੨੦. ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੬੯੨. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਅਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮਗ੍ਗੋ, ਅਯਂ ਓਭਾਸਾਦਿਭੇਦੋ ਦਸਵਿਧੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਅਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਞਾਣਂ.

ਅਤੀਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇ ਧਮ੍ਮੇ ਕਲਾਪਤੋ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਂ, ਅਯਂ ਕਿਰ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਵਾਸੀਨਂ ਅਭਿਲਾਪੋ. ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੬੧; ੨.੧੧੩; ੩.੮੬; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੮੧) ਨਯੇਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਅਯਂ ਕਿਰ ਤਮ੍ਬਪਣ੍ਣਿਦੀਪਵਾਸੀਨਂ ਅਭਿਲਾਪੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਾਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਮਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਬਹੁਭੇਦਤਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਬਹੁਭਾਵਤੋ ਹਿ ਤੇਸਂ ਪਠਮਂ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਯੋਗਾਰਮ੍ਭਂ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ‘‘ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤਾਵ ਯੋਗੋ ਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੋਦਕਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਦਿ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਦਿਤੋ ਯੋਗੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਇਤਰੋ ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਤਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣੇ ਸਤਿ ਓਭਾਸਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸਮ੍ਭਵੋ, ਤਤੋ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋਵ ਆਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਠਮਂ ਆਰਦ੍ਧਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਪਠਮਂ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਦ੍ਧਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਂ ਆਦੀ’’ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਸੁਕਰਂ ਸਮ੍ਮਸਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿਭੂਤਂ.

ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਆਦਿਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਂ ਆਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਂ. ਅਪਿਚਾਤਿਆਦਿ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਦਿਭਾਵੇ ਉਪਚਯਹੇਤੁਦਸ੍ਸਨਂ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ, ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਏਵ ਚ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣੇ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯਾ’’ਤਿ. ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨੇ ਤਾਵ ਯੋਗੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਠਮਾਰਮ੍ਭੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਂ ਨਾਮ ਏਕਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਮ੍ਪਿ ਨ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਚ ਤਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਂ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕਦੇਸੇਨ, ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰਸੁਕਰਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਦਿਭਾਵੇਨ ਠਪਿਤਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਸਮ੍ਭਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਯਂ ਵਿਚਾਰੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੬੯੩. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਰਭਾਵੇ, ਤਾਸੁ ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਸੁ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋਤਿ ਸਰੂਪਤੋ, ਕਿਚ੍ਚਤੋ, ਭੂਮਿਤੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯੇ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਤਿਵਿਧਾਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਲੋਕਿਯਪਰਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਞੇਯ੍ਯਅਭਿਮੁਖਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਞ੍ਞਾ. ਞਾਤਟ੍ਠੇਤਿ ਞਾਤਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਜਾਨਨਹੇਤੁ ‘‘ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਜਾਨਨਪਞ੍ਞਾ. ਤੀਰਣਟ੍ਠੇਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਭਾਵਹੇਤੁ. ਪਹਾਨਪਞ੍ਞਾਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਜਹਨਪਞ੍ਞਾ. ਵੇਦਯਿਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਵਿਧੁਰਤਾਯ ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਾਨਂਯੇਵ. ਯਥਾ ਪਥਵੀਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਫੁਸਨਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਤੀਸੁਪਿ ਖਣੇਸੁ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਪਟਿਨਿਯਤਰੂਪਤਾਯ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਾਨੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਮਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਪਨ ਭਙ੍ਗੁਦਯਬ੍ਬਯਪੀਲ਼ਾਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰਮੁਖੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ ਸਮਾਰੋਪਿਤਰੂਪਾਨਿ ਵਿਯ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਲੋਕਿਯਪਰਿਞ੍ਞਾਨਂਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ‘‘ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਚ੍ਛੇਦਤੋਤਿ ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਨਤੋ, ਯਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਭੂਮਿਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਚਾਰੋ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸੇਵ ਆਧਿਪਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹਪਞ੍ਞਾਨਂ ਤੀਰਣਪਹਾਨਾਸਮਤ੍ਥਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਾਸਮ੍ਪਿ ਪਨ ‘‘ਨਮਨਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮਂ, ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਰੂਪਰੂਪਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਾਕਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਤੀਰਣਪਰਿਯਾਯੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਕਙ੍ਖਾਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਪਹਾਨਪਰਿਯਾਯੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਸਿਯਾ ਤੀਰਣਪਹਾਨੇਸੁਪਿ ਆਧਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਪਨ ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਵ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤਾ, ਏਵਂ ਲਕ੍ਖਣਾਰਮ੍ਮਣਿਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਵ ਤੀਰਣਪਹਾਨਕਿਚ੍ਚਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਹਿ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਙ੍ਕਾਰੋ ਸਿਯਾ. ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਭੂਮਿ ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਸਨ੍ਤੀਰਣਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਆਧਿਪਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਮਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਮ੍ਪਿ ਕਞ੍ਚਿ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਪਜਹਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਥਾਮਗਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਭੂਮੀ’’ਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਕਾਰਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ. ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ‘‘ਤੇ ਨਿਚ੍ਚਾ ਸਸ੍ਸਤਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾਸਞ੍ਞਂ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਚਿਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਸਮ੍ਭੂਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਨਨ੍ਦਿਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪੀਤਿਕਤਣ੍ਹਂ. ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਰਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਯਥਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਰਾਗੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਹਿ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਯਥਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਨ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮੁਦਯਂ ਪਜਹਤਿ ਨਾਮ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨਤੋ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਯਥਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨ ਪੁਨ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਦਾਨਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ, ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਗਹਣਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਧਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਤਰਾਤਿ ਤੀਰਣਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਏਵਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਕ੍ਕਮਵਸੇਨਪਿ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ‘‘ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨੇ ਯੋਗੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਯ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਨਿਗਮਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਾਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

੬੯੪. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨੇ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੇ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਆਦਿਭਾਵੇ. ਅਯਂ ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪਾਲ਼ਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਪਞ੍ਞਾਤਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਤੋ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬੇ ਤਂਸਾਧਨੀਯਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਸਮ੍ਮਸਨੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤੀਰਣੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਕਥਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਸਮ੍ਮਸਨੇਤਿ ਚ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵ. ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਤੋ ਵਣ੍ਣਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨੇਸਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵਯਿਸ੍ਸਾਮ.

ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਪਨ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਨਸਿਕਾਰਸੁਖਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਤੀਤਾਦਿਵਿਭਾਗਮੁਖੇਨ ਗਹਿਤਾ, ਤੇ ਪਨ ਖਨ੍ਧਾ ਯਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵਾਰਛਕ੍ਕਾਦਿਵਸੇਨ ਦਸ ਛਕ੍ਕਾ ਗਹਿਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਲਕ੍ਖਣੇਸੁ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਦੁਕ੍ਖਵਿਭਾਗਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਾਯ ਛ ਧਾਤੁਯੋ ਗਹਿਤਾ. ਤਤੋ ਯੇਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਇਤੋ ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਤਾਨਿ ਇਮੇਸਂ ਝਾਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਮਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦਸ ਕਸਿਣਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਰਿਵਾਰਭਾਵੇਨ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਕਾਰਵਸੇਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਗਹਿਤਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਗਹਿਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਤਿਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰਨਯੇਨ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਨਯੇਨ ਚ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ ਚ ਗਹਿਤਾ. ਤੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਿ ਸੁਞ੍ਞਨਿਰੀਹਅਬ੍ਯਾਪਾਰਭਾਵੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਤੋ ਆਧਿਪਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਪਿਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਭੂਮਿਤ੍ਤਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਾਯ ਤਿਵਿਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਿਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਗਹਿਤਾ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਾਮਭਵਾਦਯੋ ਨਵ ਭਵਾ ਗਹਿਤਾ. ਏਤ੍ਤਕੇ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਵਿਸੇਸੇ ਪਵਤ੍ਤਮਨਸਿਕਾਰਕੋਸਲ੍ਲੇਨ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਝਾਨਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਝਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ. ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਭਾਗਤੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਮਨਸਿਕਾਰੋ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਸੁਖੇਨ, ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਹਿਤੋ. ਏਵਮੇਤੇ ਸਮ੍ਮਸਨੀਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਾ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਵਿਧਾ. ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾਵ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਊਨਾਨਿ ਦ੍ਵੇਸਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤੀਤਿਆਦਿਕੋ ਪਠਮੋ ਲਕ੍ਖਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨਵਾਰੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿਕੋ ਦੁਤਿਯੋ ਹੇਤੁਵਾਰੋ ਲਕ੍ਖਣਾਨਂ ਹੇਤੁਕਿਤ੍ਤਨਤੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋ ਪਨ ਹੇਤੁਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਵਾਰੋ ਪਾਕਟਭਾਵਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਖਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਹਿ ਖਯਸਭਾਵਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਖਯਸਭਾਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਖਯਂ ਵਯਂ ਭੇਦਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਪਭਙ੍ਗੁਰਤਾਯ ਭਯਾਨਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩੦.੧੫, ੪੫, ੪੬, ੭੬, ੮੫; ੨.੪.੧੪; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੧੦). ਅਸਾਰਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਸਾਰਕਭਾਵਤੋ, ਅਤ੍ਤਸਾਰਵਿਰਹਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤਿਯਵਾਰੇ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਖਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਯ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤਂ, ਅਨੁਰੂਪੇ ਚ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਨ ਵਿਨਾ ਤੇਹਿ ਸਮਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਖਯਵਯਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਅਨਿਰੁਜ੍ਝਨਕਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਂ ਤਂ ਰੂਪਂ ਜਾਤਂ ਭੂਤਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਲੋਕਧਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਵਤ ਮਾ ਪਲੁਜ੍ਜੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੯). ਏਤੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਦਞ੍ਞਂ ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਵਿਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ.

ਇਦਾਨਿ ਅਨ੍ਵਯਤੋ, ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤੇ ਸੇਸਲਕ੍ਖਣਦ੍ਵਯਸ੍ਸਪਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਸਿਦ੍ਧਿਤੋ.

ਇਮਿਨਾ ਪੇਯ੍ਯਾਲੇਨ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਰਾਸਯੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੪੬) ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੪੮) ਪਨ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਥਾਦਸ੍ਸਨੇ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਰਾਸਯੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਗਤਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਂ ਤਤ੍ਥ…ਪੇ… ਸਂਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਮਨੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਯੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾ ਆਗਤਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਸਮ੍ਮਸਨੁਪਗਾ ਏਵ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ਗਹਿਤਾ ਸਮ੍ਮਸਨਵਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੪੬) ਵਿਯ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਯੇ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਗਿਨੋ. ਤੇਸੁ ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਆਰਭਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾਪਾਕਟਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਛਾ ਪਨ ਅਨੁਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੇਪਿ ਉਪਾਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਤੋਵ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਾ.

੬੯੫. ‘‘ਅਤੀਤਂ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਅਤੀਤਾਦਿਵਿਭਾਗਾ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਾਦਸਹਿ ਓਕਾਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਸਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਾਕਾਰੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਤਂ ਪਰਤੋ ਇਧੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹੀ-ਤਿ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖੇਪੋਯੇਵਾਤਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤੀਤੇਤਿ ਅਤੀਤੇ ਭਵੇ. ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਇਦਂ ਸਮ੍ਮਸਨਵਿਧਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਵਵਸੇਨ ਅਦ੍ਧਾਭੇਦੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਯਿਮਂ ਭਵਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਂ ਅਤੀਤਭਵੇ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਰੂਪਂ, ਤਂ ਅਤੀਤੇਯੇਵ ਭਵੇ ਖੀਣਂ, ਤਤੋ ਨ ਇਮਂ ਭਵਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨ ਖਯਸਭਾਵਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਤੀਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਯਂ ਅਨਾਗਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ.

ਯਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਏਵ ਖੀਯਤਿ, ਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ, ਯਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਖੀਯਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀਤਿ ਇਦਂ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਸਨਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਾਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਏਕਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਏਕਾਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਰੂਪਂ. ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਤਾਯਾਤਿ ਭਯਾਨਕਤਾਯ. ਭਯਾਵਹਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਸ੍ਸ ‘‘ਅਹਂ ਵਿਨਸ੍ਸਾਮਿ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਯਜਨਕਂ ਹੋਤਿ. ਸੀਹੋਪਮਸੁਤ੍ਤੇ ਦੇਵਾਨਂ ਵਿਯਾਤਿ ਸੀਹੋਪਮਸੁਤ੍ਤੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਦੇਵਾਨਂ ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ –

‘‘ਯਦਾ ਤਥਾਗਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ…ਪੇ… ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ‘ਇਤਿ ਰੂਪਂ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ. ਇਤਿ ਵੇਦਨਾ… ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾ… ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ’ਤਿ. ਯੇਪਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਸੁਖਬਹੁਲਾ ਉਚ੍ਚੇਸੁ ਵਿਮਾਨੇਸੁ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ, ਤੇਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਯਂ ਸਂਵੇਗਂ ਸਨ੍ਤਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਵ ਕਿਰ ਭੋ ਮਯਂ ਸਮਾਨਾ ਨਿਚ੍ਚਮ੍ਹਾਤਿ ਅਮਞ੍ਞਿਮ੍ਹ, ਅਦ੍ਧੁਵਾਵ…ਪੇ… ਅਸਸ੍ਸਤਾਵ ਕਿਰ ਭੋ ਮਯਂ ਸਮਾਨਾ ਸਸ੍ਸਤਮ੍ਹਾਤਿ ਅਮਞ੍ਞਿਮ੍ਹ, ਮਯਮ੍ਪਿ ਕਿਰ ਭੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਅਸਸ੍ਸਤਾ ਸਕ੍ਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ’’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੮; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੩) –

ਏਵਂ ਦੇਵਾਨਂ ਭਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਆਗਤਾ.

ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ, ਤਦੇਕਦੇਸੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਵਾਦੀਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੀਯਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਞ੍ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤੀਸੁ ਦੁਕ੍ਖਤਾਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਵ ਬ੍ਯਾਪਿਨੀ, ‘‘ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤਂ ਵਾ ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਟਿਪੀਲ਼ਨਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਤਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਕਾਰਕੋ ਵੇਦਕੋ ਸਯਂਵਸੀ’’ਤਿ ਏਵਂਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਆਬਾਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਂ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਕਂ ਸਿਯਾ. ਯਥਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਭੇਦਤੋ ਤਿਵਿਧਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ, ਭੇਦਤੋ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸਵਿਧਂ, ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁਪੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਸ ਨਯੋ’’ਤਿ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਤੇਨ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਤਾਵ ਭੇਦਤੋ ਪਞ੍ਚਸਟ੍ਠਿਅਧਿਕਾ ਸਤਂ ਸਮ੍ਮਸਨਵਾਰਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦ੍ਵਾਰਛਕ੍ਕਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਸਮ੍ਮਸਨਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੬੯੬. ਨਿਯਮਤੋ ਸਙ੍ਖਤਾਦਿਭੇਦਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਕਂਸੇਨ ਸਙ੍ਖਤਤਾਦਿਵਿਸੇਸਵਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾਦਿਸਭਾਵੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ. ਪਰਿਯਾਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੇਵਚਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਤਂ ਪਨ ‘‘ਖਯਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ. ਨ ਹਿ ਤਦੇਵ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯੋ ਹੋਤਿ, ਨਾਪਿ ਸਙ੍ਖਤਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਦਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਦੀਪਨਤੋ ਪਾਕਭਾਵਦੀਪਨਤੋ. ਪਾਕਭਾਵਦੀਪਨੇਨ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਸਾਧਨਪਕ੍ਖੇ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਦਾਨਂ ਪਰਿਯਾਯਤਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਨਾਨਾਕਾਰੇਹਿ ਵਾ’’ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪਨ੍ਤਰਂ ਗਹਿਤਂ. ਮਨਸਿਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਉਪਬ੍ਰੂਹਨਮਨਸਿਕਾਰਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.

ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਾਕਾਰਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੬੯੭. ਸੋਤਿ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਭੇਦਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ. ਥਿਰਭਾਵਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਦਲ਼੍ਹਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਆਕਾਰਸ੍ਸ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵਿਯ ਬਹੁਲੀਕਾਰਭਾਵਤੋ. ਯਂ ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਨੁਕੂਲਂ. ਖਨ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਞਾਣਖਨ੍ਤਿਂ. ਞਾਣਞ੍ਹਿ ਵਿਸਯਸਭਾਵਂ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਖਮਤਿ ਸਹਤੀਤਿ ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ. ਸੋ ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਸਮ੍ਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਯ ਨਿਯਾਮੋ ਚਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋ ਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੩੮) ਏਵਮਾਦਿਕੋ ਪਾਠਸੇਸੋ ਰੋਗਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਯੋਜਨਾਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਰੋਗਤਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸੁਖਾਰੋਗ੍ਯਾਦਿਭਾਵੋ ‘‘ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦੀਪਿਤੋਤਿ. ਅਵਸੇਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪਾਠੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ.

ਕਾਮਞ੍ਚੇਤਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣੇ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਵਿਧਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੇਨ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਨ ਕਤਪਰਿਚਯਸ੍ਸੇਵ ਕਿਚ੍ਚਾਵਹਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਧਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸਪਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਅਨੁਲੋਮਿਕਖਨ੍ਤਿਪਟਿਲਾਭਾਯ, ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਾਯ ਚ ਸਂਵਤ੍ਤਨਤੋ ਏਕਂਸਤੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –

‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਅਨੁਲੋਮਿਕਾਯ ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਅਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮਂ ਅਨੋਕ੍ਕਮਮਾਨੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਵਾ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੬.੯੮; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੩੬) –

ਆਦਿ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਸੁਖਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ, ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਤੋ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੩੬) ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬੋ.

੬੯੮. ਏਕੇਕਂ ਖਨ੍ਧਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣਤਾਯ ‘‘ਏਕੇਕਂ ਖਨ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਤਾਯਾਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਤਾਭਾਵਤੋ, ਅਸਸ੍ਸਤਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਸ੍ਸਤਞ੍ਹਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਂ ਪਰਾਯ ਕੋਟਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਆਦਿਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਕੋਟਿਵਨ੍ਤਤਾਯ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿ ਚ ਅਦ੍ਧੁਵਤੋ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਨ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਖਣਿਕਤਾਯ ਅਸਦਾਭਾਵਿਤਾਯ ਵਾ ਨ ਇਚ੍ਚਂ ਨ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ. ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਪਟਿਪੀਲ਼ਨਤਾਯਾਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ, ਵਯੇਨ ਚ ਪਤਿ ਪਤਿ ਖਣੇ ਖਣੇ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਵਿਬਾਧਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਤੇਹਿ ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਵਿਬਾਧੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਨ੍ਤੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਤੇਹਿ ਪਟਿਪੀਲ਼ਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਾ ਪੀਲ਼ਨਾ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਤਾਯਾਤਿ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ, ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਪਚ੍ਚਯਯਾਪਨੀਯਤਾਯਾਤਿ ਯਥਾਰਹਂ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਯਾਪੇਤਬ੍ਬਤਾਯ. ਰੋਗਮੂਲਤਾਯਾਤਿ ਮੂਲਬ੍ਯਾਧਿ ਵਿਯ ਅਨੁਬਨ੍ਧਬ੍ਯਾਧੀਨਂ ਮੂਲਭਾਵਤੋ, ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਾਪਿ ਯਾਪ੍ਯਰੋਗਸਦਿਸਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਾਪ੍ਯਬ੍ਯਾਧਿ ਹਿ ਰੋਗੋ ਇਤਰੋ ਆਬਾਧੋਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਤਾਸੂਲਯੋਗਿਤਾਯਾਤਿ ਤਿਵਿਧਦੁਕ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਰੁਜ੍ਜਨੇਨ ਯੁਜ੍ਜਤਾਯ. ਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਪਗ੍ਘਰਣਤਾਯਾਤਿ ਯਥਾਰਹਮਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ, ਸਮਨ੍ਨਾਗਮਵਸੇਨ ਚ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨਤੋ. ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਦ੍ਧੁਮਾਤਤਾ.

ਅਨ੍ਤੋਤੁਦਨਤਾਯਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਤੁਦਨਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਦਯੋ ਵਿਯ ਹਿ ਇਮੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤਾ ਏਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਸੇਨ ਤੁਦਨ੍ਤਿ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਣ੍ਡਾਸੇਨ ਵਿਨਾ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣੀਯਤਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਦਲ਼੍ਹਭਾਵਤੋ. ਅਘਨ੍ਤਿ ਪਾਪਂ ਵਿਯ ਅਰਿਯਜਨੇਹਿ ਵਿਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਤ੍ਥਜਨਨਤੋ ਅਵਡ੍ਢਿਆਵਹਂ, ਪਾਪਸ੍ਸ ਚ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਗਰਹ…ਪੇ… ਅਘਤੋ’’ਤਿ. ਅਸੇਰਿਭਾਵਜਨਕਤਾਯਾਤਿ ਪਰਵਸਤਾਜਨਨਤੋ. ਯਥਾ ਗਿਲਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਸਂਵੇਸਨਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਦਿਨਾ ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਸਰੀਰਵੁਤ੍ਤਿਕੋ ਅਸੇਰੀ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਅਸੇਰਿਭਾਵਜਨਕਾ. ਅਵਸਤਾਯਾਤਿ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਯਥਾ ਪਰੋਸਤਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਸ੍ਸ ਵਸਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਂ ਸੁਭਸੁਖਾਦਿਭਾਵੇਨ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤੋ. ਅਵਿਧੇਯ੍ਯਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਮਾ ਜੀਰਥ, ਮਾ ਮੀਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਧਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤੋ. ਪਲੁਜ੍ਜਨਤਾਯਾਤਿ ਬ੍ਯਾਧਿਆਦੀਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਛਿਜ੍ਜਨਤੋ ਵਿਨਸ੍ਸਨਤੋ. ਤੇਹਿ ਏਵ ਵਾ ਆਬ੍ਯਸਨਤੋ. ਬ੍ਯਸਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਲੋਕਸਦ੍ਦੋ, ਪਸਦ੍ਦੋ ਭੁਸਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਾਧਿਆਦੀਹਿ ਚ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਬ੍ਯਸਨਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਯਸਨਾਵਹਭਾਵੇਨ ਏਤੀਤਿ ਈਤਿ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ ਬ੍ਯਸਨਹੇਤੂਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਏਦਿਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੇਕਬ੍ਯਸਨਾਵਹਤਾਯ ਈਤਿਤੋ’’ਤਿ.

ਉਪਦ੍ਦਵਤੀਤਿ ਉਪਦ੍ਦਵੋ, ਅਨਤ੍ਥਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਅਭਿਭਵਤਿ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਰਾਜਦਣ੍ਡਾਦੀਨਂ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਏਦਿਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਵਿਦਿਤਾਨਂ…ਪੇ… ਉਪਦ੍ਦਵਤੋ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਭਯਾਵਹਤੋ, ਅਭਯਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਭਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਭਯਾਨਂ…ਪੇ… ਭਯਤੋ’’ਤਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਾਦੀਹਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਅਨਤ੍ਥੇਹਿ ਉਪਸਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ, ਉਪਸਗ੍ਗਸਦਿਸਤਾਯ ਚ ਉਪਸਗ੍ਗੋ. ਉਪਸਗ੍ਗੋਤਿ ਚ ਦੇਵਤੂਪਸਂਹਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਬ੍ਯਾਧਿਆਦਿਅਨਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਕਾਮੇਨ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨੇਕੇਹਿ…ਪੇ… ਉਪਸਗ੍ਗਤੋ’’ਤਿ. ਦੋਸੂਪਸਟ੍ਠਤਾਯਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ, ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਚ ਰਾਗਾਦਿਦੋਸੇਹਿ ਉਪੇਤਤਾਯ. ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ ਲਾਭਾਦਿਹੇਤੁਕਾ ਅਨੁਨਯਪਟਿਘਾ, ਤੇਹਿ, ਬ੍ਯਾਧਿਆਦੀਹਿ ਚ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਤਾ ਪਚਲਿਤਤਾ.

ਉਪਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਪਯੋਗੇਨ. ਸਰਸੇਨਾਤਿ ਸਭਾਵੇਨ. ਪਭਙ੍ਗੁਪਗਮਨਸੀਲਤਾ ਭਿਦੁਰਤਾ. ਸਬ੍ਬਾਵਤ੍ਥਨਿਪਾਤਿਤਾਯਾਤਿ ਰੁਕ੍ਖਫਲਂ ਵਿਯ ਅਤਿਤਰੁਣਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਅਵਤ੍ਥਾਸੁ ਨਿਪਤਨਸੀਲਤਾਯ. ਅਨਿਪਤਸ੍ਸਪਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸਾਰਤਾਯ ਥਿਰਭਾਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤਾਯ. ਥਿਰਞ੍ਹਿ ਧੁਵਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਾਯਿਤੁਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨ ਤਾਯਨੋਤਿ ਅਤਾਯਨੋ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਅਤਾਯਨਤਾ. ਤਾਣਾਸੀਸਾਯ ਉਪਗਤਸ੍ਸ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਖੇਮਤਾ. ਦੁਕ੍ਖਭੀਤਿਯਾ ਉਪਲੀਯਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਵਤ੍ਤਨਂ ਲੇਣਕਿਚ੍ਚਂ. ਜਾਤਿਆਦਿਭਯਾਨਂ ਹਿਂਸਨਂ ਵਿਧਮਨਂ ਭਯਸਾਰਕਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇਹੀਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਹਿ ਬਾਲੇਹਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ. ਰਿਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾਯ, ਵਿਰਹਿਤਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤੋਸਾਰਾਭਾਵੋ ਰਿਤ੍ਤਤਾ. ਸਾ ਏਵ ਚ ਤੁਚ੍ਛਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰਿਤ੍ਤਤਾਯੇਵ ਤੁਚ੍ਛਤੋ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਕਤ੍ਤਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਲਾਮਕਤ੍ਤਾ ਵਾ. ਧੁਵਸਾਰਾਭਾਵਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਸਾਰਾਭਾਵਂ ਰਿਤ੍ਤਪਦੇਨ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਮਤ੍ਤਸਾਰਾਭਾਵਮੇਵ ਸੁਞ੍ਞਪਦੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾਮਿ…ਪੇ… ਸੁਞ੍ਞਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਕੇਨਚਿ ਸਾਮਿਆਦਿਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਞ੍ਞਾ ਏਤੇ, ਏਵਂ ਸਯਮ੍ਪਿ ਅਤਂਸਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਯਞ੍ਚ…ਪੇ… ਅਨਤ੍ਤਤੋ’’ਤਿ. ਨ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਹਿ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ.

ਪਵਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਖਤਾਯਾਤਿ ਭਵਪਵਤ੍ਤਿਦੁਕ੍ਖਭਾਵਤੋ. ਭਵਪਵਤ੍ਤਿ ਚ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਆਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਮੇਵ, ਸੋ ਚ ਆਦੀਨਵੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਆਦੀਨਵੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਆਦੀਨਵਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਆਦੀਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਯਥਾ ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੬੫), ਅਤਿਵਿਯ ਕਪਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੁਸਤ੍ਥੋ ਹਿ ਅਯਂ ਆ-ਕਾਰੋ. ਯਥਾ ‘‘ਦ੍ਵਿਧਾ ਛਿਦ੍ਦਕਂ ਵਿਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿ-ਸਦ੍ਦੋ, ਏਵਮਿਧਾਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੇਧਾ ਪਰਿਣਾਮਪਕਤਿਤਾਯ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ. ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ ਚ ਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ. ਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯਾਤਿ ਸਰਸਭਿਦੁਰਤਾਯ ਬਲਾਭਾਵਤੋ. ਦੁਬ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮੁਦੁਕਮ੍ਮਞ੍ਞਾਭਾਵੇਨ ਦੁਪ੍ਪਧਂਸਿਯਾ. ਇਮੇ ਪਨ ਸੁਪਧਂਸਿਯਾ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਫੇਗ੍ਗੁ ਵਿਯ ਸੁਖਭਞ੍ਜਨੀਯਤਾਯ ਚਾ’’ਤਿ. ਅਘਸ੍ਸ ਪਾਪਸ੍ਸ ਹੇਤੁਤਾ ਅਘਹੇਤੁਤਾ. ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਮੇਵ ਹਿ ਸਬ੍ਬਂ ਕਿਬ੍ਬਿਸਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਰੂਪਾਦਯੋ ਸੁਖਹੇਤੁ, ਨ ਦੁਕ੍ਖਹੇਤੂਤਿ ਜਨਿਤਵਿਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਹਨਨਸੀਲਤਾਯ, ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਹਿ ‘‘ਏਤਂ ਮਮਾ’’ਤਿ ਗਾਹਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਵਾ ਹਨਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਘਾਤਿਨੋ, ਤਬ੍ਭਾਵਤੋ.

ਵਿਗਤਭਵਤਾਯਾਤਿ ਅਪਗਤਵਡ੍ਢਿਤਾਯ. ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ, ਵਿਭਵਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਵਿਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ, ਤਤੋ ਵਿਭਵਤੋ, ਪਿਤੁਸਦਿਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸਭਾਵਹੇਤੁਨੋ ਵਿਭਵਤੋ ਵਿਨਾਸਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤਤਾਯ. ਆਸਵਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਆਸਵਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾ. ਬੀਜਾਦਿਕੋ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਹੇਤੁ, ਭੂਤਸਲਿਲਾਦਿਕੋ ਸਾਧਾਰਣੋ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤੇਪਿ. ਤੇਹਿ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਯ ਕਤੋ ਸਙ੍ਖਤੋ. ਮਚ੍ਚੁਮਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ, ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਸਂਵਡ੍ਢਨਤੋ ਆਮਿਸਭੂਤਤਾ, ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਆਮਿਸਭੂਤਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਸਂਵਡ੍ਢਨਤੋ, ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰਸ੍ਸ ਪਨ ‘‘ਮਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮਾਨਵਸੇਨ ਆਮਿਸਭਾਵੋਤਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਮਾਰਾਨਮ੍ਪਿ ਇਮੇਸਂ ਯਥਾਰਹਂ ਆਮਿਸਭੂਤਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੭੩; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੩) ਵਿਯ ਪਕਤਿਅਤ੍ਥੋ, ‘‘ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੭੧੮ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਪਕਤਿਤਾਯ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਉਪਾਯਾਸਹੇਤੁਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਂਕਿਲੇਸਤ੍ਤਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੂਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਪਿ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਤਦਨਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ ਏਵ. ਤਥਾ ਖੁਦ੍ਦਾ, ਤਣ੍ਹਾ, ਜਟਾਦੀਸੁ ਸਰੀਰਸ੍ਸ, ਸਂਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਚ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਾਪਿ ਸਮ੍ਮਸਨਾਨਿ ਤੀਸੁ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨੇਵਾਤਿ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ, ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਭਾਵਵਿਭਾਵਨਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤਰੇਸੁਪਿ. ‘‘ਅਸਾਰਕਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਚ੍ਚਸਾਰਾਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਲਾਪਤੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਨ ਤਾਵ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਹਿਤਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਸਨਾਰਮ੍ਭਵਿਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਿਕ੍ਖਕਾਰਣਨਵਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੬੯੯. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਮਹਾਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨੇਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਨ…ਪੇ… ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹਿ ਇਧ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤੇਨ ‘‘ਨਵਹਾਕਾਰੇਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤਿਕ੍ਖਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਅਬ੍ਬੋਸਾਨੇਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਵਨ੍ਨਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤਿਕ੍ਖਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਾਯਾਨਿ ਸੇਵਮਾਨੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਤੇਨਾਤਿ ਯੋਗਿਨਾ. ਨਵਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਹਿ ਨਵਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਤਿਕ੍ਖਾਨੀਤਿ ਤਿਖਿਣਾਨਿ ਵਿਸਦਾਨਿ ਸੂਰਾਨਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਖਣੇ ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਯਮਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਖਯਮੇਵਾਤਿ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਯਮੇਵ ਭਙ੍ਗਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਥਾਖਯਦਸ੍ਸਨਪਸੁਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ ਤਿਕ੍ਖਾ ਸੂਰਾ ਵਹਤਿ, ਇਤਰਾਨਿ ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਖਯਦਸ੍ਸਨੇ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਆਦਰਕਾਰਿਤਾਯ, ਯਥਾ ਖਯਦਸ੍ਸਨਪਰਮੇਨੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਤਂ ਆਦਰਜਾਤੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਕਿਰਿਯਾਯ, ਯਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਖਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਨਿਰਨ੍ਤਰਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਸਪ੍ਪਾਯਕਿਰਿਯਾਯਾਤਿ ਅਨੁਰੂਪਕਿਰਿਯਾਯ ਆਵਾਸਾਦਿਸਤ੍ਤਵਿਧਸਪ੍ਪਾਯਾਸੇਵਨਕਿਰਿਯਾਯ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮਾਧਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਆਕਾਰਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਨੁਪਵਤ੍ਤਨਤਾਯਾਤਿ ਅਨੁਰੂਪਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੀਨਭਾਵੇ ਪੀਤਿਵੀਰਿਯਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਉਦ੍ਧਤਭਾਵੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਬ੍ਰੂਹਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਯੇ ਚ ਜੀਵਿਤੇ ਚ ਅਨਪੇਕ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯੇ ਅਸੁਚਿਭਾਵੇਨ ਬਾਹਿਰਕਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਕੁਣਪੇ ਵਿਯ ਜੀਵਿਤੇ ਅਹਿਤਾਵਹਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇ ਵਿਯ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤੇ ਅਨਪੇਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੀਰਿਯੇਨ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਯ ਭਾਵਨਾਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਵ. ਅਬ੍ਬੋਸਾਨੇਨਾਤਿ ਅਸਙ੍ਕੋਚਨੇਨ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ‘‘ਨਵਹਾਕਾਰੇਹਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤਿਕ੍ਖਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਨਾਮ ਸੁਖੁਮਾਨਂ ਮੁਤ੍ਤਾਪਵਾਲ਼ਾਦੀਨਂ ਵਿਜ੍ਝਨੇ ਸੁਖੁਮਤਰੇਨ ਵੇਧਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਮੇਵ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਾਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨੇ ਤਿਕ੍ਖੇਨ ਞਾਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਸਂ ਪਨ ਖਯਵਯਦਸ੍ਸਨੇ ਤਿਕ੍ਖਤਰੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਿਕ੍ਖਤਰਤਾ ਚਸ੍ਸ ਨਿਸਾਨਸਿਲਾਯਂ ਸਣ੍ਹਮਟ੍ਠਤਾਯ ਕਰਣੇਨ ਵਿਯ ਫਰਸੁਧਾਰਾਯ ਨਿਸਿਤਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਞ੍ਚ ਯੇਹਿ ਨਵਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਹੋਤਿ, ਤੇਸੁ ਖਣਿਕਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਣੇ ਖਣੇ ਭਿਜ੍ਜਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਯਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਸਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤਰਭਾਵੇ ਤਦਭਾਵਤੋ ਸੇਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਿਕ੍ਖਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਾਰਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਵਿਨਾਭਾਵਤੋ ਵਾ. ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪਾਯਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਸਪ੍ਪਾਯਾਨਿ ਭੋਜਨਾਦੀਨਿ ਅਨੁਪਯੁਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਾਯਾਨਿ ਮਤ੍ਤਸੋ ਸੇਵਮਾਨੇਨ. ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਧੁਰਤਾਯ ਏਕਜ੍ਝਂ ਅਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਚ ਇਧ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਾਲੇਨ ਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਲੇਨ ਅਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਰੂਪਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤਾਯ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪਠਮਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਆਗਮਾਨੁਸਾਰਤੋ ਅਨੁਮਾਨਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਭਾਵਨਾਞਾਣੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੭੦੦. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਅਣ੍ਡਜਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਪਠਮਂ ਕਮ੍ਮਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਤਂਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਉਤੁਜਾਦਿਰੂਪਾਨਂ. ਪਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਕਕਾਯਦਸਕਾਦਿਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਪਬਨ੍ਧਤ੍ਤਯਂ, ਸਨ੍ਤਤਿਸੀਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤਿਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਦਨ੍ਧਂ ਮਨ੍ਦਂ ਚਿਰੇਨ ਨਿਰੋਧੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਨ੍ਧਨਿਰੋਧਂ ਸਤ੍ਤਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਰੁਪਰਿਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਮਾ, ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਤੋ ਸੀਘਤਰਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਾ ਖੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੨੮) ਵਚਨਤੋ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਪਿ ਇਤ੍ਤਰਕਾਲਾ ਏਵ, ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇਹਿ ਸਾਤਿਸਯਂ ਇਤ੍ਤਰਕਾਲਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ਭਗਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਚਾਰਿਤਮੇਵ. ਤੇਹਿ ਸਦਿਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਦਿਸਾ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਸੁ ਵਿਸਦਿਸਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਮਾਨਕਾਲਾਵ ਤੇ. ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਤਿ ਦੁਤਿਯਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ ਏਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਰਣਾਸਨ੍ਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਏਵਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਨਿਰੋਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਠਾਨਕ੍ਖਣੇਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ. ਯਾਵ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯਾਵ ਸਂਸਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾਵ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਸਞ੍ਞੂਪਪਤ੍ਤਿਯਞ੍ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਰੂਪੂਪਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਂਸੇਦਜਾ ਓਪਪਾਤਿਕਸਦਿਸਾਤਿ ਓਪਪਾਤਿਕਾਨਂਯੇਵ ਗਹਣਂ. ਓਪਪਾਤਿਕਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਸਂਸੇਦਜੇ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਦਸਕਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸਨ੍ਤਤਿਸੀਸਾਨਂ ਵਸੇਨ.

੭੦੧. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਕਮ੍ਮਤੋ ਰੂਪਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਨਾਨਾਕ੍ਖਣਿਕਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂਯੇਵ ਇਧ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚੇਤਨਾ’’ਤਿ. ਜੀਵਿਤਨਵਕਂ ਚਕ੍ਖੁਦਸਕਾਦਿਅਨ੍ਤੋਗਧਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਸਤ੍ਤਤਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਦਸਕਾਦਿ ਵਿਯ ਸੁਖਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਮਾਹ. ਕਮ੍ਮਞ੍ਹਿ ਕਮ੍ਮਜਸ੍ਸ ਜਨਕਂ, ਪਰਿਪਾਚਕਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ, ਕਮ੍ਮਜਗ੍ਗਿਨੋ ਚ ਵਸੇਨ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਸਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਆਹਾਰਾਦਿਪਟਿਲਾਭਹੇਤੁਤਾਯ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਪਚ੍ਚਯੋਪਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਪਚ੍ਚਯਤਾ ਚਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਂ, ਤਦੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਵਿਪਾਕਚੇਤਸਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਓਜਾ ਅਞ੍ਞਂ ਓਜਟ੍ਠਮਕਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਆਹਾਰਾਨੁਗਤੇ ਸਰੀਰੇਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਰਾਪੀਤਿ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਓਜਟ੍ਠਮਕੇ. ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯੋ ਘਟੇਤੀਤਿ ਸਦਿਸਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਰੂਪਕਲਾਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇਤਿ. ਬਾਹਿਰਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪਨ ਵਿਸਦਿਸਾ ਬਹੂਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯੋ ਘਟੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇ ਪਵੇਣਿਘਟਨਾ, ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਪੀਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਰਮ੍ਪਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਅਕਮ੍ਮਜਾ ਦੁਤਿਯਾਦਿਪਵਤ੍ਤਿਯੋ ਅਸਮ੍ਭੇਦੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਜਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਮਜਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਹਾਰਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਚਿਤ੍ਤਜਾਹਾਰਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਆਹਾਰਵਸੇਨ ਚ ਸਮ੍ਭੇਦਵਸੇਨਾਪਿ ਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਜਤੋ ਪਵਤ੍ਤਆਹਾਰਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਲਾਭੇ ਸਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਰਿਮਾਣਾਹਿ ਪਵਤ੍ਤੀਹਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯੋ ਨ ਘਟੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਘਟੇਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੦੩), ‘‘ਏਵਂ ਦੀਘਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਪਕ੍ਖੇ ਠਤ੍ਵਾਪਿ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੦੪) ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ.

੭੦੨. ਜਨਕਾਜਨਕਾ ਮਤਾਤਿ ਪੁਰਿਮਕਾ ਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਜਨਕਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸਿਕਾ ‘‘ਸੋਲ਼ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਜਨਕਾਤਿ ਮਤਾ ਞਾਤਾ. ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਤੋਤਿ ਕੁਸਲਤੋ ਚ ਕਿਰਿਯਤੋ ਚ. ਇਰਿਯਾਯ ਕਾਯਿਕਕਿਰਿਯਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਪਥਭਾਵਤੋ ਇਰਿਯਾਪਥੋ, ਗਮਨਾਦਿ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਦਵਤ੍ਥਾ ਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਇਰਿਯਾਪਥੋ, ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਚ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਪਿ ਨ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚਿਤ੍ਤਂ ਇਰਿਯਾਪਥੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ, ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰੁਪ੍ਪਾਦਕਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਜਨਕਂ, ਤਂ ਏਕਂਸਤੋ ਇਤਰਸ੍ਸ ਜਨਕਂ ਅਵਿਨਾਭਾਵਤੋ, ਤਥਾ ਇਰਿਯਾਪਥੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਰੂਪਸ੍ਸ. ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਰੂਪਂ, ਇਰਿਯਾਪਥਂ, ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯੋ ਕਤੋ. ਵਿਪਾਕਵਜ੍ਜਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਾਕਾਭਿਞ੍ਞਾਦ੍ਵਯਵਜ੍ਜਾਨੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂਯੇਵ ਸੇਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਨ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸੇਸਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਨ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਜਨਯਨ੍ਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਭਾਵਤੋ. ਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਮੇਵ ਹਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਦਿਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਇਰਿਯਾਪਥੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਾਨਿ ਪਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਤਿਪਿ ਸਨ੍ਤਭਾਵੇ ਝਾਨਵੇਗੇਨ ਸਉਸ੍ਸਾਹਤ੍ਤਾ, ਯਤੋ ਤੇਸਂ ਜਵਨਕਿਚ੍ਚਤਾ. ਪਞ੍ਚ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰੂਪਮੇਵ ਜਨਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਨਿਰੁਸ੍ਸਾਹਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪਰਿਦੁਬ੍ਬਲਭਾਵਤੋ. ਕਿਰਿਯਾਮਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਅਵਿਮਿਸ੍ਸਭਵਙ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਰੀਰਾਵਯਵਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੇਨਾਵਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਬ੍ਬੋਕਿਣ੍ਣੇ ਭਵਙ੍ਗੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਓਸੀਦਨ੍ਤਿ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਿ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾ’’ਤਿ ਪਨ ਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਜਾਗਰਣਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਉਪਤ੍ਥਦ੍ਧਾਨਿ ਯਥਾਪਵਤ੍ਤਇਰਿਯਾਪਥਭਾਵੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਦ੍ਵੇਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਰੂਪਂ ਨ ਜਨੇਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ. ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ –

‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਰੂਪਾਵਚਰੇ ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਾਨਂ, ਯੇ ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਚਵਨ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਚ ਤੇਸਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਯਮ. ੨.ਸਙ੍ਖਾਰਯਮਕ.੮੮) –

ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਗਤਤਾਦਿਵਿਬਨ੍ਧਾਭਾਵੇ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨੇ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਯੁਤ੍ਤਂ ਚੁਤੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨਾਪਿ ‘‘ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿ ਅਤ੍ਥਿ, ‘‘ਖੀਣਾਸਵਾਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਪਨ ਵਿਸੇਸਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਨਿਰੋਧੇਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਂ ਪਾਕਟਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸੋਲ਼ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਹਣਂ ਤੇਸਂ ਰੂਪਜਨਨੇ ਏਕਂਸਤੋ ਨਿਯਮੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਪਨ ਬਹੂਨਿ ਅਰੂਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਅਨੋਕਾਸਗਤਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ ਨ ਜਨੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਨ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ, ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਰੂਪਂ ਜਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਬਲਵਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਲਾਭਤੋ.

ਯਥਾ ਪਥਵੀਆਦਯੋ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਹੇਤੁਕਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ, ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਦਯੋਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਤਯੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾ, ਸਦ੍ਦਨਵਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ? ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੨੦੧, ੧੫੩੫). ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਦੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ ਤੇਸਂ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਵ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਯਥਾ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ, ਸਹਜਾਤਵੇਦਨਾਦੀਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਤਾ ਸਿਯਾ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੇ ਪਨ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯਂ ਉਦ੍ਧਟਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਆਹਾਰੇਹਿ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਉਤੁਆਹਾਰਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਪਞ੍ਚਪਵਤ੍ਤਿਘਟਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਘਟਨਂ ਤਂਪਾਕਤਿਕਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ, ਮਹਗ੍ਗਤਾਨੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਨ ਬਹੁਤਰਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਂਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨਂ ਉਲ਼ਾਰਪਣੀਤਭਾਵਤੋ.

੭੦੩. ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਓਜਾ ਰੂਪਾਹਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਲਾਭੋ ਚਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਜਭੂਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਤਾਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਰੂਪਸ੍ਸਪਿ ਕਮ੍ਮਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਸਿਯਾ ਕਮ੍ਮਜਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਤਂਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਆਹਾਰੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕੋਵ, ਅਥ ਖੋ ਜਨਕੋਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਾਰੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਇਮਸ੍ਸੇਵ ਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਘਟਨਾਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਏਕਦਿਵਸਂ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਾਭਿਮੂਲਾਨੁਗਤਾਹਿ ਰਸਹਰਣੀਹਿ ਫਰਿਤ੍ਵਾ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਜਲਾਬੁਅਨ੍ਤਰਿਕੇ ਕਾਯੇ ਮਕ੍ਖਨਾਵਸੇਨ ਨ ਸਮ੍ਮਾਵਿਨਿਯੋਗੋ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ.

ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੋ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੋਤਿ ਦੁਵਿਧੇ ਆਹਾਰੇ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੋ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਆਹਾਰੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਇਤਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਮ੍ਮਜਾਹਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯੋ ਘਟੇਤੀ’’ਤਿ. ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਉਤੁਨੋਪਿ ਉਤੁਪਚ੍ਚਯਾਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਘਟਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਨ ਉਦ੍ਧਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਾਨਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਾਨਂ. ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ, ਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਸ੍ਸ ਜਨਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੋਯੇਵ ਅਤ੍ਥਿਅਵਿਗਤਵਸੇਨਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋ ਪਨ ਪਟ੍ਠਾਨਨਯੇਨ ਨਤ੍ਥਿ. ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਆਹਾਰਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਰਤੋ ਉਤੁਨੋ ਨਿਸ੍ਸਯਜੋਤਨਾਯਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

੭੦੪. ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯਪਿ ਤੇਜੋਧਾਤੁਯਾ ਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ‘‘ਉਤੁ ਨਾਮ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਤੇਜੋਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਸ ਉਤੁ ਤੇਜੋਧਾਤੁਭਾਵਾਵਿਸੇਸੇਪਿ ਤਿਕ੍ਖਮਨ੍ਦਤਾਵਿਸੇਸੇਨ ਉਣ੍ਹੋ, ਸੀਤੋਤਿ ਦੁਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਚਾਰਿਤਮੇਵ. ਯਦਿਪਿ ਉਤੁ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧੇ ਪਨ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਉਤੂ’’ਤਿ. ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋਯੇਵ ਹਿ ਉਤੁ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਵਿਨਾ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਉਤੁਪਚ੍ਚਯਂ ਨਾਮ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਂ ਰੂਪਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ੍ਨਰਸਵਿਧਂ ਰੂਪਂ, ਯਞ੍ਚ ਤਦਞ੍ਞਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਸਭਾਗੋ ਉਤੁਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਸਭਾਗੋ ਉਤੁ ਹਿਮਾਦਿ ਵਿਯ ਪਦੁਮਾਦੀਨਂ ਵਿਸਦਿਸਰੂਪੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਂ ਪੁਰਿਮਰੂਪਂ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਭਾਗਂ, ਵਿਸਭਾਗਞ੍ਚ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਤੁ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਵਿਨਾਸਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਦੀਘਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਾਰੇ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਦੀਘਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ. ਉਤੁ ਹਿ ਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਂ ਚਿਰਤਰਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਸਦਿਸਾਕਾਰਂ ਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਵਿਨਾ, ਪਗੇਵ ਇਤਰਥਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਪਕ੍ਖੇ ਠਤ੍ਵਾਪੀ’’ਤਿ, ਮਂਸਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਕੇਸਲੋਮਨਖਚਮ੍ਮਖਿਲਤਿਲਕਾਦਿਵਸੇਨ ਜੀਵਮਾਨਸਰੀਰੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਮਤਕਲ਼ੇਵਰਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਰੂਪਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗੋਪਿ ਦਿਟ੍ਠੋਯੇਵ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਤਰਕਾਲਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਾਲੇਨ ਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਅਧਿਕਤਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣੇਸੁ.

ਅਰੂਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੭੦੫. ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਇਤਰਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਤ੍ਤਾ.

ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਤਂਤਂਭਵਵਸੇਨ. ਤਦੇਵ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਥਾ ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ. ਅਨਨ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਸੋ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੋਤਿ ਸੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਵਿਨਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਠਿਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਂ ਰੂਪਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕਂ ਵਾ ਪਞ੍ਚ, ਸਤ੍ਤ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਹੇਤੁਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਦੁਤਿਯਮੋਘਵਾਰਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਞ੍ਚ ਜਵਨਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਮੁਚ੍ਛਿਤਾਦਿਕਾਲੇ, ਸਤ੍ਤ ਪਾਕਤਿਕਕਾਲੇ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਜਵਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ‘‘ਤਿਹੇਤੁਕਂ ਚੇ ਜਵਨਂ, ਤਿਹੇਤੁਕਂ, ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਇਟ੍ਠਂ ਚੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਜਵਨਸ੍ਸ, ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਰੂਪਂ. ਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੂਤਿ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਦਿਸੇਸਦ੍ਵਾਰੇਸੁ.

ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਾਧਿਗਮਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ.

ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਸਮ੍ਮਸਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੭੦੬. ਰੂਪੇਸੁ ਮਨਸਿਕਾਰਸਤ੍ਤਕਂ ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਂ, ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਤ੍ਤਹਾਕਾਰੇਹਿ ਮਨਸਿ ਕਾਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਅਰੂਪਸਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਮੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਨਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ, ਇਮੇਹਿ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ. ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ.

ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਨਤੋਤਿ ਭਵਸ੍ਸ ਗਹਣਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ, ਜਾਤਿਤੋ, ਮਰਣਤੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਯੋਵੁਡ੍ਢਤ੍ਥਗਾਮਿਤੋਤਿ ਵਯਸਾ ਵੁਡ੍ਢਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਗਾਮਿਭਾਵਤੋ, ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਤੋ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਹਾਰਤੋਤਿ ਆਹਾਰਹੇਤੁ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਆਹਾਰਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਲੋਹਾਦਿਭੂਮਿਪਾਸਾਣਾਦਿਭੇਦਂ ਵਿਵਿਧਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਪੇਕ੍ਖਂ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧਂ ਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਤਾਰੂਪਂ. ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਧਾ ਸਤ੍ਤਹਾਕਾਰੇਹਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਂ ਤਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ ਸਮ੍ਮਸਤਿ.

‘‘ਭਾਰਾਦਾਨਂ ਦੁਖਂ ਲੋਕੇ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਖਨ੍ਧਭਾਰਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਭੂਤਾ ਲੋਕੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੨੦; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੬) ਪਨ ਵਚਨਤੋ ਖਨ੍ਧਭਾਰਨਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਕ੍ਖੇਪਨਨ੍ਤਿ ਚੁਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ, ਸੋ ਵਸ੍ਸਸਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੭; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੪੫-੧੪੬; ਅ. ਨਿ. ੭.੭੪) ਵਚਨਤੋ ਤਤੋ ਊਨਾਧਿਕਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਨ੍ਤਰੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਰੂਪਪ੍ਪਭੇਦਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਹਿ ਇਦਂ ਸਮ੍ਮਸਨਵਿਧਾਨਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਗਹਿਤਮਤ੍ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਹਦਯੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਯੂਪਗਮਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਤੋਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮੁਤ੍ਤਰਵਿਸਦਿਸਭਾਵਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਵਸ੍ਸਸਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਰੂਪੇ ਇਦਂ ਸਮ੍ਮਸਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਜਰਾਮਰਣੇਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਤਿਪਿ ਧਮ੍ਮਭੇਦੇ ਅਵਤ੍ਥਾਭੇਦੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਵਤ੍ਥਾ ਏਵ ਭਙ੍ਗਾਵਤ੍ਥਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਜਰਾਯ ਚੇਵ ਮਰਣੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਪਰਿਣਾਮਪਕਤਿਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਭਾਵਵਿਗਮੋ ਏਵ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ. ਖਣਿਕਤਾ ਤਾਵਕਾਲਿਕਤਾ. ਨਿਚ੍ਚਸਭਾਵਾਭਾਵੋ ਏਵ ਨਿਚ੍ਚਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਯਤੋ ਨ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਯਦਵਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਨ ਤਦਵਤ੍ਥਾ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇਤਿ ਅਵਤ੍ਥਨ੍ਤਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਞਾਯਤਿ ਤੇਸਂ ਕਿਲਮਨਾਕਾਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਿਤਿਯਂ ਜਰਾਯ ਕਿਲਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਪਾਕਟਜਰਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੇ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਠਿਤਿਂ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵੋ ਨਾਮ ਦੁਰਤਿਕ੍ਕਮੋ ਜਰਾਨਨ੍ਤਰਂ ਭਙ੍ਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਵਸ੍ਸਂ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਾਦਜਰਾਭਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਬਾਧਤਾ, ਤਤੋ ਚ ਨੇਸਂ ਦੁਸ੍ਸਹਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਮਤਾ, ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਤਾਨਂ, ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ. ਅਭਿਣ੍ਹ…ਪੇ… ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

‘‘ਸੁਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਠਿਤਿਂ ਮਾ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੁ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਕਾਰੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਠਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਮਾ ਜੀਰਨ੍ਤੂਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਅਤ੍ਥਤੋ ਠਿਤਿ ਏਵ ਜਰਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਜਰਾਵਸੇਨ ਪਨ ਯੋ ਕਿਲਮਥੋ, ਸੋ ਇਧ ਜਰਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਮਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੂਤਿ ਨਿਚ੍ਚਤਂ ਆਸੀਸਤਿ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰਸ੍ਸਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਵਸਵਤ੍ਤਿਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਹਿ ਲਕ੍ਖਣਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਕੇਨਚਿ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਭਾਵਞ੍ਞਥਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯੋ. ਸੁਞ੍ਞਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਤੇਨ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੇਨ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਪਰਾਮਸਨਂ. ਸੁਞ੍ਞਤੋਤਿ ਨਿਵਾਸੀਕਾਰਕਵੇਦਕਅਧਿਟ੍ਠਾਯਕਵਿਰਹੇਨ ਤਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੋ, ਨ ਨਿਸ੍ਸਭਾਵਤੋਤਿ ਏਕਚ੍ਚਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸਭਾਵਸੁਞ੍ਞਤੋ. ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਤੋਤਿ ਸਾਮਿਭੂਤਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਭਾਵਤੋ. ਏਤੇਨ ਅਨਤ੍ਤਨਿਯਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਸਵਤ੍ਤਿਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਅਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋਤਿ ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਤੋ. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਾਹਿਰਕਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਅਤ੍ਤਵਿਰਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਤਂਸਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ.

੭੦੭. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਵਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ‘‘ਅਭਿਣ੍ਹਸਮ੍ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖਾ, ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਂ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਆਰੋਪੇਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਪਨਾਨੇਨ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਨਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਰੂਪੇ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਗ੍ਗਹਣਪੁਬ੍ਬਕਂ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਗ੍ਗਹਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਗ੍ਗਹਣਪੁਬ੍ਬਕਂ ਵਾ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਗ੍ਗਹਣਂ. ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪਭੇਦੇਨ ਦਸ੍ਸਿਯਮਾਨਂ ਯਥੋਲ਼ਾਰਿਕਤੋ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵਸ੍ਸਸਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ‘‘ਦਸ ਵਾ ਵੀਸਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਯਾਵਉਦ੍ਧਰਣਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਵਸੇਨ ਰੂਪਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤੋ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਰੋਪਨਂ ਵਯੋਵੁਡ੍ਢਤ੍ਥਙ੍ਗਮਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਮੇਵ ਵਸ੍ਸਸਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਯਵਸੇਨ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਸਨਵਿਧਿ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਵਸੇਨੇਵਾਯਂ ਆਦਿਤੋ ਰੂਪਭੇਦੋ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਸਮਕੋਟ੍ਠਾਸਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਮਜ੍ਝਿਮਾਵਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਤਥਾਰੂਪਤ੍ਤਾ ਮਜ੍ਝਿਮਵਯੇ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ.

੭੦੮. ਮਨ੍ਦਤਾਬਾਹੁਲ੍ਲੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਦਸਕਂ ਮਨ੍ਦਦਸਕਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.

ਤਦਾਤਿ ਪਠਮੇ ਵਸ੍ਸਦਸਕੇ. ਸੋਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਚਪਲੋਤਿ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਕਿਰਿਯਤਾਯ ਤਰਲੋ. ਤੇਨ ਮੋਮੂਹਭਾਵਤੋ ਵਿਸੇਸੇਤਿ. ਨ ਹੇਸ ਨਵਮਦਸਕੇ ਵਿਯ ਮੋਮੂਹਭਾਵੇਨ ਮਨ੍ਦੋ, ਅਥ ਖੋ ਚਪਲਤਾਯਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਮਾਰਕੋ’’ਤਿ. ਤਤਿਯੇ ਦਸਕੇ ਮਂਸਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਯਥਾਰਹਂ ਛਵਿਵਣ੍ਣੋ ਵਿਪ੍ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਣ੍ਣਾਯਤਨਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਸਕੇ ਅਟ੍ਠੀਨਂ, ਨ੍ਹਾਰੂਨਞ੍ਚ ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਬਲਞ੍ਚ ਥਾਮੋ ਚ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਪਞ੍ਚਮੇ ਦਸਕੇ ਯੋਬ੍ਬਨਮਦਸ੍ਸ ਦੂਰੀਭਾਵੇਨ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਕਿਲੇਸਤਨੁਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾ ਯਥਾਰਹਂ ਸੁਵਿਸਦਾ ਹੋਤਿ. ਖਿਡ੍ਡਾਯ ਰਤਿ ਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿ. ਕਪਲ੍ਲਿਕਾਦਿਨਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਤਾਦਿ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪਞ੍ਚਮਛਟ੍ਠਦਸਕੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਯ ਬੁਦ੍ਧਿਹਾਨਿਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪੁਰਤੋ ਪਬ੍ਭਾਰੋ ਹੋਤਿ ਕਟਿਸਨ੍ਧਿਗੀਵਾਸਨ੍ਧੀਨਂ ਵਸੇਨ ਰਸ੍ਸਸ੍ਸਾਪਿ, ਪਗੇਵ ਦੀਘਸ੍ਸ. ਪਬ੍ਭਾਰੋਤਿ ਚ ਗਰੁਭਾਵੇਨ ਪਲਮ੍ਬਕੋ. ਮੋਮੂਹੋ ਹੋਤਿ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾਵਿਪ੍ਪਵਾਸਤੋ. ਸਯਨਬਹੁਲੋਵ ਹੋਤਿ ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਰੀਰਭਾਰਂ ਵਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ.

੭੦੯. ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤੁਵਸ੍ਸਿਕੋਪਿ ਹਿ ਏਕੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਦ੍ਵਿਸਤਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕੇਕਅਯਨਵਸੇਨਾਤਿਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਤਂ ਪਨ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਯ ਚਤੁਮਾਸਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੇਮਾਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਚੇਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਸੋ ਪਨ ਵਸ੍ਸਾਨੋ ਉਤੁ ਸਾਵਣਪੋਟ੍ਠਪਾਦਮਾਸਾ, ਅਸ੍ਸਯੁਜਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸਾ ਸਰਦੋ, ਮਿਗਸਿਰਫੁਸ੍ਸਮਾਸਾ ਹੇਮਨ੍ਤੋ, ਮਾਘਫਗ੍ਗੁਨਮਾਸਾ ਸਿਸਿਰੋ, ਚਿਤ੍ਤਵੇਸਾਖਮਾਸਾ ਵਸਨ੍ਤੋ, ਜੇਟ੍ਠਾਸਲ਼੍ਹਮਾਸਾ ਗਿਮ੍ਹੋ ਉਤੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਦਸਦਸਨਾਟਿਕਾਵਸੇਨ ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ.

੭੧੦. ਅਭਿਮੁਖਂ ਪੁਰਤੋ ਕਮਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ. ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਕਮਨਂ ਪਟਿਕ੍ਕਮੋ. ਆਮੁਖਂ ਲੋਕਨਂ ਆਲੋਕਨਂ. ਵਿਵਿਧਂ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਲੋਕਨਂ ਵਿਲੋਕਨਂ. ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਨਂ ਸਙ੍ਕੁਚਨਂ ਸਮਿਞ੍ਜਨਂ. ਆਯਮਨਂ ਪਸਾਰਣਂ.

ਪਾਦੁਦ੍ਧਰਣਕਾਲੇਤਿ ਦੁਤਿਯਪਾਦੁਦ੍ਧਰਣਕਾਲੇ. ਪਾਦਸ੍ਸਾਤਿ ਉਦ੍ਧਟਪਾਦਸ੍ਸ. ਓਮਤ੍ਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਿਤੋ ਹੀਨਪ੍ਪਮਾਣਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨ੍ਦਾ’’ਤਿ. ਇਤਰਾਤਿ ਤੇਜੋਵਾਯੋਧਾਤੁਯੋ. ਯਥਾ ਪਾਦਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪੇਸੁ ਏਕਂਸਤੋ ਤੇਜੋਵਾਯੋਧਾਤੂਨਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ਸਲ੍ਲਹੁਕਸਭਾਵਤਾਯ ਤਾਸਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਇਤਰਾਸਂ ਓਮਤ੍ਤਤਾ ਗਰੁਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸੇਸਂ ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਂ ਤਗ੍ਗਤਿਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਕਾਯਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਾਯੋਪਥਵੀਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਪੁਰਤੋ ਹਰਣੇ, ਪਚ੍ਛਤੋ ਹਰਣੇ ਚ ਉਦ੍ਧਰਣੇ ਵਿਯ ਸਲ੍ਲਹੁਕਸਭਾਵਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਤਾਸਂਯੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਥਾ ਅਤਿਹਰਣਵੀਤਿਹਰਣੇਸੂ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਉਦ੍ਧਰਣਾਦੀਸੁ ਸਲ੍ਲਹੁਕਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਧਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਇਤਰਾਸਂ ਹੀਨਂ, ਏਵਂ ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਗਰੁਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਧਿਕਂ ਹੋਤਿ, ਇਤਰਾਸਂ ਹੀਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ’’ਤਿਆਦਿ.

ਤਦੁਪਾਦਾਯਰੂਪਾਨੀਤਿ ਤਾ ਧਾਤੁਯੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ. ਏਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਰਣੇਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤਿਹਰਣਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਦ੍ਧਰਣਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ਪਬ੍ਬਂਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦਿ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਰਸਙ੍ਕਰਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਟਤਟਾਯਨ੍ਤਾਤਿ ਤਟਤਟਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿਯ, ਤੇਨ ਨੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਇਤ੍ਤਰਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੭੧੧. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ. ਦਾਰੁਤਿਣੁਕ੍ਕਾਦੀਸੂਤਿ ਦਾਰੁਉਕ੍ਕਾਤਿਣੁਕ੍ਕਾਦੀਸੁ. ‘‘ਕਿਂ ਅਨ੍ਧਬਾਲ ਏਕਘਨਂ ਸਤਤਂ ਸਬ੍ਬਦਾਭਾਵਿਂ ਏਕਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਮਨਾਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਮ੍ਪੀਤਿ ਯਦਿਦਂ ਤੇਲਵਟ੍ਟਿਕ੍ਖਯੇਨ ਪਦੀਪਸ੍ਸ ਅਪਞ੍ਞਾਯਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮ੍ਪਿ. ਅਙ੍ਗੁਲਙ੍ਗੁਲਨ੍ਤਰੇਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਮਿਤਂ ਅਙ੍ਗੁਲਨ੍ਤਿ ਅਙ੍ਗੁਲਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਦੇਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਤੁਨੋ ਅਵਯਵਲੇਸਭੂਤਂ ਪਰਮਸੁਖੁਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਂਸੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਂਸੁਂ ਪਨ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿਆਦਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਂ ਉਪਮੇਯ੍ਯੇ ਵਿਯ ਉਪਮਾਯਂ ਪਾਕਟੋ ਕਾਲਭੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਕੋਟ੍ਠਾਸਗਤਂ ਪਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਰਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਉਪਮਾਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਪਮਾਯਮ੍ਪਿ ਵਾ ਤਾਵ ਯਾਵਾਤਿ ਕਾਲਸ੍ਸ ਭੇਦਮਤ੍ਤਾ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਗਹਣੇ ਕਾਲਭੇਦਵਸੇਨਾਪਿ ਉਪਮਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

੭੧੨. ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਦੇਵ ਰੂਪਂ ਵਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਵਿਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਅਯਮੇਵਤ੍ਥੋ. ਆਹਾਰਮਯਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਿਲਾਤਂ. ਕਿਲਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਖਿਨ੍ਨਂ. ਧਾਤਨ੍ਤਿ ਤਿਤ੍ਤਂ. ਪੀਣਿਤਨ੍ਤਿ ਮਂਸੂਪਚਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੀਣਿਤਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਮੁਦੁ. ਸਿਨਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਿਨਿਦ੍ਧਚ੍ਛਵਿਤਾਯ ਸਣ੍ਹਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਫਸ੍ਸਵਨ੍ਤਂ.

੭੧੩. ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਉਣ੍ਹਸਨ੍ਤਾਪੇਨ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਸੀਤਉਤੁਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਾਯੇਨ ਸੀਤਉਤੁਨਾ.

੭੧੪. ਆਯਤਨਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਆਯਤਨਸਙ੍ਖਾਤਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ. ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਆਯਤਨਗ੍ਗਹਣਂ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਤਿ ਪਸਾਦਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਮ ਸਾਵਜ੍ਜਨਂ ਭਵਙ੍ਗਂ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਿਸ੍ਸਿਤਵੋਹਾਰੇਨ ‘‘ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ.

੭੧੫. ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨਾਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤਕਾਲਵਸੇਨ ਵਾ.

ਅਯਮਤ੍ਥੋਤਿ ਅਯਂ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਤਿਇਤ੍ਤਰਖਣਤਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥੋ.

ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਿ ਹਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਸੁ ਏਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਅਤ੍ਤਭਾਵੋਤਿ ਜੀਵਿਤਵੇਦਨਾਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਞ੍ਞਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਕੇਵਲਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨਿਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਵੋਮਿਸ੍ਸਾ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਸਮਾਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕੇਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹਿਤਾ. ਲਹੁਸੋ ਵਤ੍ਤਤੇ ਖਣੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤਾਯ ਲਹੁਕੋ ਅਤਿਇਤ੍ਤਰੋ ਜੀਵਿਤਾਦੀਨਂ ਖਣੋ ਵਤ੍ਤਤਿ.

ਚੁਲ੍ਲਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਂ ਕਪ੍ਪਂ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਏਤਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਏਕਵਚਨਂ. ਮਰੂਤਿ ਦੇਵਾ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮੋਹਿਤਾਤਿ ਏਵਂ ਚਿਰਜੀਵਿਨੋਪਿ ਤੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਜੀਵਿਤਾਦੀਨਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਏਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਤੇਨੇਵ ਸਹ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ ਯਾਵ ਦੁਤਿਯਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ.

ਯੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਮਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਚਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਯੇ ਖਨ੍ਧਾ. ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਇਧਾਤਿ ਯੇ ਵਾ ਇਧ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਸ੍ਸ ਧਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਦਿਸਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਏਕਸਦਿਸਾ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਾਨਾਭਾਵੇਨ ਵਿਗਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਚੁਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਖਨ੍ਧਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਚ ਯੇ ਭਗ੍ਗਾਤਿ ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਭਗ੍ਗਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ. ਯੇ ਚ ਭਗ੍ਗਾ ਅਨਾਗਤੇਤਿ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਾਗਤੇ ਭਗ੍ਗਾ ਭਞ੍ਜਨਸੀਲਾ ਭਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਦਨ੍ਤਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗ੍ਗਾਨਂ. ਵੇਸਮਂ ਨਤ੍ਥਿ ਲਕ੍ਖਣੇਤਿ ਤੇਸਂ ਤਿਵਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਭਙ੍ਗਲਕ੍ਖਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸਮਤਾ ਵਿਸਦਿਸਤਾ ਨਤ੍ਥਿ.

ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਨ ਜਾਤੋਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਜਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਜਾਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਜੀਵਤਿ ਜੀਵਮਾਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਭਙ੍ਗਾ ਮਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਮਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਨਿਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਿਯਾ ਯਾਯਂ ਤਂ ਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਸਨਿਸ੍ਸਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਜੀਵਤਿ, ਫੁਸ੍ਸੋ ਜੀਵਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਚਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸਯਭੂਤਾ ਸਨ੍ਤਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਏਤ੍ਥ ਪਰਮਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਮਤ੍ਥਭੂਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਨ ਜੀਰਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੬).

ਅਨਿਧਾਨਗਤਾ ਭਗ੍ਗਾਤਿ ਯੇ ਭਗ੍ਗਾ, ਨ ਤੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਧਾਨਂ ਗਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਅਭਾਵਮੇਵ ਗਤਾ. ਪੁਞ੍ਜੋ ਨਤ੍ਥਿ ਅਨਾਗਤੇ ਯਤੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਭਾਵਂ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਯੇਪੀਤਿ ਯੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤ੍ਤਭਾਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਪਿ ਆਰਗ੍ਗੇ ਸਾਸਪੂਪਮਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਸੂਚਿਯਂ ਠਿਤਾਯਂ ਸਾਸਪੋ ਖਿਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਿਖਂ ਫੁਟ੍ਠਮਤ੍ਤੋ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

ਭਙ੍ਗੋ ਨੇਸਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਙ੍ਗੋ ਨਾਮ ਪੁਰਤੋ ਏਵ ਕਤੋ, ਏਕਂਸਭਾਵੀ ਨ ਅਪਸਕ੍ਕਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਾਣੇਹੀਤਿ ਪੁਰਿਮਕੇਹਿ ਅਤੀਤੇਹਿ.

ਅਦਸ੍ਸਨਤੋਤਿ ਅਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਆਯਨ੍ਤੀਤਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕੁਤੋਚਿ ਰਾਸਿਤੋ ਆਗਮਨਾਭਾਵਮੇਵਾਹ. ਭਗ੍ਗਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਭਗ੍ਗਾਪਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪਗਮਨਾਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਅਭਾਵਮੇਵ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਾਹ ‘‘ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦੋ…ਪੇ… ਵਯਨ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ.

੭੧੬. ‘‘ਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਧਮ੍ਮਤਾਯ ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਨਾਮਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਯਲੋਹਾਦੀਸੁ ਅਯੋ ਨਾਮ ਕਾਲ਼ਲੋਹਂ. ਲੋਹਂ ਨਾਮ ਜਾਤਿਲੋਹਂ ਵਿਜਾਤਿਲੋਹਂ ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹਂ ਪਿਸਾਚਲੋਹਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਯੋ ਰਜਤਂ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਤਿਪੁ ਸੀਸਂ ਤਮ੍ਬਲੋਹਂ ਵੇਕਨ੍ਤਕਲੋਹਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਜਾਤਿਲੋਹਾਨਿ. ਨਾਗਨਾਸਿਕਲੋਹਂ ਵਿਜਾਤਿਲੋਹਂ. ਕਂਸਲੋਹਂ ਵਟ੍ਟਲੋਹਂ ਹਾਰਕੂਟਨ੍ਤਿ ਤੀਣਿ ਕਿਤ੍ਤਿਮਲੋਹਾਨਿ. ਮੋਰਕ੍ਖਕਾਦਿ ਪਿਸਾਚਲੋਹਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਮ੍ਬਲੋਹਂ ਵੇਕਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਜਾਤਿਲੋਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਇਧ ‘‘ਲੋਹ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ. ਤਿਪੂਤਿ ਸੇਤਤਿਪੁ. ਸੀਸਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਤਿਪੁ. ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਆਕਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਰਸਵਿਦ੍ਧਾਦਿਭੇਦਂ. ਮੁਤ੍ਤਾ ਸਾਮੁਦ੍ਦਿਕਮੁਤ੍ਤਾਦਿ. ਮਣੀਤਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਲੋਹਿਤਙ੍ਗਮਸਾਰਗਲ੍ਲਾਨਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਮਣਿਵਿਸੇਸੋ. ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਵਂਸਵਣ੍ਣਮਣਿ. ਸਙ੍ਖੋ ਸਾਮੁਦ੍ਦਿਕਸਙ੍ਖੋ. ਸਿਲਾਤਿ ਕਾਲ਼ਸਿਲਾਪਣ੍ਡੁਸਿਲਾਦਿਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਸਿਲਾ. ਪਵਾਲ਼ਂ ਨਾਮ ਵਟ੍ਟੁਮਂ ਵਿਦ੍ਧਮਂ. ਲੋਹਿਤਙ੍ਗਂ ਰਤ੍ਤਮਣਿ. ਮਸਾਰਗਲ੍ਲਂ ਕਬਰਮਣਿ. ਭੂਮਿਆਦਯੋ ਪਾਕਟਾਵ. ਤਦਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂ ਧਮ੍ਮਤਾਰੂਪਂ ਅਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ.

ਤਰੁਣਪਲ੍ਲਵਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਾਦੀਨਂ ਤਰੁਣਪਲ੍ਲਵੇਨ ਸਮਾਨਵਣ੍ਣਂ. ਸਭਾਗਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਾਦਿਨਾ ਸਮਾਨਭਾਗਂ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਾਪਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਫਲਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਸੋਤਿ ਯੋਗੀ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਸੋਕਰੁਕ੍ਖਪਣ੍ਣਂ. ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਸੋਕਪਣ੍ਣੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਯਲੋਹਾਦਿਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਤਾਰੂਪਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸੀਤਕਾਲੇ ਸੀਤਲਂ, ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਸੂਰਿਯਸਨ੍ਤਾਪੇਨ ਉਣ੍ਹਤਰਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਤਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਉਣ੍ਹਂ ਉਣ੍ਹਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਸੀਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਟਤਟਾਯਨ੍ਤਂ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਅਰੂਪਸਤ੍ਤਕਸਮ੍ਮਸਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੭੧੭. ਕਲਾਪਤੋਤਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਕਲਾਪਤੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਾਧਾਰਣਾ ਸੁਪਾਕਟਾ, ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਲਾਪਤੋਤਿ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯੇ ਇਮੇ ਸਮ੍ਮਸਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਵਿਨਟ੍ਠਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ. ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਤਰਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਰਿਯਵਂਸਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਤਰਂ ਆਸਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਵਿਭੂਤਤਰਂ ਰੂਪਸਤ੍ਤਕੇ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਸਹ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਪਿਚ ਰੂਪਸਤ੍ਤਕੇ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਾਤਿਸਯਂ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਬ੍ਬਿਸਯਂ ਅਰੂਪਸਮ੍ਮਸਨਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧਾਯ ਸਮ੍ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਤਰਂ, ਨ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਕੇਸਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਬ੍ਬਿਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਵਂ ਨਵਂ ਏਵ ਸਿਯਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਂ ਸਮ੍ਮਸਨਵਿਸਯਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਸਨਵਿਸਯਸ੍ਸ ਗਣ੍ਹਨਤੋ. ਸੇਸਾਨਿਪੀਤਿ ਯਮਕਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਾਦੀਨਿਪਿ. ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸਕਥਾਨਯੇਨੇਵ.

੭੧੮. ਤਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮ੍ਪਿ. ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਹਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਯਮਕਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ ਨਾਮ ਨਾਮਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਯੁਗਲ਼ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਪਿ ਇਦਾਨਿ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾਵ ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਖਣਿਕਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

੭੧੯. ਏਤਮ੍ਪੀਤਿ ਏਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਸਮ੍ਮਸਨਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਵਸੇਨ ਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤਚਿਤ੍ਤਂ, ਯਂ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਸਮ੍ਮਸਿਤਸਮ੍ਮਸਿਤਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਮਸਨੇਨ ਤੇਸਂ ਖਣਿਕਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਤੋ ਇਦਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ‘‘ਖਣਿਕਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੭੨੦. ਇਦਮੇਵ ਚ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਦਿਗੁਣਿਤਂ ਅਨੇਕਸਮ੍ਮਸਨਪਟਿਪਾਟਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਪਟਿਪਾਟਿਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਟ੍ਟੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਸਮ੍ਮਸਨਪਸੁਤਾ ਏਵ ਭਾਵਨਾ ਸਿਯਾ, ਨ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੁਪਕਾਰੀ, ਨ ਚਾਯਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਾਰੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਤਤ੍ਤਕੇਨ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭੂਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਾਵ ਦਸਮਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਮਸਨਾ…ਪੇ… ਠਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਠਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਏਕਾਦਸਮਂ ਦ੍ਵਾਦਸਮੇਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਪਾਟਿਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਪਰਂ, ਨ ਤਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਤੋ ਓਰਮਨਦਸ੍ਸਨਪਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਨਪਿ ਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਦਸਮਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਮਸਨਾ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਤੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਵਂਸਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੭੨੧. ਵਿਸੁਂ ਸਮ੍ਮਸਨਨਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਮਨਸਿਕਾਰਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਨਸਿਕਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਾ ਇਧ ਦਿਟ੍ਠਿਉਗ੍ਘਾਟਨਾਦਯੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਵ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਉਗ੍ਘਾਟਨਾਦਯੋ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਪਨੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸਞ੍ਞਾ. ਦੁਬ੍ਬਲਾਯ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹਗਤਸਞ੍ਞਾਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ ਉਗ੍ਘਾਟਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸਹੇਤੁਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾ ਚਿਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ ਤਦਭਾਵੇਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਮਾਨੋ ਨਾਮ ਯੋ ਦਿਟ੍ਠੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯੋ, ਸੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਯ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਸਮੁਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਉਗ੍ਘਾਟਿਤ…ਪੇ… ਮਾਨੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਮਾਨੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਯਮਾਨੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਾਰੇਤਿ, ਅਭਿਮਤਵਿਸਯੇਸੁ ਏਵ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤ…ਪੇ… ਤਣ੍ਹਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਇਧ ਸੁਖੁਮਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ…ਪੇ… ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਅਯਂ ਨਯੋਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਸਮ੍ਮਸਨਵਿਧਿ.

ਮਮ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਾਮਿਭੂਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰਾਮਸੀਯਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹਤਾਤਿ ਤਥਾ ‘‘ਗਣ੍ਹਤੋ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਟਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਸਮਧਿਗਮੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਨ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੋਲ਼ਾਰਿਕਾਯ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਸੇਨੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸੁਟ੍ਠੂਤਿ ਸਮ੍ਮਾ. ਮਨਾਪਨ੍ਤਿ ਚ ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨਂ, ਮਨਵਡ੍ਢਨਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਸਯਂ ਅਧਿਮਾਨਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਟੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਮੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸਮਤ੍ਥਤਾਪਦੇਸੇਨ ਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬਤਾ ਦਸ੍ਸੀਯਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਮਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਏਵ ਕਾਲਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਯਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮੁਗ੍ਘਾਟਨਂ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਸਚੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਵਿਧਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਪਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋਪਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ ਏਵ ਤਦੁਪਬ੍ਰੂਹਨਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਸ੍ਮਾ ਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਟਨਂ ਨਾਮ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹੋਤਿ. ਖਣੇ ਖਣੇ ਭਿਜ੍ਜਨਕੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਮਾਨਸ੍ਸ ਅਵਸਰੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਅਸ੍ਮਿਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਟਾਯਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਭਾਵਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਤੋ ਚ ਦੁਕ੍ਖਭੂਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਅਭਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸੇਸਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਟਿਪਾਟਿਤੋ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਪਸੁਤਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ ਯਦਾ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਕ੍ਖਾ ਸੂਰਾ ਵਿਸਦਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਦਨੁਗਤਿਕਾ, ਤਦਾਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਉਗ੍ਘਾਟਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਮੂਲਿਕਾ ਹਿ ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਾ.

ਯਦਾ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਕ੍ਖਾ ਸੂਰਾ ਵਿਸਦਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਦਨੁਗਤਿਕਾ, ਤਦਾਨੇਨ ਮਾਨਸਮੁਗ੍ਘਾਟਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਨਿਚ੍ਚਗਾਹੇ ਮਾਨਜਪ੍ਪਨਾ ‘‘ਇਦਂ ਨਿਚ੍ਚਂ, ਇਦਂ ਧੁਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੫੦੧) ਬਕਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਵਿਯ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਨਿਚ੍ਚਗਾਹਸ੍ਸ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਾ.

ਯਦਾ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਕ੍ਖਾ ਸੂਰਾ ਵਿਸਦਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਇਤਰਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਤਦਨੁਗਤਿਕਾ, ਤਦਾਨੇਨ ਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਯ ਤਣ੍ਹਾਗਾਹੋਵ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਾ. ਏਵਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਉਗ੍ਘਾਟਨਾਦੀਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਿ ਅਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਯਥਾਰਹਂ ਸਕਕਿਚ੍ਚਕਰਣਞ੍ਹਿ ਸਕਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਠਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂ ਸਮ੍ਮਸਨਨਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੭੨੨. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋਤਿ ਇਧ ਵਿਯ ਏਕਦੇਸੇਨ ਅਵਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਸਰੂਪਤੋ, ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਚ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਇਧੇਵਾਤਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯਮੇਵ. ਏਕਚ੍ਚਾਨਂਯੇਵੇਤ੍ਥ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਦੇਸਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਤਾ ਪਨ ਸਯਮੇਵ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤਿ. ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਯਾ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਇਧ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਾਸਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਕੇ ਪਜਹਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ.

ਖਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਖਣਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ. ਭਾਵੇਨ੍ਤੋਤਿ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ. ਘਨਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਸਮੂਹਕਿਚ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਏਕਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ. ਖਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੪੮) ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਾ ਖਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਸਾ ਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਘਨਸਞ੍ਞਾਯ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਤਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾ ਪਹਾਨਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ, ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਭਙ੍ਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਙ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇ ਨਿਰੋਧੇ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾ ਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਾਯ ਆਯੂਹਨਂ ਪਜਹਤਿ. ਯਦਤ੍ਥਂ, ਯਾਯ ਚ ਆਯੂਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਤਣ੍ਹਾਯ ਚਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਨਮਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਯੂਹਨਂ ਪਜਹਤੀ’’ਤਿ. ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣੇਹਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪਰਿਣਾਮਦਸ੍ਸਨਂ, ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਤਂਤਂਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਪਰਂ ਅਞ੍ਞਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਾਯ ਧੁਵਸਞ੍ਞਂ ਥਿਰਭਾਵਗਹਣਂ ਪਜਹਤਿ.

ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਏਵ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਯਂ, ਸਮੂਹੇ ਚ ਏਕਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਕਾਲਨ੍ਤਰਾਵਟ੍ਠਾਯਿਭਾਵੇਨ, ਨਿਚ੍ਚਭਾਵੇਨ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਕਿਚ੍ਚਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤਾਯ ਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ. ਪਣਿਧਿਨ੍ਤਿ ਸੁਖਪਤ੍ਥਨਂ, ਰਾਗਾਦਿਪਣਿਧਿਂ ਵਾ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਨ੍ਨਤਂ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਭਿਨਿਵੇਸਂ. ਏਤੇਸਞ੍ਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਨਾਮੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਯੋ ਵਿਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਾਦਯੋਵ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਏਵ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਮਰਣਂ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਭਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾ ਚ ਸਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਾਯ ਨਿਚ੍ਚਸਾਰਾਦਿਆਦਾਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਂ ਸਤਣ੍ਹਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹਤਿ. ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨਾਮਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨ ‘‘ਅਹੋਸਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਮਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦) ਏਵਮਾਦਿਕਂ, ‘‘ਇਸ੍ਸਰਤੋ ਲੋਕੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮੋਹਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਪਜਹਤਿ. ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਭਵਾਦੀਸੁ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਞਾਣਂ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਾਯ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਆਲਯਨਿਸ੍ਸਯਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਆਲਯਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਂ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਮੁਞ੍ਚਨਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭੂਤਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਞਾਣਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਞ੍ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਹਿ ਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਪਦੁਮਪਲਾਸੇ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਲੀਯਤਿ ਪਤਿਕੁਟਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਯ ਸਂਯੋਗਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਕਾਮਸਂਯੋਗਾਦਿਕਿਲੇਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪਜਹਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾਤਿ, ਪਰਤੋ ਚ ਸਂਵਣ੍ਣੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਇਧ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਤਾਸੂਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਸੁ ਮਹਾਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁ. ਇਮਿਨਾਤਿ ਯੋਗਿਨਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਤਂਦਸ੍ਸਨਞ੍ਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ. ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਞਾਣੇਨ ਸਵਿਸਯੋ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਰੁਕ੍ਖੋ ਪਾਦਪੋ ਤਰੂ’’ਤਿ. ਤਾਪਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਪਣਿਹਿਤਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ.

ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਏਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਗੇਵ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਯਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਦਸਸੁ. ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਏਕਦੇਸਪਟਿਵੇਧਮਾਹ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਖਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਏਕਦੇਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ, ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਿਦ੍ਧਾਯ ਇਤਰਾਤਿ.

ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੭੨੩. ਪਰਤੋ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਕਥਾਯਂ ਅਬ੍ਭਾਦਿਵਿਗਮੇਨ ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਵਿਯ, ਪਙ੍ਕਮਲਵਿਗਮੇਨ ਉਦਕਸ੍ਸ ਵਿਯ, ਕਾਲ਼ਕਾਪਗਮੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਗਮੇਨ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦੀਨਂ ਪਹਾਨੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣੋ’’ਤਿ. ਅਨੇਕਾਕਾਰਵੋਕਾਰਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਸ੍ਸ ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਨਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਥਿਰਭਾਵਾਯ ਇਤਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨਵਿਸੇਸਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਸਮ੍ਮਸਨਞਾਣਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਦਿਸਾ ਹਿ ਸਾ. ਤਾਯ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਉਗ੍ਘਾਟਨਾਦਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਭਾਵਨਾਵਿਧਾਨਂ ਪਰਤੋ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਤਾਵ ਆਰਭਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਹਿ ਆਰਮ੍ਭੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਸੁਕਰੋ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਆਰਮ੍ਭੇ.

ਕਥਨ੍ਤਿ ਕਥੇਤੁਕਮ੍ਯਤਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਯਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ…ਪੇ… ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਥਂ ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ, ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਦਯਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਯਾਵਦੇਵ ਵਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਯਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਪਧਾਨਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨੇ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਨ ਵਯਦਸ੍ਸਨਂ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨਪੁਬ੍ਬਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ.

ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤ੍ਤਭਾਵਂ. ਅਯਂ ਹਿ ਜਾਤਸਦ੍ਦੋ ਖਣਤ੍ਤਯਸਮਙ੍ਗਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਜਾਤਾ ਭੂਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੧੦੪੬) ਵਿਯ, ਨ ਅਤੀਤਂ

‘‘ਯੇ ਤੇ ਜਾਤਾ ਨ ਤੇ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਨ ਜਾਤਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤੇ;

ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਭਾਵਾ ਨੋ ਭਗ੍ਗਾ, ਤੇਵ ਸਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. –

ਆਦੀਸੁ ਵਿਯ, ਨਾਪਿ ਜਾਤਤਾਮਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਤਂ ਜਾਤਂ ਭੂਤਂ ਸਙ੍ਖਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਾਤਂ ਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੦੭; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੯), ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਂ ਨਾਮ ਜਾਤਂ ਖਣਤ੍ਤਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਪਨ ਆਦਿਤੋ ਦੁਪ੍ਪਰਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ. ਪਚ੍ਚਯਲਕ੍ਖਣਪਪਞ੍ਚਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਉਦਯੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਸਞ੍ਞਿਤਂ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਂ ਉਦਯੋ ਉਪ੍ਪਾਦੋ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਵਯੋਤਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮਸਞ੍ਞਿਤਂ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਂ ਵਯੋ ਵਿਨਾਸੋ. ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਯਾ ਉਦਯਸ੍ਸ, ਵਯਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਪੇਕ੍ਖਨਾ, ਤਂ ਞਾਣਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦੀਸੁ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਸੀਸੇਨ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਵਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਜਾਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਉਦਯੋ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਵਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੪੯) ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਾਨਂ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਵਨ੍ਤਤਾ, ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤਾ ਚ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗੇਸੁ ਭਵਪਰਿਯੋਸਾਨਾਵ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ.

ਸੋਤਿ ਯੋਗੀ. ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨਾਤਿ ਇਮਾਯ ‘‘ਜਾਤਂ ਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਗਤਿਯਾ. ਜਾਤਿਨ੍ਤਿ ਨ ਪਸੂਤਿਂ, ਨ ਚ ਪਠਮਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਵਿਕਾਰਂ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਵਿਕਾਰੋ ਯਸ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਭਿਨਵਾਵਟ੍ਠਾਨਜਰਾ ਵਿਯ ਨਵਭਾਵਾਪਗਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਨਵਾਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰਾਸਿ ਵਾ ਨਿਚਯੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਯਤੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਅਲਦ੍ਧਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਅਨਾਗਤੇ ਅਦ੍ਧਨਿ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਅਤੀਤੇਪਿ ਅਦ੍ਧਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂਯੇਵ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵੂਪਗਮੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਮੁਦਾਯਗਤਂ ਤਦੇਕਦੇਸਭੂਤਾਯ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਸਿਤੋਤਿ ਰਾਸਿਭਾਵੇਨ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤੋ ਪੁਞ੍ਜੋ ਰਾਸਿ. ਯਥਾ ਤਥਾ ਪਿਣ੍ਡਿਭੂਤੋ ਨਿਚਯੋ. ਭੂਮਿਯਂ ਨਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਨਿਧਾਨਂ. ਉਪਵੀਣੇਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਉਪਵੀਣਂ, ਵੀਣਾਵਾਦਨਂ.

੭੨੪. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਮਨਸਿਕਾਰਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਨ ਯਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਾ, ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਰੋਧਵਿਰੋਧੀਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਵਾਚਕੋਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਰਿਮਭਵਸਿਦ੍ਧਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ, ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਚ ਤੀਹਿ ਅਤੀਤਕਾਲਿਕਾਨਿ ਤੇਸਂ ਸਹਕਾਰੀਕਾਰਣਭੂਤਾਨਿ ਉਪਾਦਾਨਾਦੀਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਬਲਵਤਾਯ ਸੋ ਏਵ ਗਹਿਤੋ ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਗਹਿਤੇ ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਗਹਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਭਾਵਿਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹੁਪਨਿਸ੍ਸਯਸਹਿਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਅਸਤਿ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜੁਪਨਿਸ੍ਸਯਾਯ ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵਾਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹੁਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ, ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਆਹਾਰੋ ਪਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਪੋਸਕੋ, ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ, ਕਾਮਧਾਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਚ ਦੇਸਨਾਯ. ਉਕ੍ਕਂਸਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਵਾ ਆਹਾਰਗ੍ਗਹਣਂ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਲਵਸੇਨ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨ ਪਗੇਵ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਇਧ ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਖਣਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਤਣ੍ਹਾ ਕਮ੍ਮਂ ਆਹਾਰੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਸਙ੍ਖਾਤਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਚੇਵ ਰੂਪਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾ ਹਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਦਯੋ ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਪਨ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵਾਤਿ.

ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਤੋ ਅਨਾਗਤਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵੇ ਅਭਾਵਤੋ. ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਰੂਪਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਨਿਰੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਕਮ੍ਮਨਿਰੋਧਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇ. ਰੂਪਨਿਰੋਧੋਤਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਭਙ੍ਗਕਾਲਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਵਯਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਅਦ੍ਧਾਵਸੇਨ ਪਗੇਵ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਇਧ ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਖਣਵਸੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਇਧ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਖਣਨਿਰੋਧੋ ਚਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਰੋਧੋ ਲਕ੍ਖੀਯਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

ਵਿਪਰਿਣਾਮੋ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ. ਏਸ ਨਯੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ‘‘ਫੁਟ੍ਠੋ ਵੇਦੇਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਚੇਤੇਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੯੩), ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ, ਸਞ੍ਞਾ, ਚੇਤਨਾ’’ਤਿ, ਚ ਵਚਨਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ (ਵਿਭ. ੨੩੧) ਸਞ੍ਞਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਂਨਿਰੋਧਾ ਚ ਤੇਸਂ ਨਿਰੋਧੋ, ਮਹਾਪਦਾਨ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੬੦) ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਵਾਰੇ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਕਥਾ. ੭੧੯) ਵਚਨਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਂਨਿਰੋਧਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਆਹੁ ‘‘ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਂ ਅਦ੍ਧਾਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨੇਵ, ਨ ਖਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਮਤੇਨ ਖਣਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਨ ਸਿਯਾ. ਅਪਰੇ ਪਨਾਹੁ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇ ਅਤੀਤਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮ੍ਭਵਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਉਪ੍ਪਾਦਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਅਭਾਵੇ ਚ ਤਸ੍ਸਾ ਅਸਮ੍ਭਵਂ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਭਙ੍ਗਂ. ਖਣਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਂ, ਭਙ੍ਗਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਹਿ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਉਦਯਤੋ, ਵਯਤੋ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਭਾਵਨਾਯ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਖਣਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਠਮਂ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕੇ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਉਦਯਬ੍ਬਯਵਨ੍ਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਖਣਤੋਪਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਯਦਾ ਞਾਣਂ ਤਿਕ੍ਖਂ ਵਿਸਦਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਦਾ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਖਣੇ ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ, ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਮ੍ਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਦਯੋਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾਪਿ. ਤਣ੍ਹਾ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮ…ਪੇ… ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਯੋਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ…ਪੇ… ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾਪਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਵਯੋ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਰੂਪਂ ਉਦੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਉਤੁਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮ੍ਪਿ ਉਦੇਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਿਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਉਤੁਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮ੍ਪਿ ਵੇਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਖਣਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੭੨੫. ਏਵਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ ਨ ਯਾਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਾਕਟਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਤਿ ਕਿਰਿਮੇ ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਪਟਿਵੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਨਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਥ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਨਯਂ ਨੇਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਸਚ੍ਚਪ੍ਪਭੇਦਾ, ਅਨੁਲੋਮਾਦਿਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਪ੍ਪਭੇਦਾ, ਏਕਤ੍ਤਾਦਿਨਯਪ੍ਪਭੇਦਾ, ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਭੇਦਾ ਚ ਸਚ੍ਚਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਨਯਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਭੇਦਾ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਪਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦਭਾਵਤੋ.

੭੨੬. ਯਨ੍ਤਿ ਕਰਣੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਯੇਨ ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਮਸਨਂ. ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਮੁਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਨਿਰੋਧਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦੇਤਂ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਪਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਸਮੁਦਯਨਿਰੋਧਤੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਮੁਦਯਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਭੇਦੋ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੦) ਕਤੋ, ਨ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਸ੍ਸ ਭੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ ਅਭਿਨ੍ਨਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਭੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਹੀਤਿ ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ, ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਚ ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਖਣਤੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ‘‘ਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਤਰਂ ਕਰੋਤਿ.

੭੨੭. ਇਚ੍ਚਸ੍ਸੇਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਂ, ‘‘ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਖਣਤੋ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਗਿਨੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਤੋ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਜਨਕਾਵਬੋਧਤੋਤਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਜਨਕਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਵਬੁਜ੍ਝਨਤੋ. ਜਾਤਿਦੁਕ੍ਖਾਵਬੋਧਤੋਤਿ ਜਾਤਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਵਬੁਜ੍ਝਨਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ ਏਕਦੇਸਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਬ੍ਬਤਸਮੁਦ੍ਦਾਦਿਦਸ੍ਸਨਕਾਨਂ ਵਿਯ. ਮਰਣਦੁਕ੍ਖਾਵਬੋਧਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ‘‘ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਪ੍ਪਾਦੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਇਧ ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਵਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਾਨਂ. ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ ਪਚ੍ਚਯਤੋ, ਖਣਤੋ ਚ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਮ੍ਮੋਹੋ, ਤਪ੍ਪਧਾਨੋ ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਧਮ੍ਮਪੁਞ੍ਜੋ ਮਗ੍ਗੋ ਵਾਯਂ ਲੋਕਿਕੋਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਨੁਲੋਮਤੋ ਲੋਕਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਏਵਾਯਂ. ਇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ ਸਭਾਵਾਵਬੋਧਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਘਾਤਤੋ’’ਤਿ, ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭੂਤੋ ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਭਾਵੋ ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਕਾਸੇਤਿ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਪਾਕਟਭਾਵੋ ਮੋਹਨ੍ਧਕਾਰਵਿਧਮਨੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਘਾਤਤੋ’’ਤਿ.

੭੨੮. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਅਨੁਲੋਮੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਲੋਮਨਤੋ. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦੀਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੂਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਵਬੋਧਤੋ’’ਤਿ. ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਲੋਮਨਤੋ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਤ੍ਵੇਵ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ ਪਟਿਲੋਮੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਤੇ ਚ ਸਙ੍ਖਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ‘‘ਜਰਾਮਰਣਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦). ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਪਾਕਟਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਪਾਕਟਤਾਯ ਏਵ ‘‘ਇਮਸ੍ਸੇਤਂ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਬੋਧਤੋ.

੭੨੯. ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਨੁਬਨ੍ਧੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨੋ ਏਕਤ੍ਤਨਯਾਧਿਗਮਾਯ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞੋ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੭) ਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੋਕਾਸਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਤੁਫਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਖਣੇ ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਖਣਤੋ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਿਜ੍ਝਮਾਨੋ ਨਾਨਤ੍ਤਨਯਾਧਿਗਮਾਯ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਭਾਵਭੇਦਾਵਬੋਧਤੋ ‘‘ਸੋ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੋਕਾਸਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖਣਤੋ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਫਲਸ੍ਸ ਭਾਵੋ, ਅਸਤਿ ਅਭਾਵੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਤ੍ਥਿਤਾਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਾਪਾਰਨਯੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਯਤੋ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੋਕਾਸਤਾ ਵਸਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਅਲਬ੍ਭਨੇਯ੍ਯਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਵਸਵਤ੍ਤਿਭਾਵੋ ਪਰਾਯਤ੍ਤਤਾ, ਸਾ ਚ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਰੂਪਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਹੇਤੁਫਲਸ੍ਸ ਹੇਤੁਅਨੁਰੂਪਤੋ ਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੋਕਾਸਤਾਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਤਿ ਕਾਰਣੇ ਕੁਤੋ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦੋ. ਕਰੋਤੀਤਿ ਹਿ ਕਾਰਣਂ.

੭੩੦. ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਸਭਾਵੇ ਸਤਿ ਫਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਉਪਕਾਰਕਤਾਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਨਿਰੀਹਤਾ, ਅਸਤਿ ਚ ਅਭਾਵੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਾ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚਸ੍ਸ…ਪੇ… ਤਾਵਬੋਧਤੋ’’ਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ ਖਣਤੋ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਯਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਾਵਬੋਧਤੋ’’ਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਞ੍ਹਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵੋ. ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਵਿਵੇਕੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਭਾਵਸੁਞ੍ਞਤਾ. ਨ ਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਖਣਤ੍ਤਯਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਵਿਵੇਕਾਵਬੋਧਤੋਤਿ ਆਦਿਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤਾਪਟਿਵੇਧਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਜਰਾਭਙ੍ਗਾਵਤ੍ਥਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਵਿਬਾਧੀਯਨ੍ਤੇਵ. ਸਾ ਚ ਨੇਸਂ ਵਿਬਾਧਿਯਮਾਨਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਿਭੂਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਕ੍ਖ…ਪੇ… ਬੋਧਤੋ’’ਤਿ.

ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣਮ੍ਪੀਤਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਮੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਪਥਵੀਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਫੁਸਨਾਦਿਸਞ੍ਞਿਤਂ ਸਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਲਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਪਾਕਭਾਵਵਿਦ੍ਧਂ ਸਭਾਵਾਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਵਬੋਧਤੋ’’ਤਿ. ਸਭਾਵਲਕ੍ਖਣੇਤਿ ਸਭਾਵਸਞ੍ਞਿਤੇ ਲਕ੍ਖਣੇ, ਤਂਤਂਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਲਕ੍ਖਣੇ. ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਤਾਵਕਾਲਿਕਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਿਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਾਦਿਪਰਿਤ੍ਤਕਾਲਿਕਤਾਪਿ ਖਣਨ੍ਤਰਾਨਵਟ੍ਠਾਨਤੋ ਤਸ੍ਸ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਦਯਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਦਯਵਯਮਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਉਦਯਬ੍ਬਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਨ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ.

੭੩੧. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਨਿਚ੍ਚਨਵਾ, ਅਥ ਖੋ ਪਰਿਤ੍ਤਕਾਲਟ੍ਠਾਯਿਨੋ. ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਦਕੇ ਦਣ੍ਡੇਨ ਕਤਲੇਖਾ ਉਦਕੇ ਦਣ੍ਡਰਾਜਿ. ਉਸ੍ਸਾਵਬਿਨ੍ਦੁਆਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਕਿਚ੍ਚਾਪਿ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿ ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਤੇ ਦਨ੍ਧਨਿਰੋਧਾ ਏਵ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਤੋਪਿ ਲਹੁਤਰਨਿਰੋਧਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਗਮਨਸ੍ਸਾਦਾਨਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠੁਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਧਾਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਿਰਸਿ ਪਾਦੇ ਚ ਬਨ੍ਧਖੁਰਧਾਰਾ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤੋਪਿ ਸੀਘਤਰੋ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਰੋਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪਗੇਵ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਚ੍ਚਨਵਾ, ਨਾਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕਾਲਟ੍ਠਾਯਿਨੋਵ, ਅਥ ਖੋ ਅਸਾਰਾ. ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਾਯਾਦਯੋ ਹਿ ਮਣਿਆਦਿਵਸੇਨ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਤਂਸਭਾਵਤਾਯ ਅਸਾਰਾ. ਤਤ੍ਥ ਮਨ੍ਤੋਸਧਭਾਵਿਤਾ ਇਨ੍ਦਜਾਲਾਦਿਕਾ ਮਾਯਾ. ਮਿਗਤਣ੍ਹਿਕਾ ਮਰੀਚਿ. ਸੁਪਿਨਮੇਵ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤਂ. ਮਣ੍ਡਲਾਕਾਰੇਨ ਆਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨਂ ਅਲਾਤਮੇਵ ਅਲਾਤਚਕ੍ਕਂ. ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਕੀਲ਼ਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਨਗਰਂ ਵਿਯ ਆਕਾਸੇ ਉਪਟ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਨਗਰਂ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਜਾਤਂ ਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੪੯), ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਪਾਲ਼ਿਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪੭, ੩੬੧; ੨.੧੧੩; ੩.੮੬, ੮੯; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੪੮) ਵਾ ਯਾਵ ਉਦਯਬ੍ਬਯਪਟਿਵੇਧਾ ਭਾਵਨਾਵਿਧਿ ਆਰਦ੍ਧੋ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ. ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕੋਪਿ ਹਿ ਸਬ੍ਬੋ ਭਾਵਨਾਵਿਧਿ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣੁਪ੍ਪਾਦਨਸ੍ਸੇਵ, ਨ ਪਰਿਸਪਰਿਸਰੀਰਕਰਬਨ੍ਧੋਤਿ. ਵਯਧਮ੍ਮਮੇਵਾਤਿ ਭਿਜ੍ਜਨਸਭਾਵਮੇਵ. ਵਯਂ ਉਪੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ. ਯਞ੍ਹਿ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਏਵ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਅਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ ਵਿਨਾਸਸ੍ਸ. ਉਪਕ੍ਕਮਹੇਤੁ ਪਨ ਵਿਸਦਿਸੁਪ੍ਪਾਦੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੬; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੩੦) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਯਂ ਅਨਾਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਵਯਧਮ੍ਮਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਉਦਯਸ੍ਸ, ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਇਦਂ ਵਯਂ ਉਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਯਸ੍ਸ ਚ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਾਕਾਰੇਨ. ਅਧੁਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨ ਤਾਵ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਲਾਪਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮਞ੍ਞਂ ਲਭਤਿ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮੇਵ ਲਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸਾਧਿਗਮਾ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕੋਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੭੩੨. ਇਮਾਯ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ, ਨ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਭਙ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ, ਨਾਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਤਦਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਏਵ-ਕਾਰੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹਾਦਿਵਤ੍ਥੁਭਾਵੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ. ‘‘ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਪਰਿਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਵੋਸਾਨਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ਕੁਸੀਤਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਕੋਸਜ੍ਜੇਨ ਭਾਵਨਂ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਥ ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਹਿ ਸਸਮ੍ਭਾਰਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਤਦਞ੍ਞਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਸਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਸ੍ਸ ਹੋਤਿ. ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਤਾ ਚ ਕੋਸਜ੍ਜੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕੁਸੀਤਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯੋਗੇਨ ਞਾਣੇਨ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਾ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾ ਸਮਥਵਸੇਨਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ.

ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ‘‘ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿਤੋ ਉਕ੍ਕਮਨੇਨ ਵਿਰੂਪਂ ਗਹਿਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸਂ. ਓਭਾਸੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨਾਹ, ਈਦਿਸਂ ਓਭਾਸਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਮਮ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਭਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਮਗ੍ਗਫਲਭਾਵੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਞਾਣਾਦਿਕੇ ਪਨ ਮਗ੍ਗਫਲਭਾਵੇਨੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਓਭਾਸਹੇਤੁ ਯੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚ…ਪੇ… ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ ‘‘ਮਗ੍ਗਂ ਪਤ੍ਤੋਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਵਸੇਨ ਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ –

‘‘ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਸਬ੍ਬੋ ਸੋ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ, ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵਯਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤੋ…ਪੇ… ਕਰੋਤੋ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ….

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਹੋਤਿ, ਹੋਤਿ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕੋਦਿ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੭੦) –

ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮੋ. ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ‘‘ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗਾਦਿਕੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਅਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਤੇਨ ਉਪਦ੍ਦੁਤਂ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਓਭਾਸਾਦੀਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਸੁਖੁਮਰੂਪਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਰਤਿਆਕਾਰੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀ ਅਧਿਮਾਨਿਕੇਨ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਕਨ੍ਤਿ ‘ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਆਵਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

੭੩੩. ਵਿਪਸ੍ਸਨੋਭਾਸੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ, ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਤਿਤਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਭਾਸੁਰਂ ਰੂਪਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਯੋਗਿਨੋ ਸਰੀਰਟ੍ਠਮੇਵ ਪਭਸ੍ਸਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਇਤਰਂ ਸਰੀਰਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਞਾਣਾਨੁਭਾਵਾਨੁਰੂਪਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਤ੍ਥਰਤਿ, ਤਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸੇ ਰੂਪਗਤਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਲਾਭਿਨੋ ਵਿਯ ਤਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਥਿ ਨਾਮ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ. ਉਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਯੋਗਿਨਾ ‘‘ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਅਧਿਮਾਨੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਯੋਗਿਨੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਤੋ ਏਵ ਵੀਥਿ ਉਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਮੇਵਾਹ.

ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ ਅਪ੍ਪਵਿਪੁਲਤਾਵਸੇਨ ਵਿਸਦਿਸਤਾਯ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਓਭਾਸਸ੍ਸ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕੁਟ੍ਟੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਗੇਹਂ ਦ੍ਵਿਕੁਟ੍ਟਗੇਹਂ. ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇਪਿ ਏਕਾ ਭਿਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ ਬਹਿਪਿ, ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਪਥਂ ਹੋਤਿ, ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਥਰਿਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਨਿ ਕੁਸੁਮਾਨਿ, ਵਿਸਦਞਾਣਸ੍ਸ ਓਭਾਸੇਨ ਫਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਰੂਪਗਤਞ੍ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਮਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਏਵਂ ਓਭਾਸਸ੍ਸ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਚਿਰਕਾਲਵਿਪ੍ਪਲਮ੍ਬਨੇ ਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ਨ ਸਬ੍ਬਂ. ਸੋਤਿ ਸੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਾਭੀ ਅਧਿਮਾਨਿਕੋ.