੀਲ਼ਾਜਨਨਾਦਿਨਾ ਸਲ੍ਲਸਰਿਕ੍ਖਤਾ ਚ, ਸਾ ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਤਿ ਹੋਤਿ, ਨਾਸਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਞ੍ਞਾ ਰੋਗੋ, ਸਞ੍ਞਾ ਗਣ੍ਡੋ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਚੇਤ੍ਥ ਪਟੁਕਿਚ੍ਚਾ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਤੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸਞ੍ਞਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਞ੍ਞਾ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਵੇਦਨਾਚੇਤਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ. ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਅਸਨ੍ਤਭਾਵਕਰਰੋਗਾਦਿਸਰਿਕ੍ਖਸਞ੍ਞਾਵਿਰਹਤੋ ਸਨ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਣੀਤਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ? ਤਦਪਦੇਸੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਜ੍ਝਾਨਮਾਹ ‘‘ਆਦੀਨਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਰੋਗਾਦਿਸਰਿਕ੍ਖਸਞ੍ਞਾਦਿਸਬ੍ਭਾਵੋਪਿ ਆਦੀਨਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਨ ਆਸਨ੍ਨਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਤਾਵ. ਉਪਰੀਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪੇ. ਸਾ ਵਾਤਿ ਸਾ ਏਵ. ਵਤ੍ਤਿਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਾ ਵਲ਼ਞ੍ਜਿਤਾ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਝਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤੇ. ਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਨੋ ਏਵ ਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਂ ਵਾ. ਤਂ ਹਿ ਮਨਸਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਝਾਨਾਨੁਗੁਣਤਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੂ’’ਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਸੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੮੬. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਆਯਤਨਂ ਕਾਰਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਝਾਨਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਯਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਭਾਵਤੋਤਿ ਯਾਦਿਸਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵੇਨ. ਯਾ ਹਿ ਸਾ ਪਟੁਸਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਸਞ੍ਞਾਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਸਞ੍ਞਾਸਭਾਵਾਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਸਞ੍ਞਾਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਝਾਨਂ. ਤਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਸਾਪਟਿਪਦਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਅਧਿਗਮੁਪਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀਤਿ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਧਮ੍ਮਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤੇਨ ਸਞ੍ਞਾਵਨ੍ਤਮੁਖੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਉਦ੍ਧਟਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਸਾ ਪਨ ਪਟਿਪਦਾ ਯਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਹਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਭਾਵਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋਤਿ. ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮਾਤਿ ਯਾ ਨਾਮ. ਨਤ੍ਥਿਭਾਵਮ੍ਪੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਤਮ੍ਪਿ, ਏਵਂ ਸੁਖੁਮਮ੍ਪੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਨ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯਾਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸਨ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਸਨ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾ, ਤਾਯ, ਨ ਝਾਨਸਨ੍ਤਤਾਯ. ਨ ਹਿ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਤੋ ਸਨ੍ਤਾ.

ਚੋਦਕੋ ‘‘ਯਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਅਸਤਿ ਚ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਨ੍ਤਤੋ ਚੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਕਥਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਤਰੋ ‘‘ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾਯਾ’’ਤਿ ਪਰਿਹਾਰਮਾਹ, ਤੇਨ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋ ਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਿਂ ਝਾਨੇ ਅਭਿਰਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਦਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾ ਪਨਸ੍ਸ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੇਵਲਂ ਅਞ੍ਞਾਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਿਪ੍ਪੀਨਂ ਜੀਵਿਕਂ ਤਿਣਾਯਪਿ ਅਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਤੇ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵ. ਸੋਤਿ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਨ੍ਤਾ ਵਤਾਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ ਸਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਯਾਯ ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਸਞ੍ਞਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਹਿ ਦੇਸਨਾ. ਪਰਮਸੁਖੁਮਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਸੁਖੁਮਭਾਵਂ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਸੁਖੁਮਤਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸੇਸਤਾਮਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨ੍ਤਮਤਿਚ੍ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ. ਯਤੋ ਸੁਖੁਮਤਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਸੁਖੁਮਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੂਪਚਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਤਚ੍ਛਨ੍ਤਿਯਾ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸਤਂ ਪਾਪਿਤਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਿਰੋਧੋ ਏਵ, ਨ ਸਙ੍ਖਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੨੮੭. ਯਂ ਤਂ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਂ. ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਕੁਸਲਾਦਿਵਿਸੇਸਵਿਸਿਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥਤੋ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਧ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ’’ਤਿ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਯਦਿਪਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਵਿਪਾਕਸਞ੍ਞਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਕੁਸਲਸਞ੍ਞਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ, ਤਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਸਞ੍ਞਾਹਿ, ਤਥਾਪਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਤਾ ਨਾਮ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਯ ਵਿਯ ਚਤੁਵੋਕਾਰੇਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਯ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਸੁਖੁਮਾਯਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖੁਮਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਭਾਵਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ-ਕਾਰੋ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ, ਨਾਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ-ਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੋ, ਅ-ਕਾਰੋ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋਵ, ਅਸਞ੍ਞਂ ਅਨਸਞ੍ਞਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕਦੇਸਭਾਵੇਨ ਅਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪੇ. ਦੁਤਿਯੇ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ-ਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਨਾਸਞ੍ਞਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨ-ਕਾਰੋ, ਅ-ਕਾਰੋ ਚ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਏਵਾਤਿ ਤੇਨ ਦ੍ਵਯੇਨ ਸਞ੍ਞਾਭਾਵੋ ਏਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਆਯਤਨਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਤਿ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ.

ਕਿਂ ਪਨ ਕਾਰਣਂ, ਯੇਨੇਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਵ ਏਦਿਸੀ ਜਾਤਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਨ ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨਾਯਂ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ ‘‘ਨਾਨਤ੍ਤਕਾਯਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੧, ੩੫੯; ਅ. ਨਿ. ੯.੨੪) ਵਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਏਸ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਞ੍ਚਿ ਵਿਸੇਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਤਿਥੋਕਮ੍ਪਿ ਯਂ ਤੇਲਮਤ੍ਥਿ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਆਹ ਅਕਪ੍ਪਿਯਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਤਦੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੇਲਨ੍ਤਿ ਆਹ ਨਾਲ਼ਿਪੂਰਣਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਯਦਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸਞ੍ਜਾਨਨਂ ਸਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਸਞ੍ਞਾ ਸਮਾਨਾ ਕਥਮਯਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਹਨਕਿਚ੍ਚਮਿਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਹੇਸਾ ਪਟੁਸਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਞਾਣਸ੍ਸ ਸੁਗਯ੍ਹਾਪਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਜਨਨਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਕਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਅਕਤਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰੋ. ਪਕਤਿਵਿਪਸ੍ਸਕੋਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਕੋ. ਖਨ੍ਧਾਦਿਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਾਲਮ੍ਬਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ ਤਬ੍ਬਿਸਯਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ, ਯਥਾ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਫਸ੍ਸਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਜ੍ਜ ਏਕਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਲਾਪਤੋ ਸਮੂਹਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ. ਫਸ੍ਸਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਵਿਨਿਬ੍ਭੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਰੂਪਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਏਵਂ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਂ ਗਤਾ ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾਪਿ ਨਾਮ ਅਨੁਪਦਂ ਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਥੇਰਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ. ਅਞ੍ਞਾਹਿਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਮਪਰਾ ਉਪਮਾ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪੁਰਿਸਂ ਮਨੁਞ੍ਞਂ ਮਤ੍ਤਿਕਭਾਜਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਾਚਿ ‘‘ਦੇਹਿ ਮੇ ਇਮਂ ਭਾਜਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸੁਰਾਸਿਤ੍ਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਾਯ੍ਯੋ ਸਕ੍ਕਾ ਦਾਤੁਂ, ਸੁਰਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਆਹ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਾਤੁਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਇਤਰੋ ‘‘ਨਤ੍ਥਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਯੋਗ੍ਯਭਾਵਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਪਾਤਬ੍ਬਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਾਤਂ, ਏਵਂ ਇਧਾਪੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ, ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਗਹਿਤੋ, ਏਵਂ ਕੋਚਿ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ? ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਆਹੁ – ‘‘ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਨਾਮ ਸੋਪਚਾਰਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਯਥਾਸਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾ. ਤੇ ਪਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਏਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਏਵ ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਪਕ੍ਖੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਆਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰੇ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਝਾਨਸ੍ਸ ‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰੇ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਤਾ ਵਾ ਸਿਯਾ, ਅਭਾਵਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵਾ. ਸਬ੍ਬਥਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਭਾਵੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. ਤਦਿਦਮਕਾਰਣਂ ਤਥਾ ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਨ ਹਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਭਾਵਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮਾਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਂ ਵਾ ਆਮਸਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ? ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਤਂ.

ਯਦਿ ਏਵਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ? ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਗਹਿਤਤਂ ਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੨੯; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੨), ਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੬੦੬ ਆਦਯੋ) ਪਨ ਗਹਿਤਮੇਵ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਤਞ੍ਞੇਵ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੬੧੯). ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਯ ਸੁਤ੍ਤੇ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਨ ਗਹਿਤੋਤਿ? ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਤੋ, ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਤੋ ਚ. ਯੇ ਹਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾ ਯਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਸੁ ਆਰੁਪ੍ਪੇਸੁ ‘‘ਅਨਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੋ, ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਗਹਿਤੋ, ਏਵਂ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇ ਏਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤਥਾ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ, ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਗਤਿਕਾਵ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯੇ (ਵਿਭ. ੬੦੫ ਆਦਯੋ) ਉਦ੍ਦੇਸਦੇਸਨਾ. ਯੇ ਪਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰੋ ਪਨ ਭਗਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਕਤ੍ਥਚਿ ਭਾਵਨਾਕਾਰਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਭਾਵਨਾਕਾਰਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਾ ਚ ਦੇਸਨਾ ਯਾਵਦੇਵ ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਤ੍ਥਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੋ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯਕਥਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਨ ਗਹਿਤੋ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਕਥਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਭਾਵਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਗਹਣੇ, ਅਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਕਾਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ – ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪੇ ਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਭਾਵਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਂ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਭਾਵਨਾਜਨਿਤੋ. ਸਾ ਚ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਭਾਵਨਾ ਪਹਾਨਕ੍ਕਮੋਪਜਨਿਤਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸਮਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਝਾਨਾਨਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਕਾਮਾਦਿਵਿਵੇਕਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਵੂਪਸਮਪੀਤਿਵਿਰਾਗਸੋਮਨਸ੍ਸਤ੍ਥਙ੍ਗਮਮੁਖੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮਮੁਖੇਨ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਝਾਨਾਨਿਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸੀਲਂ, ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨੇਵ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਤੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸਮਤਿਕ੍ਕਮਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨੇਵ ਦੇਸਨਾ ਆਰੁਲ਼੍ਹਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੮, ੧੯੪) ਸੀਲਸਂਵਰੋ, ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀ ਹੋਤਿ ਨਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੩; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੧੧, ੪੨੧; ੩.੧੫, ੭੫) ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ, ‘‘ਨੇਵ ਦਵਾਯ ਨ ਮਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩, ੪੨੨; ੨.੨੪; ੩.੭੫; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੩; ਅ. ਨਿ. ੬.੫੮; ਮਹਾਨਿ. ੨੦੬; ਵਿਭ. ੫੧੮) ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ, ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਪਹਾਯ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੮) ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ, ‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਲੋਕੇ ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੇਨ ਚੇਤਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੧੨, ੪੨੫; ੩.੧੬, ੭੫) ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਅਸ੍ਮਿਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤਾਯ, ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਿਨੋ, ਮੇਘਿਯ, ਅਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ ਅਸ੍ਮਿਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨੇਵ ਦੇਸਿਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਝਾਨਾਨਿ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੨; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੩) ਪਹਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸਮਤਿਕ੍ਕਮਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨੇਵ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਮਾਦਿਵਿਵੇਕਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਵੂਪਸਮਪੀਤਿਵਿਰਾਗਸੋਮਨਸ੍ਸਤ੍ਥਙ੍ਗਮਮੁਖੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਦਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮਮੁਖੇਨ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਾਧਿਗਤੇਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਵਿਯ ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿਪਿ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਸੂਰਸਭਾਵੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਨੀਵਰਣਾਨਂ, ਤਦੇਕਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਂ, ਸਨ੍ਤਂ, ਪਣੀਤਞ੍ਚ ਹੋਤਿ; ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਪਨ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਤਤੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਤਰਾਦਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਵਿਰਾਗਭਾਵਨਾਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਤਾਯਪਿ ਅਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤਾਯਪਿ ਪਾਕਤਿਕਪਰਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਨ੍ਤਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨਾਪਿ ਹਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤਸਭਾਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ.

ਸਤਿਪਿ ਧਮ੍ਮਤੋ, ਮਹਗ੍ਗਤਭਾਵੇਨਾਪਿ ਚ ਅਭੇਦੇ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਤੋ ਆਰੁਪ੍ਪਂ ਅਙ੍ਗਤੋਪਿ ਸਨ੍ਤਮੇਵ, ਯਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਾਦੀਨਿ ਪਨ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਾਦਿਤੋ ਅਙ੍ਗਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਸਨ੍ਤਸਨ੍ਤਤਰਸਨ੍ਤਤਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਤਥਾ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਸਮਾਯੋਗਤੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੋ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੂਪਚਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂਤਂਪਹਾਤਬ੍ਬਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਸੁਖੁਮਭਾਵਂ ਆਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਭਾਵਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਯਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਂ ਯਥਾ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਕਤਿਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸਾਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਤਥਾ ਸਯਂ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਤੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਯਥਾ ਤਦਞ੍ਞਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ, ਤਯਿਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨਾਪਿ ਨਾਮ ਵਿਭੂਤਾਕਾਰਤਾਯ ਠਾਤੁਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇ ਕਿਂ ਪਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਸ੍ਸ ਅਵਿਭੂਤਕਿਚ੍ਚਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਭਾਵਨਾਕਾਰਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਸੋ ਇਧ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਦੇਸਨਾਯਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਭਾਵਨਾਕਾਰਂ ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਤ੍ਤਾ ਨ ਕਥੇਸਿ.

ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਅਤਿਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂਯੇਵ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੬੧੯) ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਸਾਸਨਭਾਵਤੋ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਸਨ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਦਾ ਯੋਗਿਨੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਭੂਤਭਾਵਤੋ. ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਨ ਗਹਿਤੋ ਅਵਿਭੂਤਭਾਵਤੋ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਦਿਤੋ ਅਵਿਭੂਤਂ ਹੋਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ? ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਆਦਿ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਜ੍ਝੇ, ਯਥਾ ਤਂ? ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਭਯਤ੍ਥ, ਯਥਾ ਤਂ? ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿਆਦਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਵਿਭੂਤਂ ਭਾਵਨਾਯ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਵਿਭੂਤਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪੇ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸੁਤ੍ਤੇ ਭਾਵਨਾਕਾਰੋ ਨ ਗਹਿਤੋ, ਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੨੮੮. ਅਸਦਿਸਰੂਪੋਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਬ੍ਯਾਮਪ੍ਪਭਾਕੇਤੁਮਾਲਾਦੀਹਿ ਰੂਪਗੁਣੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਰੂਪਕਾਯੋ, ਸਭਾਵਤ੍ਥੋ ਵਾ ਰੂਪ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੦੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੩; ਵਿਭ. ੨੦੩) ਵਿਯ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਦਿਸਰੂਪੋਤਿ ਅਸਦਿਸਸਭਾਵੋ, ਤੇਨ ਦਸਬਲਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸਸਮਾਯੋਗਦੀਪਨਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਅਸਦਿਸਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪੇ. ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਝਾਨੇ ਪਤਿਨਿਯਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਕਿਣ੍ਣਕਂ ਵਿਸਟਂ ਅਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਪਿ ਵਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾ.

੨੮੯. ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਮਤੋਤਿ ਕਸਿਣਰੂਪਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ. ਆਕਾਸਾਤਿਕ੍ਕਮਤੋਤਿ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ. ਆਕਾਸੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਤਿਕ੍ਕਮਤੋਤਿ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ, ਨ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਾਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ. ਤਦਤਿਕ੍ਕਮਤੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਭਾਵਨਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਭਾਵਨੇ ਹਿ ਤਦੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਨ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਾਤਿਕ੍ਕਮੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਞ੍ਚ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਤੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਸਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਤਂਯੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਂਯੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਅਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਤਂਯੇਵ ਅਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾ. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਦ੍ਵਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਞ੍ਚ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਯੇ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ, ਯਤੋ ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ, ਤੇਨੇਵ ਪਧਾਨਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੇਨ ਤਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਆਪਨ੍ਨੇ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਾਤਿਕ੍ਕਮਭਾਵਨਾ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸ੍ਸ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਨਾਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੨੯੦. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਅਙ੍ਗਾਤਿਕ੍ਕਮੇ ਅਸਤਿਪਿ. ਸੁਪ੍ਪਣੀਤਤਰਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਣੀਤਤਰਾ, ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਪਣੀਤਤਰਾ ਚਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਸਾਦਤਲਾਨਂ, ਸਾਟਿਕਾਨਞ੍ਚ ਤਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਪਮਾਣਤੋ ਚ ਸਮਭਾਵੇ ਉਪਰੂਪਰਿ ਪਨ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ, ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸੇਨ ਪਣੀਤਤਰਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਏਤਾਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਆਰੁਪ੍ਪਭਾਵਤੋ, ਅਙ੍ਗਤੋ ਚ ਸਤਿਪਿ ਸਮਭਾਵੇ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਸਿਦ੍ਧੋ ਪਨ ਸਾਤਿਸਯੋ ਉਪਰੂਪਰਿ ਪਣੀਤਤਰਾਦਿਭਾਵੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

੨੯੧. ਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤੋ. ਦੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਠਿਤਾ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਠਿਤਾ. ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਤਂ ਮਣ੍ਡਪਲਗ੍ਗਂ ਪੁਰਿਸਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਿਤਂ ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਣ੍ਡਪਲਗ੍ਗਞ੍ਹਿ ਅਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤੇਨ ਵਿਨਾਭੂਤੇ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਬਹਿ ਓਕਾਸੇ ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਆਕਾਸਲਗ੍ਗਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਵੇਕੇ ਤਦਪਗਮੇ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਠਾਨਨ੍ਤਿ.

੨੯੨. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੇਵ, ਅਞ੍ਞਾਭਾਵੇਨ ਤਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਸਨ੍ਨਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਰੂਪਾਸਨ੍ਨਾਕਾਸਾਰਮ੍ਮਣਵਿਞ੍ਞਾਣਾਪਗਮਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਨੋ ਚ ਸਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਵਮ੍ਪਿ ਤਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਇਦਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਜ੍ਝਾਨਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵਯੋਗ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨ ਅਲਾਭੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ ਏਵ. ‘‘ਸਬ੍ਬਦਿਸਮ੍ਪਤਿ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਜਨਸ੍ਸ ਅਗਤਿਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਕਂ. ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਜੀਵਤਿ.

੨੯੩. ਆਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਕੋਚਿ ਪੁਰਿਸੋ ਅਨੇਕਪੋਰਿਸਂ ਦੀਘਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਪਦੇ ਠਿਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਯਾ ਬਾਹੁਮੇਵ ਓਲੁਬ੍ਭਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਲਾਭਤੋ, ਯਥਾ ਚ ਪਂਸੁਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ, ਮਿਸ੍ਸਕਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਗ੍ਗਕੋਟਿਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ ਤਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਮੇਵ ਓਲੁਬ੍ਭਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਗਿਰਿਂ ਸਿਲਾਪਬ੍ਬਤਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ ਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਾਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਣ੍ਣੁਕਮੇਵ ਓਲੁਬ੍ਭਤਿ, ਤਥਾ ਏਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਂ ਤਂ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਂ ਓਲੁਬ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਆਰੁਪ੍ਪਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਇਤਿ ਦਸਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਣ੍ਣਨਾ.