੮. ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੧. ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਪਹਾਯ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਰੁਣਂ ਉਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਾਮਨ੍ਤਂ, ਅਰਞ੍ਞਞ੍ਚ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਚਾਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਾਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ‘‘ਗਾਮੋਯੇਵ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਤ੍ਥੋਪਿ ਗਾਮੋ ਨਾਮਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਨ੍ਦਖੀਲਾਤਿ ਉਮ੍ਮਾਰਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਲੇਡ੍ਡੁਪਾਤਸ੍ਸ. ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਰਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਪਾਰਾਜਿਕੇ (ਪਾਰਾ. ੯੨) ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਗਾਮਾ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ’’ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਵਹਾਰਟ੍ਠਾਨਪਰਿਗ੍ਗਹੇ ਤਦੁਭਯਂ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਾਮੂਪਚਾਰੋ ਹਿ ਲੋਕੇ ਗਾਮਸਙ੍ਖਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਨ ਗਾਮਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਰਞ੍ਞਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ (ਵਿਭ. ੫੨੯) ਗਾਮਾ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾ, ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਰਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਰਞ੍ਞਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ (ਪਾਰਾ. ੬੫੪) ‘‘ਪਞ੍ਚਧਨੁਸਤਿਕਂ ਪਚ੍ਛਿਮ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯਿਕੇ ‘‘ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਸਨਤੋ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੋ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਸਂਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਇਧ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਕਥਾਵ ਪਮਾਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਮੇਵ ਲਕ੍ਖਣਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਂ ਆਰੋਪਿਤੇਨ ਆਚਰਿਯਧਨੁਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਿਨਨਵਿਧਿਂ ਆਹ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋਵ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੯੬) ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਤਤੋ ਤਤੋ ਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਖੁਦ੍ਦਕਮਗ੍ਗਂ ਪਿਦਹਤਿ. ਧੁਤਙ੍ਗਸੁਦ੍ਧਿਕੇਨ ਧੁਤਙ੍ਗਸੋਧਨਪਸੁਤੇਨ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕਾਲੇਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਯੋਪਿ ਉਤੂ, ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ, ਮੁਦੁਕਸ੍ਸ ਏਕੋ ਉਤੁ. ਤਤ੍ਥਪਿ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਸਉਸ੍ਸਾਹਤ੍ਤਾ. ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਿਥਿਲਭਾਵੇਨ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਵਿਵੇਕਵਾਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾਲਦ੍ਧੋਵ ਕਾਯਵਿਵੇਕੋ ਸਾਤ੍ਥਕੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ‘‘ਭਬ੍ਬੋ…ਪੇ… ਰਕ੍ਖਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸ੍ਸ ਆਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਆਪਾਥਮਨੁਪਗਮਨਤੋ. ਵਿਗਤਸਨ੍ਤਾਸੋ ਹੋਤਿ ਵਿਵੇਕਪਰਿਚਯਤੋ. ਜੀਵਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਜਹਤਿ ਬਹੁਪਰਿਸ੍ਸਯੇ ਅਰਞ੍ਞੇ ਨਿਵਾਸੇਨੇਵ ਮਰਣਭਯਸ੍ਸ ਦੂਰੀਕਰਣਤੋ. ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਰਸਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ ਅਨੁਭਵਤਿ ਜਨਸਂਸਗ੍ਗਾਭਾਵਤੋ. ਆਰਾਧਯਨ੍ਤੋਤਿ ਅਨੁਨਯਨ੍ਤੋ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਵੇਕਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਯੋਗਿਨੋ ਵਾਹਨਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਵਸੇਸਧੁਤਾਯੁਧੋ’’ਤਿ, ਅਵਸਿਟ੍ਠਧੁਤਧਮ੍ਮਾਯੁਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਤਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.