੮. ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
ਮਰਣਸ੍ਸਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੭. ਇਤੋਤਿ ਦੇਵਤਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ. ਸਾ ਹਿ ਛਸੁ ਅਨੁਸ੍ਸਤੀਸੁ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਆਸਨ੍ਨਾ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ ਚ. ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਾਤਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਰਣਸ੍ਸ ਸਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਰਣਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦੋ ‘‘ਜਰਾਮਰਣਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਧਾਤੁ. ੭੧) ਵਚਨਤੋ ਚੁਤਿਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਿਨਾਸੋ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਤਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਭਾਵੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਕਲ਼ੇਵਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖੇਪੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸੁਪਚ੍ਛੇਦੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੨੩੬; ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੯੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੯੨, ੧੨੩). ਤਤ੍ਥ ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕੇਨ ਭਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਚ੍ਛੇਦੋ ਆਯੁਕ੍ਖਯਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ. ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਮਰਣਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤੋ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਉਚ੍ਛੇਦਭੂਤਂ ਮਰਣਂ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਣਭਙ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਦਯਵਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਖਣਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਂ. ਖਣਿਕਮਰਣਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਖਣਵਨ੍ਤਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਮਰਣਂ. ਯਂ ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਬਨ੍ਧਂ ਉਪਾਦਾਯ ਰੁਕ੍ਖਾਦਿਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਪਿ ਅਲ੍ਲਤਾਦਿਵਿਗਮਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਤਵੋਹਾਰੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਮਰਣਂ. ਨ ਤਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਖਣਿਕਸਮ੍ਮੁਤਿਮਰਣਂ ਇਧ ਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਂ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਅਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ, ਅਨੁਪਟ੍ਠਹਨਤੋ, ਅਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੁਤੋ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਤਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ. ਆਯੁਆਦੀਨਂ ਖਯਕਾਲੇ ਮਰਣਂ ਕਾਲਮਰਣਂ. ਤੇਸਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਕਾਲੇ ਮਰਣਂ ਅਕਾਲਮਰਣਂ. ‘‘ਕਾਲਮਰਣਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਯੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯਥਾਧਿਕਾਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਪਤ੍ਤਿਭਵਵਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਪਾਪਕ੍ਖਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਆਯੁਸਨ੍ਤਾਨਜਨਕਪਚ੍ਚਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਆਯੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਾਪਨਕਾਨਂ ਆਹਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਾਨੁਰੂਪਂ ਦਾਤਬ੍ਬਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਗਤਿਕਾਲਾਹਾਰਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਅਭਾਵੇਨਾਤਿ ਦੇਵਾਨਂ ਵਿਯ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਪਠਮਕਪ੍ਪਿਯਾਨਂ ਵਿਯ ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਆਹਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵੇਨ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਉਤੁਸੁਕ੍ਕਸੋਣਿਤਾਦਿਂ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਅਜ੍ਜਤਨਕਾਲਪੁਰਿਸਾਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਵਿਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਪਟ੍ਠਪਿਤੋ, ਅਜ੍ਜਤਨਕਾਲਪੁਰਿਸਾਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਮਤ੍ਤਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਯੁਨੋ ਖਯਵਸੇਨਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਂ ਹਿ ਅਨਾਗਤੇਪਿ ਪਰਮਾਯੁਨੋ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਤੀਤੇ ਪਨ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਯ ਕਾਲਾਹਾਰਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭਾਵੇਨ ਅਨੇਕਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸ ਪਰਿਮਾਣੋਪਿ ਆਯੁ ਅਹੋਸਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਵਿਭਾਗੋ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਲਾਬੁਰਾਜਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਨਨ੍ਦਯਕ੍ਖਨਨ੍ਦਮਾਣਵਕਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਯਂ ‘‘ਕਾਲਮਰਣਂ ਅਕਾਲਮਰਣਂ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਯਮਰਣਂ ਆਯੁਕ੍ਖਯਮਰਣਂ ਉਭਯਕ੍ਖਯਮਰਣਂ ਉਪਕ੍ਕਮਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਂ ਮਰਣਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ.
੧੬੮. ਯੋਨਿਸੋਤਿ ਉਪਾਯੇਨ. ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਮਰਣਾਰਮ੍ਮਣੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਯੇਨ ਪਨ ਉਪਾਯੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ, ਤਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯੋਨਿਸੋ ਪਵਤ੍ਤਯਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਯੋਨਿਸੋ ਪਵਤ੍ਤਯਤੋਤਿ ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਸਤਿਂ, ਸਂਵੇਗਂ, ਞਾਣਞ੍ਚ ਅਨੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਰਣਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ. ਤਦੇਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਸੋਕਪਾਮੋਜ੍ਜਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ, ਸਂਵੇਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ, ਸਨ੍ਤਾਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਸਤਿਸਂਵੇਗਞਾਣਵਿਹਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਹਿ ‘‘ਮਰਣਂ ਨਾਮੇਤਂ ਜਾਤਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਵਚਨਂ ਸਰਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਚ, ਤਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠਜਨਮਰਣਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੋਕਾਦਯੋ ਅਨੋਕਾਸਾਵ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤਯਤੋ ਏਤੇ ਦੋਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਅਰਞ੍ਞਸੁਸਾਨਾਦੀਸੁ. ਹਤਮਤਸਤ੍ਤੇਤਿ ਚੋਰਾਦੀਹਿ ਹਤੇ, ਸਰਸੇਨ ਮਤੇ ਚ ਸਤ੍ਤੇ. ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ, ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ. ਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ.
੧੬੯. ਵਧਕਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਘਾਤਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਤਿ ਪਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਆਸਨ੍ਨਭਾਵਤੋ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਆਰੋਗ੍ਯਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਵਿਯ ਜੀਵਿਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਉਪਸਂਹਰਣਤੋਤਿ ਪਰੇਸਂ ਮਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਣਸ੍ਸ ਉਪਨਯਨਤੋ. ਕਾਯਬਹੁਸਾਧਾਰਣਤੋਤਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਬਹੂਨਂ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਆਯੁਦੁਬ੍ਬਲਤੋਤਿ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਤੋ. ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸ ਵਵਤ੍ਥਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ. ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋਤਿ ਕਾਲਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਨ੍ਨਭਾਵਤੋ. ਖਣਪਰਿਤ੍ਤਤੋਤਿ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਇਤ੍ਤਰਭਾਵਤੋ.
ਵਧਕਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਧਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਾਰਯਮਾਨੋਤਿ ਆਗੁਰੇਨ੍ਤੋ ਪਹਰਣਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋਵ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਸਮੀਪੇ ਏਵ. ਜਰਾਮਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਥਾ ਹਿ ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਮਕੁਲ਼ਂ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪਂਸੁਵਿਰਹਿਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਜਰਾਮਰਣਵਿਰਹਿਤਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਉਪਮਾ. ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕਮਕੁਲ਼ਂ ਕਦਾਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਂਸੁਵਿਰਹਿਤਮ੍ਪਿ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਤਾ ਪਨ ਕਥਞ੍ਚਿਪਿ ਜਰਾਮਰਣਵਿਰਹਿਤਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਖਣਿਕਮਰਣਂ ਤਾਵ ਉਪਮਾਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਮਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਯਦਿਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਜਰਾਮਰਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸਮਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਮਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵਸ੍ਸਂ ਮਰਣਤੋਤਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਮਰਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਮਰਣਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਵਾ. ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਬ੍ਬਤਤੋ ਆਗਤਾ. ਹਾਰਹਾਰਿਨੀਤਿ ਪਵਾਹੇ ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਤਿਣਪਣ੍ਣਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਹਰਣਸੀਲਾ. ਸਨ੍ਦਤੇਵਾਤਿ ਸਵਤਿ ਏਵ. ਵਤ੍ਤਤੇਵਾਤਿ ਪਵਾਹਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਤਿ ਏਵ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.
ਯਮੇਕਰਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸਂ ਏਕਰਤ੍ਤਿਯਂ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਵਾ. ਪਠਮਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ. ਗਬ੍ਭੇਤਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ. ਮਾਣਵੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਰਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣਂ. ਅਬ੍ਭੁਟ੍ਠਿਤੋਵਾਤਿ ਉਟ੍ਠਿਤਅਬ੍ਭੋ ਵਿਯ, ਅਭਿਮੁਖਭਾਵੇਨ ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤੋਵ ਮਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋ ਯਾਤੀਤਿ ਸੋ ਮਾਣਵੋ ਯਾਤਿ, ਪਠਮਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗਚ੍ਛਤੇਵ. ਸ ਗਚ੍ਛਂ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸੋ ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਖਣਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਮਰਣਂਯੇਵ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ.
ਕੁਨ੍ਨਦੀਨਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਤਤੋ ਪਤਿਤਾਨਂ ਖੁਦ੍ਦਕਨਦੀਨਂ. ਪਾਤੋ ਆਪੋਰਸਾਨੁਗਤਬਨ੍ਧਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਦਿਵਸੇ ਦਿਵਾ ਸੂਰਿਯਸਨ੍ਤਾਪੇਨ ਅਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਬਨ੍ਧਨਮੂਲਂ ਉਪਗਤੇਨ ਆਪੋਰਸੇਨ ਤਿਨ੍ਤਸਿਥਿਲਬਨ੍ਧਨਤਾਯ ਪਾਤੋ ਆਪੋਰਸਾਨੁਗਤਬਨ੍ਧਨਾਨਂ.
ਅਚ੍ਚਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਉਦਕਮੇਵ ਓਦਕਂ, ਉਦਕੋਘਂ ਵਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਅਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਅਹੋਰਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਜੀਵਿਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਜੀਵਿਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯੁ ਖੀਯਤਿ ਮਚ੍ਚਾਨਂ. ਪਪਤਤੋਤਿ ਪਪਤਨਤੋ ਭਯਂ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮੇ ਵਿਨਿਯੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮਾਨਂ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ. ਉਗ੍ਗਮਨਂ ਪਤਿ ਉਗ੍ਗਮਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਮਾ ਮਂ ਅਮ੍ਮ ਨਿਵਾਰਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਕੋਚਿ ਮਿਤ੍ਤਮੁਖਸਤ੍ਤੁਰਨ੍ਧਗਵੇਸੀ ਸਹ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋਪਿ ਨ ਹਨੇਯ੍ਯ, ਅਯਂ ਪਨ ਏਕਂਸੇਨ ਹਨਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਹਜਾਤਿਯਾ ਆਗਤਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਜੀਵਿਤਹਰਣਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੭੦. ਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ਸੁਖੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸਦਿਸੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ, ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯੇਨ ਚ ਸੁਖਸਮਙ੍ਗੀ. ਦੇਹਬਨ੍ਧੇਨਾਤਿ ਸਰੀਰੇਨ. ਅਸੋਕੋਤਿ ਅਸੋਕਮਹਾਰਾਜਾ. ਸੋਕਮਾਗਤੋਤਿ ਸੋਚਿਤਬ੍ਬਤਂ ਗਤੋ.
ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਯੋਬ੍ਬਨਾਨਂ. ਬ੍ਯਾਧਿਜਰਾਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਮਰਣਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾਯ ਉਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਆਨੀਤਾ, ਪਚ੍ਚਯਭਾਗਵਸੇਨ ਵਾ. ਲੋਕੋਯੇਵ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ ਯਥਾ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸਾਤਿ, ਸਨ੍ਨਿਵਸਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਵਾ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੋ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ. ਅਨੁਗਤੋਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਨ ਵਿਯ. ਅਨੁਸਟੋਤਿ ਅਨੁਪਵਿਟ੍ਠੋ ਉਪਵਿਸੇਨ ਵਿਯ. ਅਭਿਭੂਤੋਤਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ ਮਦ੍ਦਹਤ੍ਥੀਹਿ ਵਿਯ. ਅਬ੍ਭਾਹਤੋਤਿ ਪਹਟੋ ਭੂਤੇਹਿ ਵਿਯ.
ਸੇਲਾਤਿ ਸਿਲਾਮਯਾ, ਨ ਪਂਸੁਆਦਿਮਯਾ. ਵਿਪੁਲਾਤਿ ਮਹਨ੍ਤਾ ਅਨੇਕਯੋਜਨਾਯਾਮਵਿਤ੍ਥਾਰਾ. ਨਭਂ ਆਹਚ੍ਚਾਤਿ ਵਿਪੁਲਤ੍ਤਾ ਏਵ ਆਕਾਸਂ ਅਭਿਵਿਹਚ੍ਚ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਫਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਪਰਿਯੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਨੁਵਿਚਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਨਿਪ੍ਪੋਥੇਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਆਘਾਤਿਤਂ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ. ਅਧਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਭਵਨ੍ਤਿ. ਕੁਲੇਨ ਵਾ ਰੂਪੇਨ ਵਾ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਸੁਤੇਨ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਵਾ ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਯ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ. ਤੇਹਿ ਏਵ ਨਿਹੀਨੋਤਿ ਅਵਮਞ੍ਞਮਾਨਾਯ ਸੁਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਅਭਿਮਦ੍ਦਤਿ ਨਿਮ੍ਮਥਤਿ. ਦਣ੍ਡਾਦਿਉਪਾਯਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਸਯਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਭੂਮੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਨ੍ਤਯੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਆਥਬ੍ਬਣਵੇਦਵਿਹਿਤੇਨ ਮਨ੍ਤਸਙ੍ਗਾਮਪ੍ਪਯੋਗੇਨ. ਧਨੇਨਾਤਿ ਧਨਦਾਨੇਨ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਸਾਮਂ, ਭੇਦਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
੧੭੧. ਪਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਸਂਹਰਣਤੋਤਿ ਪਰੇਹਿ ਮਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਤੇਪਿ ਨਾਮ ਮਤਾ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਮਾਦਿਸਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਣਸ੍ਸ ਉਪਨਯਨਤੋ. ਯਸਮਹਤ੍ਤਤੋਤਿ ਪਰਿਵਾਰਮਹਤ੍ਤਤੋ, ਵਿਭਵਮਹਤ੍ਤਤੋ ਚ. ਪੁਞ੍ਞਮਹਤ੍ਤਤੋਤਿ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਭਾਵਤੋ. ਥਾਮਮਹਤ੍ਤਤੋਤਿ ਵੀਰਿਯਬਲਮਹਤ੍ਤਤੋ. ਯੁਧਿਟ੍ਠਿਲੋ ਧਮ੍ਮਪੁਤ੍ਤੋ. ਚਾਨੁਰੋ ਯੋ ਬਲਦੇਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਾਰਿਤੋ.
ਸਹ ਇਦ੍ਧੀਹੀਤਿ ਵੇਜਯਨ੍ਤਕਮ੍ਪਨਨਨ੍ਦੋਪਨਨ੍ਦਦਮਨਾਦੀਸੁ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਭਾਵਾਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਦ੍ਧੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਚ੍ਚੁਮੁਖਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ.
ਕਲਂ ਨਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਪੂਰਣਭਾਗਂ ਨ ਅਗ੍ਘਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਂ ਸੋਲ਼ਸਭਾਗੇ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਏਕਂ ਭਾਗਂ ਸੋਲ਼ਸਧਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਂ ਏਕਭਾਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਲਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾ ਨ ਅਗ੍ਘਨ੍ਤੀਤਿ.
ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ ਞਾਯੇਨ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਞਾਣਵੀਰਿਯਬਲੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੇਸੁ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧੇਸੁ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਸਿਦ੍ਧੋਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਕਾਕੀਭਾਵੇਨ ਖਗ੍ਗਵਿਸਾਣਕਪ੍ਪਾ. ਪਰਤੋਘੋਸੇਨ ਵਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਭੂਤਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਕੁਪ੍ਪਾਤਿ ਸਯਮ੍ਭੁਨੋ.
ਹਤ੍ਥਗਤਸੁਵਣ੍ਣਵਲਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਵਂਸਕਲ਼ੀਰਸ੍ਸ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਸਤ੍ਤਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਤਂ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਆਗਮ੍ਮ. ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਯੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ. ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਏਸਨਟ੍ਠੇਨ ਮਹੇਸਯੋ. ਏਕਚਰਿਯਨਿਵਾਸੇਨਾਤਿ ਏਕਚਰਿਯਨਿਵਾਸਮਤ੍ਤੇਨ, ਨ ਸੀਲਾਦਿਨਾ. ਖਗ੍ਗਮਿਗਸਿਙ੍ਗਸਮਾ ਉਪਮਾ ਯੇਸਂ, ਖਗ੍ਗਮਿਗਸਿਙ੍ਗਂ ਵਾ ਸਮੂਪਮਾ ਯੇਸਂ ਤੇ ਖਗ੍ਗਸਿਙ੍ਗਸਮੂਪਮਾ.
ਤਮ੍ਬਨਖਤੁਙ੍ਗਨਖਤਾਦਿਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਪਾਦਤਾਦੀਹਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਯ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤੋ ਰੂਪਕਾਯੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸੀਤਿ…ਪੇ… ਰੂਪਕਾਯੋ. ਸਹ ਵਾਸਨਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਗੁਣਰਤਨੇਹਿ ਸਮਿਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ. ਠਾਨਸੋਤਿ ਤਙ੍ਖਣੇਯੇਵ.
ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਰੂਪਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਧਮ੍ਮਕਾਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਵਿਪੁਲਾਪਰਿਮੇਯ੍ਯਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸ, ਵਸਂ ਨਾਗਤਂ ਅਨੁਪਗਮਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਮਰਣਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਰਣਸਾਮਞ੍ਞੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮਰਣਸਾਮਞ੍ਞਤਾ, ਤਾਯ.
੧੭੨. ਕਿਮਿਕੁਲਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਮਿਸਮੂਹਾਨਂ, ਕਿਮਿਜਾਤੀਨਂ ਵਾ. ਜੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਜਰਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ.
ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਤਿ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ. ਪਟਿਹਿਤਾਯਾਤਿ ਪਚ੍ਚਾਨੁਗਤਾਯ. ਸੋ ਮਮਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋਤਿ ਸਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਵ, ਅਥ ਖੋ ਮਮ ਅਤਿਦੁਲ੍ਲਭਂ ਖਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ ਅਸ੍ਸ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਸਤ੍ਥਕੇਨ ਵਿਯ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਂ ਕਨ੍ਤਨਕਾ ਮਰਣਕਾਲੇ ਸਨ੍ਧਿਬਨ੍ਧਨਚ੍ਛੇਦਨਕਵਾਤਾ ਸਤ੍ਥਕਵਾਤਾ.
੧੭੩. ਅਬਲਨ੍ਤਿ ਬਲਹੀਨਂ. ਦੁਬ੍ਬਲਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਯਂ ਦੁ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ (ਅ. ਨਿ. ੫.੨੧੩; ਅ. ਨਿ. ੧੦.੭੫) ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੯) ਵਿਯ. ਤਦੇਤਂ ਆਯੁ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਮਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵੇਸਨਿਕ੍ਖਮੋਵ. ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨਾਸਿਕਵਾਤੇ ਅਨ੍ਤੋ ਅਪਵਿਸਨ੍ਤੇ, ਪਵਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਅਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇਤਿ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਪਵੇਸਨਿਕ੍ਖਮੋ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਨਾਸਿਕਵਾਤਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਨਾ. ਤਦਭਾਵੋ ਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥਾਨਂ ਸਮਵੁਤ੍ਤਿਤਾ. ਅਤਿਸੀਤੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਵਿਪਜ੍ਜਨਂ ਮਹਿਂਸਰਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਹਿਮਪਾਤਕਾਲੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸੀਤੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸਰੀਰਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਉਣ੍ਹੇਨ ਅਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਵਿਪਜ੍ਜਨਂ ਮਰੁਕਨ੍ਤਾਰੇ ਉਣ੍ਹਾਭਿਤਤ੍ਤਾਯ ਪਚ੍ਛਿਂ, ਤਤ੍ਥ ਠਪਿਤਂ ਉਪਰਿ ਸਾਟਕਂ, ਪੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਤਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਸਮਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਪਕੋਪਾਭਾਵੋ. ਪਥਵੀਧਾਤੁਆਦੀਨਂ ਪਕੋਪੇਨ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਤੋ ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਕਥਾਯਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇਤਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇ ਖੁਦ੍ਦਾਭਿਭੂਤਕਾਲੇ.
੧੭੪. ਅਵਵਤ੍ਥਾਨਤੋਤਿ ਕਾਲਾਦਿਵਸੇਨ ਵਵਤ੍ਥਾਨਾਭਾਵਤੋ. ਵਵਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਨ ਨਾਯਰੇਤਿ ਨ ਞਾਯਨ੍ਤਿ.
ਇਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਨ੍ਤਿ ਪਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਓਰਕਾਲਸ੍ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਪਰਮਾਯੁਤੋ ਓਰਕਾਲਂ ਏਵ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਵਵਤ੍ਥਾਨਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ. ਅਬ੍ਬੁਦਪੇਸੀਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਅਬ੍ਬੁਦਕਾਲੇ ਪੇਸਿਕਾਲੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਲ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਲੋਤਿ ਇਧ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਾਦਿਵੇਲਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹੇਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਧੇਵ ਦੇਹੇਨ ਪਤਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਤੋਤਿ ਨਗਰੇ ਜਾਤਾਨਂ ਗਾਮੇ, ਗਾਮੇ ਜਾਤਾਨਂ ਨਗਰੇ, ਵਨੇ ਜਾਤਾਨਂ ਜਨਪਦੇ, ਜਨਪਦੇ ਜਾਤਾਨਂ ਵਨੇਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਤੋ. ਇਤੋ ਚੁਤੇਨਾਤਿ ਇਤੋ ਗਤਿਤੋ ਚੁਤੇਨ. ਇਧ ਇਮਿਸ੍ਸਂ ਗਤਿਯਂ. ਯਨ੍ਤਯੁਤ੍ਤਗੋਣੋ ਵਿਯਾਤਿ ਯਥਾ ਯਨ੍ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਗੋਣੋ ਯਨ੍ਤਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਲੋਕੋ ਗਤਿਪਞ੍ਚਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਉਪਮਾ.
੧੭੫. ਅਪ੍ਪਂ ਵਾ ਭਿਯ੍ਯੋਤਿ ਵਸ੍ਸਸਤਤੋ ਉਪਰਿ ‘‘ਦਸ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਵੀਸਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੁਤਿਯਂ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਅਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਕਂ ਵਾ ਜੀਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਮਨੀਯੋਤਿ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਉਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ. ਸਮ੍ਪਰਾਯੋਤਿ ਪਰਲੋਕੋ.
ਹੀਲ਼ੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਰਿਭਵੇਯ੍ਯ ਨ ਸਮ੍ਭਾਵੇਯ੍ਯ. ਨਨ੍ਤਿ ਆਯੁਂ. ਸੁਪੋਰਿਸੋਤਿ ਸਾਧੁਪੁਰਿਸੋ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਚਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਦਿਤ੍ਤਸੀਸੋਵਾ’’ਤਿ.
ਸਤ੍ਤਹਿ ਉਪਮਾਹੀਤਿ –
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਿਣਗ੍ਗੇ ਉਸ੍ਸਾਵਬਿਨ੍ਦੁ ਸੂਰਿਯੇ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਖਿਪ੍ਪਂਯੇਵ ਪਟਿਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਉਦਕੇ ਉਦਕਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਂ. ਉਦਕੇ ਦਣ੍ਡਰਾਜਿ. ਨਦੀ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਦੂਰਙ੍ਗਮਾ ਸੀਘਸੋਤਾ ਹਾਰਹਾਰਿਨੀ. ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗੇ ਖੇਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਸਂਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਅਕਸਿਰੇਨੇਵ ਵਮੇਯ੍ਯ. ਦਿਵਸਂ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਅਯੋਕਟਾਹੇ ਮਂਸਪੇਸਿ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਖਿਪ੍ਪਂਯੇਵ ਪਟਿਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਗਾਵੀ ਵਜ੍ਝਾ ਆਘਾਤਨਂ ਨੀਯਮਾਨਾ ਯਂ ਯਦੇਵ ਪਾਦਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਸਨ੍ਤਿਕੇਵ ਹੋਤਿ ਵਧਸ੍ਸ, ਸਨ੍ਤਿਕੇਵ ਮਰਣਸ੍ਸ, ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਗੋਵਜ੍ਝੂਪਮਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਲਹੁਕਂ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੁਪਾਯਾਸਂ ਮਨ੍ਤਾਯਂ ਬੋਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ, ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਅਮਰਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੭੪) –
ਏਵਮਾਗਤਾਹਿ ਇਮਾਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਅਲਙ੍ਕਤਂ.
ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ. ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪਟਿਵੇਧਾਵਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਓਵਾਦਂ. ਬਹੁਂ ਵਤ ਮੇ ਕਤਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਬਹੁਂ ਵਤ ਮਯਾ ਅਤ੍ਤਹਿਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਦਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਤਂ ਖਣਂ ਤਤ੍ਤਕਂ ਵੇਲਂ. ਏਕਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਦਿਵਸਂ ਯਾਪਨਪ੍ਪਹੋਨਕਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ. ਦਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਮਨ੍ਦਂ ਚਿਰਾਯ. ਅਵਿਸ੍ਸਾਸਿਯੋ ਅਵਿਸ੍ਸਾਸਨੀਯੋ.
੧੭੬. ਚਿਤ੍ਤੇ ਧਰਨ੍ਤੇਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਵੋਹਾਰੋ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤਿਇਤ੍ਤਰੋ ਖਣੋ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਯਥਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਂ, ਯਥਯਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੪੮; ਕਥਾ. ੩੩੫). ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤ੍ਤਾ ਲਹੁਸਂ ਇਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਾਯਂ ‘‘ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੭; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੪੫; ਅ. ਨਿ. ੭.੭੪) ਜੀਵਿਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾ ਪਬਨ੍ਧਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ‘‘ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ –
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਾ ਧਨੁਗ੍ਗਹਾ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਾ ਕਤਹਤ੍ਥਾ ਕਤੂਪਾਸਨਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਠਿਤਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ‘ਅਹਂ ਇਮੇਸਂ…ਪੇ… ਕਤੂਪਾਸਨਾਨਂ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਕਣ੍ਡੇ ਖਿਤ੍ਤੇ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਪਥਵਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਯਥਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਜਵੋ, ਯਥਾ ਚ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਜਵੋ, ਤਤੋ ਸੀਘਤਰੋ. ਯਥਾ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਜਵੋ, ਯਥਾ ਚ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਜਵੋ, ਯਥਾ ਚ ਯਾ ਦੇਵਤਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਪੁਰਤੋ ਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਜਵੋ, ਤਤੋ ਸੀਘਤਰਂ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਾ ਖੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੨੮) –
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਗਮਨਸ੍ਸਾਦਾਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਧਾਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਿਰਸਿ, ਪਾਦੇ ਚ ਬਦ੍ਧਖੁਰਧਾਰਾਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕੋ ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਸੋ ਖਣੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤਿਵਿਯ ਪਰਿਤ੍ਤਤਰੋ, ਯਸ੍ਸ ਉਪਮਾਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਮਾਪਿ ਨ ਸੁਕਰਾ, ਯਾਵ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੪੮). ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਣੋਤਿ ਜੀਵਨਕ੍ਖਣੋ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੋਯੇਵ ਏਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜੀਵਨਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਨ੍ਤਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਮਤ੍ਤਵਨ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਮਤ੍ਤੇਤਿ ਯੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਨ ‘‘ਜੀਵਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਨਿਰੋਧਂ ਭਙ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀ ਸਤ੍ਤੋ ਨਿਰੁਦ੍ਧੋ ਮਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਤੀਸੁਪਿ ਕਾਲੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜੀਵਨਂ ਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਿ ਹਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਸੁ ਏਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਅਤ੍ਤਭਾਵੋਤਿ ਜੀਵਿਤਵੇਦਨਾਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕੇਵਲਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ, ਨਿਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਵੋਮਿਸ੍ਸਾ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਸਮਾਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕੇਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹਿਤਾ. ਲਹੁਸੋ ਵਤ੍ਤਤਿ ਖਣੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤਾਯ ਲਹੁਕੋ ਅਤਿਇਤ੍ਤਰੋ ਜੀਵਿਤਾਦੀਨਂ ਖਣੋ ਵਤ੍ਤਤਿ.
ਯੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਮਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚੁਤਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ‘‘ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਯੇ ਖਨ੍ਧਾ. ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਇਧਾਤਿ ਯੇ ਵਾ ਇਧ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਸ੍ਸ ਧਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧਾ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਦਿਸਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਕਸਦਿਸਾ. ਕਥਂ? ਗਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਾਨਾਭਾਵੇਨ ਵਿਗਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਚੁਤਿਖਨ੍ਧਾ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਖਨ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਨ ਜਾਤੋਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਜਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ ਅਜਾਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਜੀਵਤਿ ਜੀਵਮਾਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਭਙ੍ਗਾ ਮਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਮਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਿਯਾ ਯਾ ਤਂ ਤਂ ਧਰਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਜੀਵਤਿ, ਫੁਸ੍ਸੋ ਜੀਵਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸਯਭੂਤਾ ਸਨ੍ਤਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਏਤ੍ਥ ਪਰਮਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਮਤ੍ਥਭੂਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਨ ਜੀਰਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੬).
੧੭੭. ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਆਕਾਰੇਨ. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਆਸੇਵਨਂ ਲਭਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾਸੇਵਨਂ ਲਭਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਹਾਯ ਏਕਤ੍ਤਵਸੇਨ ਮਰਣਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਰਣਾਰਮ੍ਮਣਾ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭੇਦੋ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਗਤਿਕੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਜਰਾਮਰਣਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦). ਸਂਵੇਜਨੀਯਤ੍ਤਾਤਿ ਸਂਵੇਗਜਨਨਤੋ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਮਹਾਵਿਕਾਰਤਾ ਵਿਯ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਮਰਣਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਯਮਾਨਂ ਉਪਰੂਪਰਿ ਉਬ੍ਬੇਗਮੇਵ ਆਵਹਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਯਦਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਿ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਚ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਨਾਨੁਕ੍ਕਮਵਸੇਨਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਅਧਿਗਤਾਤਿਸਯਾਯ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਨਾਯ, ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਵਿਰਜ੍ਜਨਾਦਿਵਿਸਂਯੋਗਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਅਪ੍ਪਨਾਯ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਗਮੋਤਿ ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਭਾਵਨਾਨੁਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਂ ਅਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਮਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਾਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾਸਮਾਹਿਤੇਨ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਭਾਵਨਾਯ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੇਪਿ ਆਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਂ ਅਪ੍ਪੇਤੀਤਿ.
ਸਤਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਸਂਵੇਗਬਹੁਲਤ੍ਤਾ, ਤਤੋ ਏਵਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਭਵੇਸੁ ਅਨਭਿਰਤਿਸਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭੋ. ਜੀਵਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਜਹਾਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਪਾਪਗਰਹੀ ਹੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਅਸਨ੍ਨਿਧਿਬਹੁਲਤਾ, ਵਿਗਤਮਲਮਚ੍ਛੇਰਤਾ ਚ. ਤਦਨੁਸਾਰੇਨਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਪਰਿਚਯਾਨੁਸਾਰੇਨ. ਅਭਾਵਿਤਮਰਣਾਤਿ ਅਭਾਵਿਤਮਰਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾ. ਅਭਯੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ ਪਗੇਵ ਮਰਣਸਞ੍ਞਾਯ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ.
ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੮. ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾਲੋ, ਤਸ੍ਮਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਪਵਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਪਵਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਵਿਸਯਭੂਤਂ. ਨਨੁ ਚ ਸੁਨੇਤ੍ਤਸਤ੍ਥਾਰਾਦਯੋ (ਅ. ਨਿ. ੬.੫੪; ੭.੬੬, ੭੩), ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਤਾਪਸਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਸਰੀਰਂ ‘‘ਅਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਂਸੁ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੁਮੇਧਤਾਪਸੇਨ ਸਰੀਰਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਯਨ੍ਨੂਨਿਮਂ ਪੂਤਿਕਾਯਂ, ਨਾਨਾਕੁਣਪਪੂਰਿਤਂ;
ਛਡ੍ਡਯਿਤ੍ਵਾਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਅਨਤ੍ਥਿਕੋ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੮) –
ਆਦਿ. ਕਾਮਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਤਾਪਸਾਦਯੋ ਸਰੀਰਂ ‘‘ਅਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਪਨ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਂਵੇਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਕਾਯਸਭਾਵਪ੍ਪਵੇਦਨਤੋ. ਅਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਅਤ੍ਥਾਯ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾਯਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਖੇਮਭਾਵਾਯ. ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਤਿਅਵਿਪ੍ਪਵਾਸਾਯ ਚ ਸਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਿਯਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਾਯ ਚ. ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਪਟਿਲਾਭਾਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਧਿਗਮਾਯ. ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨੀਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਾਯ. ਅਮਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਹੇਤੁਤਾਯ, ਅਮਤਸਦਿਸਾਤਪ੍ਪਕਸੁਖਸਹਿਤਤਾਯ ਚ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ‘‘ਅਮਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਹੀਨਨ੍ਤਿ ਜਿਨਂ. ਵਿਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਨਧਿਗਮੇਨ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤਂ. ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਾਧਿਤਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਂ. ਅਨੇਕੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਪਸਂਸਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਤਂ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਤ੍ਥ ਪਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ? ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੩ ਆਦਯੋ). ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਕਥਂ ਭਾਵਿਤਾ ਚ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਭਾਵਨਾ ਭਾਵਿਤਾ, ਕੇਨ ਚ ਪਕਾਰੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤਾ ਆਨਾਪਾਨਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਪ੍ਫਲਾ, ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਯਾਨਂ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਚ੍ਛਿਕਰਣੀਯਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਅਰਤਿਰਤਿਸਹਨਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ? ਆਨਾਪਾਨਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਨਾਪਾਨਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਵਧਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.
ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਨ ਯਦਿਪਿ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਸਮ੍ਮਸਨਵਾਰੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਸਾਤਿਸਯੋਤਿ ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਪਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਕਾਯੋ ਏਵਂਧਮ੍ਮੋ ਏਵਂਭਾਵੀ ਏਵਂਅਨਤੀਤੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੯; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੧੨) ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਸੁਭਾਨਿਚ੍ਚਤਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਾਯੇ ਆਦੀਨਵਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਵਸਿਵਥਿਕ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦੀਸੂਤਿ ਏਤੇਸੁ ਸਿਵਥਿਕਪਬ੍ਬੇਸੁ ਆਗਤਉਦ੍ਧੁਮਾਤਕਾਦੀਸੁ. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਭਾਵਨਾਵਸੇਨ. ਯੋ ਉਪਰਿ ‘‘ਕਰੀਸਂ ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਤਂ ਇਧ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੪) ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਂ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਕਾਯਂ ਗਤਾ, ਕਾਯੇ ਵਾ ਗਤਾ ਸਤਿ ਕਾਯਗਤਾਸਤੀਤਿ ਸਤਿਸੀਸੇਨ ਇਦਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ.
੧੭੯. ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਨ੍ਤਿ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਂ. ਪੂਤਿਕਾਯਨ੍ਤਿ ਪੂਤਿਭੂਤਂ ਪਰਮਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਕਾਯਂ. ਠਾਨਗਮਨਾਵਤ੍ਥਂ ਸਰੀਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਯਵੇਸੁ ਸਬ੍ਬਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਪਾਦਤਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਪਾਦਤਲਾ’’ਤਿ. ਤਿਰਿਯਂ ਤਚਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਨੁ ਕੇਸਲੋਮਨਖਾਨਂ, ਤਚਸ੍ਸ ਚ ਅਤਚਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਚਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਬਹੁਲਤਾਯ ਪਨ ਕਾਯਸ੍ਸ ਤਚਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਚੋ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਤਚਪਰਿਯਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਪਨ ਵਚਨੇਨ ਕਾਯੇਕਦੇਸਭੂਤੋ ਤਚੋ ਗਹਿਤੋ ਏਵ, ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚ ਕੇਸਾਦਯੋ ਤਦਨੁਪਵਿਟ੍ਠਮੂਲਾ ਤਚਪਰਿਯਨ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਸਮੂਹੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਕਾਯੋ ਤਚਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਪਾਤਪਦਂ ਵਾ ਏਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਸੁਪਿ ਸਙ੍ਖਾਸੁ ਤਦੇਵਸ੍ਸ ਰੂਪਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕੇਹਿ ਸਰੀਰੇ ਕਾਯ-ਸਦ੍ਦਂ ਵਣ੍ਣਨ੍ਤੇਹਿਪਿ ਅਸੁਚਿਸਮੁਦਾਯਭਾਵੇਨੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸੁਚਿਸਞ੍ਚਯਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਨਂ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਯਭੂਤਤੋਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪੂਰਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕੇ ਪਨ ਤੇ ਪਕਾਰਾ? ਯੇਹਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਸੁਚਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤੇ ਕੇਸਾਦਿਕੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਤੇ ਕੇਸਾਦਯੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਾ’’ਤਿ. ਆਕਾਰਾ ਪਕਾਰਾਤਿ ਹਿ ਏਕੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇ ਨਖਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇ’’ਤਿ ਪਦਤ੍ਤਯੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਪਰਿਤੋਤਿ ਤਿਰਿਯਂ, ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਾ ਪਾਦਤਲਕੇਸਮੂਲੇਸੁ ਚ ਤਚਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਸੁਚਿਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸੁਚਿਨੋ ਸਬ੍ਭਾਵਂ, ਸੁਚਿਮੇਵ ਵਾ.
੧੮੦. ਯੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਉਗ੍ਗਹੇ ਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਸਤ੍ਤਵਿਧੋ ਵਿਧਿ ‘‘ਉਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਵਾ ਞਾਣਂ. ਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਵਾਤਿ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਏਵ. ਤੇਸਂ ਕਿਰ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਸਜ੍ਝਾਯਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਾ ਵਿਭੂਤਤਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਯਿਂਸੁ, ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਸਞ੍ਞਾ ਸਣ੍ਠਾਸਿ, ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਝਾਨਂ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਪਾਦਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਵ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਚਪਞ੍ਚਕਾਦਿਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਥਵੀਧਾਤੁਬਹੁਲਭਾਵਤੋ ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਸ੍ਸ ਕਰੀਸਾਵਸਾਨੇ ਤਨ੍ਤਿਆਰੋਪਨਮਾਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਮਂਸਂ, ਨ੍ਹਾਰੁ, ਅਟ੍ਠਿ, ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਵਕ੍ਕਂ, ਵਕ੍ਕਂ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ, ਅਟ੍ਠਿ, ਨ੍ਹਾਰੁ, ਮਂਸਂ, ਤਚੋ, ਦਨ੍ਤਾ, ਨਖਾ, ਲੋਮਾ, ਕੇਸਾਤਿ ਏਵਂ ਵਕ੍ਕਪਞ੍ਚਕਾਦੀਸੁ ਅਨੁਲੋਮਸਜ੍ਝਾਯਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲੋਮਸਜ੍ਝਾਯੋ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫੬) ਵਿਸੁਂ ਤਿਪਞ੍ਚਾਹਂ, ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਏਕਤੋ ਤਿਪਞ੍ਚਾਹਨ੍ਤਿ ਛਪਞ੍ਚਾਹਂ ਸਜ੍ਝਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਅਨ੍ਤਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਸਜ੍ਝਾਯੇਪਿ ਹਿ ਪਟਿਲੋਮਸਜ੍ਝਾਯੋ ਅਨ੍ਤਿਮੋ ਹੋਤਿ, ਸਜ੍ਝਾਯਪ੍ਪਕਾਰਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਏਤਮ੍ਪੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਹਤ੍ਥਸਙ੍ਖਲਿਕਾਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਪਨ੍ਤਿਮਾਹ.
ਮਨਸਾ ਸਜ੍ਝਾਯੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚਿਨ੍ਤਨਮਾਹ, ਯਂ ਮਾਨਸਂ ‘‘ਜਪ੍ਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਜ੍ਝਾਯੋਤਿ ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯੋ, ਚਿਨ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਰਤਰਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਪਗੁਣਭੂਤਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤਨ੍ਤਿ ਸਮਾਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨੁਸਾਰੇਨ ਤਦਤ੍ਥੋਪਿ ਵਿਭੂਤਤਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਖਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਚਸਾ ਸਜ੍ਝਾਯੋ ਹਿ…ਪੇ… ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸੁਭਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ.
ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਸਭਾਵਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਣ੍ਣਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਣ੍ਠਾਨਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਿਸਾਵਿਭਾਗਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਕਾਸਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨਾਤਿ ਵਣ੍ਣਾਦਿਤੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਂ ਉਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲਾਵਹਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੇਸਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਾਗੋ ਸਭਾਗੋ, ਸਭਾਗੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਸਭਾਗਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਤਿਰਿਯਪਰਿਯਨ੍ਤੇਹਿ, ਸਕੋਟ੍ਠਾਸਿਕਕੇਸਨ੍ਤਰਾਦੀਹਿ ਚ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਮਿਸ੍ਸਕਤਾਵਸੇਨਾਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਰੇਹਿ ਅਵੋਮਿਸ੍ਸਕਤਾਵਸੇਨ. ਅਸਭਾਗੋ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਵਿਸਭਾਗੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਵਿਰੁਦ੍ਧਸਭਾਗੋ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਕੇਸਾਦਿਸਦ੍ਦਤੋ ਏਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਤ੍ਥਾਪੋਹਨਵਸੇਨ ਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤੀਤਿ ‘‘ਕੇਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਅਕੇਸਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਕੇ ਪਨ ਤੇ ਅਕੇਸਾ? ਲੋਮਾਦਯੋ, ਨ ਚ ਘਟਾਦੀਸੁ ਪਸਙ੍ਗੋਪਕਰਣੇਨੇਵ ਤੇਸਂ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ.
ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਵਸੇਨੇਵ ਕਥਿਤਂ ਧਾਤੁਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋਪਿ ਅਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਸੁਂ ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਧਾਤੁਵਿਭਙ੍ਗੋ ਪਕ੍ਕੁਸਾਤਿਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੪੨) ਵਿਭਙ੍ਗਪ੍ਪਕਰਣੇ ਧਾਤੁਵਿਭਙ੍ਗਪਾਲ਼ਿ (ਵਿਭ. ੧੭੨ ਆਦਯੋ) ਚ. ਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ ਕੇਸਾਦਿ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਝਾਨਾਨਿ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਞਤ੍ਵਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਦਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਧਾਤੁਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਪਬ੍ਬੇ. ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੩ ਆਦਯੋ) ਹਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਪਬ੍ਬਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਭਾਵਨਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸੀਯਤਿ.
੧੮੧. ਨ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਾਯਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਾਯਪਿ ਨ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਪਗੇਵ ਦ੍ਵਨ੍ਤਰਿਕਾਦਿਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਭਾਵਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਾਯ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਓਕ੍ਕਮਨਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੇ ਮਗ੍ਗੇ. ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਮਨਸਿਕਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਵਿਭੂਤਂ ਪਨ ਹੋਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਨ ਵਿਸੇਸਂ ਆਵਹਤਿ.
ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋਯੇਵ ਵਿਭੂਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਾਟਿਕ੍ਕੂਲਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤਿਵਿਯ ਦਨ੍ਧਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ ਵਿਭੂਤਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਤਾਯ ਸਣ੍ਠਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ‘‘ਅਸੁਚਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਅਸੁਭਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਭਾਦਿਵਸੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਕੇਸਾਦਯੋਪਿ ਇਧ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਰੂਪਾਦਯੋ ਹਿ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਪੁਥੁਸਭਾਵਤਾਯ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ, ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਮਾਧਾਨਂ ਚੇਤਸੋ ਵਿਰੂਪੋ ਖੇਪੋਤਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਸੋ ਸਤਿਂ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਹਾਯਤਿ. ਪਰਿਧਂਸਤੀਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ.
ਯਾ ਅਯਂ ਕੇਸਾ ਲੋਮਾਤਿਆਦਿਕਾ ਲੋਕਸਙ੍ਕੇਤਾਨੁਗਤਾ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠ ਧਮ੍ਮੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿ. ਤਂ ਕੇਸਾਦਿਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ. ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਭਾਵਨਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਤੋ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇ ‘‘ਪਟਿਕ੍ਕੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਯ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਉਦਪਾਨਂ ਵਿਯ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ. ਤਾਲਪਣ੍ਣਾਦਿਸਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਯ ਕੇਸਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਦਪਾਨੇ ਨ੍ਹਾਨਪਿਵਨਾਦਿ ਵਿਯ ਯੋਗਾਵਚਰਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਕੇਸਾ ਲੋਮਾਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਅਭਿਣ੍ਹਸਞ੍ਚਾਰੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਨਾ ਉਦਪਾਨੇ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣਂ ਵਿਯ ਯੋਗਾਵਚਰਸ੍ਸ ਮਨਸਿਕਾਰਬਲੇਨ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਭਾਵੇਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੋ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ…ਪੇ… ਪਾਕਟੋ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੪) ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੇਸਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਭਾਵੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਅਥਾਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਭਾਵਨਾਯ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾਲੇ. ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਭਾਵੇਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰੇਯੇਵ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਮੁਞ੍ਚਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਮੁਞ੍ਚਨਂ, ਅਨੁਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੁਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਅਨੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸਮੇਵ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਇਦਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਤਨ੍ਤਿਅਨੁਸਾਰੇਨ ਆਦਿਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਮਨਸਾ ਸਜ੍ਝਾਯੋ ਵਿਯ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਤੇ ਤੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਆਮਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਲਕ੍ਖਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ. ਯਦਾ ਪਨ ਨੇ ਲਕ੍ਖਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਕੇਚਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਥਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਤਾਵ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਕੀਵ ਚਿਰਨ੍ਤਿ? ਯਾਵ ਦ੍ਵੀਸੁ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਸੁ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਏਕੋ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਉਪਟ੍ਠਹਤਿ ਤਾਵ.
ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠੁਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਏਕਤ੍ਥਕਤਾਯ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਯਾ ਕਮੇਨ ਸਬ੍ਬਤਾਲੇਸੁ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਤਾਲਂ, ਆਦਿਤਾਲਞ੍ਚ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਤਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਤਾਯ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਯਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖਾਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਗੇਹੇਸੁ ਲਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖਾ.
ਅਪ੍ਪਨਾਤੋਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਕਾਰਤੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੇ ਅਪ੍ਪਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਹੋਤਿ ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਵਿਚਾਰਣਾਯਂ ਆਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ’’ਤਿ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੇਸਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿ.
ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ.
ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ, ਭਾਵੇਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਲੇਨਕਾਲਨ੍ਤਿ ਕਾਲੇ ਕਾਲੇ. ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਪਲਕ੍ਖਿਤਸਮਾਧਾਨਾਕਾਰੋ ਸਮਾਧਿ ਏਵ. ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਾਧਿਕਾਰਣਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਗ੍ਗਹਨਿਮਿਤ੍ਤਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਮਿਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਤਂ ਭਾਵਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਏਤਸ੍ਸ ਸਂਵਤ੍ਤਨਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਵਾ ਮਨਸਿਕਰਣਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਏਤਸ੍ਸ ਠਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਦੁਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵੇਨ ਮੁਦੁਭੂਤਂ, ਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਦੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਂ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਂ ਕਮ੍ਮਯੋਗ੍ਗਂ. ਪਭਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਗਮੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਪਰਿਯੋਦਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਪਭਙ੍ਗੂਤਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਨ ਚ ਪਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਂ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਯਤਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾਯਾ’’ਤਿ.
ਉਕ੍ਕਂ ਬਨ੍ਧਤੀਤਿ ਮੂਸਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਆਲਿਮ੍ਪੇਤੀਤਿ ਆਦੀਪੇਤਿ ਜਾਲੇਤਿ. ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਤਂ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਨਵਿਕਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਪਯੋਜਨਂ ਅਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰਸ੍ਸ ਅਨੁਭੋਤਿ ਪਹੋਤਿ ਸਾਧੇਤਿ. ਅਸ੍ਸ ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ ਅਨੁਭੋਤਿ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਞਾਣੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣੀਯਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਪਚ੍ਚਨੁਭਵਨਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣੀਯਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਸਕ੍ਖਿ. ਸਕ੍ਖਿਨੋ ਭਬ੍ਬਤਾ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਾ, ਸਕ੍ਖਿਭਵਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਕ੍ਖਿ ਚ ਸੋ ਭਬ੍ਬੋ ਚਾਤਿ ਵਾ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦੀਨਂ ਭਬ੍ਬੋ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਕ੍ਖੀਤਿ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਕ੍ਖਿਭਬ੍ਬਤਾ, ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਸਤਿ ਸਤਿ ਆਯਤਨੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਆਦਿਕੇ ਕਾਰਣੇ ਸਤਿ.
ਸੀਤਿਭਾਵਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਕਿਲੇਸਦਰਥਵੂਪਸਮਂ ਵਾ. ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧਟਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਾਤਤੋ ਰਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਪਾਤਤੋ ਰਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤੀਤਿ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਤੋਸੇਤਿ, ਉਤ੍ਤੇਜੇਤਿ ਵਾ. ਯਦਾ ਵਾ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਨਾਯ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ, ਤਦਾ ਜਾਤਿਆਦੀਨਿ ਸਂਵੇਗਵਤ੍ਥੂਨਿ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੪੧੮; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੩੭) ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤਿ. ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਯਦਾ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਲੀਨਂ ਅਨੁਦ੍ਧਤਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਭਾਵਨਾਵੀਥਿਂ ਓਤਿਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਯੁਗੇਸੁ ਸਾਰਥਿ ਵਿਯ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਪਣੀਤਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਪਣੀਤੇ ਉਤ੍ਤਮੇ ਮਗ੍ਗਫਲੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਨ੍ਨਪੋਣਪਬ੍ਭਾਰੋ.
ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਧਿਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਗ੍ਗਹਿਤਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨਾਦਿਨਾ ਸੁਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਧਿਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਵਿਸੇਸਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਭਾਵਨਾਯ ਵਿਸੇਸਂ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤਨ੍ਤਿਂ ਪਗੁਣਭਾਵਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਵਾਚਾਯ, ਮਨਸਾ ਚ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ਗਣ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਭੇਦੋ ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਨਭੂਤੋ ਪਦੇਸੋ ‘‘ਗਣ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤਨ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦੁਬ੍ਬਿਨਿਭੇਦੋ ਗਹਨਭੂਤੋ ਚ ਪਦੇਸੋ ‘‘ਗਣ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨਾਦਿਲਦ੍ਧੇਨ ਞਾਣਫਰਸੁਨਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਅਸੁਭਾਕਾਰੋ. ਏਦਿਸੇਨ ਪਯੋਜਨੇਨ ਲੁਞ੍ਚਨਮ੍ਪਿ ਅਨਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਮੁਣ੍ਡਿਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਓਲੋਕਨਤੋ. ਉਸ੍ਸਦਵਸੇਨਾਤਿ ਅਫਲਿਤਾਨਂ, ਫਲਿਤਾਨਂ ਵਾ ਬਹੁਲਤਾਵਸੇਨ. ਦਿਸ੍ਵਾਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸਨਯੋਗ੍ਯਤਾਯ ਤਚਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ, ਇਤਰੇਸੁ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਚ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਵਤ੍ਥਾਪਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੮੨. ਅਦ੍ਦਾਰਿਟ੍ਠਕਵਣ੍ਣਾਤਿ ਅਭਿਨਵਾਰਿਟ੍ਠਫਲਵਣ੍ਣਾ. ਕਣ੍ਣਚੂਲ਼ਿਕਾਤਿ ਉਪਰਿਕਣ੍ਣਸਕ੍ਖਲਿਕਾਯ ਪਰਭਾਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਕਥਂ? ਦ੍ਵੇ ਕੇਸਾ ਏਕਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.
ਆਸਯੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੮੪. ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਕਾਲ਼ਕਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਕਾਲ਼ਕਾ.
੧੮੫. ਪਤ੍ਤਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਨਖਾ ਏਵ ਨਖਪਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਖਾ ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਨਖਾ ਏਕਤੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਆਹ.
੧੮੬. ਦਨ੍ਤਪਾਲ਼ਿਯਾਤਿ ਦਨ੍ਤਾਵਲਿਯਾ. ਯਾਨਕਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਨੀਤਿ ਸਕਟਸ੍ਸ ਧੁਰਟ੍ਠਾਨੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਦਣ੍ਡੋ. ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਆਧਾਰਭੂਤਾ ਅਟ੍ਠਿ ਹਨੁਕਟ੍ਠਿ.
੧੮੭. ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਯਮਾਨਾਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਯਮਾਨਾ. ਕੋਸਕਾਰਕਕੋਸੋ ਉਪਲ੍ਲਿਣ੍ਡੁਪੋਟ੍ਟਲਕਂ, ਯਂ ‘‘ਕੋਸੇਯ੍ਯਫਲ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਟਬਨ੍ਧਉਪਾਹਨੋ ਸਕਲਪਿਟ੍ਠਿਪਾਦਚ੍ਛਾਦਨਉਪਾਹਨੋ. ਆਨਿਸਦਂ ਆਸਨਪਦੇਸੋ. ਤੂਣਿਰੋ ਸਰਾਵਾਸੋ. ਗਲਕਞ੍ਚੁਕਂ ਕਣ੍ਠਤ੍ਤਾਣਂ. ਕੀਟਕੁਲਾਵਕਂ ਖਰਮੁਖਕੁਟਿ.
ਅਨੁਲੋਮੇਨ ਪਟਿਲੋਮੇਨ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਂਸਪਦੇਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬਾਹੁਨੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਦੇਸੇਨ ਓਤਰਣਂ ਅਨੁਲੋਮੋ, ਮਣਿਬਨ੍ਧਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬਾਹੁਨੋ ਪੁਰਿਮਭਾਗੇਨ ਆਰੋਹਨਂ ਪਟਿਲੋਮੋ. ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨਾਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਹਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ ਅਨੁਲੋਮੇਨ ਪਟਿਲੋਮੇਨ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਖੁਮਮ੍ਪੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਓਲ਼ਾਰਿਕਚਮ੍ਮਤੋ ਸੁਖੁਮਂ. ਅਨ੍ਤੋਮੁਖਚਮ੍ਮਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਵਾ ਤਚੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਯਂ ਦੁਰੁਪਲਕ੍ਖਣੀਯਂ, ਤਂ ‘‘ਸੁਖੁਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਚਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਇਧ ਛਵਿਪਿ ਤਚਗਤਿਕਾ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਤਚੋ ਉਪਰਿ ਆਕਾਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.
੧੮੮. ਨਿਸਦਪੋਤੋ ਸਿਲਾਪੁਤ੍ਤਕੋ. ਉਦ੍ਧਨਕੋਟੀਤਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੇਨ ਕਤਉਦ੍ਧਨਸ੍ਸ ਕੋਟਿ. ਤਾਲਗੁਲ਼ਪਟਲਂ ਨਾਮ ਪਕ੍ਕਤਾਲਫਲਲਸਿਕਂ ਤਾਲਪਟ੍ਟਿਕਾਦੀਸੁ ਲਿਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਸੁਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਪਟਲਂ. ਸੁਖੁਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਂਸਤੋ ਸੁਖੁਮਂ. ਪਣ੍ਹਿਕਮਂਸਾਦਿਥੂਲਾਨਂ ਸਕਲਸਰੀਰਸ੍ਸ ਕਿਸਾਨਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਂਸੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੮੯. ਜਾਲਾਕਾਰੋ ਕਞ੍ਚੁਕੋ ਜਾਲਕਞ੍ਚੁਕੋ. ਵਿਸੁਂ ਵਵਤ੍ਥਿਤਭਾਵੇਨੇਵ ਨ੍ਹਾਰੂ ਤਿਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ.
੧੯੦. ਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠੀਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਂ ਜਣ੍ਣੁਕਟ੍ਠਿ, ਏਕਂ ਊਰੁਟ੍ਠੀਤਿ ਏਕ-ਗ੍ਗਹਣਂ ‘‘ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਪਾਦੇ’’ਤਿ ਅਧਿਕਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਤਿਮਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਹਿ ਆਨਿਸਦਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਇਧ ਅਵੁਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤਿਰੇਕਤਿਸਤਅਟ੍ਠਿਕਸਮੁਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੨੨) ਇਦਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਕੀਲ਼ਾਗੋਲ਼ਕਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਨਗੋਲ਼ਕਾਨਿ. ਧਨੁਕਦਣ੍ਡੋ ਦਾਰਕਾਨਂ ਕੀਲ਼ਨਕਖੁਦ੍ਦਕਧਨੁਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਜਙ੍ਘਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਜਣ੍ਣੁਕਟ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨ ਊਰੁਟ੍ਠਿਨਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਠਾਨਂ ਯਂ ਕਟਿਟ੍ਠਿਨੋ, ਤਂ ਅਗ੍ਗਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਹਾਪੁਨ੍ਨਾਗਫਲਸਦਿਸਂ.
ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਂ ਉਦ੍ਧਨਂ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਿਕਉਦ੍ਧਨਂ. ਸੀਸਕਪਟ੍ਟਵੇਠਕਂ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਸੀਸਮਯਂ ਪਟ੍ਟਕਂ. ਯੇਨ ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਕ੍ਕਮ੍ਹਿ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਗੋਲ਼ਕਾ ਵਟ੍ਟਨਾ ਨਾਮ, ਵਟ੍ਟਨਾਨਂ ਆਵਲ਼ਿ ਵਟ੍ਟਨਾਵਲ਼ਿ.
ਮਣ੍ਡਲਾਕਾਰੇਨ ਛਿਨ੍ਨਵਂਸਕਲ਼ੀਰਖਣ੍ਡਾਨਿ ਵਂਸਕਲ਼ੀਰਚਕ੍ਕਲਕਾਨਿ. ਅਵਲੇਖਨਸਤ੍ਥਕਂ ਉਚ੍ਛੁਤਚਾਵਲੇਖਨਸਤ੍ਥਕਂ.
੧੯੨. ਵਕ੍ਕਭਾਗੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਕਪਰਿਯਨ੍ਤੇਨ ਭਾਗੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੧੯੩. ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਯਂ ਲੋਹਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਨਿਸ੍ਸਯਨਿਸ੍ਸਯੋਪਿ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਕਾਰਣਕਾਰਣੇਪਿ ਕਾਰਣਵੋਹਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਚੋਰੇਹਿ ਗਾਮੋ ਦਡ੍ਢੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪਕਲਾਪੇ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ, ਤਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਗਤਿਕਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ‘‘ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੯੪. ਪਣ੍ਡੁਕਧਾਤੁਕਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡੁਸਭਾਵਂ.
੧੯੫. ਪਰਿਯੋਨਹਨਮਂਸਨ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਮਂਸਂ.
੧੯੬. ਉਦਰਜਿਵ੍ਹਾਮਂਸਨ੍ਤਿ ਜਿਵ੍ਹਾਸਣ੍ਠਾਨਂ ਉਦਰਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਪਸ੍ਸੇ ਤਿਟ੍ਠਨਕਮਂਸਂ. ‘‘ਨੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨੀਲਂ ਨਾਮ ਬਹੁਧਾਤੁਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਗ੍ਗੁਣ੍ਡਿਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੯੭. ਪਪ੍ਫਾਸਮਂਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਠਾਨੇ ਏਵ ਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਥੋਕਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਕਮਂਸਂ. ਨਿਰਸਨ੍ਤਿ ਨਿਹੀਨਰਸਂ. ਨਿਰੋਜਨ੍ਤਿ ਨਿਪ੍ਪਭਂ, ਓਜਾਰਹਿਤਂ ਵਾ.
੧੯੮. ਓਭਗ੍ਗਾਤਿ ਅਵਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਸਕ੍ਖਰਸੁਧਾਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਮਰੁਮ੍ਬੇਹਿ ਕਤਸੁਧਾਵਣ੍ਣਂ. ‘‘ਸੇਤਸਕ੍ਖਰਸੁਧਾਵਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੇਤਸਕ੍ਖਰਵਣ੍ਣਂ, ਸੁਧਾਵਣ੍ਣਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੯੯. ਅਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਪ੍ਪਦੇਸਾ ਅਨ੍ਤਭੋਗਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਬਨ੍ਧਨਭੂਤਂ ਅਨ੍ਤਗੁਣਂ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਗੁਣਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਭੋਗਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਬਨ੍ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੁਦ੍ਦਾਲਫਰਸੁਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਭੋਗੇ ਅਗਲ਼ਨ੍ਤੇ ਏਕਤੋ ਆਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ, ਕਿਂ ਵਿਯ? ਯਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਕਮਿਵ ਯਨ੍ਤਫਲਕਾਨੀਤਿ. ਕਿਮਿਵ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨ…ਪੇ… ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਆਬਨ੍ਧਨਸ੍ਸ, ਦੁਤਿਯਂ ਠਾਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
੨੦੦. ਅਸਿਤਂ ਨਾਮ ਭੁਤ੍ਤਂ ਓਦਨਾਦਿ. ਪੀਤਂ ਨਾਮ ਪਿਵਨਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝੋਹਟਪਾਨਕਾਦਿ. ਖਾਯਿਤਂ ਨਾਮ ਸਂਖਾਦਿਤਂ ਪਿਟ੍ਠਮੂਲਫਲਖਜ੍ਜਾਦਿ. ਸਾਯਿਤਂ ਨਾਮ ਅਸ੍ਸਾਦਿਤਂ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਮਧੁਫਾਣਿਤਾਦਿ.
ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਉਦਰੇ. ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਉਦਰਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਾਨਭੋਜਨਾਦੀਨਿ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੁਵਾਨਵਮਥੁ ਸਾਰਮੇਯ੍ਯਵਨ੍ਤਂ. ਵਿਵੇਕਨ੍ਤਿ ਵਿਭਾਗਂ.
੨੦੧. ਹੇਟ੍ਠਾਨਾਭਿਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਟਕਮੂਲਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇਤਿ ਪੁਰਿਮਭਾਗਵਸੇਨ ਨਾਭਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾਪਦੇਸਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਭਾਗਵਸੇਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਪਿਟ੍ਠਿਕਣ੍ਟਕਾਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝੇ. ਵੇਲ਼ੁਨਾਲ਼ਿਕਸਦਿਸੋ ਪਦੇਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੨੦੨. ਸਮੋਹਿਤਨ੍ਤਿ ਨਿਚਿਤਂ.
੨੦੪. ਪੂਤਿਭਾਵਂ ਆਪਨ੍ਨਂ ਕੁਕ੍ਕੁਟਣ੍ਡਂ ਪੂਤਿਕੁਕ੍ਕੁਟਣ੍ਡਂ. ਉਦ੍ਦੇਕੋ ਪਿਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਵਿਨਾ ਕੇਵਲੋ ਉਦ੍ਧਙ੍ਗਮਵਾਤੋ.
੨੦੫. ਆਚਾਮੋ ਅਵਸ੍ਸਾਵਨਕਞ੍ਜਿਕਂ.
੨੦੬. ਵਕ੍ਕਹਦਯਯਕਨਪਪ੍ਫਾਸੇ ਤੇਮਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਕਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗਪੂਰਣੇਨੇਵ ਤੇਮੇਤਿ, ਇਤਰਾਨਿ ਤੇਸਂ ਉਪਰਿ ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਪਗ੍ਘਰਣੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
੨੦੭. ਉਤੁਵਿਕਾਰੋ ਉਣ੍ਹਵਲਾਹਕਾਦਿਹੇਤੁਕੋ. ਵਿਸਮਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਭਿਸਾਦਿਕਲਾਪੋ ਵਿਸਮਂ ਉਦਕਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਸਰੀਰਂ ਕੇਸਕੂਪਾਦਿਵਿਵਰੇਹਿ ਉਪਰਿ, ਹੇਟ੍ਠਾ, ਤਿਰਿਯਞ੍ਚ ਸੇਦਂ ਵਿਸਮਂ ਪਗ੍ਘਰਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵਿਸਮਚ੍ਛਿਨ੍ਨ-ਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ.
੨੦੮. ਵਿਸਮਾਹਾਰਨ੍ਤਿ ਤਦਾਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸਰੀਰਾਵਤ੍ਥਾਯ ਅਸਪ੍ਪਾਯਾਹਾਰਂ, ਅਤਿਕਟੁਕਅਚ੍ਚੁਣ੍ਹਾਦਿਵਿਸਭਾਗਾਹਾਰਂ ਵਾ. ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨਿਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੩੫੬) ਪਨ ‘‘ਵਿਸਭਾਗਾਹਾਰ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਦਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਵਿਸਭਾਗਤ੍ਤਾ.
੨੦੯. ‘‘ਨ੍ਹਾਨਕਾਲੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਉਦਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤਸਿਨੇਹਬਿਨ੍ਦੁਵਿਸਟਸਣ੍ਠਾਨਾਤਿ ਵਿਸਟਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤਸਿਨੇਹਬਿਨ੍ਦੁਸਣ੍ਠਾਨਾ. ਉਤੁਵਿਸਭਾਗੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ. ਧਾਤੁਵਿਸਭਾਗੋ ਅਨ੍ਤੋਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ. ਤੇ ਪਦੇਸਾਤਿ ਤੇ ਹਤ੍ਥਤਲਾਦਿਪਦੇਸਾ.
੨੧੦. ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਉਣ੍ਹਾਦਿਰਸਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਹਾਰਵਤ੍ਥੁ. ਨੇਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਹਦਯਂ ਆਗਿਲਾਯਤੀਤਿ ਵਿਸਭਾਗਾਹਾਰਾਦਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹਦਯਪ੍ਪਦੇਸੋ ਵਿਵਤ੍ਤਤਿ.
੨੧੧. ਦਧਿਨੋ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨਅਚ੍ਛਰਸੋ ਦਧਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਗਲ਼ਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਤਾਲੁਮਤ੍ਥਕਵਿਵਰੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਮਤ੍ਥਕਵਿਵਰਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਲੁਮਤ੍ਥਕੇਨ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ.
੨੧੨. ਤੇਲਂ ਵਿਯ ਸਕਟਸ੍ਸ ਨਾਭਿਅਕ੍ਖਸੀਸਾਨਂ ਅਟ੍ਠਿਸਨ੍ਧੀਨਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਜਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ. ਕਟਕਟਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਕਟ ਕਟਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਰਵਦਸ੍ਸਨਂ ਹੇਤਂ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾਨਿ ਸਞ੍ਜਾਤਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੨੧੩. ਸਮੂਲਕੂਲਮਾਸਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਛਾਰਿਕਂ ਅਵਸ੍ਸਾਵੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਯੂਸੋ ਮਾਸਖਾਰੋ. ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠੋਦਕਗਬ੍ਭਮਲਾਦੀਨਂ ਛਡ੍ਡਨਟ੍ਠਾਨਂ ਚਨ੍ਦਨਿਕਾ. ਰਵਣਘਟਂ ਨਾਮ ਪਕਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮੁਖਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਆਰਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਦਕਸ੍ਸ ਪਵਿਸਨਮੁਖਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਮੁਖੇ ਰਵਣਘਟੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਯੂਹਨਨ੍ਤਿ ਸਮੀਹਨਂ.
੨੧੪. ਏਵਞ੍ਹੀਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਉਗ੍ਗਹਕੋਸਲ੍ਲਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਗਮਨਂ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਵਸਾਨੇਤਿ ਕੇਸਾਦਿਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸਮਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਭਾਵਨਾਯ ਅਵਸਾਨੇ. ਅਪੁਬ੍ਬਾਪਰਿਯਮਿਵਾਤਿ ਏਕਜ੍ਝਮਿਵ. ਕੇਸਾਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ ਵਾ, ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਾ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਤੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸਧਮ੍ਮਾ.
ਬਹਿਦ੍ਧਾਪੀਤਿ ਸਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਬਹਿਪਿ, ਪਰਸਨ੍ਤਾਨਕਾਯੇਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਉਪਸਂਹਰਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਯਥਾ ਇਦਂ, ਤਥਾ ਏਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਾਕਟੀਭੂਤੇਸੂਤਿ ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯੇ, ਏਵਂ ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਕਾਯੇ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਕੇਸਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਵਸੇਨ ਵਿਭੂਤਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਕਸਿਣੇਸੁ ਵਡ੍ਢਨਸਦਿਸੋ ਯੋਗਿਨੋ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਮੁਞ੍ਚਨਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਂ ਵੀਰਿਯਸਮਤਾਯੋਜਨਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯੇ ਕੇਸਾਦਿਕੇ ‘‘ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾ’’ਤਿ ਅਭਿਣ੍ਹਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਦਾ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਲਦ੍ਧਸਮਥਾਨਿ ਵਿਸਦਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਨਂ ਦੂਰੀਭਾਵੇਨ ਸਾਤਿਸਯਂ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਲਦ੍ਧੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਾਨਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਟੁਤਰਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਤਾਯ ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਦੇਕਟ੍ਠੇਹਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਸੋ ਤਂਯੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਸੇਵਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋਤਿ ਵਣ੍ਣਾਦਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਧਾਪਿ. ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾ.
ਯਦਿ ਪਨੇਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਯ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਾਯਗਤਾਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਯ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਸਤਿਯਾ ਕਿਚ੍ਚਮੇਤ੍ਥ ਸਾਤਿਸਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿਬਲੇਨ ਇਜ੍ਝਨਤੋ’’ਤਿ.
ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇਸੁ, ਅਧਿਕੁਸਲੇਸੁ ਚ ਅਰਤਿਂ, ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਚ ਰਤਿਂ ਸਹਤਿ ਅਭਿਭਵਤੀਤਿ ਅਰਤਿਰਤਿਸਹੋ ਸਰੀਰਸਭਾਵਚਿਨ੍ਤਨੇਨ ਅਨਭਿਰਤਿਯਾ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵਨਾਯ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਭਯਭੇਰਵਂ ਸਹਤਿ, ਸੀਤਾਦੀਨਞ੍ਚ ਅਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਵਸੇਨ ਹਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਭਯਭੇਰਵਂ ਹੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਨਧਿਵਾਸਨਂ. ਇਮਂ ਪਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਉਤ੍ਤਰਿਪਿ ਪਟਿਵੇਧੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੇਸਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੨੧੫. ਯਂ ਤਂ ਏਵਂ ਪਸਂਸਿਤ੍ਵਾ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਥਂ ਭਾਵਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਭਾਵਿਤੇ ਥੋਮਨਾਪਾਲ਼ਿਯਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਭਾਵਿਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ ਭੇਦਾਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਥਂ ਭਾਵਿਤੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਰਭਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਇਤੋ ਪਸਂਸਾਭਾਵੋ ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ’’ਤਿ ਵਚਨਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸੋ. ਤੇਸੁ ਪਸਂਸਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਪਸਂਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਸਂਸਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਰੁਚਿਜਨਨੇਨ ਉਸ੍ਸਾਹਨਤ੍ਥਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ‘‘ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਸਮਾਧਿਂ ਅਨੇਕੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਸਂਸਤਿ, ਸਨ੍ਤੋ ਕਿਰਾਯਂ ਸਮਾਧਿ ਪਣੀਤੋ ਚ ਅਸੇਚਨਕੋ ਚ ਸੁਖੋ ਚ ਵਿਹਾਰੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਚ ਠਾਨਸੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਾਭਿਰੁਚਯੋ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਯੇ ਇਮੇ ਮਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਹਾਸਰਸ੍ਸ ਓਤਰਣਤਿਤ੍ਥਭੂਤਾ ਕਸਿਣਜ੍ਝਾਨਅਸੁਭਜ੍ਝਾਨਾਦਯੋ ਦੇਸਿਤਾ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਤੇ ਏਵ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋਤਿ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਂ ਸਮਾਧਿਂ ਦੇਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਸਨ੍ਨਂ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਞ੍ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਵਸੇਨ ਏਵਮਾਹਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮੁਖੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਨ੍ਤਿ ਚਤੂਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰੋਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਪਾਲ਼ਿਯਾ ਪਦਤ੍ਥੋ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ ਉਪਮਾ ਚੋਦਨਾ ਪਰਿਹਾਰੋ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ. ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸੇਸਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ.
੨੧੬. ਕਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਚ੍ਛਨਾਕਾਰਵਿਭਾਵਨਪਦਂ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਚੇਤ੍ਥ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞਾਸਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਸਾ ਚ ਉਪਰਿ ਦੇਸਨਂ ਆਰੁਲ਼੍ਹਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਕਾਰਵਿਸੇਸਾਨਂ ਆਮਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਥਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਥਂ ਬਹੁਲੀਕਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਬਹੁਲੀਕਾਰਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਬਹੁਲੀਕਤੋ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧੀਤਿ ਤਥਾਪੁਟ੍ਠਧਮ੍ਮਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਤਥਾ ਸਨ੍ਤਭਾਵਾਦਯੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਯੇਹਿ ਭਾਵਨਾਬਹੁਲੀਕਾਰੇਹਿ ਸਿਦ੍ਧਾ, ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਥਂ ਬਹੁਲੀਕਤੋ…ਪੇ… ਵੂਪਸਮੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚ ਪਰਂ, ਉਦਾਯਿ, ਅਕ੍ਖਾਤਾ ਮਯਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਪਟਿਪਦਾ, ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ ਭਾਵੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੨੪੭) ਉਪ੍ਪਾਦਨਵਡ੍ਢਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਾਵਿਤੋਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤੋ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਾਵਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤਂ ਇਤੋ ਗਤੋਤਿ ਭਾਵਿਤੋ, ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਨ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨੋ, ਭਾਵਿਤੋ ਪਗੁਣਭਾਵਂ ਆਪਾਦਿਤੋ, ਵਡ੍ਢਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਨਾਪਾਨਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯਾਤਿ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾਦਿਵਿਸੇਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਗਾਹਿਕਾਯ, ਤੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਾਯ, ਸਤਿਯਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਸਤਿਯਾ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਚਨਤੋ, ਦੁਤਿਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋਪਿ. ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਸਹਗਤਾ ਹਿ ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਬਹੁਲੀਕਤੋਤਿ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ, ਤੇਨ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਾਹ. ਯੋ ਹਿ ਵਸੀਭਾਵਂ ਆਪਾਦਿਤੋ, ਸੋ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਵਤ੍ਤੀਯਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤੋ’’ਤਿ. ਯਥਾ ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੧), ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੨; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੩) ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਪਠਮਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁਪਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਭਯਤ੍ਥ ਏਵਸਦ੍ਦੇਨ ਨਿਯਮੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਉਭਯਪਦਨਿਯਮੇਨ ਲਦ੍ਧਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਸੁਭਾਰਮ੍ਮਣਝਾਨਮਾਹ. ਤਂ ਹਿ ਅਸੁਭੇਸੁ ਯੋਗਕਮ੍ਮਭਾਵਤੋ, ਯੋਗਿਨੋ ਸੁਖਵਿਸੇਸਾਨਂ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਚ ‘‘ਅਸੁਭਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨਾਤਿ ਝਾਨਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ. ਝਾਨਞ੍ਹਿ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੇਨ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤਿ ਚਾਤਿ ‘‘ਪਟਿਵੇਧੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾਤਿ ਬੀਭਚ੍ਛਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ. ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣੇਨ, ਲੇਸਨ੍ਤਰੇਨ ਵਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਚੇਤਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਰਮਸੁਖੁਮਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਸਨ੍ਤੇ ਹਿ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਯਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ’’ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਸਨ੍ਤਤਾਯ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਨ੍ਤਤਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਹਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਹਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ.
ਨਾਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਭਾਵਾਵਹਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੇਚਨਨ੍ਤਿ ਅਸੇਚਨਕੋ. ਅਸੇਚਨਕਤ੍ਤਾ ਅਨਾਸਿਤ੍ਤਕੋ. ਅਨਾਸਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਬ੍ਬੋਕਿਣ੍ਣੋ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਵਿਸੁਂਯੇਵੇਕੋ. ਆਵੇਣਿਕੋ ਅਸਾਧਾਰਣੋ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਸਰਸਤੋ ਏਵ ਸਨ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚ ਕਸਿਣਕਰਣਾਦੀਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਤਾਦਿਸਂ ਇਧ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਦਾ ਹਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦਤ੍ਤਾ ਅਸਨ੍ਤਮਪ੍ਪਣੀਤਂ ਸਿਯਾ. ਉਪਚਾਰੇਨ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਥਾ ਉਪਚਾਰਕ੍ਖਣੇ ਨੀਵਰਣਵਿਗਮੇਨ, ਅਙ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵੇਨ ਚ ਪਰੇਸਂ ਸਨ੍ਤਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਏਵਮਿਮਸ੍ਸ. ਅਯਂ ਪਨ ਆਦਿਸਮਨ੍ਨਾ…ਪੇ… ਪਣੀਤੋ ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕੇਚੀਤਿ ਉਤ੍ਤਰਵਿਹਾਰਵਾਸਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਨਾਸਿਤ੍ਤਕੋਤਿ ਉਪਸੇਚਨੇਨ ਨ ਆਸਿਤ੍ਤਕੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਓਜਵਨ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਓਜਵਨ੍ਤਸਦਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਧੂਰੋਤਿ ਇਟ੍ਠੋ, ਚੇਤਸਿਕਸੁਖਪਟਿਲਾਭਸਂਵਤ੍ਤਨਂ ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵਾ ਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸੁਖਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਝਾਨਸਮੁਟ੍ਠਾਨਪਣੀਤਰੂਪਫੁਟ੍ਠਸਰੀਰਤਾਵਸੇਨ ਪਨ ਕਾਯਿਕਸੁਖਪਟਿਲਾਭਸਂਵਤ੍ਤਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਕਾਲੇ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੇਤਿ ਝਾਨੇਨ ਸਕਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਅਨੀਹਟੇ ਅਪ੍ਪਹੀਨੇ. ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤੇਤਿ ਅਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਤਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤੇ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ. ਖਣੇਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਨੇਵ. ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪਨਂ ਵਿਨਾਸਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਝਾਨਕਤ੍ਤੁਕਸ੍ਸ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੀ’’ਤਿ. ਵੂਪਸਮੇਤੀਤਿ ਵਿਸੇਸੇਨ ਉਪਸਮੇਤਿ. ਵਿਸੇਸੇਨ ਉਪਸਮਨਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਉਪਸਮਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਸਮੇਤੀ’’ਤਿ.
ਨਨੁ ਚ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਸਮਾਧਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਨੇਵ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤਿ ਵੂਪਸਮੇਤਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਅਯਮੇਵ ਸਮਾਧਿ ਏਵਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਾਨਾਵਿਤਕ੍ਕਵੂਪਸਮਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਵਿਤਕ੍ਕੁਪਚ੍ਛੇਦਾਯਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੧; ਉਦਾ. ੩੧). ਅਪਿਚ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸੇਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ, ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਚ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਇਤਰੇਹਿ ਸਾਤਿਸਯਂ, ਯਥਾ ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਠਾਨਸੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤਿ ਵੂਪਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਪਾਤੁਭਾਵੇ ਸਤਿ ਖਣੇਨੇਵ ਅਙ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਅਯਮੇਵ ਸਮਾਧਿ ‘‘ਠਾਨਸੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤਿ ਵੂਪਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਤਂ ਮਹਤੋ ਅਕਾਲਮੇਘਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਧਾਰਾਨਿਪਾਤੇ ਖਣੇਨੇਵ ਪਥਵਿਯਂ ਰਜੋਜਲ੍ਲਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਅਕਾਲਮੇਘੋ ਉਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੯੮੫; ਪਾਰਾ. ੧੬੫). ਸਾਸਨਿਕਸ੍ਸ ਝਾਨਭਾਵਨਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਾਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਏਕਂਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਾਵ ਹੋਤਿ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਾਦਕਭੂਤੋ ਅਯਂ ਸਮਾਧਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਂ ਉਪਗਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਪਞ੍ਚਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਆਹ, ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
੨੧੭. ਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤਂ ‘‘ਕਥਂ ਭਾਵਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ. ‘‘ਇਧ ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੧; ਅ. ਨਿ. ੩.੬੧) ਇਧ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੋਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਇਧੇਵ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੬੯) ਓਕਾਸਂ, ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਅਸ੍ਸਂ ਪਵਾਰਿਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦) ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤਂ, ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੫.੭੩) ਪਨ ਸਾਸਨਂ, ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਇਧਾਪਿ ਸਾਸਨਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਗ੍ਗਹਣਂ ਸੋਲ਼ਸ ਪਕਾਰੇ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਤੇ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਸਾਸਨੇ. ਬਾਹਿਰਕਾ ਹਿ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਆਦਿਤੋ ਚਤੁਪ੍ਪਕਾਰਮੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਸਾਸਨਸ੍ਸ ਤਥਾਭਾਵਪਟਿਸੇਧਨੋ’’ਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਪਟਿਸੇਧਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਨ੍ਤੋਗਧੇਵਸਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਨ੍ਤਿ ਹਿ ਏਕਪਦਾਨਿਪਿ ਸਾਵਧਾਰਣਾਨਿ ਯਥਾ ‘‘ਵਾਯੁਭਕ੍ਖੋ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਇਧੇਵ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਮਣਕਰਣਧਮ੍ਮੋ ਹਿ ਸੋ, ਯੋ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ. ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾਤਿ ਪਰੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਵਾਦਾ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਾਨਿ.
ਅਰਞ੍ਞਾਦਿਕਸ੍ਸੇਵ ਭਾਵਨਾਨੁਰੂਪਸੇਨਾਸਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਦ੍ਦਮੋ ਦਮਥਂ ਅਨੁਪਗਤੋ ਗੋਣੋ ਕੂਟਗੋਣੋ. ਯਥਾ ਥਨੇਹਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੀਰਂ ਨ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਏਵਂ ਦੋਹਪਟਿਬਨ੍ਧਿਨੀ ਕੂਟਧੇਨੁ. ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦਿਕੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕੋ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਰਸੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਚਿਣ੍ਣਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਵਾ ਸਂਸਾਰੇ ਪਰਿਚਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ.
ਨਿਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯ. ਸਤਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ. ਆਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇ. ਦਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਥਿਰਂ, ਯਥਾ ਸਤੋਕਾਰਿਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੋ ਸਮਾਧਿ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਥਾਮਗਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਚੇਵ ਅਞ੍ਞਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਨ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਚ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ.
ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਚਰਿਯੋ ਵਿਯ ਭਗਵਾ ਯੋਗੀਨਂ ਅਨੁਰੂਪਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨੁਪਦਿਸਨਤੋ.
ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੀਪਿਸਦਿਸੋ ਅਰਞ੍ਞੇ ਏਕਿਕੋ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਨਿਮ੍ਮਥਨੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਸਾਧਨਤੋ. ਫਲਮੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਮਾਹ. ਪਰਕ੍ਕਮਜਵਯੋਗ੍ਗਭੂਮਿਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨੁਸ੍ਸਾਹਜਵਸ੍ਸ ਯੋਗ੍ਗਕਰਣਭੂਮਿਭੂਤਂ.
੨੧੮. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਸੂਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੇਨ (ਵਿਭ. ੫੩੦), ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਸੁ. ਰੁਕ੍ਖਸਮੀਪਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਾਵਤਾ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕੇ ਕਾਲੇ ਸਮਨ੍ਤਾ ਛਾਯਾ ਫਰਤਿ, ਨਿਵਾਤੇ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੀਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਵਸੇਸਸਤ੍ਤਵਿਧਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਤਂ ਕਨ੍ਦਰਂ ਗਿਰਿਗੁਹਂ ਸੁਸਾਨਂ ਵਨਪਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਂ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਉਤੁਤ੍ਤਯਾਨੁਕੂਲਂ ਧਾਤੁਚਰਿਯਾਨੁਕੂਲਨ੍ਤਿ ਗਿਮ੍ਹਾਦਿਉਤੁਤ੍ਤਯਸ੍ਸ, ਸੇਮ੍ਹਾਦਿਧਾਤੁਤ੍ਤਯਸ੍ਸ, ਮੋਹਾਦਿਚਰਿਯਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਕੂਲਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਗਿਮ੍ਹਕਾਲੇ ਚ ਅਰਞ੍ਞਂ ਅਨੁਕੂਲਂ, ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ, ਸੇਮ੍ਹਧਾਤੁਕਸ੍ਸ ਸੇਮ੍ਹਪਕਤਿਕਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਂ, ਪਿਤ੍ਤਧਾਤੁਕਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਵਾਤਧਾਤੁਕਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਅਨੁਕੂਲਂ, ਮੋਹਚਰਿਤਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਂ, ਦੋਸਚਰਿਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ, ਰਾਗਚਰਿਤਸ੍ਸ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਅਨੁਕੂਲਂ. ਅਲੀਨਾਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕਨ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਕੋਚਾਵਿਕ੍ਖੇਪਪਕ੍ਖਿਕਂ. ਸਯਨਞ੍ਹਿ ਕੋਸਜ੍ਜਪਕ੍ਖਿਕਂ, ਠਾਨਚਙ੍ਕਮਨਾਨਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪਕ੍ਖਿਕਾਨਿ, ਨ ਏਵਂ ਨਿਸਜ੍ਜਾ. ਤਤੋ ਏਵਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਤਾ. ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਦਲ਼੍ਹਭਾਵਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾਭੁਜਨੇਨ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਸੁਖਤਂ ਉਪਰਿਮਕਾਯਸ੍ਸ ਉਜੁਕਟ੍ਠਪਨੇਨ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਰਿਗ੍ਗਹੂਪਾਯਂ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਯਾ ਠਪਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ਊਰੁਬਦ੍ਧਾਸਨਨ੍ਤਿ ਊਰੂਨਮਧੋਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਕਾਯਸ੍ਸ ਅਨੁਜੁਕਂ ਠਪਨਂ ਨਿਸਜ੍ਜਾ-ਵਚਨੇਨੇਵ ਬੋਧਿਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਉਜੁਂ ਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਪਰਿਮਕਾਯਵਿਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਰਿਮਸਰੀਰਂ ਉਜੁਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਉਜੁਕਟ੍ਠਪਨਂ ਸਰੂਪਤੋ, ਪਯੋਜਨਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਣਮਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਓਨਮਨ੍ਤਿ. ਨ ਪਰਿਪਤਤੀਤਿ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ ਵੀਥਿਂ ਨ ਵਿਲਙ੍ਘਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਫਾਤਿਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਧ ਪਰਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਭਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਭਿਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪੁਥੁਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਨਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂਯੇਵ ਪੁਰਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰੀਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੋ ‘‘ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੬) ਵਿਯ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨਟ੍ਠੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯ੍ਯਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਗਹਿਤਾਸਮ੍ਮੋਸਂ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਸਮ੍ਮੋਸਂ ਸਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਰਮਂ ਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੨੧੯. ਸਤੋਵਾਤਿ ਸਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਏਵ ਸਰਨ੍ਤੋ ਏਵ ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਨਾਸ੍ਸ ਕਾਚਿ ਸਤਿਵਿਰਹਿਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤੋ ਪਸ੍ਸਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਤੋਵ ਪਸ੍ਸਸਤੀਤਿ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਤੋਕਾਰੀਤਿ ਸਤੋ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਸਤਿਯਾ ਏਵ ਵਾ ਕਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ, ਕਰਣਸੀਲੋ ਵਾ. ਯਦਿ ‘‘ਸਤੋਵ ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਸਤੋ ਪਸ੍ਸਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਭਙ੍ਗੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪੮; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੯੮੬; ਪਾਰਾ. ੧੬੫) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤੋਕਾਰੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਏਕਰਸਂ ਦੇਸਨਂ ਕਾਤੁਕਾਮਤਾਯ. ਪਠਮਚਤੁਕ੍ਕੇ ਪਦਦ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕਾਲਵਸੇਨ ਆਗਤਂ, ਇਤਰਾਨਿ ਅਨਾਗਤਕਾਲਵਸੇਨ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਰਸਂ ਦੇਸਨਂ ਕਾਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੬੫ ਆਦਯੋ) ‘‘ਸਤੋਕਾਰਿ’’ਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਦੀਘਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਦੀਘਨ੍ਤਿ ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ‘‘ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵਂ ਪਜਾਨਤੋ. ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਚ ਞਾਣੇਨ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤ ਹੋਤਿ – ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਵਾ ਪਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ, ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ, ਤਦਧੀਨਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਸਤੋਕਾਰੀ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨਾਤਿ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਸਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਅਸ੍ਸਾਸਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀਅਸ੍ਸਾਸਾ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਨਯਨਯੇਨ ਅਨ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਸਸਨਂ ਅਸ੍ਸਾਸੋ, ਬਹਿ ਉਟ੍ਠਿਤਸਸਨਂ ਪਸ੍ਸਾਸੋ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਪਨ ਬਹਿ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋ ਸਸਨਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸੋ, ਅਨ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾਪਿ ਬਹਿ ਸਸਨਤੋ ਪਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਯਮੇਵ ਚ ਨਯੋ –
‘‘ਅਸ੍ਸਾਸਾਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚਾ’’ਤਿ, ‘‘ਪਸ੍ਸਾਸਾਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੫੭) –
ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮੇਤਿ.
ਪਠਮਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਵਾਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸੋ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਾਲੁਂ ਆਹਚ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਤਾਲੁਂ ਆਹਚ੍ਚ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨ ਕਿਰ ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤੋ ਬਾਲਦਾਰਕੋ ਖਿਪਿਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵਾਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਗਮਨਂ. ਕੇਚਿ ‘‘ਏਵਂ ਤਾਵਾਤਿ ਅਨੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸੋ ਬਹਿਨਿਕ੍ਖਮਨਵਾਤੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਅਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨ. ਅਯਂ ਹਿ ਅਦ੍ਧਾਨ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਾਲਸ੍ਸ, ਦੇਸਸ੍ਸ ਚ ਵਾਚਕੋ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਸਦ੍ਧਾਨਂ ਉਦਾਹਰਣਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਦੀਘਰਸ੍ਸਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਓਕਾਸਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਓਕਾਸਭੂਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ. ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਾਪਿ ਅਨੇਕਕਲਾਪਭਾਵੇਨ. ਦੀਘਂ ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਦੀਘਂ ਪਦੇਸਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਸਣਿਕਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਦੀਘਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ‘‘ਦੀਘਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਹਤ੍ਥਿਆਦਿਸਰੀਰੇ, ਸੁਨਖਾਦਿਸਰੀਰੇ ਚ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਦੇਸਦ੍ਧਾਨਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨੇਵ ਦੀਘਰਸ੍ਸਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਸਣਿਕਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਣਿਕਮੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ’’, ‘‘ਸੀਘਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸੀਘਮੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਚ ਵਚਨਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੂਤਿ ਸਮਾਨਪ੍ਪਮਾਣੇਸੁਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਸਰੀਰੇਸੁ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੀਤਿ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਬਨ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੁਨਖਸਸਾਦਯੋ ਵਿਯ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਚ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਇਦਂ ਪਨ ਦੀਘਂ, ਰਸ੍ਸਞ੍ਚ ਅਸ੍ਸਸਨਂ, ਪਸ੍ਸਸਨਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਰੀਰਸਭਾਵੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਤੇਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ. ਇਤ੍ਤਰਮਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਕਂ ਕਾਲਂ.
ਨਵਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਅਲਦ੍ਧਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਕੇਵਲਂ ਅਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਆਕਾਰਾ, ਤੇ ਚ ਖੋ ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਸ੍ਸਾਸਂ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਤਦੁਭਯਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਸ੍ਸਸਤਿਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿਪੀਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਵਚਨਂ ਭਾਵਨਾਯ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਤਯੋ, ਤਥਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਾਕਾਰੇਹਿ.
ਕਾਮਂ ਚੇਤ੍ਥ ਏਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਤਯੋ ਏਵ ਆਕਾਰਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਾਲ਼ਿਆਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਵਹਾਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਪਜਾਨਤੋਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਪਜਾਨਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਆਕਾਰੇਸੁ ਏਕੇਨ ਆਕਾਰੇਨ, ਨਵਸੁ ਤੀਸੁ ਵਾ ਏਕੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ –
‘‘ਦੀਘੋ ਰਸ੍ਸੋ ਚ ਅਸ੍ਸਾਸੋ, ਪਸ੍ਸਾਸੋਪਿ ਚ ਤਾਦਿਸੋ;
ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਣ੍ਣਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨਾਸਿਕਗ੍ਗੇ ਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ.
ਅਯਂ ਭਾਵਨਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨੇਵ ਤੇ ਨਵ ਆਕਾਰੇ, ਭਾਵਨਾਵਿਧਿਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਥਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਜਾਨਨਵਿਧਿਂ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ. ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਤਿ ‘‘ਅਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੇ ਦੀਘੇ ਕਾਲੇ, ਦੀਘਂ ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਪਰਿਯਾਯੋ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਤ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੯੧) ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸੇ, ਦੇਸਭਾਗੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਵਿਸੇਸਂ ਆਵਹਨ੍ਤਿਯਾ ਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਸਾਤਿਸਯੋ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਲਕ੍ਖਣੋ ਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨਾਤਿ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਫਾਤਿਂ ਗਮੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਛਨ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਰਿਮਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ. ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਹਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹਤਾਯ ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਸੁਖੁਮਤਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸੁਖੁਮਤਰਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਤਰਤਾਯ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਚ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸਹਗਤੋ ਪਮੋਦੋ ਖੁਦ੍ਦਿਕਾਦਿਭੇਦਾ ਤਰੁਣਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਅਤਿਵਿਯ ਸੁਖੁਮਤਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਪਟ੍ਠਹਨੇ ਵਿਚੇਤਬ੍ਬਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਕੇਚਿ. ਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਪਨ ਸੁਖੁਮਤਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇਸੁ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਕਤਿਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਭੇਦੇ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪੁਨ ਝਾਨਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਭਾਵਤੋ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਨਵਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯੋਤਿ ਦੀਘਾਕਾਰਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਾਪਿ ਸਮੂਹਟ੍ਠੇਨ ਕਾਯੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਸਮਞ੍ਞਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਸੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ, ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਞ੍ਚ ਕਾਯਂ ‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਚ ‘‘ਅਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਞਾਣਂ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਭੂਤਾਵਬੋਧੋ. ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸੋ ਕਾਯੋ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਤਰਕਾਯਸ੍ਸਾਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਮਸਨਚਾਰਸ੍ਸਾਪਿ ਇਧ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਨੋ ਸਤੀਤਿ ਸੋ ਕਾਯੋ ਸਤਿ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ ਸਰਣਟ੍ਠੇਨ, ਉਪਤਿਟ੍ਠਨਟ੍ਠੇਨ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ. ਤੇਨ ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਞਾਣੇਨ. ਤਂ ਕਾਯਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯਞ੍ਚੇਵ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਰੂਪਕਾਯਞ੍ਚ. ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਞਾਣੇਨ ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇਨ ਚ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਤਿ ਤੇਨ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਯੇ ਅਯਂ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾ ਅਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕਾਯੇ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇ ਕਰਜਕਾਯੇ ਚ ਕਾਯਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਅਨੁਦਕਭੂਤਾਯ ਮਰੀਚਿਯਾ ਉਦਕਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਯ ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਭਾਵੇ ਕਾਯੇ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਅਥ ਖੋ ਯਥਾਰਹਂ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਾਸੁਭਭਾਵਸ੍ਸੇਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਯੇ ‘‘ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਤੋ ਤਾਦਿਸਂ ਅਨਨੁਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਾਯ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਤਿਯੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾ ਵਡ੍ਢਨਾ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਤਿ.
ਏਸ ਨਯੋਤਿ ‘‘ਨਵਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਂ ਰਸ੍ਸ-ਪਦੇ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤੇ ‘‘ਕਥਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪੮; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੯੮੬; ਪਾਰਾ. ੧੬੫) ਆਗਤੇ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਰਸ੍ਸਪਦਵਸੇਨ ਆਗਤੇ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇ.
ਅਯਨ੍ਤਿ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਅਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਦੀਘਕਾਲਵਸੇਨ. ਇਤ੍ਤਰਵਸੇਨਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਾਲਵਸੇਨ. ਇਮੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ.
ਤਾਦਿਸੋਤਿ ਦੀਘੋ, ਰਸ੍ਸੋ ਚ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਣ੍ਣਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਕਾਰਾ, ਤੇ ਚ ਦੀਘਾਦਯੋ ਏਵ. ਨਾਸਿਕਗ੍ਗੇ ਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਸੁਖਤ੍ਥਂ ਰਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਾਸਿਕਗ੍ਗੇ ਵਾ’’ਤਿ, ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਉਤ੍ਤਰੋਟ੍ਠਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.