ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ

ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗ-ਮਹਾਟੀਕਾ

(ਪਠਮੋ ਭਾਗੋ)

ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਂਸਿਮਾਲੀ ਯੋ, ਵਿਨੇਯ੍ਯਕਮਲਾਕਰੇ;

ਵਿਬੋਧੇਸਿ ਮਹਾਮੋਹ-ਤਮਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਬ੍ਬਸੋ.

ਞਾਣਾਤਿਸਯਬਿਮ੍ਬਂ ਤਂ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਕਰੁਣਾਰੁਣਂ;

ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਪਕ੍ਲੇਸਂ, ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਚ੍ਚਂ ਮਹੋਦਯਂ.

ਲੋਕਾਲੋਕਕਰਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਗੁਣਰਸ੍ਮਿਸਮੁਜ੍ਜਲਂ;

ਅਰਿਯਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਮ੍ਫੁਲ੍ਲਂ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਕਮਲਾਕਰਂ.

ਵਨ੍ਦਨਾਜਨਿਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਇਤਿ ਯਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ;

ਹਤਨ੍ਤਰਾਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਹੁਤ੍ਵਾਹਂ ਤਸ੍ਸ ਤੇਜਸਾ.

ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਚਾਰੇਨ, ਧੀਮਤਾ ਸੁਚਿਵੁਤ੍ਤਿਨਾ;

ਅਜ੍ਝੇਸਿਤੋ ਦਾਠਾਨਾਗਤ੍ਥੇਰੇਨ ਥਿਰਚੇਤਸਾ.

ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਰਿਤੋ ਨਾਥੋ, ਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਨੁਤ੍ਤਰਂ;

ਪਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਸਿ ਕਰੁਣਾਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤਮਾਨਸੋ.

ਤਸ੍ਸਾ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਨਯਮਣ੍ਡਿਤੋ;

ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਪਦਕ੍ਕਮੋ.

ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਂ, ਨਿਪੁਣਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ;

ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ, ਸਮਯਂ ਅਵਿਲੋਮਯਂ.

ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੋਰਾਣਂ, ਕਥਾਮਗ੍ਗਂ ਅਨਾਕੁਲਂ;

ਤਨ੍ਤਿਨਯਾਨੁਗਂ ਸੁਦ੍ਧਂ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ.

ਇਤਿ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨਸ੍ਸ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਂ;

ਵਿਭਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਂ, ਨਿਸਾਮਯਥ ਸਾਧਵੋਤਿ.

ਨਿਦਾਨਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਸ੍ਵਾਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਯਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟ੍ਠਪੀਯਤਿ, ਤਂ ਤਾਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਾਦਿਨਿਦ੍ਧਾਰਣਮੁਖੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਅਤ੍ਥਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਧਮ੍ਮਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੇਨ ਹਿ ਆਦਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਪਯੋਜਨਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ ਪਦਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਚੋਦਨਾ ਸੋਧਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਚੇਵ ਆਚਰਿਯੇਨ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਿਰਾਤਿਆਦਿ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਦਾਨਪਯੋਜਨਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ, ਸੀਲੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿ ਪਦਤ੍ਥਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਭਾਵਨਾ, ਕਿਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿਆਦਿ ਚੋਦਨਾ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਸੋਧਨਂ, ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਕਥਾਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਗਾਥਾ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ, ਨ ਪੁਚ੍ਛਾਗਾਥਾ. ਪੁਚ੍ਛਾਪੁਬ੍ਬਿਕਾ ਹਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਮਙ੍ਗਲਭਾਵਤੋ, ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾਦਿਭਾਵਵਿਭਾਵਨਤੋ, ਭਯਾਦਿਉਪਦ੍ਦਵਨਿਵਾਰਣੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਵਿਧਮਨਤੋ, ਉਪਰਿ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਤੋ ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਕਥਾ ਵਤ੍ਥੁਪੁਬ੍ਬਿਕਾ ਆਰਦ੍ਧਾ, ਨ ਸਤ੍ਥੁਥੋਮਨਾਪੁਬ੍ਬਿਕਾਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਵਿਸੁਂ ਅਸਂਵਣ੍ਣਨਾਦਿਭਾਵਤੋ. ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨੀਆਦਯੋ ਵਿਯ ਹਿ ਦੀਘਨਿਕਾਯਾਦੀਨਂ ਨਾਯਂ ਵਿਸੁਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾ, ਨ ਪਕਰਣਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਸੁਮਤਾਵਤਾਰਾਦਿ ਵਿਯ. ਤਾਸਂਯੇਵ ਪਨ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨੀਆਦੀਨਂ ਵਿਸੇਸਭੂਤਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਮਜ੍ਝੇ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ). ਅਥ ਵਾ ਥੋਮਨਾਪੁਬ੍ਬਿਕਾਪਿ ਚਾਯਂ ਕਥਾ ਨ ਵਤ੍ਥੁਪੁਬ੍ਬਿਕਾਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਾਸਨੇ ਹਿ ਵਤ੍ਥੁਕਿਤ੍ਤਨਂ ਨ ਲੋਕੇ ਵਿਯ ਕੇਵਲਂ ਹੋਤਿ, ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਿਤ੍ਤਨਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਅਵਿਪਰੀਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਭਾਵਵਿਭਾਵਨੇਨ ਸਤ੍ਥੁਗੁਣਸਂਕਿਤ੍ਤਨਂ ਉਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਬ੍ਬਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਾ ਸੀਲਾਦਯੋ ਇਧ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਨੇਸਂ ਚਰਿਮਭਵੇ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਂਸਾਰਭਯਿਕ੍ਖਣਂ, ਯਥਾਸਕਂ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਜਟਾਵਿਜਟਨਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਚ ਸਮਾਨਾਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸੋ ਇਮਂ ਵਿਜਟਯੇ ਜਟ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨੇਨ ਸਾਤਿਸਯਂ, ਨਿਰਤਿਸਯਞ੍ਚ ਤਣ੍ਹਾਜਟਾਵਿਜਟਨਂ ਗਹਿਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਨਿਰਤਿਸਯਂ ਸਵਾਸਨਪ੍ਪਹਾਨਤਾਯ. ਤੇਨ ਸਤ੍ਥੁ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਕਿਤ੍ਤਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਞਾਣਸਮ੍ਪਦਾ ਚ. ਤਦੁਭਯੇਨ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਕਤਾਯ ਆਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਦਾਦਯੋਪੀਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਥੋਮਨਾਪੁਬ੍ਬਿਕਾਯਂ ਕਥਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਥੋਮਨਾਪੁਬ੍ਬਿਕਾ ਏਵਾਯਂ ਕਥਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਚਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਥੋਮਨਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਆਚਿਣ੍ਣਞ੍ਚੇਤਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਯਦਿਦਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨੁਕੂਲਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਰਮ੍ਭੇ ਸਤ੍ਥੁ ਅਭਿਤ੍ਥਵਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਥੋਮਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਤਿ. ਥੋਮਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤੇਨ ਪਠਮਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਗਾਥਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਦਾਨਚੋਦਨਾਮੁਖੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾਗਾਥਂ ਸਰੂਪਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਅਵਿਪਰੀਤਬ੍ਯਾਕਰਣਸਮਤ੍ਥਭਾਵਾਵਜੋਤਨਂ ਭਗਵਤੋ ਥੋਮਨਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਧਮ੍ਮਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਕਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਤੋ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਇਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਇਤੀਤਿ ਅਯਂ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁ ਪਰਿਸਮਾਪਨਾਦਿਪਦਤ੍ਥਵਿਪਰਿਯਾਯਪਕਾਰਾਵਧਾਰਣਨਿਦਸ੍ਸਨਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦੋ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੯) ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਆਗਤੋ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯) ਪਰਿਸਮਾਪਨੇ. ‘‘ਇਤਿ ਵਾ ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਾ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੭) ਆਦਿਅਤ੍ਥੇ. ‘‘ਮਾਗਣ੍ਡਿਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾ ਸਮਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮਂ ਨਾਮਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਧੇਯ੍ਯਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਅਭਿਲਾਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮਹਾਨਿ. ੭੩, ੭੫) ਪਦਤ੍ਥਵਿਪਰਿਯਾਯੇ. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਬਾਲੋ, ਅਪ੍ਪਟਿਭਯੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਸਉਪਦ੍ਦਵੋ ਬਾਲੋ, ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ. ਸਉਪਸਗ੍ਗੋ ਬਾਲੋ, ਅਨੁਪਸਗ੍ਗੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੨੪) ਪਕਾਰੇ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਸਤਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਤ੍ਥੀਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ, ਕਿਂਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਚੇ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੯੬) ਅਵਧਾਰਣੇ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਖੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਅਯਮੇਕੋ ਅਨ੍ਤੋ, ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਖੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫; ੩.੯੦) ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ. ਇਧਾਪਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਪਕਾਰੇਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੇਵ. ਪਠਮੋ ਪਨ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਸਮਾਪਨੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਹੀਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖਵਚਨਂ ਯਥਾਧਿਗਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਅਭਿਮੁਖੀਕਰਣਤੋ.

ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਉਪਸਗ੍ਗੋ, ਅਨੁਪਸਗ੍ਗੋ ਚ ਵਪ੍ਪਨਵਾਪਸਮੀਕਰਣਕੇਸੋਹਾਰਣਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਪਮੁਤ੍ਤਭਾਵਪਾਵਚਨਪਵਤ੍ਤਿਤਅਜ੍ਝੇਸਨਕਥਨਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਯਂ –

‘‘ਗਾਵੋ ਤਸ੍ਸ ਪਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਖੇਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਰੂਹਤਿ;

ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਫਲਮਸ੍ਨਾਤਿ, ਯੋ ਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਦੁਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. –

ਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੯) ਵਪ੍ਪਨੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਟਿਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੨੮੯) ਅਟ੍ਠਦਨ੍ਤਕਾਦੀਹਿ ਵਾਪਸਮੀਕਰਣੇ. ‘‘ਕਾਪਟਿਕੋ ਮਾਣਵੋ ਦਹਰੋ ਵੁਤ੍ਤਸਿਰੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੨੬) ਕੇਸੋਹਾਰਣੇ. ‘‘ਪਨ੍ਨਲੋਮੋ ਪਰਦਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤੋ ਮਿਗਭੂਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੨) ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸੋ ਬਨ੍ਧਨਾ ਪਵੁਤ੍ਤੋ ਅਭਬ੍ਬੋ ਹਰਿਤਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੫੯; ਪਾਰਾ. ੯੨; ਪਾਚਿ. ੬੬੬; ਮਹਾਵ. ੧੨੯) ਬਨ੍ਧਨਤੋ ਪਮੁਤ੍ਤਭਾਵੇ. ‘‘ਯੇਸਮਿਦਂ ਏਤਰਹਿ ਪੋਰਾਣਂ ਮਨ੍ਤਪਦਂ ਗੀਤਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ ਸਮਿਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੮੫; ਮ. ਨਿ. ੨.੪੨੭; ਮਹਾਵ. ੩੦੦) ਪਾਵਚਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤੇ. ਲੋਕੇ ਪਨ ‘‘ਵੁਤ੍ਤੋ ਗੁਣੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਾਰਾਯਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਜ੍ਝੇਸਨੇ. ‘‘ਵੁਤ੍ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ‘ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ’’ਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦) ਕਥਨੇ. ਇਧਾਪਿ ਕਥਨੇ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਤਿ ਹਿ ਏਵਮੇਵ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਗਾਥਂ ਦੇਸਿਤਭਾਵੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਵਾ ਦੇਸਿਤਾਕਾਰਂ ਅਵਧਾਰੇਤਿ.

ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਂ. ਪਨਾਤਿ ਵਚਨਾਲਙ੍ਕਾਰਮਤ੍ਤਂ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਯਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਭਗਵਤਾ ਭਾਸਿਤਾਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਕਲੇਨ ਪਨਾਨੇਨ ਵਚਨੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਦਾਨਂ ਜੋਤਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦੇਸਕਦੇਸਕਾਲਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਰਾਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਨੁ ਅਨੁ ਸੁਯ੍ਯਮਾਨਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇਤਿ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ, ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵੇਸ੍ਸਵਣਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਪਾਕਟਨਾਮਧੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ. ਦੇਵੋ ਏਵ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ. ਸਂਸਯਸਮੁਗ੍ਘਾਟਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਲ੍ਲਸਮੁਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਸਂਸਯਸਮੁਗ੍ਘਾਟਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪੁਚ੍ਛਾਸੁ ਅਯਂ ਵਿਮਤਿਚ੍ਛੇਦਨਾਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ‘‘ਜਟਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਜਾਲਿਨਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਸਤਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਪ੍ਪਭੇਦੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਯਵਭੂਤੋ ਏਵ ਜਾਲੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਜਾਲਿਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਇਦਾਨਿਸ੍ਸਾ ਜਟਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੂਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਮਾਹ, ਰੂਪਾਦਿਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਵਿਸਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਕਦਾਚਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਕਦਾਚਿ ਯਾਵ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣੇ ਕਦਾਚਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣੇ ਕਦਾਚਿ ਯਾਵ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਏਵਂ ਹੇਟ੍ਠਾ, ਉਪਰਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਕਦਾਚਿ ਕਾਮਭਵੇ ਕਦਾਚਿ ਰੂਪਭਵੇ ਕਦਾਚਿ ਅਰੂਪਭਵੇ ਕਦਾਚਿ ਵਾ ਅਰੂਪਭਵੇ…ਪੇ… ਕਦਾਚਿ ਕਾਮਭਵੇਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਣੇ ਖਣੇ ਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਪਰਾਪਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਜਟਾ ਵਿਯਾਤਿ ਜਟਾਤਿ ਜਟਾਤਣ੍ਹਾਨਂ ਉਪਮੂਪਮੇਯ੍ਯਤਾ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਯਂ ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਜਾਲਿਨੋ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਸ੍ਸ ਸਾਖਾ, ਕੋਸਸਞ੍ਚਯਾਦਯੋ ਚ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਯਵੇਹਿ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤਾ ਵਿਨਦ੍ਧਾ ‘‘ਜਟਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਪਿ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਸਭਾਵੇਨਾਤਿ, ‘‘ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾ ਕੋਸਕਾਰਕਿਮਿ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੦੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੮੬; ਵਿਭ. ੨੦੩). ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਮ ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਿਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਤ੍ਥੋ ਚ ਅਨ੍ਤੋਸਦ੍ਦੋਤਿ ਸਕਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਜਟਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਾਦਿ, ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਆਦਿ ਸਕਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ.

‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਭਵਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ. ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਮਮ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ, ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਮਮ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਾ ਆਦਿਨਾ ਸਕਅਤ੍ਤਭਾਵਾਦੀਸੁ ਤਣ੍ਹਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਕਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ. ਪਰੇਸਂ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਵਾ, ਸਪਰਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਿ. ਤਥਾ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਭਵੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨ੍ਤੋਜਟਾਬਹਿਜਟਾਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਮਭਵੋ ਹਿ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ਕਥਞ੍ਚਿਪਿ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੋ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ, ਬਹੀ’’ਤਿ ਚ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੨.੩੭). ਵਿਸਯਭੇਦੇਨ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਭੇਦੇਨ ਚ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤਣ੍ਹਂ ਜਟਾਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਾਯ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ਜਟਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨ ‘‘ਪਜਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਂ ਜਟੇਨ੍ਤੀ ਵਿਨਨ੍ਧਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਟਾਯ ਜਟਿਤਾ ਪਜਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਯਦਿਪਿ ਅਵਯਵਬ੍ਯਤਿਰੇਕੇਨ ਸਮੁਦਾਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਦੇਸੋ ਪਨ ਸਮੁਦਾਯੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਵਯਵਤੋ ਸਮੁਦਾਯਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਮੂਪਮੇਯ੍ਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਮ ਵੇਲ਼ੁਜਟਾਦੀਹਿ…ਪੇ… ਸਂਸਿਬ੍ਬਿਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਮਂ ਜਟਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੀਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨੇਨ ਤੇਧਾਤੁਕਂ ਜਟੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ. ਤੇਨਸ੍ਸਾ ਮਹਾਵਿਸਯਤਂ, ਵਿਜਟਨਸ੍ਸ ਚ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਮਾਹ. ‘‘ਵਿਜਟੇਤੁਂ ਕੋ ਸਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਵਿਜਟਯੇ’’ਤਿ ਪਦਂ ਸਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਂ, ਨ ਵਿਧਿਆਦਿਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਏਵਂ ‘‘ਅਨ੍ਤੋਜਟਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਨ ਅਸ੍ਸ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਏਦਿਸੋਵ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਗੁਣਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਚਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇਸੁ. ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਚਾਰੋਤਿ ਅਨਵਸੇਸਞੇਯ੍ਯਾਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਚਾਰਤ੍ਤਾ ਨਵਿਹਤਞਾਣਪਵਤ੍ਤਿਕੋ. ਏਤੇਨ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਤਾਵਿਭਾਵਨੇਨ ਆਦਿਤੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਆਵੇਣਿਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਹਣੇਨੇਵ ਤਦੇਕਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਤਦਵਿਨਾਭਾਵਤੋ ਚ ਭਗਵਤੋ ਸੇਸਾਵੇਣਿਕਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਾਦੀਹਿ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ ਲਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਵਿਜਯਸਮਤ੍ਥਤਾਯੋਗੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇ ਵਿਜੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਇਸ੍ਸਰਿਯਧਨਾਦਿਸਕ੍ਕਾਰਦਾਨਗ੍ਗਹਣਂ, ਤਂਤਂਅਤ੍ਥਾਨੁਸਾਸਨਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਪੁਞ੍ਞਾਤਿਸਯਯੋਗਾਨੁਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਜੁਤਿਯਾ ਜੋਤਨ੍ਤਿ, ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਞ੍ਚ ਵਿਸਯਂ ਅਪ੍ਪਟਿਘਾਤੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਨਿਪ੍ਫਾਦਨੇ ਚ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦੇਵਾ. ਅਥ ਵਾ ਦੇਵਨੀਯਾ ਤਂਤਂਬ੍ਯਸਨਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਸਰਣਂ ਪਰਾਯਣਨ੍ਤਿ ਗਮਨੀਯਾ, ਅਭਿਤ੍ਥਵਨੀਯਾ ਵਾ, ਸੋਭਾਵਿਸੇਸਯੋਗੇਨ ਕਮਨੀਯਾਤਿ ਵਾ ਦੇਵਾ. ਤੇ ਤਿਵਿਧਾ – ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਵਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਦੇਵਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਾਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਨਿਰਤਿਸਯਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਕੀਲ਼ਾਯ ਉਤ੍ਤਮੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਅਰਿਯਵਿਹਾਰੇਹਿ ਸਪਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤਪਞ੍ਚਵਿਧਮਾਰਵਿਜਯਿਚ੍ਛਾਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਿਸ੍ਸਰਿਯਸਤ੍ਤਧਨਾਦਿਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਅਵੇਚ੍ਚਪਸਾਦਸਕ੍ਕਾਰਦਾਨਗ੍ਗਹਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ, ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਾਨੁਸਾਸਨੀਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਚ ਵੋਹਾਰਾਤਿਸਯੇਨ ਪਰਮਾਯ ਪਞ੍ਞਾਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਜੁਤਿਯਾ, ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾਯ ਞਾਣਸਰੀਰਗਤਿਯਾ, ਮਾਰਵਿਜਯਸਬ੍ਬਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣਪਰਹਿਤਨਿਪ੍ਫਾਦਨੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਾਯ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸਦੇਵਕੇਨ ਲੋਕੇਨ ‘‘ਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਗਮਨੀਯਤੋ, ਅਭਿਤ੍ਥਵਨੀਯਤੋ, ਭਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਕਮਨੀਯਤੋ ਚ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਦੇਵੇ ਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਦੇਵੋਤਿ ਦੇਵਦੇਵੋ. ਸਬ੍ਬਦੇਵੇਹਿ ਪੂਜਨੀਯਤਰੋ ਦੇਵੋਤਿ ਵਾ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਭਾਵਸ੍ਸ ਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣਾਲਙ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਦੇਵਾਨਂ ਅਤਿਸਯੇਨ ਦੇਵੋਤਿ ਦੇਵਦੇਵੋ.

ਅਪਰਿਮਾਣਾਸੁ ਲੋਕਧਾਤੂਸੁ ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾਨਂ, ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਗੁਣਾਭਿਭਵਨਤੋ ਅਧਿਕੋ ਅਤਿਸਯੋ ਅਤਿਰੇਕਤਰੋ ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤਿਸਕ੍ਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਞਾਣਪ੍ਪਹਾਨਦੇਸਨਾਵਿਸੇਸੇਸੁ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੀਯਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਕੁਤੋਚਿਪਿ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਚਤੂਹਿ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜੇਹਿ ਵਿਸਾਰਦੋਤਿ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਵਿਸਾਰਦੋ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਤੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਤ ਮਂ ਸਮਣੋ ਵਾ…ਪੇ… ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੮). ਠਾਨਾਠਾਨਞਾਣਾਦੀਹਿ ਦਸਹਿ ਞਾਣਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਦਸਬਲਧਰੋ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਧ ਤਥਾਗਤੋ ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ, ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੦.੨੧; ਵਿਭ. ੮੦੯). ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਞੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ, ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥੇਵ ਅਨਾਵਟਞਾਣਤਾਯ ਅਨਾਵਰਣਞਾਣੋ. ਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਭਾਗ੍ਯਵਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਭਗਵਾ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੨੩ ਆਦਯੋ) ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਚਾਰੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਿਯਦ੍ਧਾਰੁਲ਼੍ਹਾਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਭਗਵਤੋ ਬ੍ਯਾਕਰਣਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਕਿਂ ਦੇਵਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਂ ਬ੍ਯਾਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਭਗਵਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਦੇਵਦੇਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੇਵਾਨਂ ਅਤਿਦੇਵੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ‘‘ਤਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤਿਸਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਕ੍ਕੇਨਪਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰਾਦਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ‘‘ਤਤੋ ਇਮਸ੍ਸ ਕੋ ਅਤਿਸਯੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਚਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਦਸਬਲਞਾਣੇਹਿ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਚਤੁ…ਪੇ… ਧਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਾਨਿ ਚ ਞਾਣਾਨਿ ਇਮਸ੍ਸ ਞਾਣਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮੇਨ ਸਹੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਨਾਵਰਣਞਾਣੋ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਯਿਦਂ ਞਾਣਦ੍ਵਯਂ ਪੁਞ੍ਞਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰੂਪਚਯਸਿਦ੍ਧਾਯ ਭਗ੍ਗਦੋਸਤਾਯ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਅਵੋਚਾਤਿ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਗਹਣੇ ਪਯੋਜਨਂ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਅਨਾਵਰਣਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਞਾਣਦ੍ਵਯਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਭਿਨ੍ਨਂ. ਏਕਮੇਵ ਹਿ ਤਂ ਞਾਣਂ ਵਿਸਯਪਵਤ੍ਤਿਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਵਸੇਸਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਸਮ੍ਮੁਤਿਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਤ੍ਥਾਵਰਣਾਭਾਵਤੋ ਨਿਸ੍ਸਙ੍ਗਚਾਰਮੁਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਨਾਵਰਣਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੨੩ ਆਦਯੋ) ਵਕ੍ਖਾਮ.

੨. ਮਹਨ੍ਤੇ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਕੇ ਏਸੀ ਗਵੇਸੀਤਿ ਮਹੇਸਿ, ਭਗਵਾ. ਤੇਨ ਮਹੇਸਿਨਾ. ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤੋਤਿ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ. ਯਥਾਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਂ. ਸੀਲਾਦਿਭੇਦਨਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਦਿਵਿਭਾਗਂ. ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖਣਵਜ੍ਜਿਤੇਨ ਨਵਮੇਨ ਖਣੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਦੁਲ੍ਲਭਂ. ਸੀਲਾਦਿਸਙ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਸੀਲਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਸਪ੍ਪਦੇਸਤ੍ਤਾ ਨਗਰਂ ਵਿਯ ਰਜ੍ਜੇਨ, ਨ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਨ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਅਰਿਯੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ; ਤੀਹਿ ਚ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੨). ਕਿਲੇਸਚੋਰੇਹਿ ਅਪਰਿਪਨ੍ਥਨੀਯਤਾਯ ਖੇਮਂ. ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਪਰਿਵਜ੍ਜਨਤੋ, ਮਾਯਾਦਿਕਾਯਵਙ੍ਕਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਚ ਉਜੁਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮਾਰਣਵਸੇਨ ਗਮਨਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਨਤੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਮਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਤੋ ਚ ਮਗ੍ਗਂ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਾਯ ਵਾ, ਅਰਹਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਏਵਰੂਪੋ ਏਵਂਕਿਚ੍ਚਕੋ ਏਵਮਤ੍ਥੋਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਨਵਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਾ. ਸਕਲਸਂਕਿਲੇਸਤੋ, ਸਂਸਾਰਤੋ ਚ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਕਾਮੇਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਾ. ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਭਾਵਨੇ. ਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੀਲਮਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਤੁਟ੍ਠਾ, ਅਥ ਖੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਾਪਿ ਸਮਾਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਭਾਵਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਤਾਯ ਯੋਗਿਨੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾਪਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਯੋਗਂ ਪਰਕ੍ਕਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਪਿ ਉਪਾਯਸ੍ਸ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯੋਗੀਨਂ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਸਮਨ੍ਤਭਦ੍ਦਕਤ੍ਤਾ ਸਵਨਧਾਰਣਪਰਿਚਯਾਦਿਪਸੁਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰੋ, ਯੋਗੀਨਂ ਪਨ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਮੋਦਹੇਤੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਸਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਬਾਹਿਰਕਨਿਕਾਯਨ੍ਤਰਲਦ੍ਧੀਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ. ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਸ੍ਸਯਭੂਤਂ ਨਿਕਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦੇਸਨਾਨਯਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਂਵਣ੍ਣਨਾਨਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਤੇਸਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸਮਲਵਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਯੋਗੀਨਂ ਏਕਂਸੇਨ ਤਦਾਵਹਤ੍ਤਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰੋ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰੇਹਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੇਹਿ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ ਕਥਾਮਗ੍ਗੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਮੇ ਭਾਸਤੋ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਨਿਸਾਮਯਥਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਾਨਿ ਗਾਥਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਭਾਸਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਂ, ‘‘ਕਥਿਤਾਯ ਮਹੇਸਿਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਪਮਾਣਭਾਵਂ, ‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਸੀਲਾਦਿਭੇਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਵਿਪਰੀਤਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਂ, ‘‘ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਂ…ਪੇ… ਯੋਗਿਨੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ‘‘ਤੇਸਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਯੋਜਨਂ, ‘‘ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਂ, ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ ਦੇਸਨਾਨਯਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾ ਕਰਣਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ, ਨਿਸਾਮਯਥ ਸਾਧਵੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨੇ ਸਾਧੁਜਨੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਸਾਧੁਕਂ ਸਵਨਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਹਿ ਸਾਸਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ.

੩. ਵਚਨਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨੇਨ ਪਵੇਦਿਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਕਥਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਅਭਿਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਦਿਦਂ ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ. ਸਬ੍ਬਮਲਵਿਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਰਾਗਾਦਿਮਲੇਹਿ, ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਂਕਿਲੇਸਮਲੇਹਿ ਚ ਵਿਰਹਿਤਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਸਬ੍ਬਦਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਮਗ੍ਗਤਿ ਗਵੇਸਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋਤਿ ਚ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਦੁਪਾਯਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗੋ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਕਥਾਪਬਨ੍ਧੋ ਚ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਸ੍ਵਾਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਤੋ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਚ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਦੇਸਿਤੋ, ਤੇਸੁ ਅਯਮੇਕੋ ਨਯੋ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਪਨਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਸੁਤ੍ਤੇ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਸਮਥਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਟਿਯੋਗੀ, ਨ ਸੀਲਾਦਿ. ਮਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚ ਵਿਸੇਸਨਿਵਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਸਮਾਧਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਸਮਾਧਿਮਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਖਣਿਕਸਮਾਧਿਂ ਵਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਚ ਤਿਵਿਧਾਪਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵ. ਨ ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਗਾਥਾਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਤਦੇਵ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਪਾਕਟਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਸੋਪਿ ਹਿ ਇਤਰਂ ਲਕ੍ਖਣਦ੍ਵਯਂ ਵਿਭੂਤਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਮੇਵ.

ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਭੂਮਕਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਤੇ ਹਿ ਸਮ੍ਮਸਨੀਯਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ਨ ਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਇਤ੍ਤਰਾ ਖਣਭਙ੍ਗੁਰਾਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ. ਪਸ੍ਸਤਿ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰਕਾਲਂ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਾਕਾਰਤੋ ਦਿਟ੍ਠੇ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇਭੂਮਕੇ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਸਙ੍ਖਾਤੇ ਦੁਕ੍ਖੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਞਾਣਂ ਪਟਿਲਭਤਿ. ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਏਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਰਾਗਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਭੂਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋ.

ਝਾਨਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ. ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਾਦਕਭੂਤਂ ਝਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਯਮ੍ਹੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ. ਝਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਮਤ੍ਥੋ – ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤਿ. ਸ ਵੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਸੋ ਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤੀਤਿ.

ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਚੇਤਨਾ. ਸਾ ਹਿ ਅਪਚਯਗਾਮਿਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਆਵਹਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ. ਜੀਵਿਤਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਵਸੇਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾ. ਅਥ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਣਂ. ‘‘ਯਾ ਚਾਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੨) ਵਚਨਤੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਮਾਧਿ ‘‘ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੮) ਵਿਯ. ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ‘‘ਯੋ ਚਾਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ, ਯਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ, ਯੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸਤੀਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਜੀਵਾਨਂ. ਜੀਵਿਤਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵੀਰਿਯਵਸੇਨ. ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਪਞ੍ਞਵਾਤਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੁਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤੋ. ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋਤਿ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯੋ. ਪਹਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤਿਪੇਸਿਤਤ੍ਤਤਾਯ ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਚਿਤ੍ਤੋ. ਓਘਨ੍ਤਿ ਕਾਮੋਘਾਦਿਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਓਘਂ, ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਮੇਵ ਵਾ.

ਏਕਾਯਨੋਤਿ ਏਕਮਗ੍ਗੋ. ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਯੋ ਹਿ ਇਧ ਅਯਨ-ਸਦ੍ਦੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਪਥਭੂਤੋ ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਗ੍ਗੋ, ਨ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਂ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਯਤਿ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਕਾਯਨੋ, ਏਕੇਨ ਵਾ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਪਹਾਯ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠੇਨ ਅਯਿਤਬ੍ਬੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਕਾਯਨੋ, ਅਯਨ੍ਤਿ ਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਯਨੋ, ਏਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਯਨੋਤਿ ਏਕਾਯਨੋ, ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਯਨੋਤਿ ਏਕਾਯਨੋ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਰਾਗਾਦਿਮਲੇਹਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਸਮਲੋਭਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯ. ਯਦਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ, ਯੇ ਇਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਰਣਲਕ੍ਖਣੇਨ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੇਨ ਚ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਾਯਾਦਿਵਿਸਯਭੇਦੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਤ੍ਤਾ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਭਿਰਤਿਆਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਭਿਰਤਿਆਦਿਵਸੇਨਾਪਿ ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਦੇਸਿਤੋ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦਰਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਮਾਦੇ ਭਯਦਸ੍ਸਿ ਵਾ;

ਅਭਬ੍ਬੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੨);

੪. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸਂ ਗਾਥਾਯਂ. ਉਪਰਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਗਾਥਾਯ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਟ੍ਠਾਨਿਯਾ, ਤਤੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤਤਰਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਉਦ੍ਦੇਸਟ੍ਠਾਨਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਵਣ੍ਣਨਾ’’ਤਿ. ਯਥਾਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਹਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਟਿਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਸੁਕਰਾ, ਸੁਬੋਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੀਲੇਤਿ ਕੁਸਲਸੀਲੇ. ਯਦਿਪਿ ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਥਪਤਿ, ਅਕੁਸਲਾ ਸੀਲਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਆਗਤਾ. ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਯ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯੋਗ੍ਯਤਾਯ ਕਿਰਿਯਸੀਲਾਨਮ੍ਪਿ ਅਸਮ੍ਭਵੋ, ਕੁਤੋ ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਸੀਲਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੂਰਯਮਾਨੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਰਿਪੂਰਯਮਾਨੋਤਿ ਪਰਿਪਾਲੇਨ੍ਤੋ, ਪਰਿਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ ਸਂਵਰਨ੍ਤੋ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਹਿ ਤਂ ਅਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸੀਲੇ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਆਧਾਰੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨਿਸ੍ਸਯੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭੇਦਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਤਿਟ੍ਠਾ ਲੋਕਿਯਾ, ਇਤਰਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਅਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣੇ. ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਗਹਣੇ ਯਥਾ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਸਹਜਾਤਾਨਂ, ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪਤਿਟ੍ਠਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਏਵਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਫਲਸੀਲਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ਪਦਸ੍ਸ ਯਦਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਦਾ ‘‘ਸਦ੍ਧਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੨੩) ਵਿਯ ਪੁਰਿਮਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੩੧). ਯਦਾ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਯਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਦਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੦੪; ੩.੪੨੧; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੬੦) ਵਿਯ ਸਮਾਨਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦਯੋ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਸਹਜਾਤਵਸੇਨੇਵ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

ਨਰਤਿ ਨੇਤੀਤਿ ਨਰੋ, ਪੁਰਿਸੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਠਮਪਕਤਿਭੂਤੋ ਸਤ੍ਤੋ, ਇਤਰਾਯ ਪਕਤਿਯਾ ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਪੁਰਿ ਉਚ੍ਚੇ ਠਾਨੇ ਸੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘‘ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਨਯਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਨਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਤ੍ਤਭਾਤੁਭੂਤੋਪਿ ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਾਤੁਜੇਟ੍ਠਭਗਿਨੀਨਂ ਨੇਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਗੇਵ ਇਤਰੋ ਇਤਰਾਸਂ. ਨਰੇਨ ਯੋਗਤੋ, ਨਰਸ੍ਸ ਅਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨਾਰੀ, ਇਤ੍ਥੀ. ਸਾਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਮਂ ਤਣ੍ਹਾਜਟਾਵਿਜਟਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਪਧਾਨਮੇਵ ਪਨ ਸਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਰੋ’’ਤਿ ਆਹ ਯਥਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੫੭, ੨੫੫). ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਯਾਯੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਰੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਪਞ੍ਞੋਤਿ ਵਿਪਾਕਭੂਤਾਯ ਸਹ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਪਞ੍ਞੋ. ਤਾਯ ਹਿ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਸਵਿਸੇਸਂ ‘‘ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤਿ. ਵਿਪਾਕਪਞ੍ਞਾਪਿ ਹਿ ਸਨ੍ਤਾਨਵਿਸੇਸਨੇਨ ਭਾਵਨਾਪਞ੍ਞੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ ਅਹੇਤੁਕਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਨਂ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਚ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਕਾਰਿਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਸੇਨ ‘‘ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਨਿਪਕ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਾਰਿਹਾਰਿਕਪਞ੍ਞਾ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਵਿਪਾਕਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਮ੍ਮਜਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਜਾਯ ਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਏਵਂ ਤਿਹੇਤੁਕ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪਞ੍ਞਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾ ਤਿਹੇਤੁਕਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪਞ੍ਞਾ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਂਮੂਲਕਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਏਵ.

ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਮਾਧਿ. ਸੋ ਹਿ ਸਾਤਿਸਯਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਕਿਚ੍ਚੋ. ਨ ਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋ ਵਿਨਾ ਸਮਾਧਿਨਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ, ਸਮਾਧਿ ਪਨ ਤੇਹਿ ਵਿਨਾਪਿ ਸਾਧੇਤੀਤਿ. ਪਗੁਣਬਲਵਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚਿਤਂ, ਤਥਾ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਚਿਨੋਤੀਤਿਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਮਾਧਿ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ, ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਚਿਤ੍ਤਕਰਣੇਨ ਚ ਸਮਾਧਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾਪਿ ਪਰੋਪਦੇਸੇਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸਮਾਧਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ. ਯਥਾਸਭਾਵਂ ਪਕਾਰੇਹਿ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾ. ਸਾ ਯਦਿਪਿ ਕੁਸਲਾਦਿਭੇਦਤੋ ਬਹੁਵਿਧਾ. ‘‘ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭਾਵਯਂ, ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਦ੍ਵਯਂ ਕਿਂ ਲੋਕਿਯਂ, ਉਦਾਹੁ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ? ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ. ਤਂ ਹਿ ਭਾਵਯਮਾਨੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਤਣ੍ਹਾਜਟਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਵਿਜਟੇਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਲੋਕਿਯਂ. ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਭਾਵੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਾਪਿ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਨਾ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਸਮਥਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਮਾਧਿਂ ਇਤਰਸ੍ਸ ਖਣਿਕਸਮਾਧਿਂ, ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਤ੍ਤਯਂ ਵਿਨਾ ਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਧਿਗਮੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮਾਧਿਞ੍ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਭਾਵਯਮਾਨੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਦਾ ਲੋਕਿਯਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਦਾ ‘‘ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਭਾਵਨਾਕਿਰਿਯਾਯ ਹੇਤੁਭਾਵਕਥਨਂ, ਭਾਵਨਾਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂਭਾਵਨਾਹੇਤੁਕਾ ਹਿ ਵਿਜਟਨਕਿਰਿਯਾਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤਦਾ ਕੇਵਲਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਭਾਵਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਤਦੁਭਯਭਾਵਨਾਸਮਕਾਲਮੇਵ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਜਟਾਵਿਜਟਨਂ.

‘‘ਆਤਾਪੀ ਨਿਪਕੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਭਾਵਨਾਯ ਉਪਕਾਰਕਧਮ੍ਮਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵੀਰਿਯਂ ਸਤਿ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਬਹੂਪਕਾਰਾ. ਵੀਰਿਯੂਪਤ੍ਥਦ੍ਧਞ੍ਹਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਨੁਪਾਲਿਤਂ ਨ ਪਰਿਪਤਤਿ, ਉਪਰਿ ਚ ਵਿਸੇਸਂ ਆਵਹਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਸਿਦ੍ਧਿ, ਸਦ੍ਧੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ ਸੀਲਸ੍ਸ, ਵੀਰਿਯਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਚ. ਨ ਹਿ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵੀਰਿਯਾਦਯੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸਮਾਧਿਪਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਵੀਰਿਯਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਾਸਿਦ੍ਧਿ, ਏਵਂ ਫਲਭਾਵਤੋ ਤੇਹਿ ਸਮਾਧਿਸਿਦ੍ਧਿ. ਵੀਰਿਯਾਦੀਸੁ ਹਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਸਮਾਧਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ ਅਸਮਾਹਿਤਸ੍ਸ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਕਥਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤਿਸਿਦ੍ਧਿ? ਨਿਪਕਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸਤਿ ‘‘ਨੇਪਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਪਰਮੇਨ ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਨੇਪਕ੍ਕਂ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਸਤਿਪਿ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਤਿਵਿਰਹਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਸਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਪਾਰਿਹਾਰਿਕਪਞ੍ਞਾਪਿ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ‘‘ਨਿਪਕੋ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ‘‘ਸਤੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹਾਨਂ ਆਤਾਪਨਂ, ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੇਵ. ਆਤਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਪਨ ਆਤਾਪਸਦ੍ਦੋ ਵੀਰਿਯੇਯੇਵ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਤਾਪੀਤਿ ਵੀਰਿਯਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਪ੍ਪਹਾਨੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਂ ਤਦਾਤਾਪਨਨ੍ਤਿ ਵੀਰਿਯਮੇਵ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮਾ. ਆਤਾਪੀਤਿ ਚਾਯਮੀਕਾਰੋ ਪਸਂਸਾਯ, ਅਤਿਸਯਸ੍ਸ ਵਾ ਦੀਪਕੋ. ਵੀਰਿਯਵਾਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਤਦਤ੍ਥੋ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਆਤਾਪਨਪਰਿਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਆਤਾਪਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਭ ਧਾਤੁਮਾਹ ਆਦਿਤੋ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਤਾਪਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਨਿਕ੍ਕਮਪਰਕ੍ਕਮਧਾਤੁਯੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤਂ, ਉਪਰੂਪਰਿ ਵਿਸੇਸਪ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯ. ਨਿਪਯਤਿ ਵਿਸੋਸੇਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ, ਤਤੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਪਾਤਿ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਨਿਪਕੋ, ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਹਰਣੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਾਰਿਹਾਰਿਕਾ.

ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਸਾਤ੍ਥਕਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਨੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਪਰਿਣਾਯਿਕਾ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਉਗ੍ਗਹੋ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ ਭਾਵਨਾਰਮ੍ਭੋ ਮਨਸਿਕਾਰਵਿਧਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾ ਸਾਤਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾ ਸਪ੍ਪਾਯਕਾਰਿਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕੁਸਲਤਾ ਪਹਿਤਤ੍ਤਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਅਸਙ੍ਕੋਚੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਤ੍ਤਪਟਿਪਾਦਨਾ ਵੀਰਿਯਸਮਤਾਪਾਦਨਂ ਵੀਰਿਯਸਮਤਾਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਪਰਿਣਾਯਿਕਾ. ਭਯਂ ਇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਲਕ੍ਖਣਕਥਨੇਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋ, ਨ ਭਿਕ੍ਖਕਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰਾਦਿਭਾਵੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਂ ਹਿ ਕਤਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਸਾਮਣੇਰਾਦੀਨਂ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਅਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਸੋ ਇਮਂ ਵਿਜਟਯੇਤਿ ਯੋ ਨਰੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਆਤਾਪੀ ਨਿਪਕੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਂ ਤਣ੍ਹਾਜਟਂ ਵਿਜਟਯੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਜਟਨਂ ਵੇਲ਼ੁਗੁਮ੍ਬਵਿਜਟਨੇਨ ਉਪਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਗਾਥਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਚ ਸੀਲੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਯੋਗਾਵਚਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾ ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਾ ਮਿਸ੍ਸਕਾ ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਗਾਥਾਯ ਗਹਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਛਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਛ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਗਾਥਾ ਭਾਸਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਉਪਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਨਿਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਸਿਤਂ, ਅਤਿਵਿਯ ਤਿਖਿਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਸਾਨਸਿਲਾਯਂ ਨਿਸਿਤਤਰਭਾਵਕਰਣਂ, ਬਾਹੁਬਲੇਨ ਚਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਿਪਨਨ੍ਤਿ ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਅਤ੍ਥਾਪਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਉਪਮੇਯ੍ਯੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮਾਧਿਸਿਲਾਯਂ ਸੁਨਿਸਿਤਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਹਤ੍ਥੇਨ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਮਾਧਿਗੁਣੇਨ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਮਾਹਿਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫; ੪.੯੯; ੫.੧੦੭੧; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੪੦; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੧੪). ਵੀਰਿਯਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ. ਵਿਜਟੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਜਟੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਤਣ੍ਹਾਜਟਂ ਵਿਜਟੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਵਿਜਟਨਂ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਪਦਾਲੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ, ਅਗ੍ਗੋ ਚ ਸੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਚਾਤਿ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ, ਅਗ੍ਗਾ ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣਾ, ਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ.

੫. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸਂ ਗਾਥਾਯਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਰੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਪੁਨ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸਂ ਪਞ੍ਞਾਯਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ. ਕਤ੍ਤਰਿ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਅਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਰਣੀਯਂ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਸੇਸਾਧਾਨਸ੍ਸ ਤਿਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨੇਵ ਹਿਸ੍ਸ ਸਾ ਸਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਯੋਗਿਨਾ. ਭਾਵਨਾਯਂ ਸਤਤਪਵਤ੍ਤਿਤਵੀਰਿਯਤਾਯ ਸਾਤਚ੍ਚਕਾਰਿਨਾ. ਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨੇਪਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਤਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜਾਨਵਸੇਨੇਵ ਕਰਣਸੀਲੋ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ ਉਪ੍ਪਾਦਕੋਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰਿਨਾ. ਅਤ੍ਰਾਤਿ ਅਸ੍ਸਂ ਗਾਥਾਯਂ. ਸੀਲਾਦਿਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਅਙ੍ਗਭਾਵਤੋ ਤਂ ਵਿਸੁਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਮੁਖੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਅਵਿਭਾਗਤੋ ਦੇਸਨਾਯ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕਾਯ ਦੇਸਨਾਯ. ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਸਿਕ੍ਖਨਂ ਚੇਤ੍ਥ ਆਸੇਵਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੀਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਂਵਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਆਸੇਵਨ੍ਤੋ ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਾਸਨਂ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਬਲਵਕਾਰਣਂ. ਵਜ੍ਜਨਂ ਅਨੁਪਗਮਨਂ. ਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ. ਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਪਹਾਯਕਪਟਿਪਕ੍ਖੋ. ਯਦਿਪਿ ਗਾਥਾਯਂ ‘‘ਸੀਲੇ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ‘‘ਅਧਿਸੀਲੇ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਜਟਾਵਿਜਟਨਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲੇਨ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ ਪਕਾਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਭਵਗਾਮਿ ਹਿ ਸੀਲਂ ਸੀਲਮੇਵ, ਵਿਭਵਗਾਮਿ ਸੀਲਂ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ. ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾ ਹਿ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਸਿਕ੍ਖਾਸੁਪਿ.

ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਭੂਤੇਨ ਸੀਲੇਨ. ਤਂ ਹਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਤਂ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਨ ਯਮਨਿਯਮਾਦਿਮਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਕੁਸਲਾਨਂ. ਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾਨਂ. ਤੇਨ ਅਰਿਯਫਲਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਪਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਸਾਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਅਕਿਰਿਯਾ ਅਨਜ੍ਝਾਪਜ੍ਜਨਂ. ਏਤੇਨ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਭੇਦਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਰਣਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸਾਵਜ੍ਜਮੇਵਾਤਿ. ਆਦਿਵਚਨਤੋਤਿ ਗਾਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਨਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਵਚਨਤੋ. ਆਦਿਭਾਵੋ ਚਸ੍ਸ ਤਮ੍ਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਆਦੀਨਂ ਵਾ ਵਚਨਂ ਆਦਿਵਚਨਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾ ਚ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੮੬) ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਹੇਤੂਨਂ ਦੂਰੀਕਰਣਤੋ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਗੁਣਾਵਹਂ. ‘‘ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਗੁਣਾਵਹਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਤਾਵ ਵਿਭਾਵਿਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਆਦਿਭਾਵੋਪੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤੇ (ਪਰਿ. ੩੬੬) ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦੀਨਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਰਪਚ੍ਚਯਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਧਿਨਾਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਭੂਤੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ. ਸਕਲਂ ਸਾਸਨਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਗਾਥਾਯ ਆਦਿਪਦੇਨ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ, ਤਤਿਯਪਦੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਮਜ੍ਝੇ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ ਸਮਾਧਿ ਪਾਰਿਸੇਸਤੋ ਦੁਤਿਯਪਦੇਨ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ‘‘ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਹਿ ਸਮਾਧਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਕੁਸਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਪਰਿਯਾਯਤ੍ਤਾ. ਪੁਬ੍ਬੂਪਨਿਸ੍ਸਯਵਤੋ ਹਿ ਸਮਾਹਿਤਤਾਦਿਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਅਭਿਨੀਹਾਰਕ੍ਖਮਤਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਗੁਣਾਵਹਤ੍ਤਂ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਗਤਾਯ ਯਦਤ੍ਥਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਤਂ ਪਰਿਯੋਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤਿ ਸਦ੍ਧਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੫). ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਵਿਸੋਧਨਂ ਸਚਿਤ੍ਤਪਰਿਯੋਦਾਪਨਂ. ਏਵਂ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚੇ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਕਰਣੀਯਾਭਾਵਤੋ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਦਿਭਾਵਾਵਹਨਤੋਤਿ ਯਾਦਿਸੋ ਇਟ੍ਠੇਸੁ, ਲਾਭਾਦੀਸੁ ਚ ਅਨੁਨਯਾਭਾਵਤੋ, ਤਾਦਿਸੋ ਅਨਿਟ੍ਠੇਸੁ, ਅਲਾਭਾਦੀਸੁ ਚ ਪਟਿਘਾਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਵਾ ਯਾਦਿਸੋ ਅਨਾਪਾਥਗਤੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ, ਤਾਦਿਸੋ ਆਪਾਥਗਤੇਸੁਪੀਤਿ ਤਾਦੀ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਤਾਦਿਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਆਵਹਨਤੋ. ਵਾਤੇਨਾਤਿ ਵਾਤਹੇਤੁ. ਨ ਸਮੀਰਤੀਤਿ ਨ ਚਲਤਿ. ਨ ਸਮਿਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਫਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਕੁਤੋ ਚਲਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਸੀਲਾਦਯੋ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਪਕਾਸਕਾ, ਤਥਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਤਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇਸਂ ਪਕਾਸਨਾਕਾਰੂਪਸਂਹਾਰਤ੍ਥੋ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਸੀਲਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਮਾਨਂ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਬਲੇਨ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਞਾਣਬਲੇਨ ਚ ਸਂਕਿਲੇਸਮਲਤੋ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ ਪਾਰਿਪੂਰਿਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਸਤਿਬਲਂ, ਞਾਣਬਲਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਜ੍ਜਤ੍ਤਯੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਸਭਾਗਹੇਤੁਸਮ੍ਪਾਦਨਤੋ. ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕੇਨ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਵਿਜ੍ਜਾਸਿਦ੍ਧਿ, ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਸੁਦਿਟ੍ਠਕਾਰਿਤਾਪਰਿਚਯੇਨ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਾਨੁਬਨ੍ਧਾਯ ਦੁਤਿਯਵਿਜ੍ਜਾਸਿਦ੍ਧਿ, ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਭਾਵੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਤਤਿਯਵਿਜ੍ਜਾਸਿਦ੍ਧਿ. ਪੁਰੇਤਰਂ ਸਿਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਵਿਨਾ ਸੀਲਸ੍ਸ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਖੀਣਾਸਵੇਹਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ. ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨਂ ਸੀਲਂ ਨ ਸਭਾਗਹੇਤੂਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਮਾਹਿਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫; ੪.੯੯; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੪੦; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੧੪) ਵਚਨਤੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਤਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਨਂ ਸਮਾਧਿ ਨ ਸਭਾਗਹੇਤੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯੋਗਾ ਵੇ ਜਾਯਤੇ ਭੂਰੀ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੮੨) ਵਚਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੇਨ, ਗਰੁਵਾਸਦੇਸਭਾਸਾਕਓਸਲ੍ਲਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਚ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਭੇਦਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਯੋਪਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਸਾ ਚ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਭੇਦਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕਕਾਰਣਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਯ ‘‘ਨ ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਵਿਜਮ੍ਭਨਭੂਤਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਨ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਨ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਸਤਿਪਿ ਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞੇਕਦੇਸਭਾਵੇ ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਦਾਗਤਾ ਏਵ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਗਹਿਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਦਾਗਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਤਾਸਂ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਏਵਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਦਾਗਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਦਾਗਤਾ ਚ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨੇਵ ਤਾਸਂ ਅਧਿਗਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਸਮਧਿਗਮਸਦਿਸਾ ਹਿ ਇਮੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਇਮੇ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾਤਿ. ਵਿਨਯਸੁਤ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੇਵਿਜ੍ਜਤਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਕਾਮਸੇਵਨਾਭਾਵਤੋ ਸੀਲੇਨ ਪਠਮਨ੍ਤਵਿਵਜ੍ਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਮਹੇਤੁ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵਸੇਨਾਪਿ ਅਸੁਦ੍ਧਪਯੋਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਝਾਨਸੁਖਲਾਭਿਨੋ ਕਾਯਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮਾਧਿਨਾ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਵਿਵਜ੍ਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਝਾਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਪਣੀਤਰੂਪਫੁਟਕਾਯਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਹਿ ਏਕਂਸਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋਵ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਲੋਕਿਯਪਞ੍ਞਾਵਸੇਨਪਿ ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਵਿਵਜ੍ਜਨਂ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ.

ਸੀਲਂ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਕਾਮਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਨਤੋ ਚਤੂਹਿ ਅਪਾਯੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲੇਨ ਅਪਾਯਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੁਪਾਯੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਟਿਵਿਰਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਪਰਿਕਿਲੇਸਂ ਆਵਹਤਿ. ਸਮਾਧਿ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਮਹਗ੍ਗਤਭੂਮਿਯਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪਨੇਨ ਸਕਲਕਾਮਭਵਤੋ ਵਿਮੋਚੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਾਧਿਨਾ ਕਾਮਧਾਤੁਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੁਪਾਯੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਯੀਨਂ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਕਂ ਝਾਨਂ ਕਾਮਧਾਤੁਪਰਿਕਿਲੇਸਾਵਹਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ, ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਨਾਪਿ ‘‘ਸੀਲੇਨੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਪਾਯਭਵਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਨਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨੋਕਾਸੋ. ਸੁਗਤਿਭਵਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਗ੍ਗਤਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਕਾ ਕਥਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਭਵਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੁਪਾਯੋਤਿ ਕਾਮਭਵਾਦੀਨਂ ਨਵਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਭਵਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨੁਪਾਯੋ ਸੀਲਸਮਾਧੀਹਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਪਿ ਭਵਾ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਏਵ, ਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਨਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਤੇ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਏਵ.

ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਦੀਪਾਲੋਕੇਨੇਵ ਤਮਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਗਤੇਨ ਤੇਨ ਤੇਨ ਕੁਸਲਙ੍ਗੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਵਸੇਨ. ਸਮਾਧਿਨਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਾਰਣੇਨ ਘਟਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਜਲਤਲੇ ਸੇਵਾਲਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਨੀਵਰਣਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਵਸੇਨ. ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ. ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਵਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੨੭੭) ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਪਕ੍ਖਿਯਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਗਣਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ.

ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਾ ਯੋ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਸੀਲੇਨ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸੀਲਸ੍ਸ. ਓਕਾਸਾਦਾਨਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਂ ਸਮਾਧਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਧਿਨਾ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਹਾਯਕਤ੍ਤਾ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਯਨਤੋ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਾ ਅਨੁਸਯਾ, ਤੇ ਪਨ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾ ਥਾਮਗਤਾ ਕਾਮਰਾਗਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤ ਕਿਲੇਸਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਸਯਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿ ਦੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਂ, ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਾ ਦੂਸਿਤਂ ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਤਮੇਵ ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸੇਤਿ ਵਿਬਾਧਤਿ, ਉਪਤਾਪੇਤਿ ਚਾਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੋਧਨਂ ਸੀਲੇਨ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਹਾਨਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਸੀਲਸ੍ਸ. ਤਣ੍ਹਾਸਂਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਵਿਸੋਧਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪਹਾਨਂ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਚਸ੍ਸ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨਿਕਭਾਵਤੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਵਿਸੋਧਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਹਾਨਂ ਅਨੁਸਯਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਞ੍ਚ ਅਯਾਥਾਵਗਾਹੀਨਂ ਯਾਥਾਵਗਾਹਿਨਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨਿਕਭਾਵਤੋ.

ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਭੂਤਤ੍ਤਾ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਂ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਮਹਾਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਂ ਆਪਜ੍ਜਨੇ ਸਹਸਾਵ ਤੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸੀਲੇਸੁ ਯਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਸਮਤ੍ਥਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਤਥਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀਤਿ ‘‘ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ’’ਤਿ ਏਤਂ ਉਪਸਂਹਰਤਿ ਤਥਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ. ਏਤੇ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਅਰਿਯਾ ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕਾਨਂ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਮੋਹਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ ਸਮਾਧਿਂ, ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵੇਨ੍ਤਾਪਿ ਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸੁ ਯਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਮਤ੍ਤਸੋ ਪਮਾਣੇਨ ਪਦੇਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰਿਨੋ ‘‘ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਾਮੀ ਪਨ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਅਰਹਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਮ੍ਮੋਹਸ੍ਸ ਸੁਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ.

ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੭) –

‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਪਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨ ਹਿ ਮੇਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਨਿ ਚ ਖੋ ਤਾਨਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਧੁਵਸੀਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਠਿਤਸੀਲੋ ਚ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ…ਪੇ… ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ. ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ…ਪੇ… ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਸੋ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨਿ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਸੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ…ਪੇ… ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਦਿਕੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮੇਤੁਂ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞੇ ਚਾਤਿ ਤਯੋ ਵਿਵੇਕਾ, ਤੀਣਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ, ਤੀਣਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਾਨਿ, ਤੀਣਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ, ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਿਕਾਦੀਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਗੁਣਤ੍ਤਿਕਾ. ਏਵਰੂਪਾਤਿ ਯਾਦਿਸਕਾ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਿਕਾਦਯੋ ਇਧ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਪਕਾਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਦਿਸਾ.

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਵਿਵਟ੍ਟਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਸੀਲੇਨ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕੋ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ. ਤਥਾ ਸੀਲੇਨ ਅਦੋਸੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ ਪਕਾਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਿਤਿਕ੍ਖਪ੍ਪਧਾਨਤਾਯ, ਅਪਰੂਪਘਾਤਸਭਾਵਤਾਯ ਚ ਸੀਲਸ੍ਸ. ਸਮਾਧਿਨਾ ਅਲੋਭੋ ਕੁਸਲਮੂਲਂ, ਲੋਭਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ, ਅਲੋਭਪਧਾਨਤਾਯ ਚ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਅਮੋਹੋਯੇਵ. ਸੀਲੇਨ ਚ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ ਪਕਾਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਦੋਸਪ੍ਪਧਾਨਂ ਹਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੋਸੇ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਖੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ. ਸਮਾਧਿਨਾ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ. ਅਲੋਭਪ੍ਪਧਾਨਂ ਹਿ ਕਾਮਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਨੋ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਖੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ. ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸੁਖੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖਮੁਖਂ. ਤਥਾ ਸੀਲੇਨ ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਕਾਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਹਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸਮਾਧਿਨਾ ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤਂ ਹਿ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਕਾਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਦੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਅਰਹਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਏਵਰੂਪਾ ਗੁਣਤ੍ਤਿਕਾ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬਾ.

੧. ਸੀਲਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੀਲਸਰੂਪਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੬. ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਅਨੇਕਗੁਣਸਙ੍ਗਾਹਕੇਨਾਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦੀਨਂ, ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਅਨੇਕੇਸਂ ਗੁਣਾਨਂ ਸਙ੍ਗਾਹਕੇਨ. ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਮੁਖੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੨੭੭; ਥੇਰਗਾ. ੬੭੬; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫) ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਤ੍ਤਾਦਿਮੁਖੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਮੁਖੇਨ ਦੇਸਿਤੋਪਿ, ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਾਯਪਿ ਵਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾ ਮੁਖਂ ਪਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤੋਪਿ. ਏਤੇਨ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸੁ ਅਵਸੇਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਤੋ, ਉਪਕਾਰਤੋ ਚ ਅਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਤਿਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਿਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ ਸਭਾਵਵਿਭਾਗਾਦਿਤੋ ਅਵਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ. ਨਾਲਨ੍ਤਿ ਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਨ ਸਮਤ੍ਥਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਨਾਤਿਸਙ੍ਖੇਪਨਾਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਰੁਚੀਨਮ੍ਪਿ, ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੁਨੇਯ੍ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਵਾ. ਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਨਾ ਹਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਰੁਚੀਨਂ, ਉਗ੍ਘਟਿਤਞ੍ਞੂਨਂਯੇਵ ਚ ਉਪਕਾਰਾਯ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਨਿਤਰੇਸਂ. ਅਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ. ਪੁਚ੍ਛਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਹਾ, ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਪਞ੍ਹਾਵ ਕਮ੍ਮਂ ਪਞ੍ਹਾਕਮ੍ਮਂ, ਪੁਚ੍ਛਨਪਯੋਗੋ.

ਕਿਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸਰੂਪਪੁਚ੍ਛਾ. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਕੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ‘‘ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਕਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਯਿਦਂ ਸੀਲਂ ਸਭਾਵਤੋ, ਕਿਚ੍ਚਤੋ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਤੋ, ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਤੋ ਚ ਕਥਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਨਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਦਿਟ੍ਠਾਨਿਸਂਸੇ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਮਾਨਿਸਂਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਤਿਵਿਧਨ੍ਤਿ ਪਭੇਦਪੁਚ੍ਛਾ. ਵਿਭਾਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਹਿ ਸਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ ਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਵੋਦਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਸਾ ਚ ਸਂਕਿਲੇਸਮਲਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਯਸ੍ਮਾ ਉਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਤ੍ਥਿਨਾ ਅਨੁਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵਿਯ ਸਂਕਿਲੇਸੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੋ ਚਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲੇਸੋ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਞ੍ਹਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਵਿਵਰਣਂ. ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਵਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਗੂਲ਼੍ਹੋ ਮੁਟ੍ਠਿਯਂ ਕਤੋ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਵਿਭੂਤਭਾਵਕਾਰਣਤੋ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਣੋਤਿ ਵੋਹਾਰਤੋ ਸਤ੍ਤੋ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤਸ੍ਸ ਸਰਸੇਨੇਵ ਪਤਨਸਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਵ ਅਤਿਵ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ, ਸਣਿਕਂ ਪਤਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸੀਘਂ ਪਾਤਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਨਂ ਅਤਿਪਾਤੋ, ਪਾਣਘਾਤੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਹਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਕਮ੍ਮੇਹਿ. ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿਵਸੇਨ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿਵਸੇਨ ਚ ਓਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਵਤ੍ਤਾਦਿਵਤ੍ਤਕਰਣਂ. ਚੇਤਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਯਤੀਤਿ ਚੇਤਨਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੇਤਨਾਯ ਅਨੁਕੂਲਵਸੇਨੇਵ ਹਿ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਚੇਤਨਾ ਕਾਮਂ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਸਾਧਾਰਣਾ, ਇਧ ਪਨ ਸੀਲਚੇਤਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਚੇਤਸਿ ਨਿਯੁਤ੍ਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ, ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚੇਤਨਾਯ ਸਤਿਪਿ ਚੇਤਸਿਕਤ੍ਤੇ ‘‘ਚੇਤਨਾ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਤਦਞ੍ਞਮੇਵ ਵਿਰਤਿਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੀਲਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਗੋਬਲੀਬਦ੍ਦਞਾਯੇਨ. ਸਂਵਰਣਂ ਸਂਵਰੋ. ਯਥਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨ ਓਤਰਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪਿਦਹਨਂ. ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ. ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਨਾ ਸੀਲਂ ਨਾਮਾਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ. ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਤਿ ਵਿਰਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਪਧਾਨਭੂਤਂ ਚੇਤਨਮਾਹ. ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਤਿ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਆਯੂਹਿਨੀ. ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਰਤੀਤਿ ਵਿਰਤਿਯਾ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਯਦਾ ‘‘ਤਿਵਿਧਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਯਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਕਥਾ. ੫੩੯) ਵਚਨਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ ਤਬ੍ਬਿਰਤਿਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਚੇਤਨਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਟਿਵਿਰਤਿਸਾਧਿਕਾ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਰਤਿਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਚ ਚੇਤਨਾਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ, ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਚੇਤਨਾਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤੋ ਵਿਰਮਣਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਚੇਤਨਾਵਿਸਿਟ੍ਠਾ ਵਿਰਤਿ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ਵਿਰਤਿਆਦਿਪਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਾ ਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਚੇਤਸਿਕਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਦਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਚੇਤਨਾਚੇਤਸਿਕਸੀਲਾਨਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ‘‘ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਕਾਨਿਪਿ ਅਨਜ੍ਝਾਚਰਣੇਨ ਪਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਤ੍ਤ ਕਮ੍ਮਪਥਚੇਤਨਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਹਾਨਸਾਧਿਕਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਚੇਤਨਾ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਵਸੇਨ ਯਂ ਪਰਦਾਰਗਮਨਾਦਿ ਕਰੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਹਾਯਕਾ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ ਕਰੀਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨਾਪਿ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਮੁਖਦਸ੍ਸਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਕਰੀਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਚ ਪਜਹਨਕਾ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਵਿਭਾਗਂ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਂ. ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਆਰਕ੍ਖਾ, ਸਾ ਚ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਸਤਿਯੇਵ. ਞਾਣਸਂਵਰੋ ਪਞ੍ਞਾ. ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ ਅਧਿਵਾਸਨਾ, ਸਾ ਚ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਅਦੋਸਪਧਾਨਾ ਖਨ੍ਧਾ, ਅਦੋਸੋ ਏਵ ਵਾ. ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਂ ਵਿਨੋਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵੀਰਿਯਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਤਿਸਂਵਰਾਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਸੋਤਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਅਵਿਜ੍ਜਾਦੁਚ੍ਚਰਿਤਅਵਸਿਟ੍ਠਕਿਲੇਸਸੋਤਾਨਿ. ‘‘ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧਿਯ੍ਯਰੇ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰੋ ਪਿਦਹਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਇਦਮਤ੍ਥਿਕਤਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਞਾਣੇਨ ਯੋਨਿਸੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਟਿਸੇਵੀਯਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਮ੍ਪਿ ਞਾਣਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਞਾਣਸਂਵਰੇ ਏਵ ਸਮੋਧਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਖਮਤਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤੀਤਿ ਖਮੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਜਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ. ਨਾਧਿਵਾਸੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਨ ਵਾਸੇਤਿ. ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠਂ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਂ ਪਹਾਯ ਅਨਵਜ੍ਜੇਨ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਯੇਸਨੇਨ ਸਿਜ੍ਝਨਕਂ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੇ ਏਵ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਵੀਰਿਯਸਾਧਨਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਞਾਣਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਸੋਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਾਰਣਤੋ ਪਿਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਵਰਣਤੋ ਸਂਵਰੋ ਚ, ਪਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਕਗੁਣਾਨਂ ਆਧਾਰਾਦਿਭਾਵਤੋ ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਂ, ਏਵਂ ਖਨ੍ਤਿ ਅਨਧਿਵਾਸਨੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨੇਨ ਸਂਵਰਣਤੋ ਸਂਵਰੋ ਚ, ਖਮਨਹੇਤੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਗੁਣਾਨਂ ਆਧਾਰਾਦਿਭਾਵਤੋ ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਂ, ਵੀਰਿਯਂ ਵਿਨੋਦੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਨੋਦਨੇਨ ਸਂਵਰਣਤੋ ਸਂਵਰੋ ਚ, ਵਿਨੋਦਨਹੇਤੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਗੁਣਾਨਂ ਆਧਾਰਾਦਿਭਾਵਤੋ ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਪਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲਾਦਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਾਪਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਵਸੇਨ ਸਂਵਰਣਂ ਪਿਦਹਨਂ, ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਂਵਰੋ, ਏਵਂ ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਆਗਤਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਮਣਮ੍ਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਾ ਚ ਪਾਪਭੀਰੁਕਾਨਂ…ਪੇ… ਸਂਵਰਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ.

੭. ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਪਨ ਪਞ੍ਹੇਸੁ. ਸਮਾਧਾਨਂ ਸਣ੍ਠਪਨਂ. ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਵਸੇਨ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਯੋ ਸਮ੍ਪਤਿ, ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਅਹਿਤਦੁਕ੍ਖਾਵਹਾ, ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪਿਤਾਤਿ ਅਸਣ੍ਠਪਿਤਾ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਾ ਵਿਸਟਾ ਚ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੁਸੀਲ੍ਯਵਸੇਨ ਪਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸਣ੍ਠਪਿਤਾ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਾ ਅਵਿਸਟਾ ਚ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁਤਾ ਅਬਾਹੁਪ੍ਪਚਾਲਨਾਦਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਸੁਸੀਲ੍ਯਵਸੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਸਮਾਧਿਕਿਚ੍ਚਤੋ ਸੀਲਨਂ ਵਿਸੇਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸਮਾਧਾਨਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਹੇਤੁਤਾ. ਇਦਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਸਣ੍ਠਪਨਂ ਸਂਯਮਨਂ. ਉਪਧਾਰਣਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਮੂਲਭਾਵੋ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਆਦਿਚਰਣਾਦਿਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨ ਪਥਵੀਧਾਤੁਕਿਚ੍ਚਤੋ ਸੀਲਨਂ ਵਿਸੇਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਸਹਜਾਤਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮੂਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਸਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਮਹਗ੍ਗਤਾਨੁਤ੍ਤਰਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ. ਸਿਰਟ੍ਠੋਤਿ ਯਥਾ ਸਿਰਸਿ ਛਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਸੀਲੇ ਭਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਂ ਗੁਣਸਰੀਰਂ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗਟ੍ਠੋ ਸੀਲਟ੍ਠੋ. ‘‘ਸਿਰੋ ਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ‘‘ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੀਤਲਟ੍ਠੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਨਟ੍ਠੋ. ਤੇਨ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨੇਵ ‘‘ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿਦਂ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਾਦਿਤਂ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਕਰਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਾਦਿਨਾਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਯਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਅਪਵਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲਂ, ਸੁਪਨ੍ਤਿ ਵਾ ਤੇਨ ਵਿਹਤੁਸ੍ਸਾਹਾਨਿ ਸਬ੍ਬਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨੀਤਿ ਸੀਲਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਾ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵੇਸਾਰਹਸਾਲਾਤਿ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੮. ‘‘ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੇਨ ਪਕਾਸਿਤੋਪਿ ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੀਲਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਸਙ੍ਗਾਹਕੋ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਲਕ੍ਖਣਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਨਨੁ ਚ ਅਨੇਕਭੇਦਸਙ੍ਗਾਹਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਨ ਵਿਸੇਸਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸ੍ਸ, ਯਥਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਨੇਕਧਾ’’ਤਿ.

ਯਥਾ ਹਿ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਰੂਪਾਯਤਨਸ੍ਸ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਂ ਵਿਸੇਸਲਕ੍ਖਣਂ ਤਦਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾਸਾਧਾਰਣਤੋ. ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿ ਵਿਯ, ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਵਿਯ ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਂ ਨਾਮ? ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਚਰਭਾਵੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਰੂਪਾਯਤਨਤੋ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਸਹ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਹਿ ਏਕੀਭੂਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਨਾਨਤ੍ਤਕਰੋ ਸਭਾਵੋ, ਸੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਚਰਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਹਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਵਬੋਧੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸਹ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਬ੍ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਸਹ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਸਹਗਤਾਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੪; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੩੦).

ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਵਿਦ੍ਧਂਸਨਰਸਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਅਸਂਵਰਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਵਿਧਮਨਕਿਚ੍ਚਂ. ਅਨਵਜ੍ਜਰਸਨ੍ਤਿ ਅਗਾਰਯ੍ਹਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ ਅਗਰਹਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ, ਅਵਜ੍ਜਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ. ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਸੂਤਿ ਲਕ੍ਖਣਰਸਾਦੀਸੁ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਕਿਚ੍ਚਮੇਵ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਰਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਰਸਾਯਤਨਰਸਾਦੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕਿਚ੍ਚਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਤਸ੍ਸ ਇਤਰਰਸਤੋ ਬਲਵਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ, ਕਿਚ੍ਚਮੇਵ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਵਾ ਰਸੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ.

ਸੋਚੇਯ੍ਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਯਾਦੀਹਿ ਸੁਚਿਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਗਹਣਭਾਵਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵਂ. ਤੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਫਲਟ੍ਠੇਨ ਪਨ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਮਾਧਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ. ਸੀਲਂ ਹਿ ਸਮ੍ਪਤਿਯੇਵ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸਮਾਧਿਂ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਆਨਿਸਂਸਫਲਸ੍ਸ ਆਨਿਸਂਸਕਥਾਯਂ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ਇਧ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਫਲਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਇਧ ਅਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ ਫਲਸ੍ਸ ਅਨੇਕਵਿਧਤ੍ਤਾ, ਲੋਕਿਯਾਦਿਸੀਲਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਭਜਿਯਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੦). ਯਥਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਕਮ੍ਮਾਦਿ ਦੂਰਕਾਰਣਂ, ਸੇਸਭੂਤਤ੍ਤਯਂ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ, ਯਥਾ ਚ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤਨ੍ਤਵਾਯਤੁਰਿਵੇਮਸਲਾਕਾਦਿ ਦੂਰਕਾਰਣਂ, ਤਨ੍ਤਵੋ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ, ਏਵਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਦਿ ਦੂਰਕਾਰਣਂ, ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਮਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇ ਹੀਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਭਾਵਸਾਧਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ, ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੯. ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ. ਸੋ ਪਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ‘‘ਲਾਭਾ ਵਤ ਮੇ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮੇ, ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਾਮੋਜ੍ਜਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਪ੍ਪਯੋਜਨਾਨਿ. ਕੁਸਲਾਨੀਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਾਨਿ. ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਨਿਸਂਸਾਨੀਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੁਦ੍ਦਯਾਨਿ. ਏਤੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਨਾਮ ਸੀਲਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦਯਮਤ੍ਤਂ, ਸਂਵਡ੍ਢਿਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਛਾਯਾਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸਂ. ਅਞ੍ਞੋ ਏਵ ਪਨਾਨੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੋ ਸਮਾਧਿਆਦਿਗੁਣੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯਾਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ ਸੀਲਵਤੋ, ਤਾਯ ਏਵ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਦਕਾਰਣਾ. ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਭੋਗਰਾਸਿਂ. ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੀਲਵਾ, ਇਤਿਪਿ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਥੁਤਿਘੋਸੋ ਉਟ੍ਠਹਤਿ, ਲੋਕਂ ਪਤ੍ਥਰਤਿ. ਵਿਸਾਰਦੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਉਪਵਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਵਿਗਤਸਾਰਜ੍ਜੋ ਨਿਬ੍ਭਯੋ. ਅਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋਤਿ ਅਵਿਲਕ੍ਖੋ. ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ‘‘ਅਕਤਂ ਵਤ ਮੇ ਕਲ੍ਯਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪੮) ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਭਾਵਤੋ, ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂਯੇਵ ਚ ਤਦਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹੋ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਏਵ ਕਾਲਂਕਰੋਤਿ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦਾ. ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ. ਸੁਗਤਿਨ੍ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਗਤਿਂ. ਤੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਗਤਿਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਦੇਵਗਤਿਂ. ਸਾ ਹਿ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਵਿਸਯੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਸਗ੍ਗੋ, ਲੋਕਿਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੁਞ੍ਞਫਲਨ੍ਤਿ ਲੋਕੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਚੇਤਿ ਯਦਿ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਪਿਯੋ ਚ ਅਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬੋ ਪਿਯਚਕ੍ਖੂਹਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੋ ਪੇਮਨਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨਾਪੋਤਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕੋ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਮਨੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਗਰੂਤਿ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯੋ ਪਾਸਾਣਛਤ੍ਤਸਦਿਸੋ. ਭਾਵਨੀਯੋਤਿ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨੀਯੋ. ਸੀਲੇਸ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਸੁ ਏਵ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸ, ਅਨੂਨਕਾਰੀ ਪਰਿਪੂਰਣਾਕਾਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ‘‘ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਥਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਅਨਿਰਾਕਤਜ੍ਝਾਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਬ੍ਰੂਹੇਤਾ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੫) ਏਵਮਾਦਿਕੇ ਸੀਲਥੋਮਨਸੁਤ੍ਤਾਗਤੇ ਸਤ੍ਤਰਸ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਨ ਕੇਵਲਮਿਮੇ ਏਵ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਯੋ, ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਬਹੂ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਾ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਸਨੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਕਲਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਾਵਹੇ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ. ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਯਂ ਸੀਲਂ ਵਿਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਆਨਿਸਂਸਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਕੋ ਵਦੇ ਕੋ ਵਤ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂਯੇਵ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਗੁਣਾਨਂ ਸੀਲਮੇਵ ਮੂਲਭੂਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਮਲਵਿਸੋਧਨੇਨ, ਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਨੇਨ, ਸੁਚਿਗਨ੍ਧਵਾਯਨੇਨ, ਸਗ੍ਗਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮੂਪਾਯਭਾਵੇਨ, ਸੋਭਾਲਙ੍ਕਾਰਸਾਧਨਤਾਯ ਭਯਵਿਧਮਨੇਨ, ਕਿਤ੍ਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਜਨੇਨ ਚ ਸੀਲਸਦਿਸਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਾਵਹਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਗਙ੍ਗਾ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਰਭੂਤਿ ਏਕਾ ਨਦੀ, ‘‘ਯਂ ਲੋਕੇ ਸਰਭੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨਿਨ੍ਨਗਾ ਵਾਚਿਰਵਤੀਤਿ ‘‘ਅਚਿਰਵਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਿਕਾ ਨਦੀ, ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਅਵੁਤ੍ਤਾ ਗੋਧਾਵਰੀਚਨ੍ਦਭਾਗਾਦਿਕਾ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਾਣਨਟ੍ਠੇਨ ਪਾਣੀਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਯਂ ਮਲਂ ਸੀਲਜਲਂ ਵਿਸੋਧਯਤਿ, ਤਂ ਮਲਂ ਵਿਸੋਧੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੁਣਨ੍ਤਿ ਗਙ੍ਗਾਦਯੋ ਨਦਿਯੋਤਿ ਪਠਮਗਾਥਾਯ ਨ-ਕਾਰਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਹਾਰਾਤਿ ਮੁਤ੍ਤਾਹਾਰਾ. ਮਣਯੋਤਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾਦਿਮਣਯੋ. ਅਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਸੀਲਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਗਨ੍ਧੋ ਮਨੋਹਰਭਾਵਤੋ, ਦਿਸਾਸੁ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪਨਤੋ ਚ ‘‘ਸੀਲਗਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਪਟਿਵਾਤੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਸਤਞ੍ਚ ਗਨ੍ਧੋ ਪਟਿਵਾਤਮੇਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੫੪; ਅ. ਨਿ. ੩.੮੦; ਮਿ. ਪ. ੫.੪.੧). ਦੋਸਾਨਂ ਬਲਂ ਨਾਮ ਵਤ੍ਥੁਜ੍ਝਾਚਾਰੋ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਕਾਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤਂ ਸੀਲਂ ਦੋਸਾਨਂ ਬਲਂ ਘਾਤੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸੀਲਪ੍ਪਭੇਦਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦. ‘‘ਕਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਧ-ਸਦ੍ਦੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਏਕਵਿਧੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ, ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ ਵਾ, ਕਤਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਿਤ੍ਤਕਾ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਕਾਰਭੇਦਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਲਨਲਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿ ਸੀਲਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ.

ਚਰਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਂ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਚਰਿਤ੍ਤਂ, ਚਰਿਤ੍ਤਮੇਵ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਵਾਰਿਤਤੋ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਤਾਯਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਕੋ ਸਮਾਚਾਰੋ ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੁਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਵਾ ਪਯੋਜਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ. ਆਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਤਦੇਵ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ. ਵਿਰਮਤਿ ਏਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਵਿਰਮਤਿ, ਵਿਰਮਣਂ ਵਾ ਵਿਰਤਿ, ਨ ਵਿਰਤੀਤਿ ਅਵਿਰਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਤੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਕਾਲੇਨ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਾਲਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਲੋ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਲਪਰਿਯਨ੍ਤਂ. ਯਾਵ ਪਾਣਨਂ ਜੀਵਨਂ ਕੋਟਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਆਪਾਣਕੋਟਿਕਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਲੋਕੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਵਿਦਿਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯਂ. ਲੋਕਂ ਉਤ੍ਤਰਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ.

ਪਚ੍ਚਯਤੋ, ਫਲਤੋ ਚ ਮਜ੍ਝਿਮਪਣੀਤੇਹਿ ਨਿਹੀਨਂ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਗੁਣੇਹਿ ਪਰਿਹੀਨਨ੍ਤਿ ਹੀਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਨੀਤਨ੍ਤਿ ਪਣੀਤਂ. ਉਭਿਨ੍ਨਮੇਵ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਭਵਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ. ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਤੋ ਆਗਤਂ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਣ੍ਹਾਯ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ ਪਧਂਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ. ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਂ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਿਲੇਸਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਜਾਤਂ, ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਇਦਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸੇਕ੍ਖਂ. ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤਸਿਕ੍ਖਾਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਅਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਅਸੇਕ੍ਖਂ. ਤਦੁਭਯਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨੇਵਸੇਕ੍ਖਨਾਸੇਕ੍ਖਂ. ਹਾਨਂ ਭਜਤਿ, ਹਾਨਭਾਗੋ ਵਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਹਾਨਭਾਗਿਯਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਪ੍ਪਪਰਿਮਾਣਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਵਨ੍ਤਂ, ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਅਨਪ੍ਪਪਰਿਮਾਣਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਪੁਣ੍ਣਂ, ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਵਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ.

੧੧. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੭) ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ. ਇਦਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪੂਰਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਸ੍ਸ ਪੂਰਣਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਂ ਹਿ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮ੍ਪਿ ਪੂਰੇਤਿ ਪਾਲੇਤਿ ਨਾਮ. ਸਿਕ੍ਖਾ ਏਵ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਤਸ੍ਸ ਪੂਰਣਨ੍ਤਿਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ ਵਿਰਮਣਂ. ਚਰਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੀਲੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਵਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ. ਤਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕਰਣੇਨੇਵ ਤਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਵਾਰਿਤ੍ਤਸੀਲਮਾਹ. ਵਾਰੇਤਿ ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਏਤ੍ਥ, ਏਤੇਨ ਵਾਤਿ ਵਾਰਿਤਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਤਂ ਅਵਿਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਤਾਯਨ੍ਤਿ ਤੇਨਾਤਿ ਵਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਸਦ੍ਧਾਵੀਰਿਯਸਾਧਨਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ, ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯੇਨ ਚ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਅਸਦ੍ਧੋ, ਕੁਸੀਤੋ ਚ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ, ਸਦ੍ਧੋ ਏਵ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਪਿ ਵਜ੍ਜੇ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਸਾਧਨਂ ਵਾਰਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਭਿਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਸਮਾਚਾਰੋਤਿ ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਸਮਾਚਾਰੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੋਵ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ, ਯਥਾ ਵੇਨਯਿਕੋਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧; ਪਾਰਾ. ੮) ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਮਗ੍ਗਸੀਲਂ, ਫਲਸੀਲਞ੍ਚ, ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਂ ਤਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਤੀਣਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਆਜੀਵੋਤਿ ਇਦਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਂ ਆਜੀਵਹੇਤੁਕਤੋ ਸਤ੍ਤਵਿਧਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤੋ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋਤਿ ਸੋਪਿ ਸਤ੍ਤਵਿਧੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਜੀਵਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਨ ਤਂ ਏਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਤਿਵਿਧਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਤੋ ਵਿਰਤਿਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਭਾਵਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਤਸ੍ਸ. ਆਦਿਭਾਵਭੂਤਨ੍ਤਿ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਤਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਤਂ ਭੂਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਿਭਾਵਭੂਤਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਦੇਸਨਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਆਦਿ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਪਨ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ ਆਦੀਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨੇਨ ਪਰਿਪੂਰਣੇਨ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਲਹੁਕਾਨਿਪਿ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸੋ ਗਰੁਕਾਨਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਾਨਿ ਬਹ੍ਵਾਦੀਨਵਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਂ ਪਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਵਸੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੀਲਂ. ਤਂ ਹਿ ਉਪਰਿਗੁਣਵਿਸੇਸਾਨਂ ਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਵਿਰਤਿਸੀਲਸ੍ਸ ਇਤਰਸੀਲੇਨ ਸਤਿਪਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਦਿਕੇ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਕਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਵੇਰਮਣਿਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਨਿਸ੍ਸਯਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਤੇਨ ਨਿਸ੍ਸਯਿਤਬ੍ਬਤੋ ਤਣ੍ਹਾਵ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਤਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਚਰਿਤੋ ਹਿ ਅਸਤਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤਣ੍ਹਾਵਿਰਹੇ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਿਤੋਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਦੇਵੋਤਿ ਚਤੁਮਹਾਰਾਜਸਕ੍ਕਸੁਯਾਮਾਦਿਪਾਕਟਦੇਵਮਾਹ. ਦੇਵਞ੍ਞਤਰੋਤਿ ਅਪਾਕਟਂ. ਤਣ੍ਹਂ ਏਵ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਚ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਨਿਸ੍ਸਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਿਦਿਟ੍ਠਿਯਾਤਿ ‘‘ਇਤਿ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਂ ਕਾਰਣਭੂਤਂ, ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ, ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੮.੪੧) ਵਿਯ ਕਾਲਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਨ੍ਤਰਾਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿਵਸੇਨ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਮ੍ਪਿ ਆਪਾਣਕੋਟਿਕਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਲਾਭਯਸਞਾਤਿਅਙ੍ਗਜੀਵਿਤਵਸੇਨਾਤਿ ਲਾਭਯਸਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਰਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਚੇਵ ਵਡ੍ਢਨਵਸੇਨ ਚ ਞਾਤਿਅਙ੍ਗਜੀਵਿਤਾਨਂ ਅਵਿਨਾਸਨਵਸੇਨ. ਕਿਂ ਸੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸੋ ਕਾਯਵਾਚਾਹਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਿਂ ਇਦਂ, ਨਤ੍ਥੇਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇ ਹਿ ਅਯਂ ਕਿਂ-ਸਦ੍ਦੋ.

ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਵਣੋ ਵਿਯ ਆਸਵੇ ਕਾਮਾਸਵਾਦਿਕੇ ਪਗ੍ਘਰਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਭਾਵਾਭਾਵੇਪਿ ਸਹਾਸਵੇਹੀਤਿ ਸਾਸਵਂ. ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਜਾਤਨ੍ਤਿ ਸੀਲਂ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਸਵਂ ਸੀਲਂ ਲੋਕਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਭਵਵਿਸੇਸਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਾ. ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਿਨਯਪਰਿਯਤ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਆਗਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਤਰੁਣਪੀਤਿ. ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਸਪਚ੍ਚਯਨਾਮਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਦਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਞਾਣਂ. ਤੇਨ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਮਾਹ. ਵਿਰਾਗੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ. ਕਥਾਤਿ ਵਿਨਯਕਥਾ. ਮਨ੍ਤਨਾਤਿ ਵਿਨਯਵਿਚਾਰਣਾ. ਉਪਨਿਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਪਰਮ੍ਪਰਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਮਗ੍ਗਫਲਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਸੀਲਂ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਾਵਹਂ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਭੂਮਿ, ਫਲਸੀਲਂ ਪਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਭੂਮਿ.

੧੨. ਹੀਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਹੀਨਤਾ. ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਣੀਤਤਾ. ਤਦੁਭਯਵੇਮਜ੍ਝਤਾਵਸੇਨ ਮਜ੍ਝਿਮਤਾ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਆਯੂਹਨਵਸੇਨ ਹੀਨਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਸੇਨ. ਸੋ ਚ ਨੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਭੇਦੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਸਕਾਮਤਾਯਾਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਸਿਲੋਕਾਭਿਰਤਿਯਾ, ਪਰਿਵਾਰਿਚ੍ਛਾਯ ਵਾ. ‘‘ਕਥਂ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸੋ ਈਦਿਸਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪਾਪਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਰਿਯਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਪਰਵਮ੍ਭਨਾਹਿ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ. ਭਵਭੋਗਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸੀਲਮਾਹ. ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰਬਨ੍ਧਨਤੋ ਵਿਮੋਚਨਤ੍ਥਾਯ. ਪਾਰਮਿਤਾਸੀਲਂ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸੀਲਂ. ਯਾ ਕਰੁਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਮਹਾਬੋਧਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਸੋਚੇਯ੍ਯਸਲ੍ਲੇਖਾ ਦੇਸਕਾਲਸਤ੍ਤਾਦਿਵਿਕਪ੍ਪਰਹਿਤਾ ਸੀਲਪਾਰਮਿਤਾ.

ਅਨਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਂ. ਅਤ੍ਤਾ ਏਵ ਗਰੁ ਅਧਿਪਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਗਰੁ, ਲਜ੍ਜਾਧਿਕੋ. ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿਤੋ ਆਗਤਂ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ. ਲੋਕੋ ਅਧਿਪਤਿ ਗਰੁ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਾਧਿਕੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮਾਯਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਏਕਨ੍ਤਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ, ਸੋ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਪੂਜੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਮਹਤ੍ਤਂ ਪੂਜੇਤੁਕਾਮੇਨ.

ਪਰਾਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਪਰਾਭਵਵਸੇਨ ਆਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਹਿ ‘‘ਇਮਿਨਾਹਂ ਸੀਲੇਨ ਦੇਵੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦੇਵਞ੍ਞਤਰੋ ਵਾ, ਇਮਿਨਾ ਮੇ ਸੀਲੇਨ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤਿਯੋ ਤਂ ਪਰਾਭਵਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਕਰਣਤੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਸੁ ਕਲ੍ਯਾਣਕਸ੍ਸ. ਸੋ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣੇਹਿ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਪਰਾਮਸਨਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ, ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ ਚ ਤੇਹਿ ਨ ਪਰਾਮਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਂ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਦਰਥਸ੍ਸ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਤੋ ਵੂਪਸਮਨਤੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਂ.

ਕਤਪਟਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਦੇਸਨਾਹਿ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਕਤਪਟਿਕਾਰਂ. ਏਵਂ ਹਿ ਤਂ ਸੀਲਂ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਤਪਟਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ‘‘ਨ ਪੁਨੇਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਚ੍ਛਮਂਸਂ ਨੁ ਖੋ, ਸੂਕਰਮਂਸਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵਾ, ‘‘ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਨੁ ਖੋ, ਦੁਕ੍ਕਟਂ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ‘‘ਮਯਾ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਨੁ ਖੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇ ਵਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਸਂਸਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਵਿਸੋਧੇਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮੇਨ. ਵਿਮਤਿ ਏਵ ਵੇਮਤਿਕਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੇਮਤਿਕੇ ਸਤਿ, ਵਿਮਤਿਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਮਤਿ ਪਟਿਵਿਨੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਨਯਧਰੇ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਙ੍ਖਾ ਵਿਨੋਦੇਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖੇਨ ਪਨ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਚੇ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਚੇ ਛਡ੍ਡੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਚਤੂਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਗ੍ਗਫਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸੀਲਂ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮੁਦਾਯੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਵੋਹਾਰਾ ਅਵਯਵੇਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਸੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਲੋਕਿਯਸੀਲਂ.

ਪਕਤਿਪੀਤਿ ਸਭਾਵੋਪਿ. ਸੁਖਸੀਲੋ ਸਖਿਲੋ ਸੁਖਸਂਵਾਸੋ. ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਪਕਤਿਅਤ੍ਥਵਾਚਕਤ੍ਥੇਨ. ਏਕਚ੍ਚਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਸੀਲਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸੀਲੇਨ ਏਕਸਙ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵਾਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੇਕ੍ਖਤ੍ਤਿਕਂ ਇਧ ਗਹਿਤਂ, ਇਧ ਨ ਉਪਨੀਤਂ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹੀਨਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਤਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਤਿਵਿਧਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੧੩. ਯੋਧਾਤਿ ਯੋ ਇਧ. ਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨੇ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇ. ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਨਵ ਮਹਾਵਿਤਕ੍ਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸਾਤਿ ਏਦਿਸਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ ਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤੋ ਏਵ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨੇਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਅਦੋਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਬਹੁਲਤਾਯ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਰਕ੍ਖਤੋ ਸੀਲਂ ਏਕਂਸੇਨੇਵ ਹਾਨਭਾਗਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਠਿਤਿਭਾਗਿਯਂ, ਕੁਤੋ ਵਿਸੇਸਾਦਿਭਾਗਿਯਤਾ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸੀਲਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਨ. ਅਘਟਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰੀਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾਯ ਅਵਾਯਮਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਠਿਤਿਭਾਗਿਯਂ ਸੀਲਂ ਭਵਤਿ ਅਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇ ਹਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਤਾ ਨਿਚ੍ਛਿਯਤਿ. ਸਮਾਧਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਸਮਥਵਸੇਨ ਸਮਾਧਾਨਤ੍ਥਾਯ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ. ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਗਹਣਂ ਤਾਵਤਾਪਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ.

ਯਾਨਿ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਨੇਸਂ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਾਨਿ ਪਨ ਅਸਾਧਾਰਣਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਅਞ੍ਞਾਨਿ. ਨੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਰਿ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹੇਤਿ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਾਨਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਉਸ੍ਸਾਹੇ ਸਤਿ. ਦਸਾਤਿ ਸਾਮਣੇਰੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਸੀਲਮਾਹ ਘਟਿਕਾਰਾਦੀਨਂ ਵਿਯ. ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਨਚ੍ਚਾਦਿਮਾਲਾਦਿਵੇਰਮਣਿਂ ਏਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਵਜ੍ਜਾਨਿ ਅਟ੍ਠ.

ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸੀਲਾਨਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਪਕਤਿਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਸੀਲਂ. ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਨਿਯਤਂ ਹਿ ਸੀਲਂ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕਾਨਂ. ਮਰਿਯਾਦਾਚਾਰਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਅਕਰਣੇ ਮਰਿਯਾਦਭੂਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕੁਲਾਦੀਸੁ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸੇਹਿ ਠਪਿਤਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਕੁਲਦੇਸਪਾਸਣ੍ਡਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ‘‘ਆਚਾਰਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਲਧਮ੍ਮੋ ਤਾਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੀਨਂ ਅਮਜ੍ਜਪਾਨਾਦਿ, ਦੇਸਧਮ੍ਮੋ ਏਕਚ੍ਚਜਨਪਦਵਾਸੀਨਂ ਅਹਿਂਸਨਾਦਿ, ਪਾਸਣ੍ਡਧਮ੍ਮੋ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਯਮਨਿਯਮਾਦਿ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਮਤਂ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਾਸੇਨ, ਤਣ੍ਹਾਪਾਸੇਨ ਚ ਡੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਪਾਸਂ ਵਾ ਬਾਧਂ ਅਰਿਯਵਿਨਯਸ੍ਸ ਡੇਤੀਤਿ ‘‘ਪਾਸਣ੍ਡ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਪਕਤਿਯਾ ਸੀਲਵਤੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੦) ਵਚਨਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਮੇਵ. ਇਦਂ ਪਨ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਪਿਤਰਿਪਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਗੁਣੂਪਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦੂਪਸਂਹਿਤਂ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਗਧਿਤਂ. ਧਮ੍ਮਤਾਸੀਲਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਕਾਰਣਨਿਯਾਮੇਨ ਆਗਤਂ ਸੀਲਂ. ਸੀਲਪਾਰਮਿਂ ਹਿ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਤੇਜੇਨ ਗੁਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਸਰਸੇਨੇਵ ਪਰਮਸਲ੍ਲੇਖਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਸੀਲਂ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਭਦ੍ਦਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇ ਕਿਰ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਜਾਤੀਸੂਤਿ ਸੀਲਵਰਾਜਮਹਿਂਸਰਾਜਾਦਿਜਾਤੀਸੁ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਯਂ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੇਤੁ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਕਸੀਲਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਪਕਤਿਸੀਲਾਦਿਸਮਾਦਾਨੇਨ ਵਿਨਾ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿਸਙ੍ਗਹਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਯਂ ਭਗਵਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਧਾਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਸੀਲਪਰਿਪੂਰਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸਾਸਨਪਰਿਦੀਪਨਂ, ਅਞ੍ਞਸਾਸਨਸ੍ਸ ਚ ਤਥਾਭਾਵਪਟਿਸੇਧਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤਂ ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣੋ…ਪੇ… ਸੁਞ੍ਞਾ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾ ਸਮਣੇਭਿ ਅਞ੍ਞੇਹੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੧੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੧). ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਰਿਪੂਰਕਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋਤਿ ਇਦਮਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਦਮਸ੍ਸ ਤਦਨੁਰੂਪਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਇਦਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸ੍ਸ, ਉਪਰਿਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਗੁਣਾਨਞ੍ਚ ਉਪਕਾਰਕਧਮ੍ਮਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀਤਿ ਇਦਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਤੋ ਅਚਵਨਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਸਮਾਦਾਯਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਆਦਾਨਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਰਤੋ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਸੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਿਕ੍ਖੁ. ਤੇਨ ਯਾਦਿਸਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਯਤੋ ਸੋ ਸਂਵਰੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਸੋ ਸਂਵਰੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀ ਹੋਤਿ ਨਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ਸਂਵਰਸ੍ਸ ਉਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣ…ਪੇ… ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਸਂਵਰਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਂਵਰਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਗੇਵ ਸਤਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਰਕ੍ਖਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸਤਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਾਪਨਮੇਵ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਆਰਕ੍ਖਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਥਾਭੂਤਾ ਸਤਿਯੇਵੇਤ੍ਥ ਸਂਵਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਆਜੀਵਕਾਰਣਾ ਅਸਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਉਲ੍ਲਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ. ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਾਦਿਨਾ ਤਿਵਿਧੇਨ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁਨਾ ਵਿਮ੍ਹਾਪਨਂ ਕੁਹਨਾ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਦਾਯਕਂ ਵਾ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦਦਾਤਿ, ਏਵਂ ਕਥਨਂ ਲਪਨਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਚ੍ਚਯਦਾਨਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਕਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਤੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਚਰਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਰੋਤੀਤਿ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਤਾ. ਗਨ੍ਧਾਦਯੋ ਵਿਯ ਲਾਭਾਯ ਪਰੇਸਂ ਅਕ੍ਕੋਸਨਾਦਿਨਾ ਨਿਪਿਸਤੀਤਿ ਨਿਪ੍ਪੇਸੋ, ਨਿਪ੍ਪੇਸੋਵ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾ. ਮਹਿਚ੍ਛਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਦ੍ਧਲਾਭੇਨ ਪਰਤੋ ਲਾਭਪਰਿਯੇਸਨਾ ਲਾਭੇਨ ਲਾਭਂ ਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾ. ਏਵਮਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਿਯਭਾਣਿਤਾਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗੋ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਚੇਤਨਾ.

ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਾਦੀਸੁ. ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੫੦੮; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੪) ਆਗਤਦੇਸਨਾਯ ਆਦਿਤੋ ਪਭੁਤਿ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਂਸਯਵਿਧਮਨੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਾਵਹਾ ਕਥਾ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਵੇਣਿਕਂ ਪਰਿਯਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰਾਦਿਤਾਯ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਹਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਯੋਗ੍ਯਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰਾਦਿਭਾਵੋ ਚ ਨਾਮ ਦਲਿਦ੍ਦਸ੍ਸਾਪਿ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯੋਗ੍ਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ ਹਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਨ੍ਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸੀਲਂ. ਯੋਤਿ ਅਨਿਯਮਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਯੋ ਕੋਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਨਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸੀਲਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਅਪਾਯੇ ਭਵਾਨਿ ਆਪਾਯਿਕਾਨਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਤਦਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਂਵਰਣਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਪਿਦਹਨਂ. ਯੇਨ ਤੇ ਸਂਵੁਤਾ ਪਿਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਸਂਵਰੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਸ੍ਸ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵੁਤੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਪਿਹਿਤਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਉਪੇਤੋ ਤੇਨ ਚ ਸਮਙ੍ਗੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪਗਤੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵਤੋ, ਪਾਪਕਿਰਿਯਾਯ ਸੁਕਰਭਾਵਤੋ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਪਾਯੇਸੁ ਪਤਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਵਾ ਭਵਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਘਟਿਯਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨਤੋ ਗਮਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਮਰਣਵਸੇਨ ਵਾ ਤਮ੍ਹਿ ਤਮ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਾਤਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ. ਤਂ ਪਾਤਿਨਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੋਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਵੋਦਾਨਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੮) ਚ. ਅਥ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਨਾ ਹੇਤੁਨਾ ਸਂਸਾਰੇ ਪਤਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਾਤੀ, ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਾਤਿਨੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਤ੍ਤਯਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ‘‘ਕਣ੍ਠੇਕਾਲ਼ੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯਸ੍ਸ ਸਮਾਸਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ਪਾਤੇਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਪਾਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨੀਯਤਿ ਲੋਕੋ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਕਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੬੨). ਤਸ੍ਸ ਪਾਤਿਨੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਪਤਤਿ ਵਾ ਏਤੇਨ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖੇ, ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖੇ ਚਾਤਿ ਪਾਤੀ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸੋ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹਿ ‘‘ਤਣ੍ਹਾ ਜਨੇਤਿ ਪੁਰਿਸਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੫੫-੫੭), ਤਣ੍ਹਾਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੫, ੧੦੫; ਅ. ਨਿ. ੪.੯; ਮਹਾਨਿ. ੧੯੧; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਪਾਰਾਯਨਾਨੁਗੀਤਿਗਾਥਾਨਿਦ੍ਦੇਸ) ਚ ਆਦਿ. ਤਤੋ ਪਾਤਿਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਤਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਾਤੀਨਿ, ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹਿ ‘‘ਛਸੁ ਲੋਕੋ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਛਸੁ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਸਨ੍ਥਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੦; ਸੁ. ਨਿ. ੧੭੧). ਤਤੋ ਛਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨਸਙ੍ਖਾਤਤੋ ਪਾਤਿਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਾਤੋ ਵਿਨਿਪਾਤੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਾਤੀ, ਸਂਸਾਰੋ. ਤਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਲੋਕਾਧਿਪਤਿਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਪਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਤਿਨੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਵਾ ਮੂਲਭਾਵਤੋ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਪਤਿ ਚ ਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨਤ੍ਥੇਨ ਮੋਕ੍ਖੋ ਚਾਤਿ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਮੁਖਮੇਤਂ ਪਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੫) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ.

ਅਥ ਵਾ ਪ-ਇਤਿ ਪਕਾਰੇ, ਅਤੀ-ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਕਾਰੇਹਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਇਦਂ ਹਿ ਸੀਲਂ ਸਯਂ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ, ਸਮਾਧਿਸਹਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਞ੍ਚ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਪਤਿ ਪਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵਾ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਦੋਸਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਟਿਬਿਮ੍ਬਭੂਤੋਤਿ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਹਿ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਉਦਯਭੂਤੋ ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਵਿਯ ਯਥਾਰਹਂ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤੋ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਅਥ ਵਾ ਮੋਕ੍ਖਂ ਪਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਮੋਕ੍ਖਾਭਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖਮੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਰਿਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ‘‘ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਨ੍ਤਿ ਝਾਨਵਿਭਙ੍ਗਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਵਿਭ. ੫੦੮ ਆਦਯੋ).

ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਂ ਸਮਣਚਾਰਂ, ਸਮਣਗੋਚਰਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚ, ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਪੁਬ੍ਬਕਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਵਾ ਸਸੀਸਨ੍ਹਾਨੇਨ ਪਹੀਨਸੇਦਮਲਜਲ੍ਲਿਕਸ੍ਸ ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਾਦਿਵਿਭੂਸਨਸਂਵਿਧਾਨਂ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪਂ, ਏਵਂ ਪਹੀਨਪਾਪਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਸਮਾਯੋਗੋ ਯੁਤ੍ਤਰੂਪੋਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਆਚਾਰੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਾਚਾਰੋ’’ਤਿ ਦ੍ਵਯਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਚਾਰਂ ਤਾਵ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਨਾਚਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਿਕੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ. ਵਾਚਸਿਕੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ. ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋਤਿ ਤਦੁਭਯਂ.

ਏਵਂ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਇਦਾਨਿ ਮਾਨਸਂ ਅਨਾਚਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਅਨਾਚਾਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਏਕਚ੍ਚਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥੇਨ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨੇਨ. ਪਤ੍ਤਦਾਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵੇਲ਼ੂਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਯੋਜਨਾਵਹੋ ਯੋ ਕੋਚਿ ਵੇਲ਼ੁਦਣ੍ਡੋ. ਪਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਿਕਾਦੀਨਂ ਗਨ੍ਧਪਲਿਵੇਠਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਵਾ, ਤਾਲਨਾਲ਼ਿਕੇਰਾਦਿਪਤ੍ਤਂ ਵਾ. ਪੁਪ੍ਫਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਯੋਜਨਾਵਹਂ. ਤਥਾ ਫਲਂ. ਸਿਨਾਨਂ ਸਿਰੀਸਚੁਣ੍ਣਾਦਿਨ੍ਹਾਨਿਯਚੁਣ੍ਣਂ. ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮੁਖਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਦਨ੍ਤਪੋਨਂ. ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਾਸਂ ਵਿਯ ਨੀਚਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਸ ਖਲਿਤਵਚਨਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਯਕਾਮਤਾਯ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹਵਚਨਂ. ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾਤਿ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪਸਮਤਾ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜੀਵਿਤਕਪ੍ਪਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਬਹੂ ਮੁਗ੍ਗਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਕਤਿਪਯਾ ਨ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਚ੍ਚਾਲਿਕੇਨ ਜੀਵਿਤਕਪ੍ਪਨੇ ਬਹੁ ਅਲਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਕਂ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਭਟਤੀਤਿ ਪਰਿਭਟੋ, ਪਰੇਸਂ ਦਾਰਕੇ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ. ਪਰਿਭਟਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਂ, ਸਾ ਏਵ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਤਾ, ਅਲਙ੍ਕਰਣਾਦਿਨਾ ਕੁਲਦਾਰਕਪਰਿਹਰਣਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਗਿਹੀਨਂ ਗਾਮਨ੍ਤਰਦੇਸਨ੍ਤਰਾਦੀਸੁ ਸਾਸਨਪਟਿਸਾਸਨਹਰਣਂ ਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕਂ. ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨਾਤਿ ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨਾਦੀਨਂ ਵੇਜ੍ਜਕਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਕਮ੍ਮਪਿਣ੍ਡਪਟਿਪਿਣ੍ਡਕਮ੍ਮਸਙ੍ਘੁਪ੍ਪਾਦਚੇਤਿਯੁਪ੍ਪਾਦਪਟ੍ਠਪਨਾਦੀਨਂ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਤਕਪ੍ਪਨਕਕਮ੍ਮਾਨਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ. ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਗਰਹਿਤੇਨ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧੇਨ. ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨਾਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੇਨ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨਾਚਾਰੋਤਿ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ‘‘ਅਨਾਚਾਰੋ’’ਤਿ ਕਥੀਯਤਿ. ਆਚਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਗੋਚਰਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਪਠਮਂ ਅਗੋਚਰਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਗੋਚਰੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗੋਚਰੋ. ਵੇਸਿਯਾ ਗੋਚਰੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵੇਸਿਯਾਗੋਚਰੋ, ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੇਸਿਯਾ ਨਾਮ ਰੂਪੂਪਜੀਵਿਨਿਯੋ, ਤਾ ਮਿਤ੍ਤਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਮਣਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਤ੍ਤਾ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਸਯਸ੍ਸਾਪਿ ਗਰਹਹੇਤੁਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਦਾਨਵਸੇਨ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਧਵਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਤਪਤਿਕਾ, ਪਵੁਤ੍ਥਪਤਿਕਾ ਵਾ. ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾਤਿ ਮਹਲ੍ਲਿਕਾ ਅਨਿਵਿਟ੍ਠਕੁਮਾਰਿਯੋ, ਪਣ੍ਡਕਾਤਿ ਨਪੁਂਸਕਾ. ਤੇ ਹਿ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਕਿਲੇਸਾ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਲੋਕਾਮਿਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਥਾਬਹੁਲਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਾ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਾਮ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ. ਤਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ. ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਸਨ੍ਥਵਵਸੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨੇ ਕਤਿਪਾਹੇਨੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯੋ ਸਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਾ. ਗਿਲਾਨਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨੇ ਸਤੋਕਾਰਿਨਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਨਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਸੁਰਾਪਾਨਘਰਂ. ਤਂ ਸੋਣ੍ਡਜਨੇਹਿ ਅਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਹਿ ਸੋਣ੍ਡਤਾਦਿਵਸੇਨ ਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯਕਰਤ੍ਤਾ. ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ ਰਾਜੂਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਰਾਜਾਨੋ ਨਾਮ ਯੇ ਰਜ੍ਜਮਨੁਸਾਸਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਰਾਜਿਸ੍ਸਰਿਯਸਦਿਸਾਯ ਇਸ੍ਸਰਿਯਮਤ੍ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਾ ਬਾਹਿਰਕਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕਾਤਿ ਤੇਸੁ ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਦਾਯਕਾ. ਅਨਨੁਲੋਮਿਕੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨਨੁਲੋਮਿਕੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਭੂਤੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਾ ਸਲ੍ਲੇਖਪਰਿਹਾਨਿਂ ਵਾ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਅਪਰੇਨਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਗੋਚਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨ ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਸਦ੍ਧਾਵਿਰਹਿਤਾਨਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ, ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲਸਦ੍ਧਾਯ ਵਾ ਅਭਾਵੇਨ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨਿ. ਰਤਨਤ੍ਤਯਪ੍ਪਸਾਦਾਭਾਵੇਨ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ. ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕਾਨੀਤਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਕਾਨਿ ਚੇਵ ਭਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜਨਕਾਨਿ ਚ. ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਮੇਵ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਾਨਿ. ਹਿਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਹਿਤਮੇਵ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਹਿਤਕਾਮਾਨਿ. ਫਾਸੁ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਫਾਸੁਂਯੇਵ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਫਾਸੁਕਕਾਮਾਨਿ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਭਯਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯੋਗਕ੍ਖੇਮਮੇਵ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮਾਨਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਾਮਣੇਰਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਸਾਮਣੇਰੀਨਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਹਿ ਸਾਸਨਿਕਾਨਂ ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਤਾਦੀਪਨਪਦਮਿਦਂ ਵਚਨਂ. ਤਥਾਰੂਪਾਨਿ ਕੁਲਾਨੀਤਿ ਤਾਦਿਸਾਨਿ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲਾਦੀਨਿ. ਸੇਵਤੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਤਿ. ਭਜਤੀਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਂ ਵੇਸਿਯਾਦਿਕੋ, ਰਾਜਾਦਿਕੋ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਕੁਲਾਦਿਕੋ ਚ ਤਂ ਤਂ ਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰੋਪਿ ਅਯੁਤ੍ਤੋ ਗੋਚਰੋਤਿ ਅਗੋਚਰੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਵੇਸਿਯਾਦਿਕੋ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਅਗੋਚਰੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਕੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਗੋਚਰੋ ਪਰਵਿਸਯੋ? ਯਦਿਦਂ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੨). ਰਾਜਾਦਿਕੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਪਨਿਸ੍ਸਯਤੋ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਾਸਨਿਵਿਚਕ੍ਕਨਿਪ੍ਪੋਥਨਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤੋ ਚ. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਕੁਲਾਦਿਕੋ ਸਦ੍ਧਾਹਾਨਿਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਸਾਵਹਤੋ ਅਗੋਚਰੋ.

ਗੋਚਰਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਨ ਵੇਸਿਯਾਗੋਚਰੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਓਪਾਨਭੂਤਾਨੀਤਿ ਉਦਪਾਨਭੂਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਚਤੁਮਹਾਪਥੇ ਖਤਪੋਕ੍ਖਰਣੀ ਵਿਯ ਯਥਾਸੁਖਂ ਓਗਾਹਨਕ੍ਖਮਾਨਿ. ਕਾਸਾਵਪਜ੍ਜੋਤਾਨੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਞ੍ਚ ਨਿਵਤ੍ਥਪਾਰੁਤਕਾਸਾਵਾਨਂਯੇਵ ਪਭਾਹਿ ਏਕੋਭਾਸਾਨਿ. ਇਸਿਵਾਤਪਟਿਵਾਤਾਨੀਤਿ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਾਨਂ, ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਇਸੀਨਂ ਚੀਵਰਵਾਤੇਨ ਚੇਵ ਸਮਿਞ੍ਜਨਪਸਾਰਣਾਦਿਜਨਿਤਸਰੀਰਵਾਤੇਨ ਚ ਪਟਿਵਾਤਾਨਿ ਪਵਾਯਿਤਾਨਿ ਵਿਨਿਦ੍ਧੁਤਕਿਬ੍ਬਿਸਾਨਿ ਵਾ.

ਇਦਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਆਗਤਨਯੇਨਾਪਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਨਯੇਨਾਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਵਿਧਿਨਾਪਿ. ਸਙ੍ਘਗਤੋਤਿ ਸਙ੍ਘਸਨ੍ਨਿਪਾਤਂ ਗਤੋ. ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਕਤੋਤਿ ਅਕਤਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰੋ, ਅਕਤਗਾਰਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਤਿ ਸਰੀਰੇਨ, ਚੀਵਰੇਨ ਵਾ ਘਂਸਨ੍ਤੋ. ਪੁਰਤੋਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਕਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਠਿਤਕੋਪੀਤਿ ਉਪਰਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਆਸਨ੍ਨਤਰਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਕੋਪਿ ਭਣਤਿ. ਬਾਹਾਵਿਕ੍ਖੇਪਕੋਤਿ ਬਾਹੁਂ ਵਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ. ਅਨੁਪਾਹਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਾਦਰੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਸਉਪਾਹਨੋਤਿ ਉਪਾਹਨਾਰੁਲ਼੍ਹੋ. ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਾਤਿ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਆਸਨ੍ਨਤਰਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਕਟ੍ਠਂ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ ਅਗ੍ਗਿਕੁਣ੍ਡੇ. ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਗੂਲ਼੍ਹਾਨਿ ਸਭਾਵਤੋ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ ਸਾਣਿਪਾਕਾਰਾਦਿਨਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਾਨਿ. ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਾਚਾਰਸ੍ਸ.

ਅਪਿਚ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਚਾਰਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਂ, ਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਾਲ਼ਿ. ਸਦ੍ਧਾਸੀਲਸੁਤਚਾਗਾਦਿਗੁਣਹੇਤੁਕੋ ਗਰੁਭਾਵੋ ਗਰੁਕਰਣਂ ਵਾ ਗਾਰਵੋ, ਸਹ ਗਾਰਵੇਨਾਤਿ ਸਗਾਰਵੋ. ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯੇਸੁ ਗਾਰਵਸਾਰਜ੍ਜਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਸ੍ਸਾਯਨਾ ਪਤਿਸ੍ਸਾ, ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਸਹ ਪਤਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ. ਸਵਿਸੇਸਂ ਹਿਰਿਮਨਤਾਯ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਭਾਵੇਨ ਚ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸੇਖਿਯਧਮ੍ਮਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਸੁਨਿਵਤ੍ਥੋ ਸੁਪਾਰੁਤੋ. ਪਾਸਾਦਿਕੇਨਾਤਿ ਪਸਾਦਾਵਹੇਨ, ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਲਕ੍ਖਣੇ ਚੇਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਛਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮੇਨ. ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਇਰਿਯਾਪਥੋ. ਤੇਨ ਸੇਸਇਰਿਯਾਪਥਾਨਮ੍ਪਿ ਪਾਸਾਦਿਕਤਮਾਹ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਸੁ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾਰਕ੍ਖੋ. ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂਤਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਭੋਜਨਸਞ੍ਞਿਤੇ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਯੇਸਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਰਿਭੋਗਾਦਿਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਮਾਣਞ੍ਞੂ. ਜਾਗਰਿਯਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਰਤ੍ਤਾਪਰਰਤ੍ਤਂ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਜਾਗਰਿਯਂ ਸਾਤਚ੍ਚਕਾਰਿਤਾਵਸੇਨ ਅਨੁ ਅਨੁ ਯੁਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤੋ. ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਚਾਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਨਿਇਚ੍ਛੋ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਯਥਾਲਾਭਾਦਿਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤੋਸੇਨ ਤੁਟ੍ਠੋ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰੀਤਿ ਆਦਰਕਾਰੀ. ਗਰੁਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਬਹੁਲੋਤਿ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯੇਸੁ ਗਰੁਕਰਣਬਹੁਲੋ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਚਾਰੋਤਿ ਅਯਂ ਸਗਾਰਵਤਾਦਿ ਅਤ੍ਥਕਾਮੇਹਿ ਆਚਰਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਚਾਰੋ.

ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਗੁਣਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰੋ. ਸਤਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਕ੍ਖਭੂਤੋ ਏਵ ਗੋਚਰੋ ਆਰਕ੍ਖਗੋਚਰੋ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ ਗੋਚਰੋ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰੋ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦੀਹਿ ਦਸਹਿ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾਯ ਕਥਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਮਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਂ ਪਰਤੋ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਸ੍ਸੁਤਂ ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿਂ. ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਸੁਤਮਯਂ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਸੁਤਂ ਪਰਿਯੋਦਾਪੇਤੀਤਿ ਤਮੇਵ ਯਥਾਸੁਤਂ ਅਵਿਸਦਤਾਯ ਅਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਨਾ ਵਿਸੋਧੇਤਿ ਨਿਜ੍ਜਟਂ ਨਿਗੁਮ੍ਬਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਯੇ ਕਙ੍ਖਟ੍ਠਾਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਤੇਸੁ ਸਂਸਯਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਤਰਤਿ. ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲੇਸੁ, ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਜੁਕਰਣੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਦੁਵਿਧਾਯਪਿ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਦਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਸੁਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯੋਦਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥਾਗਤੇ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਪਚ੍ਚਯਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਙ੍ਕਵਿਧਮਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਂ ਕਰੋਤਿ. ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤੀਸੁਪਿ ਅਦ੍ਧਾਸੁ ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਤਰਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਚ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਅਵੇਚ੍ਚਪਸਾਦੇਨ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਿ. ਤਥਾਭੂਤੋਵ ਤਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਨੇਨ ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਨ ਹਾਯਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਵਡ੍ਢਤੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਨ੍ਤਰਘਰਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਨ੍ਤਰੇ ਘਰਾਨਿ ਏਤ੍ਥ, ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਘਰ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਗੋਚਰਗਾਮਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ. ਤਤ੍ਥ ਘਰੇ ਘਰੇ ਭਿਕ੍ਖਾਪਰਿਯੇਸਨਾਯ ਵੀਥਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੂਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁ. ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਪਨ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੁਗਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਾਵੀ’’ਤਿ. ਸੁਸਂਵੁਤੋਤਿ ਸਂਯਤੋ. ਯਥਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸੁਸਂਵੁਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਹਤ੍ਥਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯੇਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਂ. ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬਨ੍ਧਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਯਥਾ ਥਮ੍ਭੇ ਨਿਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ, ਵਚ੍ਛਂ ਦਮਂ ਨਰੋ ਇਧ;

ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੇਵਂ ਸਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਤਿਯਾਰਮ੍ਮਣੇ ਦਲ਼੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੧੭; ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੭੪; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੭; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੬੫; ਪਟਿ. ਮ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧.੧੬੩);

ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਕੋ ਵਿਸਯੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਤੁ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕੋ, ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਚ ਵਿਸਯੋ.

ਅਣੁਪ੍ਪਮਾਣੇਸੂਤਿ ਪਰਮਾਣੁਪ੍ਪਮਾਣੇਸੁ. ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਆਪਨ੍ਨਸੇਖਿਯਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਭੇਦੇਸੂਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਸੇਖਿਯੇਸੁ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਭੇਦੇਸੂਤਿ ਏਵਂ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਗ੍ਗਹਣਂ ਸੇਖਿਯਵਿਸੇਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੇਖਿਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਕਾਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੫੬ ਆਦਯੋ) ਆਗਤਵਤ੍ਤਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ. ਤੇਪਿ ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਸੇਖਿਯਾ’’ਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਮਾਤਿਕਾਯਂ ਪਾਰਾਜਿਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਸੇਖਿਯਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨ ਕਤੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਸੇਖਿਯਾ’’ਤਿ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਗ੍ਗਹਣਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਮਾਤਿਕਾਯਂ ਆਗਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸਤ੍ਤਤਿਯਾ ਸੇਖਿਯੇਸੁ ਨੋਸਞ੍ਞਾਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਅਸਤਿਅਜਾਨਨਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਸਿਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ, ਗਰੁਕਾਪਤ੍ਤੀਸੁਪਿ ਕਾਸਞ੍ਚਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਭਾਵਸਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਵਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਦੇਸਨਾਵਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਸਬ੍ਬਲਹੁਕਸ੍ਸ ਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਜ੍ਜਾਨਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਾਨਿ ਓਰਮਤ੍ਤਕਾਨਿ ਲਹੁਕਾਨਿ ਲਹੁਸਮ੍ਮਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਾਨਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਗਮਨੀਯਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਭਯਦਸ੍ਸਨਸੀਲੋਤਿ ਪਰਮਾਣੁਮਤ੍ਤਂ ਵਜ੍ਜਂ ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸੁਬ੍ਬੇਧਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਸਭਾਵੋ, ਸਬ੍ਬਲਹੁਕਂ ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤਂ ਪਾਰਾਜਿਕਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਸਭਾਵੋ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਮੂਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਂ ਸੀਲਂ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਚ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ. ਅਯਂ ਪਨ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਦਾ ਕਿਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲੇ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਉਦਾਹੁ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਤਿ? ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿਯੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇ ਹਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ ਸੁਗੁਤ੍ਤਂ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਕਣ੍ਟਕਵਤਿ ਵਿਯ ਸਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਕਾਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਸਾਧਾਰਣਕਾਰਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਅਸਾਧਾਰਣਕਾਰਣਵਸੇਨ ਹਿ ਫਲਂ ਅਪਦਿਸੀਯਤਿ, ਯਥਾ ਯਵਙ੍ਕੁਰੋ ਭੇਰਿਸਦ੍ਦੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਵੋਹਾਰੇਨ ਵਾ ਏਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਵਚਨਂ, ਯਥਾ ਮਞ੍ਚਾ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਿ ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਨੋਪਿ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਚੇਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਅਚੇਤਨਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਦਿਗਤਮ੍ਪਿ ਨਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਅਪ੍ਪਟਿਘਭਾਵਤੋ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਚਕ੍ਖੁਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ. ਤਞ੍ਚ ਕੇਨਚਿ ਕੁਟ੍ਟਾਦਿਨਾ ਅਨ੍ਤਰਿਤੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਆਲੋਕਸ੍ਸ ਵਿਬਨ੍ਧੋ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਨ ਵਿਬਨ੍ਧੋ ਫਲਿਕਗਬ੍ਭਪਟਲਾਦਿਕੇ, ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਿਤੇਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਕ੍ਖੁ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਕ੍ਖੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇਤਿ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇ ਸਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਸਾਦਵਤ੍ਥੁਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਵਤ੍ਥੁਕੇਨ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ, ਯਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਓਲੋਕੇਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਆਲੋਕਾਨੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਗੁਣੇਨ ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ‘‘ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਓਭਾਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਵਿਭਾਵਨਂ, ਯਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਗਹਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਸੁਨਾ ਲਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵੇਧੇ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤੇਨ ਧਨੁਨਾ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਵਚਨਂ ਵਿਯ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤੇ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਈਦਿਸੀ ਸਸਮ੍ਭਾਰਕਥਾ ਨਾਮੇਸਾ ਹੋਤਿ. ਸਸਮ੍ਭਾਰਾ ਕਥਾ ਸਸਮ੍ਭਾਰਕਥਾ, ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਸਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਸਮ੍ਭਾਰਸ੍ਸ ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਕਥਾ ਸਸਮ੍ਭਾਰਕਥਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਕੇਵਲੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ, ਕੇਵਲੇਨ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ.

ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਸਨ੍ਤਾਨਨਿਸ੍ਸਿਤਰੂਪਮੁਖੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਥਨਮਂਸਾਵਿਸਦਤਾ ਨਿਮ੍ਮਸ੍ਸੁਮੁਖਤਾ ਕੇਸਬਨ੍ਧਨਵਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ ਅਵਿਸਦਟ੍ਠਾਨਗਮਨਾਦਿ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਇਤ੍ਥਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਕਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰਾਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤੋ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰੋ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਘਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਸੋ ਪਨ ਦੋਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਹੇਤੁਭੂਤੋ ਅਨਿਟ੍ਠਾਦਿਆਕਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਾਵ ਸਰੂਪਤੋ ਆਗਤਾ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਮੋਹਸ੍ਸਾਪਿ ਅਸਂਵਰਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਮੁਟ੍ਠਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ‘‘ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਣ੍ਠਾਤੀਤਿ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੧੦) ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਣ੍ਣਾਯਤਨੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ, ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੁਭਾਦਿਆਕਾਰਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਪਾਕਟਭਾਵਕਰਣਤੋਤਿ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਭਾਵਕਰਣਤੋ ਵਿਭੂਤਭਾਵਕਰਣਤੋ. ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਨੋ ਹਿ ਹਤ੍ਥਾਦਿਅਵਯਵੇਸੁ ਸੁਭਾਦਿਤੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪਰਾਪਰਂ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਕਿਲੇਸਾ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਤੇਸਂ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾ ਨਾਮ. ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਸਨ੍ਨਿਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਰੂਪਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸਾਕਾਰੋ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਹਤ੍ਥਾਦਿ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹਤ੍ਥਪਾਦ…ਪੇ… ਆਕਾਰਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭੂਤਂ, ਤਦੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ. ਯਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਰੀਰੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕੇਸਲੋਮਾਦਿ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਮਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਤਦੇਵ ਯਾਥਾਵਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸੁਭਾਕਾਰਗਹਣਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚੇਤਿਯਪਬ੍ਬਤਵਾਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਹਾਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁਂ ਆਹਰਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਮਣ੍ਡਿਤਪਸਾਧਿਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਣ੍ਡਿਤਾ ਪਸਾਧਿਤਾ ਚ. ਆਭਰਣਾਦੀਹਿ ਆਹਾਰਿਮੇਹਿ ਮਣ੍ਡਨਂ. ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣਂ ਪਸਾਧਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਆਭਰਣੇਹਿ, ਪਨ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਾਦੀਹਿ ਚ ਅਲਙ੍ਕਰਣਂ ਪਸਾਧਨਂ. ਊਨਟ੍ਠਾਨਪੂਰਣਂ ਮਣ੍ਡਨਂ. ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਰਾਗਵਸੇਨ ਵਿਪਰੀਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋਤਿ ਥੇਰੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਕਣ੍ਟਕਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਹਸਿਤਸਦ੍ਦਾਨੁਸਾਰੇਨ ‘‘ਕਿਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ. ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਿਕਸਞ੍ਞਂ. ਅਟ੍ਠਿਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਹਿ ਥੇਰੋ ਤਦਾ ਪਰਿਹਰਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਤਸ੍ਸਾ ਹਸਨ੍ਤਿਯਾ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾਯ ਸੁਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਸਾਤਿਸਯਞ੍ਚ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਠਿਤੋਵ ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਆਸਵਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਪੁਬ੍ਬਸਞ੍ਞਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਂ ਯਥਾਰਦ੍ਧਂ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਂ ਅਟ੍ਠਿਕਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿ. ਅਨੁਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਥਂ ਤਸ੍ਸਾ ਪਦਾਨੁਪਦਂ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਿਰ ਭਾਵਨਾਯ ਪਗੁਣਭਾਵਤੋ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸਾ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਅਟ੍ਠਿਕਸਙ੍ਘਾਤਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿ. ਨ ਤਂ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਸਞ੍ਜਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਮਹਾਪਥੇ’’ਤਿ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਸਂਵਰਸ੍ਸ ਹੇਤੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਪਿਦਹਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਅਸਂਵਰਸ੍ਸਾਤਿ. ਯਦਿਦਂ ਯਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਸਂਵਰਸ੍ਸ ਹੇਤੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਂ ਅਸਂਵੁਤਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸੇਵ ਹੇਤੁ ਪਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵਨਸ੍ਸ ਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਧਾਨਕਾਰਣਂ. ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਅਸਂਵੁਤਤ੍ਤੇ ਸਤਿ ਤੇ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਂਵਰਿਯਮਾਨਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਹੇਤੁਕੋ ਸੋ ਅਸਂਵਰੋ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੀਦਿਸਸ੍ਸ ਚ ਕਾਰਣਾਤਿ? ਅਸਂਵੁਤਸ੍ਸ, ਕਿਞ੍ਚ ਅਸਂਵੁਤਂ? ਯਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਸਂਵਰਸ੍ਸ ਹੇਤੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ.

ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਸਚੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਵਾਤਿਆਦਿ ਪੁਨ ਅਵਚਨਤ੍ਥਂ ਇਧੇਵ ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਕਾਯਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਸਂਵਰੋ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ, ਸੇਸਾਸਂਵਰੋ ਛਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਮੁਟ੍ਠਸਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਹਿ ਸਤਿਪਟਿਪਕ੍ਖਾਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਤੋ ਸਿਯਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਵੀਤਿਕ੍ਕਮਭੂਤਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨਾਨਂ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਜਨਕਤ੍ਤਾ. ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚ ਅਸਂਵਰਾ ਸੀਲਸਂਵਰਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਂਵਰਾਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਂਵਰੇ ਸਤਿ.

ਯਥਾ ਕਿਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਜਵਨੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਸਂਵਰੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਅਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਸਂਵਰੇ ਸਤਿ ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਨਂ ਘਰਾਦੀਨਂ ਅਸਂਵੁਤਤਾ ਵਿਯ ਜਵਨੇ ਅਸਂਵਰੇ ਸਤਿ ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਂ ਅਸਂਵੁਤਤਾਤਿ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਾਸਂਵਰੇ ਅਞ੍ਞਾਸਂਵੁਤਤਾ ਸਾਮਞ੍ਞਮੇਵ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਅਨ੍ਤੋਬਹਿਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ. ਸਤਿ ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਭਵਙ੍ਗਾਦਿਕੇ ਪੁਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਜਵਨਂ ਬਾਹਿਰਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਸਮਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਘਰਾਦਿਸਮਾਨਂ. ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਹਿ ਪੁਰਿਮਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ ਜਵਨਕਾਲੇ ਅਸਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਭਵਙ੍ਗਾਦਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿ ਵਿਯ ਫਲਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਧਰਮਾਨਂਯੇਵ ‘‘ਸਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਬਾਹਿਰਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜਵਨਸ੍ਸ ਬਾਹਿਰਭਾਵੇ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਚ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਭਾਵੇ ਅਸਤਿਪਿ ‘‘ਪਭਸ੍ਸਰਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੪੯) ਵਚਨਤੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕਭੂਤਸ੍ਸ ਕਦਾਚਿ ਕਦਾਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਜਵਨਸ੍ਸ ਬਾਹਿਰਭਾਵੋ, ਤਬ੍ਬਿਧੁਰਸਭਾਵਸ੍ਸ ਇਤਰਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਭਾਵੋ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਵਨੇ ਵਾ ਅਸਂਵਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤਤੋ ਪਰਂ ਦ੍ਵਾਰਭਵਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਅਸਂਵਰਹੇਤੁਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਅਸਂਵਰਸ੍ਸ ਹਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦ੍ਵਾਰਭਵਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ. ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਸਦਿਸੇਨ ਜਵਨੇਨ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦਿਚੋਰਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰਭਵਙ੍ਗਾਦੀਸੁ ਮੁਸਨਂ ਕੁਸਲਭਣ੍ਡਵਿਨਾਸਨਂ ਕਥਿਤਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇ ਅਸਂਵਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਂ ਸਂਵਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਦ੍ਵਾਰਭਵਙ੍ਗਾਦੀਨਂ ਜਵਨੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਏਕਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਨਿਯਮਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਜਵਨੇ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਤਦਨੁਰੂਪਮੇਵ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਂ ਓਤਿਣ੍ਣੇ ਪੁਨ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦ੍ਵਾਰੇ ਤਦੇਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਨ੍ਤਂ ਪਸਾਦਰਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਜਵਨਂ ਜਵਤਿ. ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਜਵਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਜਵਨੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਂਵਰੇ ਸਤਿ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਅਗੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਜਵਨੇ. ਸੀਲਾਦੀਸੂਤਿ ਸੀਲਸਂਵਰਸਤਿਸਂਵਰਞਾਣਸਂਵਰਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰਵੀਰਿਯਸਂਵਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਗੇਵ ਸਤਿਆਰਕ੍ਖਂ ਅਨੁਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਗੇਵ ਸਤਿਆਰਕ੍ਖਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਹਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਸਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵਾ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਦਿਕਂ ਵਾ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੁਤਮਤ੍ਤੇ ਏਵ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਯੋ ਚ ਗੀਤਸਦ੍ਦਾਦਿਕਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ‘‘ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ ਮਨ੍ਦਤਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਵਵਤ੍ਥਿਤੋ ਛਜ੍ਜਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੋ ਆਕਾਰੋ, ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਗਨ੍ਧਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਸਾਵਜ੍ਜਨਭਵਙ੍ਗਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਰੇ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਤਂ ਜਵਨਮਨਸਾਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਵਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਲੇਸੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨੁਬਨ੍ਧੋ, ਸੋ ਏਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਗਾਹੋ, ਤਤੋ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣਂ ਕਿਲੇਸਾਨੁਬਨ੍ਧਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਗ੍ਗਾਹਪਰਿਵਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬. ਵੁਤ੍ਤੇਤਿ ਇਧੇਵ ਉਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਛ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਜੀਵਹੇਤੂਤਿ ਜੀਵਿਕਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ‘‘ਏਵਾਹਂ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਅਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ. ਆਜੀਵਕਾਰਣਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਪਾਪਿਕਾਯ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋਤਿ ਇਚ੍ਛਾਯ ਅਪਕਤੋ ਉਪਦ੍ਦੁਤੋ, ਅਭਿਭੂਤੋ ਵਾ. ਅਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਅਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਅਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਤੋ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਂ. ਉਲ੍ਲਪਤੀਤਿ ਉਗ੍ਗਤਾਯੁਕੋ ਲਪਤਿ. ਸੀਲਂ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਯੁ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਤਥਾਲਪਨਸਮਕਾਲਮੇਵ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸਙ੍ਖਾਤਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸ, ਪਾਰਾਜਿਕਸਞ੍ਞਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਆਪਜ੍ਜਨਂ ਉਲ੍ਲਪਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਞ੍ਚਰਣਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਾ ਪੁਰਿਸਮਤਿਂ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਮਤਿਂ ਆਰੋਚੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਏਵ.

ਕੁਹਨਾਤਿਆਦੀਸੂਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪਾਲ਼ਿਯਾਵ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ. ਅਯਂ ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਅਯਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਵਿਭ. ੮੬੧) ਆਗਤਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸਪਾਲ਼ਿ.

੧੭. ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਲਾਭਾ. ਤੇ ਏਵ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਆਦਰਵਸੇਨ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਾ ਸਕ੍ਕਾਰਾ. ਪਤ੍ਥਟਯਸਤਾ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ. ਤਂ ਲਾਭਞ੍ਚ ਸਕ੍ਕਾਰਞ੍ਚ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਞ੍ਚ. ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਦੀਪਨਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਸਦ੍ਧਾਦਿਗੁਣੇ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ. ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਤਾਲਕ੍ਖਣਾ, ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਾ. ਇਚ੍ਛਾਯ ਅਪਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਪਿਕਾਯ ਇਚ੍ਛਾਯ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਤੋ ਅਪੇਤੋ ਕਤੋਤਿ ਅਪਕਤੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਆਜੀਵੂਪਦ੍ਦਵੇਨ ਉਪਦ੍ਦੁਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਉਪਦ੍ਦੁਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

ਕੁਹਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਾਦਨਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁ. ਤਿਵਿਧਮ੍ਪੇਤਂ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾਯ ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਦਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਤੇਹਿ ਚੀਵਰਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸੇਵ. ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨੇਨਾਤਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਹੇਤੁ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ.

ਭਿਯ੍ਯੋਕਮ੍ਯਤਨ੍ਤਿ ਬਹੁਕਾਮਤਂ. ਯਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਮਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਧਾਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦੇਤਂ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰਣਂ, ਏਤਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਸਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਾਪਣਿਕਾਨੀਤਿ ਆਪਣਤੋ ਛਡ੍ਡਿਤਾਨਿ. ਨਨ੍ਤਕਾਨੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਨਿ ਚੋਲ਼ਖਣ੍ਡਾਨਿ. ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਞ੍ਛਨੇਨ ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਾਯਾਤਿ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਾਯ ਲਦ੍ਧੇਨ. ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਭੇਸਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ ਜੀਵਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ. ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਰਾਣਸ੍ਸ, ਅਪੁਰਾਣਸ੍ਸ ਚ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਗੋਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪੂਤਿਭਾਵੇਨ ਮੁਤ੍ਤੇਨ ਪਰੇਹਿ ਛਡ੍ਡਿਤੇਨ, ਪੂਤਿਭੂਤੇਨ ਵਾ ਗੋਮੁਤ੍ਤੇਨ. ਧੁਤਵਾਦੋਤਿ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਧੁਤਗੁਣਵਾਦੀ. ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਸਾਮਨ੍ਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਪਨਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਂ. ਮਹੇਸਕ੍ਖੋਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਧਿਗਮੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਮਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਵਿਸੇਸੇਤਿ ‘‘ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੋ ਹਿ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਦਲ਼੍ਹਭਤ੍ਤਿਕੋ ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋ. ਸਹਾਯੋਤਿ ਸਹ ਆਯਨਕੋ, ਸਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤਪਦਿਨੋ ਹਿ ‘‘ਸਖਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਕਾਰਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਸਕਲੋ ਆਵਾਸੋ. ਅਡ੍ਢਯੋਗੋ ਦੀਘਪਾਸਾਦੋ, ਗਰੁਲ਼ਸਣ੍ਠਾਨਪਾਸਾਦੋਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਾਸਾਦੋ ਚਤੁਰਸ੍ਸਪਾਸਾਦੋ. ਹਮ੍ਮਿਯਂ ਮੁਣ੍ਡਚ੍ਛਦਨਪਾਸਾਦੋ. ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਣ੍ਣਿਕਾਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਪਾਸਾਦੋ. ਅਟ੍ਟੋ ਪਟਿਰਾਜੂਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਬਾਹਨਯੋਗ੍ਯੋ ਚਤੁਪਞ੍ਚਭੂਮਕੋ ਪਟਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸੋ. ਮਾਲ਼ੋ ਏਕਕੂਟਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਅਨੇਕਕੋਣਵਨ੍ਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸੋ. ਉਦ੍ਦਣ੍ਡੋ ਅਗਬ੍ਭਿਕਾ ਏਕਦ੍ਵਾਰਾ ਦੀਘਸਾਲਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ – ਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਦੀਘਮੁਖਪਾਸਾਦੋ. ਅਡ੍ਢਯੋਗੋ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਛਦਨਕਸੇਨਾਸਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਏਕਪਸ੍ਸੇ ਭਿਤ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਤਰਾ ਹੋਤਿ, ਇਤਰਪਸ੍ਸੇ ਨੀਚਾ, ਤੇਨ ਤਂ ਏਕਪਸ੍ਸਛਦਨਕਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਸਾਦੋ ਆਯਤਚਤੁਰਸ੍ਸਪਾਸਾਦੋ. ਹਮ੍ਮਿਯਂ ਮੁਣ੍ਡਚ੍ਛਦਨਂ ਚਨ੍ਦਿਕਙ੍ਗਣਯੁਤ੍ਤਂ. ਗੁਹਾ ਕੇਵਲਾ ਪਬ੍ਬਤਗੁਹਾ. ਲੇਣਂ ਦ੍ਵਾਰਬਦ੍ਧਂ. ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਯੋ ਕੋਚਿ ਕਣ੍ਣਿਕਾਬਦ੍ਧਪਾਸਾਦੋ. ਅਟ੍ਟੋ ਬਹਲਭਿਤ੍ਤਿਗੇਹਂ. ਯਸ੍ਸ ਗੋਪਾਨਸਿਯੋ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਏਵ ਛਦਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਟ੍ਟਾਲਕਾਕਾਰੇਨ ਕਰੀਯਤੀਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਾਲ਼ੋ ਵਟ੍ਟਾਕਾਰੇਨ ਕਤਸੇਨਾਸਨਂ. ਉਦ੍ਦਣ੍ਡੋ ਏਕੋ ਪਟਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸੋ. ਯੋ ‘‘ਭਣ੍ਡਸਾਲਾ, ਉਦੋਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨਟ੍ਠਾਨਂ.

ਕੁਚ੍ਛਿਤਰਜਭੂਤਾਯ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਕਾਯਵਚੀਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਕੋਰਜਂ, ਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕੋਰਜਿਕੋ, ਕੋਹਞ੍ਞੇਨ ਸਂਯਤਕਾਯੋ, ਅਤਿਵਿਯ, ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਵਾ ਕੋਰਜਿਕੋ ਕੋਰਜਿਕਕੋਰਜਿਕੋ. ਅਤਿਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤੋਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਤਿਵਿਯ ਕੁਹੋ ਕੁਹਕਕੁਹਕੋ, ਸਾਤਿਸਯਵਿਮ੍ਹਾਪਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਵਿਯ ਲਪੋ ਲਪਨਕੋ ਲਪਕਲਪਕੋ. ਮੁਖਸਮ੍ਭਾਵਿਕੋਤਿ ਕੋਰਜਿਕਕੋਰਜਿਕਾਦਿਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਵਚਨੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮੁਖਮਤ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਮ੍ਭਾਵਿਕੋ. ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਏਵਰੂਪਤਾਯ ਏਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਣੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਕਥੇਤਿ. ਗਮ੍ਭੀਰਨ੍ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕਥਾਯ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਪਟਿਬਦ੍ਧਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਕਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਮਂ ਜਨੋ ‘ਅਰਿਯੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਵਿਸੇਸਲਾਭੀ’ਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਭਾਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕਤੇਨ. ਗਮਨਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸਲਾਭੀਨਂ ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਮਨਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਠਪੇਤਿ, ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਪਣਿਧਾਯਾਤਿ ‘‘ਅਰਹਾਤਿ ਮਂ ਜਾਨਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਝਾਨਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਯ. ਆਪਾਥਕਜ੍ਝਾਯੀਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਆਪਾਥਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮਾਧਿਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਵਿਯ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ ਆਪਾਥਕੇ ਜਨਸ੍ਸ ਪਾਕਟਟ੍ਠਾਨੇ ਝਾਯੀ. ਇਰਿਯਾਪਥਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਸਣ੍ਠਪਨਸਙ੍ਖਾਤਂ.

ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਪਟਿਸੇਵਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਥਿਤੇਨ, ਤੇਨ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨੇਨ ਸਙ੍ਖਾਤਬ੍ਬੇਨ ਕਥਿਤਬ੍ਬੇਨ. ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮੀਪੇ ਭਣਨਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਿਤਂ. ਆ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਟ੍ਠਪਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਹਨਂ ਕੁਹੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਯਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਕੁਹਾਯਨਾ, ਕੁਹਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਯਨਾ ਗਤਿ ਕਿਰਿਯਾ ਕੁਹਾਯਨਾ. ਕੁਹੇਤਿ, ਕੁਹੇਨ ਵਾ ਇਤੋਤਿ ਕੁਹਿਤੋ, ਕੁਹਕੋ.