੧੩. ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੦. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਲ਼ਿਯਾ ਹਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸਮੁਖੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਵਿਧਿ ਵਿਧੀਯਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨੇਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਲ਼ਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਪਰਾਸੁ ਚ ਤੀਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੂ’’ਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਾਸੂਤਿ ਚ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਉਦ੍ਦੇਸਕ੍ਕਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮਂ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਇਮਿਨਾਵ ਕਮੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਪਾਲ਼ਿਯਂ, ਸੇਸਾਭਿਞ੍ਞਾਪਾਲ਼ਿਯਞ੍ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਵਾਕ੍ਯੋਪਞ੍ਞਾਸੇ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਰ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਾਠੇ. ਦਿਬ੍ਬਸਦਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬੇ ਭਵਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਾ, ਦੇਵਾਨਂ ਸੋਤਧਾਤੁ, ਤਾਯ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸਦਿਸਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਸਦਿਸਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਚਰਿਤਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਬਹੁਲਤਾਵਿਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਤਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਚਰਿਤੇਨ ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤਿਜਨਕੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਰੁਹਿਰਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾਤਰੋਗਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਅਪਲਿਬੁਦ੍ਧਾਤਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਾ. ਪਿਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਤ੍ਤਾ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚ ਉਲ਼ਾਰਤਾਯ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਦੋਸਰਹਿਤਂ ਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਤਿਣਾਦਿਦੋਸਰਹਿਤਂ ਵਿਯ ਸਸ੍ਸਂ ਉਲ਼ਾਰਫਲਂ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਚਸ੍ਸ ਫਲਂ ਤਥਾ ਵੋਹਰੀਯਤਿ, ਯਥਾ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਪਾਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੨; ਮ. ਨਿ. ੨.੮੧; ਅ. ਨਿ. ੪.੨੩੩). ਦੂਰੇਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਖੁਮਸ੍ਸਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਮਤ੍ਥਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਸਾਦਸੋਤਧਾਤੂਤਿ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਪਸਾਦਲਕ੍ਖਣਾ ਸੋਤਧਾਤੁ.
ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਸੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਨਤੋ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਕੁਸਲਭਾਵਨਾ ਵੀਰਿਯਭਾਵਨਾ, ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਭਾਵਨਾਪਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵੀਰਿਯਭਾਵਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਵੀਰਿਯਭਾਵਨਾਬਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਞਾਣਮਯਾ ਸੋਤਧਾਤੁ ਞਾਣਸੋਤਧਾਤੁ. ਤਾਦਿਸਾਯੇਵਾਤਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ, ਦੂਰੇਪਿ ਸੁਖੁਮਸ੍ਸਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਚ ਤਂਸਦਿਸਾ ਏਵ. ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਭੂਮੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣਵਸੇਨਸ੍ਸਾ ਦਿਬ੍ਬਭਾਵਮਾਹ. ਯਂ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਂ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਵਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਦ੍ਦਗਹਣਟ੍ਠੇਨ. ਯਾਥਾਵਤੋ ਹਿ ਸਦ੍ਦੂਪਲਦ੍ਧਿ ਸਦ੍ਦਸਭਾਵਾਵਬੋਧੋ ਸਵਨਂ. ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਸਭਾਵਧਾਰਣਾਦੀਸੁ ਧਾਤੁਅਤ੍ਥੇਸੁ ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਾਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾ ਸਤ੍ਥੁ ਧਾਤੁਦੇਸਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਜ੍ਜੀਵਟ੍ਠੇਨ ਚਾ’’ਤਿ. ਸੋਤਧਾਤੁਕਿਚ੍ਚਂ ਸਦ੍ਦਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਂ, ਸਦ੍ਦਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਪਚ੍ਚਯਤਾ ਚ.
ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਗਮੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਯਾ’’ਤਿ. ਮਾਨੁਸਿਕਾ ਮਨੁਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਕਾ, ਮਂਸਸੋਤਧਾਤੁ, ਦਿਬ੍ਬਵਿਦੂਰਾਦਿਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਮਾਨੁਸਿਕਂ ਏਤਾਯਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸੂਪਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਸਵਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸੂਪਚਾਰਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਚਰਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਕਤਿਯਾ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਵਿਸਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਦ੍ਦਸਵਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਦਿਬ੍ਬੇਤਿ ਦੇਵਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ. ਤੇ ਪਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦੇਵਾਨਂ ਕਥਾ ਸਦ੍ਦਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਸਦ੍ਦੇ’’ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਏਤੇਤਿ ਮਾਨੁਸਾ, ਤੇ ਮਾਨੁਸੇ. ਏਵਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਸਦ੍ਦਾਨਂਯੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਦੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਏਕਦੇਸਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦੇਹਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰੇ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਠਾਨਭੇਦਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸੇਨ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ.
ਅਯਂ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਮਾਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਭੂਤਾਵੇਣਿਕਸਮਾਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਮਾਧਿ ਨਾਮ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਉਪਚਾਰਾਵਤ੍ਥਾਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬੋਲ਼ਾਰਿਕਸਦ੍ਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਸੀਹਾਦੀਨਂ ਸਦ੍ਦੋ ਪਠਮਂ ਗਹਿਤੋ. ਤਿਯੋਜਨਮਤ੍ਥਕੇਪਿ ਕਿਰ ਕੇਸਰਸੀਹਸ੍ਸ ਸੀਹਨਾਦਸਦ੍ਦੋ ਸੁਯ੍ਯਤਿ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮੇਘਸਦ੍ਦਬ੍ਯਗ੍ਘਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸਦ੍ਦਾਵਜ੍ਜਨਂ ਯਾਵਦੇਵ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਾਵਜ੍ਜਨੂਪਾਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਤਥਾ ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਭਾਵਨਾਬਲੇਨ ਸੁਖੁਮਤਰਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਸਂਸਿਦ੍ਧਿਤੋ.
ਏਵਂ ਆਸਨ੍ਨਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਾਨੁਸਾਰੇਨ ਦੂਰਦੂਰਤਰਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਸਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰਵਿਧਿ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਸਦ੍ਦੋ ਏਵ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਯੋ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਾਕਾਰੋ, ਤਂ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਸੁਖੁਮਾਨਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਸਮ੍ਮਤੇਸੁਪਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਸਬ੍ਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਖੁਮੇ ਞਾਣਪਰਿਚਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਦ੍ਦੋਵ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਵ ਪਕ੍ਖੋ ਞਾਯਾਗਤੋਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਵਣ੍ਣਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਞਾਣੇਨ ਨੀਲਪੀਤਾਦਿਵਣ੍ਣਾਨਂ ਵਿਯ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਭਾਵੋ ਚੇਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ. ਤੇ ਸਦ੍ਦਾਤਿ ਯੇ ਸਬ੍ਬੋਲ਼ਾਰਿਕਤੋ ਪਭੁਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੁਖੁਮਸੁਖੁਮਾ ਸਦ੍ਦਾ ਆਵਜ੍ਜਿਤਾ, ਤੇ. ਪਾਕਤਿਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਮਾਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਸਮਾਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਤ੍ਤਾ ਅਤਿਵਿਯ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਤੇਸੁ ਸਦ੍ਦੇਸੂਤਿ ਯੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਬਹੂ ਸਦ੍ਦਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸੁ ਸਦ੍ਦੇਸੁ. ਅਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਰਣਵਸੇਨ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਏਕਂ ਸਦ੍ਦਂ. ਤਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੋਤੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਣਸੋਤੇ. ਪਤਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਲਾਭੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਦਾਨਿਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਂ ਭਾਵਨਾਭਿਯੋਗੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਂ. ਥਾਮਜਾਤਨ੍ਤਿ ਜਾਤਥਾਮਂ ਦਲ਼੍ਹਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਾਮੀਤਿ ਏਕਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਫਰਤੂ’’ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਗਤੇ ਸਦ੍ਦੇ ਆਵਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਦ੍ਦਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਸ੍ਸ ਪੁਨਪਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਤਤੋ ਏਵ ਹਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋਕਾਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੇਪਿ ਸਦ੍ਦੇ ਸੁਣਾਤਿਯੇਵਾਤਿ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਵਦਤਿ. ਏਕਙ੍ਗੁਲਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਾਦਿਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਤਂ.
ਏਵਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋਵਾਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਵਨੇਨ ਵਸੀਕਤਾਭਿਞ੍ਞੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਜ੍ਜਿਤੇ ਸਦ੍ਦੇ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਏਵ. ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਪਿ ਤੇ ਸਦ੍ਦੇ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਤ੍ਥੁਭੇਦੇਨ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸਤਿ.
ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੧. ਪਰਿਯਾਤੀਤਿ ਸਰਾਗਾਦਿਵਿਭਾਗੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਧਾਤੂਨਂ ਗਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਬੁਦ੍ਧਿਪਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਰਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਹਿ ਯੋ ਪਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ. ਯੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਰੋਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਗਤਿਯਾ ਵਾ. ‘‘ਪੁ’’ਨ੍ਤਿ ਨਰਕਂ, ਤਤ੍ਥ ਗਲਨ੍ਤਿ ਪਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਪਾਪਕਾਰਿਨੋ. ਇਤਰੇਪਿ ਸਂਸਾਰੇ ਸਂਸਾਰਿਨੋ ਤਂਸਭਾਵਾਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਂਤਂਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੂਰਣਤੋ, ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਵਸੇਨ ਗਲਨਤੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਨੇਰੁਤ੍ਤਾ.
ਏਤਞ੍ਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਤਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਵਸੇਨ ਇਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ, ਏਤਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੇਨ ਅਧਿਗਤਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਹਦਯਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ, ਅਥ ਖੋ ਹਦਯਮਂਸਪੇਸਿ. ਯਂ ਬਹਿ ਕਮਲਮਕੁਲ਼ਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਅਨ੍ਤੋ ਕੋਸਾਤਕੀਫਲਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਪਨ ਇਮਂ ਲੋਹਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਦਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਦਿਚਿਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮ੍ਮਜਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਵਿਧਵਣ੍ਣਭਾਵਾਪਤ੍ਤੀਤਿ? ਕੋ ਵਾ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਜਮੇਵ ਤਂ ਲੋਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਸ੍ਸਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਅਚਿਤ੍ਤਜਂ, ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਭੇਦੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੇਸਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਾਨਂ ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਗਮਨਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨਿ ਉਤੁਕਮ੍ਮਾਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪੇਹਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਦੇਸਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਸਿਯਾ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਂ ਸੇਸਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਾਨਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਸਾਦਕੋਧਵੇਲਾਸੁ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਭੇਦਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਚ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਅਨੁਮਾਨਤੋ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਗਵੇਸਨ੍ਤੇਨ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੇਨ ਯੋਗਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਕ੍ਖਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਸ੍ਸ ਲਾਭੀ ਸਮਾਨੋ ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਰਸ੍ਸ ਹਦਯਮਂਸਪੇਸਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨਯਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨਪਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਲਸਤਮ੍ਪਿ ਕਾਲਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਥੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਹਦਯਲੋਹਿਤਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਦਾਨਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਂ ਤਦਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਸਮਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਅਨ੍ਤੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਞਾਣਂ, ਇਦਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਤ੍ਥਾਨੇਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਦਂ ਵਿਯ ਚ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਰਾਗਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਹੋਤਿ ਨੀਲਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਵਿਯ. ਏਵਮਧਿਗਤਸ੍ਸ ਪਨ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਥਾਮਗਮਨਵਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਧਿਗਮਨਵਿਧਾਨਸਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ…ਪੇ… ਥਾਮਗਤਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਏਵਂ ਥਾਮਗਤੇ ਹੀਤਿਆਦਿ ਥਾਮਗਤਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਣ੍ਣਾਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ‘‘ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਰਾਗਾਦਿਪਕਾਰੇਹਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨਾਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਕਥਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਧ ਅਨੁਦ੍ਧਟਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਉਪਰਿਮੋ, ਸਦਿਸੋ ਵਾ ਅਰਿਯੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ, ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਜਾਨਾਤਿ ਏਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋਤਿ ਞਾਣੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ. ਏਕਚ੍ਚਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਾ ਤਦਞ੍ਞਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਨਾਪਿ ਹਦਯਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਹਦਯਰੂਪਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਿਧਾਨਂ ਹਿ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ, ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੇਪਿ ਵਾ. ਨ ਕਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨੁਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਕਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਤਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਕਥਾਤਿ ‘‘ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਕਮ੍ਮਕਥਾ.
ਅਵਸੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ. ਏਵਂ ਅਵਿਭਾਗੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੁਭੂਮਕਂ ਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਤਰਾਗ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤਞ੍ਹਿ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਂਹੇਤੁਕਤਾਹਿ ਰਾਗੇਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਸਙ੍ਕਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਵੀਤਰਾਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ. ਸੇਸਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਰਾਗੇਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥੇਵ ਸਰਾਗਤਾ, ਤਂਨਿਮਿਤ੍ਤਕਤਾਯ ਪਨ ਸਿਯਾ ਤਂਸਹਿਤਤਾਲੇਸੋਤਿ ਨਤ੍ਥੇਵ ਵੀਤਰਾਗਤਾਪੀਤਿ ਦੁਕਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਤਾਵ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦੁਕੇ ਸਙ੍ਗਹਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਪਦੇਸਿਕਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਦੁਕਨ੍ਤਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ. ਯੇ ਪਨ ‘‘ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇ ਅਸਤਿਪਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਭਾਵੋ ਏਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ ਏਕਚ੍ਚਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਸੇਸਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਵੀਤਰਾਗਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਕੇਚਿ ਪਨ ਥੇਰਾ ਤਾਨਿਪਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸਦੋਸਦੁਕੇਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਪਾਟਿਪੁਗ੍ਗਲਿਕਨਯੇਨਾਤਿ ਆਵੇਣਿਕਨਯੇਨ, ਤਦਞ੍ਞਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਿਯ ਲੋਭਦੋਸੇਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਮੋਹਸ੍ਸੇਵ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਕੁਸਲਮੂਲਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਸਹ ਮੋਹੇਨੇਵਾਤਿ ਸਮੋਹਂ ਪਠਮਨਯੇ, ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਪਨ ਸਹੇਵ ਮੋਹੇਨਾਤਿ ਸਮੋਹਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਉਤ੍ਤਰਪੁਰਿਮਪਦਾਵਧਾਰਣਤੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਨਯੇਸੁ ਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਗਤਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਨੁਗਤਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਂ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਙ੍ਕੋਚਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੁਗਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਪਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਥਾਮਜਾਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ, ਵਿਪੁਲਫਲਤਾਯ, ਦੀਘਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ਚ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਂ ਗਤਂ, ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਵਾ ਉਲ਼ਾਰਚ੍ਛਨ੍ਦਵੀਰਿਯਚਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞੇਹਿ ਗਤਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਂ. ਅਵਸੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੇਹਿ ਸਹ ਉਤ੍ਤਰੇਹੀਤਿ ਸਉਤ੍ਤਰਂ. ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਂ, ਲੋਕੇ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਲੋਕਤੋ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ. ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸਮਾਹਿਤਂ. ਤਦਙ੍ਗਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਮਹਗ੍ਗਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਫਲਚਿਤ੍ਤਂ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਦੁਭਯਮੇਵ. ਕਾਮਂ ਕਾਨਿਚਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਕਿਚ੍ਚਾਯੋਗਤੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਸਰਾਗਾਦਿਭੇਦਵਸੇਨ ਚੇਵ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਭੇਦਵਸੇਨ ਚ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ.
ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੨. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਮ੍ਹਿ ਯਂ ਞਾਣਂ, ਤਦਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਞਾਣਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਦਂ ‘‘ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਅਤੀਤਭਵਵਿਸਯਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤਜਾਤੀਸੂ’’ਤਿ ਨਿਵਾਸ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋ, ਖਨ੍ਧਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਚ ਨਿਵਸਿਤਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਵੁਤ੍ਥਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਨਿਵੁਤ੍ਥਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਤਾ, ਤਥਾਭੂਤਾ ਚ ਤੇ ਅਨੁ ਅਨੁ ਭੂਤਾ ਜਾਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਵੁਤ੍ਥਾਤਿ ਅਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਥਾ ਅਨੁਭੂਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਨਿਵਾਸ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਨਿਵੁਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾ ਵਾ ਨਿਵੁਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਗੋਚਰਨਿਵਾਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗੋਚਰਭੂਤਾਪਿ ਹਿ ਗੋਚਰਾਸੇਵਨਾਯ ਆਸੇਵਿਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਅਨੁਭੂਤਾ ਨਿਵੁਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇ ਪਨ ਦੁਵਿਧਾ ਸਪਰਵਿਞ੍ਞਾਣਗੋਚਰਤਾਯਾਤਿ ਉਭਯੇਪਿ ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਯੇ ਤੇ ਗੋਚਰਨਿਵਾਸੇਨ ਨਿਵੁਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾ, ਤੇ ਨ ਕੇਵਲਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਜਾਤਿਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਣ੍ਣਲਿਙ੍ਗਾਹਾਰਾਦਿਵਿਸੇਸੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਕਾਰਿਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਹਿਤਾ, ਤਥੇਵੇਤਂ ਞਾਣਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਾਪਿ ਵਾ ਨਿਵੁਤ੍ਥਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਪਰੇਸਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾਪਿ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧਾਪਿ ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਪਰੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਗਹਣੇ ਪਯੋਜਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤੇ ਚ ਖੋ ਯਸ੍ਮਾ ਅਭੀਤਾਸੁ ਏਵ ਜਾਤੀਸੁ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਹਿ ਤੇ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ, ਤੇਸਂ ਤਦਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸਨ੍ਤਾਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਤੀਤੇ ਪਵਤ੍ਤਿ ਞਾਯਤੀਤਿ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭੂਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਕਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਦੀਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਕਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਾ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਕਾਨੁਸ੍ਸਰਣਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਨਿ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਕਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾ. ਤੇਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਨਾਮ ਤੇਸਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ, ਸਾ ਪਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਤਾਨਿ ਇਧ ਪਰਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਨਿ, ਤੇ ਪਨੇਤੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਵਿਸਯਾ, ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਸੁਂ, ਏਵਂ ਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਸਚ੍ਛਾਕਂਸੁ, ਏਵਂ ਵੇਨੇਯ੍ਯੇ ਵਿਨੇਸੁਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਦਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਗਤਿ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਯਾਯ ਸਤਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ.
ਅਨੇਕਵਿਧਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਭਵਯੋਨਿਗਤਿਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਸਤ੍ਤਾਵਾਸਾਦਿਵਸੇਨ ਬਹੁਵਿਧਂ. ਪਕਾਰੇਹੀਤਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਦਿਆਕਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ, ਸਹਯੋਗੇ ਚੇਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਂਵਣ੍ਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਿਵਾਸ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਧਭੇਦਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨਮੇਤਨ੍ਤਿ ਤੇ ਭੇਦੇ ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਵੁਤ੍ਥਸਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸਾਵਕਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ, ਨ ਸਤ੍ਥੁਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਖਨ੍ਧਪਟਿਪਾਟਿਵਸੇਨ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿ. ਖਨ੍ਧਪਟਿਪਾਟਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੋ. ਸਾ ਚ ਖੋ ਚੁਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਵਸੇਨ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਇਰਿਯਾਪਥਪਟਿਪਾਟਿ ਖਨ੍ਧਪਟਿਪਾਟੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਣਗਤਿਯਾ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਤੇ ਪਨ ਕਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਕਿਰਿਯਵਾਦਿਨੋ ਤਾਪਸਾਦਯੋ. ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਮਹਾਸਾਵਕੇ ਇਤਰੇ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕਾ ਪਕਤਿਸਾਵਕਾ.
ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਾਦੀਸੁ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਏਵ ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਆਗਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਨ ਤਤੋ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਯੋਗੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਬਲਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਦਿਯੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯ ਬਲਵਕਾਰਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਨੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਕਾਰਣਂ. ਏਤ੍ਤਕੋਤਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਲਕ੍ਖਂ, ਤਦਧਿਕਂ ਏਕਂ, ਦ੍ਵੇ ਚ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨੀਤਿ ਕਾਲਵਸੇਨ ਏਵਂਪਰਿਮਾਣੋ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਤੇਸਂ ਮਹਾਸਾਵਕਅਗ੍ਗਸਾਵਕਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਞਾਣਾਭਿਨੀਹਾਰੋ ਸਾਵਕਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਪਾਰਮਿਤਾ ਸਮਿਤਾ. ਯਦਿ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਵਿਭਾਗੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸਯਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤਾ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਾਵਤਕਂ ਞੇਯ੍ਯਂ, ਤਾਵਤਕਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੧੫੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮੋਘਰਾਜਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੮੫; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੫) ਵਚਨਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸਯੇ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਯਂ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਅਥ ਵਾ ਸਤਿਪਿ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਕਾਰਣੂਪਾਯਕੋਸਲ੍ਲਪਰਿਗ੍ਗਹਾਦਿਨਾ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ ਮਹਾਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਮਿਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਆਨੁਭਾਵਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਅਤੀਤੇ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ.
ਏਵਂ ਛਨ੍ਨਂ ਜਨਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਕਾਲਵਿਭਾਗਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਤੋ ਆਨੁਭਾਵਵਿਸੇਸਤੋ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਚੁਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਏਵ ਗਹਣਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ, ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਕਤਿਸਾਵਕਾ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨਪਿ ਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ‘‘ਬਲਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁਨਾ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ, ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਕਮਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝਦਸ੍ਸਨੇ ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ. ਞਾਣਬਲਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਂ ਤਂ ਪਾਕਟਮੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਸਰਦਸਮਯੇ ਠਿਤਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਵੇਲਾਯਂ ਚਤੁਰਤਨਿਕੇ ਗੇਹੇ ਚਕ੍ਖੁਮਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਰੂਪਗਤਂ ਸੁਪਾਕਟਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਲੋਕਸਿਦ੍ਧਮੇਤਂ, ਸਿਯਾ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਤਰਤਿਰੋਹਿਤਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਰੂਪਗਤਸ੍ਸ ਅਗੋਚਰਤਾ. ਨਤ੍ਥੇਵ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਗੋਚਰਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਤਂ ਞਾਣਾਲੋਕੇਨ ਓਭਾਸਿਤਂ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਸੁਪਾਕਟਂ ਸੁਵਿਭੂਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਤਥਾ ਞੇਯ੍ਯਾਵਰਣਸ੍ਸ ਸੁਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਪੇਯ੍ਯਾਲਪਾਲ਼ਿਂ ਵਿਯ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਪੇਯ੍ਯਾਲਪਾਲ਼ਿਂ ਪਠਨ੍ਤਾ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚਮਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਦਿਪਰਿਯੋਸਾਨਮੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਨੁਪਦਂ, ਏਵਂ ਅਨੇਕਾਪਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਯੋ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਯਂ ਯਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਯਂ ਯਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੇ ਏਵ ਞਾਣੇਨ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾ. ਸੀਹੋਕ੍ਕਨ੍ਤਵਸੇਨ ਸੀਹਗਤਿਪਤਨਵਸੇਨ ਞਾਣਗਤਿਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਸਤਧਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਾਲ਼ਸ੍ਸ ਕੋਟਿਯਾ ਕੋਟਿਪਟਿਪਾਦਨਵਸੇਨ ਕਤਵਾਲਵੇਧਪਰਿਚਯਸ੍ਸ. ਸਰਭਙ੍ਗਸਦਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਸਰਭਙ੍ਗਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸਦਿਸਸ੍ਸ (ਜਾ. ੨.੧੭.੫੦ ਆਦਯੋ). ਲਕ੍ਖਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਵਸੇਨ ਨ ਸਜ੍ਜਤਿ. ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਪਸ੍ਸਗਮਨਵਸੇਨ ਨ ਵਿਰਜ੍ਝਤਿ.
ਖਜ੍ਜੁਪਨਕਪ੍ਪਭਾਸਦਿਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਅਪ੍ਪਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਖਜ੍ਜੋਤੋਭਾਸਸਮਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਦੀਪਪ੍ਪਭਾਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਪਾਕਤਿਕਦੀਪਾਲੋਕਸਦਿਸਂ. ਉਕ੍ਕਾਪਭਾ ਮਹਾਉਮ੍ਮੁਕਾਲੋਕੋ. ਓਸਧਿਤਾਰਕਪ੍ਪਭਾਤਿ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਾ ਪਭਾ ਏਤਾਯ ਧੀਯਤੀਤਿ ਓਸਧਿ, ਓਸਧੀਨਂ ਵਾ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਯਿਕਤ੍ਤਾ ਓਸਧੀਤਿ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਯ ਤਾਰਕਾਯ ਪਭਾ. ਸਰਦਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਸਦਿਸਂ ਸਵਿਸਯੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰਵਿਧਮਨਤੋ.
ਯਟ੍ਠਿਕੋਟਿਗਮਨਂ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਮੁਞ੍ਚਨਤੋ. ਕੁਨ੍ਨਦੀਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨਾਯ ਏਕੇਨੇਵ ਰੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡੇਨ ਕਤਸਙ੍ਕਮੋ ਦਣ੍ਡਕਸੇਤੁ. ਚਤੂਹਿ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਾ ਜਨੇਹਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ ਫਲਕੇ ਅਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਆਣਿਯੋ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਕਤਸਙ੍ਕਮੋ ਜਙ੍ਘਸੇਤੁ. ਜਙ੍ਘਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਮਨਯੋਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਕਮੋ ਜਙ੍ਘਸੇਤੁ ਜਙ੍ਘਮਗ੍ਗੋ ਵਿਯ. ਸਕਟਸ੍ਸ ਗਮਨਯੋਗ੍ਗੋ ਸਙ੍ਕਮੋ ਸਕਟਸੇਤੁ ਸਕਟਮਗ੍ਗੋ ਵਿਯ. ਮਹਤਾ ਜਙ੍ਘਸਤ੍ਥੇਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਮਗ੍ਗੋ ਮਹਾਜਙ੍ਘਮਗ੍ਗੋ. ਬਹੂਹਿ ਵੀਸਾਯ ਵਾ ਤਿਂਸਾਯ ਵਾ ਸਕਟੇਹਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਮਗ੍ਗੋ ਮਹਾਸਕਟਮਗ੍ਗੋ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਧਿਕਾਰੇਤਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩, ੧੯੨; ਪੇਟਕੋ. ੨੨; ਮਿ. ਪ. ੨.੧.੯) ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾਧਿਕਾਰੇ.
੪੦੩. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤੁਕਾਮੇਨ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਪੀਤਿਸੁਖੇਹਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪੀਨਨਾਯ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਯਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਾਰਮ੍ਭੋ, ਸਾ ਇਧ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾ. ਤਤੋ ਆਸਨਪਞ੍ਞਾਪਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਪੁਰਿਮਕਂ ਆਸਨਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਭੋਜਨਕਾਲੋਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਲਸੀਸੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਕਤਕਿਚ੍ਚਮਾਹ. ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣਵਨ੍ਦਨਕਾਲੋਤਿ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਬੋਧਿਯਙ੍ਗਣੇਸੁ ਚੇਤਿਯਬੋਧੀਨਂ ਵਨ੍ਦਨਕਾਲੋ. ਸਕਲਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ.
ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨਿਸਾਨਸਿਲਾ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਸਿਤਭਾਵਾਵਹਂ. ਯਂ ਤਸ੍ਸ, ਤਾ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਪਰਮਨੇਪਕ੍ਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੀਪੇ ਜਲਿਤੇ ਵਿਯ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਅਨ੍ਧਕਾਰਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਰਿਮਭਵੇਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਭਵਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ. ਪਵਤ੍ਤਿਤਨਾਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਨਾਮਰੂਪਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਪਠਮਂ ਰੂਪਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਾਮਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਠਮਂ ਨਾਮਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਪਰੇ. ਪਹੋਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਮ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ.
‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਭਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਰਭਾਵਤੋ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਏਕਭਵੇਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮੇਵ ਨਾਮਰੂਪਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਰੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ –
‘‘ਯੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਮਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਸ੍ਸ ਵਾ ਇਧ;
ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਦਿਸਾ ਖਨ੍ਧਾ, ਗਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾ’’ਤਿ. (ਮਹਾਨਿ. ੩੯);
ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਨਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਆਹੁਨ੍ਦਰਿਕਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ, ਉਪਰਿ ਚ ਘਨਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਬਾਧਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਨ੍ਧਤਮਮਿਵਾਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾ ਵਿਯ.
ਕੂਟਾਗਾਰਕਣ੍ਣਿਕਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਕੂਟਾਗਾਰਸ੍ਸ ਕੂਟਤ੍ਥਾਯ. ਕੂਟਾਗਾਰਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਿਕਾ ਵਿਯ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ, ਮਹਾਰੁਕ੍ਖੋ ਵਿਯ ਪੁਰਿਮਭਵੇ ਚੁਤਿਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨਾਮਰੂਪਂ, ਸਾਖਾਪਲਾਸਾ ਵਿਯ ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਫਰਸੁਧਾਰਾ ਵਿਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਭਾਵਨਾ, ਕਮ੍ਮਾਰਸਾਲਾ ਵਿਯ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਟ੍ਠਫਾਲਕੋਪਮਾਪਿ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਓਦਨਪਚਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦਾਰੁਂ ਫਾਲੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਚਫੇਗ੍ਗੁਮਤ੍ਤਫਾਲਨੇ ਫਰਸੁਧਾਰਾਯ ਵਿਪਨ੍ਨਾਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦਾਰੁਂ ਫਾਲੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਕੇਸੋਹਾਰਕੂਪਮਾ.
ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਅਤੀਤਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ ਨਿਵੁਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾਭਾਵਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਨਿਸਜ੍ਜਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਪਵਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਞਾਣਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਮਾਧਿਞਾਣਂ. ਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਂ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਅਤੀਤਂਸਞਾਣਂ ਚੇ, ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਮਾਧਿਞਾਣਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਅਨਨ੍ਤਰਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਰਬ੍ਭ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵਾ ਆਗਤਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯੇਸਂ ਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰਿਮਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਦਾ ਪਨ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ ਨਾਮਾਤਿ ਕਾਮਂ ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਵਸ੍ਸ ਚੁਤਿਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿਤਨਾਮਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਞਾਣਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਜੋਤਿਤਭਾਵਤੋ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਤਤੋ ਨਾਮਰੂਪਤੋ ਪਭੁਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਅਤੀਤਾ ਖਨ੍ਧਾ, ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚ ਸਬ੍ਬੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸੋ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀ’’ਤਿ.
੪੦੪. ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਨ੍ਤਿ ਏਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ. ਸੋ ਹਿ ਏਕਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਆਦਾਨਨਿਕ੍ਖੇਪਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਅਨ੍ਤੋਗਧਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੋ ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਇਧ ਜਾਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋਤਿ ਖੀਯਮਾਨੋ ਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨੋ. ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਕਾਲੋ, ਤਦਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਡ੍ਢਮਾਨੋ ਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯੋ ਪਨ ‘‘ਕਾਲਂ ਖੇਪੇਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਕਾਲੋ ਘਸਤਿ ਭੂਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਸਹਤ੍ਤਨਾ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੨.੧੯੦) ਚ ਆਦੀਸੁ ਕਾਲਸ੍ਸਾਪਿ ਖਯੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਇਧ ਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਅਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਸਂਵਟ੍ਟਨਂ ਵਿਨਸ੍ਸਨਂ ਸਂਵਟ੍ਟੋ, ਸਂਵਟ੍ਟਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਤਥਾ ਠਾਯੀ ਸਂਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯੀ. ਤਂਮੂਲਕਤ੍ਤਾਤਿ ਤਂਪੁਬ੍ਬਕਤ੍ਤਾ. ਵਿਵਟ੍ਟਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਵਡ੍ਢਨਂ ਵਾ ਵਿਵਟ੍ਟੋ.
ਤੇਜੋਸਂਵਟ੍ਟੋ ਆਪੋਸਂਵਟ੍ਟੋ ਵਾਯੋਸਂਵਟ੍ਟੋਤਿ ਏਵਂ ਸਂਵਟ੍ਟਸੀਮਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਂਵਟ੍ਟੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਤਥਾ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਪੋਸਂਵਟ੍ਟੋਤੇਜੋਸਂਵਟ੍ਟੋ ਵਾਯੋਸਂਵਟ੍ਟੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਂਵਟ੍ਟਕਮਹਾਭੂਤਦੇਸਨਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾਤਿ ਕੇਚਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾਤਿ ਅਪਰੇ. ਆਪੇਨ ਸਂਵਟ੍ਟੋ ਆਪੋਸਂਵਟ੍ਟੋ. ਸਂਵਟ੍ਟਸੀਮਾਤਿ ਸਂਵਟ੍ਟਮਰਿਯਾਦਾ.
ਸਂਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ. ਸਦਾਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ, ਤੀਸੁਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਕਾਲੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧ ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਞਾਣਾਨੁਭਾਵੋ ਪੁਞ੍ਞਫਲਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤੋ ਸਰਸੇਨੇਵ ਪਥਵੀ ਵਿਜਮ੍ਭਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਙ੍ਕੁਰਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਤਿਖੇਤ੍ਤਂ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਯਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਨੁਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਇਧ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਆਣਾਖੇਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਞ੍ਞਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ ਗਤੋਪਿ ਕਤਪਰਿਤ੍ਤੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਏਕਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤੇ ਕਤੇ ਆਣਾਖੇਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਿਸਮ੍ਭੁਣਾਤ੍ਵੇਵ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨੁਭਾਵੋ ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਤਾਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਣਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਯਂ ਵਿਸਯਖੇਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਸਰੇਨ ਅਭਿਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਯਾਵਤਾ ਵਾ ਪਨ ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੧) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣੇ ਵਿਸਯਖੇਤ੍ਤੇ. ਯਂ ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਆਕਙ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ ਆਕਙ੍ਖਾਮਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣਸ੍ਸ. ਸਣ੍ਠਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਮਾਨਂ ਜਾਯਮਾਨਂ.
੪੦੫. ਗੋਖਾਯਿਤਕਮਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਗੋਹਿ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਪ੍ਪਮਾਣੇਸੁ. ਯਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ. ਪੁਪ੍ਫਫਲੂਪਜੀਵਿਨਿਯੋ ਚ ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਸ੍ਸੂਪਜੀਵਿਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਨਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ. ਸੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਭਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪਟਿਲਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਝਾਨਪ੍ਪਟਿਲਾਭਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਦਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲੋਕਂ ਬ੍ਯੂਹੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕਬ੍ਯੂਹਾ. ਤੇ ਕਿਰ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਾਪਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਪਿ ਸਂਵੇਗਜਾਤਾ, ਸਮ੍ਭਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਆਸਨ੍ਨੇ ਠਾਨੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ. ਸਿਖਾਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਮੁਤ੍ਤਸਿਰਾ. ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਧੂਯਮਾਨਕੇਸਤਾਯ ਵਿਕਿਣ੍ਣਕੇਸਾ. ਲੋਕਵਿਨਾਸਭਯੇਨ ਸੋਕਵਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਤਿਵਿਯ ਵਿਰੂਪਵੇਸਧਾਰਿਨੋ. ਮਾਰਿਸਾਤਿ ਦੇਵਾਨਂ ਪਿਯਸਮੁਦਾਚਾਰੋ. ਕਥਂ ਪਨੇਤੇ ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ? ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤਾਤਿ ਆਚਰਿਯਾ. ਤਾਦਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਏਕੇ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਵਤਾਹਿ ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾਤਿ ਅਪਰੇ.
ਮੇਤ੍ਤਾਦੀਨੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਮਨਸਿਕਾਰਾਦੀਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਪੁਞ੍ਞਾਨਿ. ਦੇਵਲੋਕੇਤਿ ਕਾਮਦੇਵਲੋਕੇ. ਦੇਵਾਨਂ ਕਿਰ ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਵਾਤਗ੍ਗਹਣਪਰਿਚਯੇਨ ਵਾਯੋਕਸਿਣੇ ਝਾਨਾਨਿ ਸੁਖੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਾਯੋਕਸਿਣੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਦਞ੍ਞੇ ਪਨਾਤਿ ਆਪਾਯਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਦੇਵਲੋਕੇ.
ਦੁਤਿਯੋ ਸੂਰਿਯੋਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਂ. ਸਤ੍ਤਸੂਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਸੂਰਿਯਪਾਤੁਭਾਵਸੁਤ੍ਤਂ. ਪਕਤਿਸੂਰਿਯੇਤਿ ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੂਰਿਯਵਿਮਾਨੇ. ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ ਪਨ ਯਥਾ ਅਞ੍ਞੇ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਾ, ਏਵਂ ਸੂਰਿਯਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਂ ਪਨ ਪਭਸ੍ਸਰਤਰਞ੍ਚੇਵ ਤੇਜਵਨ੍ਤਤਰਞ੍ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਪਰੇ. ਗਙ੍ਗਾ ਯਮੁਨਾ ਸਰਭੂ ਅਚਿਰਵਤੀ ਮਹੀਤਿ ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਨਦਿਯੋ.
ਪਭਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ. ਹਂਸਪਾਤਨੋਤਿ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਮਾਹ.
ਨ ਸਣ੍ਠਾਤੀਤਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.
ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਸਿਨੇਹਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਸਿਨੇਹਂ. ਯਾਯ ਆਪੋਧਾਤੁਯਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਆਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸਾ ਛਸੂਰਿਯਪਾਤੁਭਾਵੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਥਾ ਚਿਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਚ ਇਦਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ. ਏਵਂ ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਿਪੀਤਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਮਹਾਮੇਘੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਅਤਿਦਿਸਤਿ.
ਪਲੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਨ੍ਤਿ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਙ੍ਖਾਰਜਾਤਂ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਕ੍ਖਯਾਤਿ ਝਾਪੇਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਕ੍ਖਯਾ. ਸਯਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਸਮਾਨਂ ਇਨ੍ਧਨਾਭਾਵਤੋ ਛਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਡ੍ਡਹਿਤ੍ਵਾ ਵੂਪਸਮਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਪ੍ਪਿ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀ’’ਤਿ.
੪੦੬. ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋਤਿ ਸਂਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯੀਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਦੀਘਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ. ਤਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਕਸਾਲਾਦਿਰੁਕ੍ਖੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਘਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵਿਸਰਿਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਿਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਵਟੁਮ’’ਨ੍ਤਿ, ਵਟ੍ਟਭਾਵੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਉਦਕਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾਤਸ੍ਸ. ਵਿਵਰਂ ਦੇਤੀਤਿ ਯਥਾ ਘਨਂ ਕਰੋਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਂ ਦੇਤਿ. ਪਰਿਕ੍ਖਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਏਕੋਘਭੂਤੇਨ ਵਾਤੇਨ ਪਰਿਸੋਸਿਯਮਾਨਤਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਪਾਤੁਭਵਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋਤਿ ਚ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਮਾਹ. ਉਪਰਿ ਚਤੁਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਯਾਮਦੇਵਲੋਕਾਦੀਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨੇ. ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨਾਨਂ ਪਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਪਥਵੀਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਾਯ ਨ ਤਾਵ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ.
ਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨ ਭਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤਿ.
‘‘ਪਠਮਤਰਾਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਆਯੁਕ੍ਖਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਂ, ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ, ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪਾਨਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤੋਤਿ ਆਭਸ੍ਸਰਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਤੋ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਭਅਪ੍ਪਮਾਣਾਭਾਪਿ ਹਿ ਆਭਸ੍ਸਰਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਲੁਪ੍ਪਕਾਰਕਨ੍ਤਿ ਆਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਆਲੁਪ੍ਪਨਂ ਵਿਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਹਟ੍ਠਾ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਨਾਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਥਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ.
ਸਿਨੇਰੁਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਹਿਮਵਨ੍ਤਪਬ੍ਬਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੀਪਸਮੁਦ੍ਦਾਪੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਨਿਨ੍ਨਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮੁਦ੍ਦਾ, ਸਮਸਮਟ੍ਠਾਨੇ ਦੀਪਾ’’ਤਿ. ਥੂਪਥੂਪਾਤਿ ਉਨ੍ਨਤੁਨ੍ਨਤਾ.
ਅਤਿਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਏਕਚ੍ਚੇ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੨੩) ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਨਯੇਨੇਵ. ਪਦਾਲਤਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਿਕਾ ਲਤਾਜਾਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਪਾਰਾਸਵਜਾਤਿ ਗਲ਼ੋਚੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਕਟ੍ਠੇ ਏਵ ਭੂਮਿਪ੍ਪਦੇਸੇ ਪਚ੍ਚਨਕੋ ਅਕਟ੍ਠਪਾਕੋ. ਅਕਣੋਤਿ ਕੁਣ੍ਡਕਰਹਿਤੋ.
ਸੁਮਨਸਙ੍ਖਾਤਜਾਤਿਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸੋ ਸੁਮਨਜਾਤਿਪੁਪ੍ਫਸਦਿਸੋ. ਯੋ ਯੋ ਰਸੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਂਯਂਰਸੋ, ਓਦਨੋ, ਤਂ ਯਂਯਂਰਸਂ, ਯਾਦਿਸਰਸਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਸਪਥਵੀ, ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕੋ, ਪਦਾਲਤਾ ਚ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾ ਸੁਧਾਹਾਰੋ ਵਿਯ ਖੁਦ੍ਦਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਰਸਹਰਣੀਹਿ ਰਸਮੇਵ ਬ੍ਰੂਹੇਨ੍ਤਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਸੁਖੁਮਭਾਵੇਨ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਾ, ਸੁਖੁਮਭਾਵੇਨੇਵ ਗਹਣਿਨ੍ਧਨਮੇਵ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਓਦਨੋ ਪਨ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤੋ ਰਸਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋਪਿ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਭਾਵੇਨ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਾਵਂ, ਕਸਟਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਮੁਤ੍ਤਕਰੀਸਂ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕਾਮਰਾਗਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵੇਗੋ ਨ ਸਮਿਤੋ, ਨ ਤਾਵ ਬਲਵਕਾਮਰਾਗੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ. ਯਦਾ ਪਨਸ੍ਸ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਬਲਵਕਾਮਰਾਗੋ ਲਦ੍ਧਾਵਸਰੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਦਾ ਤਦੁਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਸੁ ਸਞ੍ਜਾਯਿਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਾਤੁਭਵਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਸੁਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਅਲਸਜਾਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਸਜ੍ਜੁਕਮੇਵ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਦਿਵਸਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਗਹਣੇਨ ਅਲਸਪਕਤਿਕਸ੍ਸ.
ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸੋਚਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ ਸਮਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ. ਨੋਤਿ ਅਮ੍ਹੇਸੁ. ਸਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਯਥਾਰਹਂ. ਖੀਯਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਖੀਯਨਾਰਹਂ ਨਿਨ੍ਦਨੀਯਂ. ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਹੀਲ਼ੇਤਬ੍ਬਂ.
ਅਯਮੇਵ ਭਗਵਾ ਪਟਿਬਲੋ ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਰਮੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ.
ਵਿਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯੀਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਸਙ੍ਗਹਂ. ਵੀਸਤਿਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਸਙ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਸੇਸਾਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਕਾਲਤੋ ਤੇਨ ਸਮਪ੍ਪਮਾਣਾਨੇਵ.
੪੦੭. ਮਹਾਧਾਰਾਹੀਤਿ ਤਾਲਸਾਲਕ੍ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਮਾਣਾਹਿ ਮਹਤੀਹਿ ਖਾਰੁਦਕਧਾਰਾਹਿ. ਸਮਨ੍ਤਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ. ਪਥਵਿਤੋਤਿ ਪਥਵਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਖਾਰੁਦਕੇਨ ਫੁਟ੍ਠਫੁਟ੍ਠਾ ਪਥਵੀਪਬ੍ਬਤਾਦਯੋ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲੋਣਸਕ੍ਖਰਾ ਵਿਯ ਵਿਲੀਯਨ੍ਤੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰੁਦਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕੂਦਕਮੇਵ ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਂ ਉਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧਞ੍ਚ ਉਦਕਸਨ੍ਧਾਰਕਂ ਵਾਯੁਕ੍ਖਨ੍ਧਞ੍ਚ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਯਮੇਵ ਏਕੋਘਭੂਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਤਯੋਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਭਅਪ੍ਪਮਾਣਾਭਆਭਸ੍ਸਰਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ, ਤਯਿਦਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ‘‘ਛਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਭੂਮਿਯਾ ਉਪਲਕ੍ਖਣਂ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਸੁਭਅਪ੍ਪਮਾਣਾਸੁਭੇਪਿ ਹਿ ਆਹਚ੍ਚ ਉਦਕਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਆਹਚ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸਕਉਦਕਂ. ਉਦਕਾਨੁਗਤਨ੍ਤਿ ਉਦਕੇਨ ਅਨੁਗਤਂ ਫੁਟ੍ਠਂ. ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਲੀਯਾਪੇਤ੍ਵਾ.
ਇਦਮੇਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਂਵਟ੍ਟਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ.
੪੦੮. ਥੂਲਰਜੇ ਅਪਗਤੇ ਏਵ ਪਥਵੀਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਸਣ੍ਹਰਜਂ ਅਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤੋ ਸਣ੍ਹਰਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਵਿਸਮਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਮਹਾਰੁਕ੍ਖੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਬ੍ਬਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਮ੍ਪਿ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਮ੍ਪੀਤਿ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਨੇਵ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਮ੍ਪਿ ਸਿਨੇਰੁਪਬ੍ਬਤਮ੍ਪਿ ਵਾਤੋ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਖਿਪਤਿ. ਤੇ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਾਦਯੋ. ਅਭਿਹਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਹਿਮਵਨ੍ਤਸਿਨੇਰੁਂ ਅਞ੍ਞਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਦੀਹੀਤਿ ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਾਗਮਵਸੇਨ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਗਤਨ੍ਤਿ ਪਥਵੀਸਨ੍ਧਾਰਕਉਦਕਂ, ਤਂਸਨ੍ਧਾਰਕਵਾਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਂ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਅਵਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾਭਾਵਤੋ.
੪੦੯. ਯਦਿਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਹੇਤੁਕੋ ਸਰਸਨਿਰੋਧੋ ਵਿਨਾਸਕਾਭਾਵਤੋ, ਸਨ੍ਤਾਨਨਿਰੋਧੋ ਪਨ ਹੇਤੁਵਿਰਹਿਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਯਥਾ ਤਂ ਸਤ੍ਤਕਾਯੇਸੂਤਿ. ਭਾਜਨਲੋਕਸ੍ਸਾਪਿ ਸਹੇਤੁਕੇਨ ਵਿਨਾਸੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਏਵਂ ਲੋਕੋ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਇਤਰੋ ਯਥਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਕਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਬਲੇਨ ਪਠਮਂ ਲੋਕੋ ਵਿਵਟ੍ਟਤਿ, ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਪਾਪਬਲੇਨ ਸਂਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਕੁਸਲਮੂਲਕਾਰਣਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਅਧਿਕਭਾਵੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਰੋਗਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ, ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ, ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋਤਿ ਇਮੇ ਤਿਵਿਧਾ ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਾ ਵਿਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯਿਮ੍ਹਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਤੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਸਂਵਟ੍ਟਾ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਧਿਕਭਾਵੇਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਕੁਸਲਮੂਲੇਸੁ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨੇ. ਦੋਸੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਅਧਿਕਤਰਦੋਸੇਨ ਵਿਯ ਤਿਕ੍ਖਤਰੇਨ ਖਾਰੁਦਕੇਨ ਵਿਨਾਸੋ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੋਸੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਉਦਕੇਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਪਾਕਟਸਤ੍ਤੁਸਦਿਸਸ੍ਸ ਦੋਸਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਿਸਦਿਸਤਾ, ਅਪਾਕਟਸਤ੍ਤੁਸਦਿਸਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਖਾਰੁਦਕਸਦਿਸਤਾ ਚ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਦੋਸੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਅਗ੍ਗਿਨਾ, ਰਾਗੇ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਤਰੇ ਉਦਕੇਨਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿਵਾਦਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਰਾਗੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਰਾਗਵਸੇਨ ਬਹੁਸੋ ਲੋਕਵਿਨਾਸੋ.
੪੧੦. ਏਵਂ ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਸਂਵਟ੍ਟਾਦਿਕੇ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਧਿਕਤਂ ਨੇਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ.
‘‘ਅਮੁਮ੍ਹਿ ਸਂਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਂਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਆਦਿਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੪੪) ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਕਤਿਪਯਂ ਕਾਲਂ ਭਵਾਦੀਸੁ ਸਂਸਰਣਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਵਾ ਵਟ੍ਟਮਾਨੇਸੁ ਭਵਾਦੀਸੁ ਇਮਸ੍ਸ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਅਮੁਮ੍ਹਿ ਸਂਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਤੇਨ ਚ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੇਨ ਇਤਰਾਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਭਵੇ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਮਾਦਿਭਵੇ ਵਾ ਅਣ੍ਡਜਾਦਿਯੋਨਿਯਾ ਵਾ ਦੇਵਾਦਿ ਗਤਿਯਾ ਵਾ ਨਾਨਤ੍ਤਕਾਯਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀਆਦਿਵਿਞ੍ਞਾਣਟ੍ਠਿਤਿਯਾ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਵਾਸੇ ਵਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ ਵਾ. ਆਸਿਨ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿਂ. ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਣ੍ਣਵਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਸਾਲਿਮਂਸੋਦਨਾਹਾਰੋ ਵਾ ਗਿਹਿਕਾਲੇ. ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜਨੋ ਵਾ ਤਾਪਸਾਦਿਕਾਲੇ. ਸਾਮਿਸਾ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਦਯੋ. ਨਿਰਾਮਿਸਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਾ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਵੇਕਜਸਮਾਧਿਜਸੁਖਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ.
‘‘ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਂ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਕਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਨਿਦ੍ਦੇਸੋਯਂ, ਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਲੋਪੋ ਵਾ, ਅਮੁਤ੍ਰ ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਆਰੋਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵਦਿਚ੍ਛਕਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰੋਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਞਾਣੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਆਰੋਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ, ਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ. ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਯਥਾਰਹਤੋ, ਨ ਯਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਣ੍ਣਾਦੀਹੀਤਿ ਵਣ੍ਣਾਹਾਰਵੇਦਯਿਤਾਯੁਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ. ਓਦਾਤੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ ਵਾ, ਤੇਨ ਏਵਮਾਦਿ ਏਵਂਪਕਾਰਨਾਨਤ੍ਤਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੧੧. ਚੁਤਿਯਾਤਿ ਚਵਨੇ. ਉਪਪਾਤੇਤਿ ਉਪਪਜ੍ਜਨੇ. ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਚੁਤਿਕ੍ਖਣਸਾਮਨ੍ਤਾ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣਸਾਮਨ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਯੇ ਪਨ ਆਸਨ੍ਨਚੁਤਿਕਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੪੧੧). ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤਿ ਚ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਚ ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਦਿਬ੍ਬਸਦਿਸਤ੍ਤਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੋਤਧਾਤੂ’’ਤਿ ਪਦਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਆਲੋਕਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਧ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਲੋਕਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨ ਮਹਾਜੁਤਿਕਤ੍ਤਾਪਿ ਦਿਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ, ਕਸਿਣਾਲੋਕਾਨੁਗ੍ਗਹੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਸਯਂ ਞਾਣਾਲੋਕਫਰਣਭਾਵੇਨ ਚ ਮਹਾਜੁਤਿਕਭਾਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਜੁਤਿਕਮ੍ਪਿ ਹਿ ‘‘ਦਿਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਮਿਦਂ ਬ੍ਯਮ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ. ਮਹਾਗਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਮਹਨੀਯਗਮਨਤ੍ਤਾ, ਵਿਮ੍ਹਯਨੀਯਪਵਤ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਮ੍ਹਯਨੀਯਾ ਹਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਾਦਿਗਤਰੂਪਦਸ੍ਸਨਤੋ. ‘‘ਦਿਬ੍ਬਸਦਿਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਹੀਨੂਪਮਾਦਸ੍ਸਨਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਤੋਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਲਾਭਾਯ ਯੋਗਿਨੋ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਰਣਂ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਭਿਭਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਜਯਿਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਲਾਭੀ ਚ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਦੇਵਤਾਨਂ ਵਚਨਗ੍ਗਹਣਕ੍ਖਮਨਧਮ੍ਮਦਾਨਵਸੇਨ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਦਾਨਗ੍ਗਹਣਲਕ੍ਖਣੇ, ਵੋਹਾਰੇ ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਹਾਰਵਿਜਯਿਚ੍ਛਾਵੋਹਾਰਜੁਤਿਗਤਿਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਵਸੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ ਚ ਤੇਸੁ ਏਵ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਦਿਵੁ-ਸਦ੍ਦਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਭਾਵੇਨ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਮਵਿਸਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਦਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਸਯਮੇਵ ਤਤੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਚਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਕਰਣੇਨ ਚਕ੍ਖੁਮਿਵਾਤਿਪਿ ਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਹੇਤੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪਰਤੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਏਤ੍ਥੇਵਾਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਏਵਮਿਤਰੇਪੀਤਿ. ਨਵਸਤ੍ਤਪਾਤੁਭਾਵਦਿਟ੍ਠਿਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਲਾਭੀ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਵਿਯ. ਬੁਦ੍ਧਪੁਤ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦਾਵਧਾਰਣਂ, ਨ ਪੁਰਿਮਪਦਾਵਧਾਰਣਂ. ਏਵਂ ਹਿ ਜਯਦ੍ਦਿਸਜਾਤਕਾਦੀਹਿ ਅਵਿਰੋਧੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.
ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ਮਾਨੁਸਕਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਗੋਚਰਭੂਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਨ ਦਿਬ੍ਬਤਿਰੋਹਿਤਾਤਿਸੁਖੁਮਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕਂ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੂਪਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸੂਪਚਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਸਯਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਸਯੀਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਾਨੁਸਕਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਮਂਸਚਕ੍ਖਾਤਿਕ੍ਕਮੋ ਤਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨਪਿ. ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਖਣਸ੍ਸ ਅਤਿਇਤ੍ਤਰਤਾਯ ਅਤਿਸੁਖੁਮਤਾਯ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਰੂਪਸ੍ਸ. ਅਪਿਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਞ੍ਚ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ, ਨ ਚ ਆਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਨਾ ਮਹਗ੍ਗਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਚੁਤੂਪਪਾਤਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਟ੍ਠੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਯਦਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਰੂਪਦਸ੍ਸਨਤੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤਗਹਣਸ੍ਸ ਵਾ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਪਿ ਕੇਚਿ. ਤੇ ਚਵਮਾਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਵਰੂਪੇਤਿ ਨ ਚੁਤੂਪਪਾਤਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਨੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਮੋਹੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਾਮ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਹੀਨਂ ਨਿਹੀਨਫਲਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮੋਹਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹੀਲ਼ਿਤਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਪਰੀਤੇ, ਅਹੀਲ਼ਿਤੇ ਅਨੋਹੀਲ਼ਿਤੇ ਅਨੋਞ੍ਞਾਤੇ ਅਨਵਞ੍ਞਾਤੇ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਵਣ੍ਣੇਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਵਣ੍ਣੇ. ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇਤਿ ਅਸੁਨ੍ਦਰਵਣ੍ਣੇ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਦੋਸਦੋਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਦੋਸਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਗਤਿਂ ਗਤਾ ਸੁਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਗਤਿਗਤੇ’’ਤਿ, ਸੁਗਤਿਂ ਉਪਪਨ੍ਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯਾ ਸਤ੍ਤਾ ਵਦਞ੍ਞੂ ਵਿਗਤਮਚ੍ਛੇਰਾ ਅਲੋਭੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਸੁਭਗਾ ਸਮਿਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਲੋਭਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਡ੍ਢੇ ਮਹਦ੍ਧਨੇ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਗਤਿਂ ਗਤਾ ਦੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਗ੍ਗਤਿਗਤੇ’’ਤਿ. ਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯਾ ਸਤ੍ਤਾ ਲੁਦ੍ਧਾ ਮਚ੍ਛਰਿਨੋ ਲੋਭੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਦੁਗ੍ਗਤਾ ਦੁਰੁਪੇਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਲੋਭਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦਲਿਦ੍ਦੇ ਅਪ੍ਪਨ੍ਨਪਾਨੇ’’ਤਿ.
ਉਪਚਿਤਨ੍ਤਿ ਫਲਾਵਹਭਾਵੇਨ ਕਤਂ. ਯਥਾ ਕਤਂ ਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਫਲਦਾਨਸਮਤ੍ਥਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਤਂ ਉਪਚਿਤਂ. ਚਵਮਾਨੇਤਿਆਦੀਹਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਸਯਮੁਖੇਨ ਵਿਸਯੀਬ੍ਯਾਪਾਰਮਾਹ. ਪੁਰਿਮੇਹੀਤਿ ਵਾ ‘‘ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਦੀਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦਿਬ੍ਬੇਨ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਮੇਹਿ, ‘‘ਚਵਮਾਨੇ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਪਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਾਕ੍ਯੇਨ. ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਲਾਭੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋ ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਲਾਭੀ ਨੇਰਯਿਕੇ ਚ ਸਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਏਵਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਞਾਤੁਕਾਮਤਾਵਸੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋਤਿਆਦਿ ਮਨਸਿਕਾਰਵਿਧਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਵਂ ਪਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ‘‘ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨ ਵਿਨਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਞ੍ਚੇਤਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਗਤਭਾਵੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ. ਦੇਵਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨੇਰਯਿਕਦੇਵਗ੍ਗਹਣਂ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਹਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਲਾਭੀ ਅਞ੍ਞਗਤਿਕੇਸੁਪਿ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਅਪਾਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੪੧੧), ‘‘ਸੁਗਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਗਤਿਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੪੧੧) ਚ. ਤਂ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਂਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਫਾਰੁਸਕਵਨਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚਿਤ੍ਤਲਤਾਵਨਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ.
ਯਥਾ ਚਿਮਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾ ਚ ਇਮਸ੍ਸ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸਪੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਭਾਵਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਪਾਦਕਾਨੇਵ ਹਿ ਇਮਾਨੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਥਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਲਾਭੀ ਨਿਰਯਾਦਿਅਭਿਮੁਖਂ ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ, ਨੇਰਯਿਕਾਦਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਯੂਹਿਤਂ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਾਦਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਤਾਦਿਸੇਨ ਸਮਾਦਾਨੇਨ, ਤਜ੍ਜੇਨ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਯਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾ ਅਨਾਗਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਤਂ ਤਂ ਓਦਿਸ੍ਸ ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਅਤੀਤੇ, ਏਤਰਹਿ ਵਾ ਆਯੂਹਿਤਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣੇਨ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਂ ਅਨਾਗਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਤਾਦਿਸੇਨ ਸਮਾਦਾਨੇਨ, ਤਜ੍ਜੇਨ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਾਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਤਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਸੁ. ਏਤਂ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਦ੍ਵਯਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇ ਸਤਿਯੇਵ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਨਾਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਸਹੇਵ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਕਾਯੇਨ ਦੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਂ, ਕਾਯਤੋ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਪੂਤਿਕਤ੍ਤਾ ਦੁਟ੍ਠਂ ਚਰਿਤਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਯੋਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਚੋਪਨਕਾਯੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ. ਇਤਰੇਸੂਤਿ ਵਚੀਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਸੁ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤੂਪਚਿਤਂ, ਅਸਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰੁਪਚ੍ਛੇਦੇ ਵਿਪਾਕਾਰਹਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵਿਗਚ੍ਛਨਤੋ ਸੋ ਤੇਨ ਸਹਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਵਿਯ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾ ਵਿਯ ਚ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਰਹਕਾ ਉਪਵਾਦਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਗੁਣਪਰਿਧਂਸਨੇਨਾਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਗੁਣਾਨਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸਨੇਨ, ਵਿਨਾਸਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਨੁ ਚ ਅਨ੍ਤਿਮਵਤ੍ਥੁਨਾਪਿ ਉਪਵਾਦੋ ਗੁਣਪਰਿਧਂਸਨਮੇਵਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ. ਗੁਣਾਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਝਾਨਾਦਿਵਿਸੇਸਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਸੀਲਪਰਿਧਂਸਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਇਮੇਸਂ ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਮਣਧਮ੍ਮੋਤਿ ਚ ਸੀਲਸਂਯਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਜਾਨਂ ਵਾਤਿ ਯਂ ਉਪਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਾ. ਅਜਾਨਂ ਵਾਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਵਾ. ਜਾਨਨਂ ਅਜਾਨਨਂ ਚੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਅਰਿਯਭਾਵੋ ਏਵ ਪਮਾਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਭਯਥਾਪਿ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦੋਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਰਿਯੋ’’ਤਿ ਪਨ ਅਜਾਨਤੋ ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਤਤ੍ਥ ਅਰਿਯਗੁਣਾਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਪਰਿਧਂਸਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਂ ਪਨ ਹੋਤਿ ਖਮਾਪਨੇਨ, ਨ ਅਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਵਿਯ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਂ.
ਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਤੁਦਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਥੇਰਂ, ਤਂ ਵਾ ਕਿਰਿਯਂ. ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵ ਥੇਰੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਇਤਰੋਪਿ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੋ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਕਰੁਣਾਯਮਾਨੋ ‘‘ਖੀਣਾਸਵੋ ਤਯਾ ਉਪਵਦਿਤੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਆਵਿਕਾਸਿ.
ਸਚੇ ਨਵਕਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਖਮਾਪੇਨ੍ਤੇਪੀਤਿ ਪੁਰਤੋ ਖਮਾਪਨੇ ਅਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੇਪਿ. ‘‘ਅਖਮਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਮਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪੂਜਾਕਰਣਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ.
ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਦਾਨਾਨਿ, ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਸਮਾਦਾਨਾਨਿ ਯੇਸਂ, ਤੇ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ, ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਪਰੇ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮਾਦਾਪਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ. ਤਯਿਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿਆਦਿ ਪਰਿਪਕ੍ਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਟ੍ਠੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਅਵਸ੍ਸਮ੍ਭਾਵੀ, ਏਵਮਿਦਮ੍ਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਿਂ ਵਾਚਂ ਨ ਵਕ੍ਖਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਾਚਂ ਪਜਹਤਿ ਨਾਮ, ‘‘ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਜਹਤਿ ਨਾਮ, ‘‘ਪੁਨ ਏਵਰੂਪਿਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹਤਿ ਨਾਮ, ਤਥਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਨਿਰਯੇਤਿ ਯਥਾ ਨਿਰਯਪਾਲੇਹਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਠਪਿਤੋ, ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ ਠਪਿਤੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਪਾਪਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤੋ ਸਂਸਾਰਖਾਣੁਭਾਵੋਪਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਜ੍ਜਾਨੀ’’ਤਿ.
‘‘ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਭਵਨੇਤ੍ਤਿਕੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੪੭) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਇਧ ਕਾਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਵਿਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾ’’ਤਿ. ਅਵੀਤਰਾਗਸ੍ਸ ਮਰਣਤੋ ਪਰਂ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤਰੂਪਾਦਾਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣੇ’’ਤਿ. ਯੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦੇਨੇਵ ਕਾਯੋ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦਾ’’ਤਿ.
ਏਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਅਯੋ, ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਮਤਾ ਅਯਾ’’ਤਿ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ ਸੁਖਾਨੀਤਿ ਆਯੋ, ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਾਦਿਸੁਖਸਾਧਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਖਾਨਂ ਵਾ ਆਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ’’ਤਿ. ਇਯਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਿਯਤੀਤਿ ਅਯੋ, ਅਸ੍ਸਾਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦਸਞ੍ਞਿਤੋ ਅਯੋ’’ਤਿ.
ਨਾਗਰਾਜਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਪਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਅਸੁਰਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਪੇਤਾਸੁਰਸਦਿਸਂ. ਸੋਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯੋ. ਸਬ੍ਬਸਮੁਸ੍ਸਯੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮੁਸ੍ਸਯੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਰਿਤਂ, ਸੋਭਨਂ ਵਾ ਚਰਿਤਂ ਅਨਵਜ੍ਜਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਦਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ.
ਨਿਗਮਨਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪੁਨ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ.
੪੧੨. ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਸਿਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਭੂਮਿਪਾਦਪਦਮੂਲਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨ. ਅਭਿਨੀਹਾਰਕ੍ਖਮਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਾਭਿਮੁਖਂ ਪੇਸਨਾਰਹਂ ਪੇਸਨਯੋਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਆਸਨ੍ਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੀਪਭੂਤਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ ਪਗੁਣਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਗੋਚਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਡ੍ਢਿਤੇ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣੇ. ਅਪ੍ਪਨਾਤਿ ਝਾਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾ. ਨ ਹਿ ਅਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾ ਇਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਨਿਸ੍ਸਯਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਯਨ੍ਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤਂ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਪਸ੍ਸਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਸਿਯਾ. ਇਮੇਸੂਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤੇਜੋਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ. ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਕਸਿਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ.
ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਇਧ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ, ਤਂ ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਸਿਣਾਲੋਕਵਸੇਨ ਚ ਰੂਪਗਤਦਸ੍ਸਨਂ, ਕਸਿਣਾਲੋਕੋ ਚ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤੋ ਆਲੋਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਰੂਪਗਤਮ੍ਪਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਞਾਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਥਂ ਪਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਥਾਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਆਲੋਕਸ੍ਸ ਫਰਣਵਸੇਨ ਆਲੋਕੋ ਥਾਮਗਤੋ ਹੋਤਿ ਚਿਰਟ੍ਠਾਯੀ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸੁਚਿਰਮ੍ਪਿ ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਆਲੋਕੋ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਰਤ੍ਤਿਂ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਵੇਸਨਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ. ਥਾਮਗਤਾਲੋਕਸ੍ਸ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਂ ਵਡ੍ਢਿਤਂ, ਥਾਮਗਤਸ੍ਸ ਆਲੋਕਸ੍ਸ ਤਤ੍ਤਕਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ.
ਅਨਾਪਾਥਗਤਨ੍ਤਿ ਆਪਾਥਗਮਨਯੋਗ੍ਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਗਤਾਦਿ ਪਨ ਤਦਭਾਵਤੋ ਤੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਮੇਵ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਰੂਪਮਾਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਸੁ. ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਰੂਪਂ ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਭਾਵਨਸਮਤ੍ਥਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਯ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਯ.
ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ. ਪਰਿਪਨ੍ਥੋਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ. ਝਾਨਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਕੋਤਿ ਝਾਨੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਝਾਨਭਾਵਨਾਮੁਖੇਨ ਉਮ੍ਮਾਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਮਯਾ ਅਧਿਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੋਸਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚੇਵ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੧੩. ਇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੪੪-੨੪੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੪, ੪੩੧-੪੩੩; ਪਾਰਾ. ੧੨-੧੪) ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਪਾਲ਼ਿਗਤਿਂ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥਵਿਵਰਣਨਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ. ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਵਿਯ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ. ਤਦੁਭਯੇ ਚ ਸਭਾਵਤੋ, ਸਮੁਦਯਤੋ, ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਤੋ, ਅਸ੍ਸਾਦਤੋ, ਆਦੀਨਵਤੋ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਤੋ ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣੇਨ ਅਵੇਦਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿ ਪਵੇਦੇਸਿ ਵਾਤਿ ਸਾਤਿਸਯੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਵਬੋਧੇਨ ਭਗਵਾਵ ਥੋਮੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਦੂ’’ਤਿ. ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਾਸੂਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ. ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਚ ਪਰਿਭਣ੍ਡਞਾਣਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਾਸੁ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਭਣ੍ਡਞਾਣਾਨੀਤਿ ਪਰਿਵਾਰਞਾਣਾਨਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤਂਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਮੇਖਲਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਪਰਿਭਣ੍ਡਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਇਮਾਨਿਪਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਭਣ੍ਡਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਇਧਾਗਤਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਦੀਸੁ ਮਨੋਮਯਞਾਣਮ੍ਪਿ ਵਿਸੁਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਭਾਵੇਨ ਆਗਤਂ.
‘‘ਤੇਸੂ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨਂ ਕਿਂ ਤਿਕਾਨਂ, ਉਦਾਹੁ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਿ? ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਯਦਿ ਤਿਕਾਨਂ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਿਕੇਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਥਾ ਭਵਤੁ ਤਾਵ ਤਿਕਾਨਂ, ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਹਿ ਤਿਕੇਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ਨਾਯਂ ਵਿਰੋਧੋ ਤਿਕਵੋਹਾਰੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂਯੇਵ ਗਯ੍ਹਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਪਨ ਹੋਤੁ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ, ਨਨੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਨ ਦੋਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨੇਵਾਤਿ.
੪੧੪. ਅਸਤਿਪਿ ਵਤ੍ਥੁਭੇਦੇ ਭੂਮਿਕਾਲਸਨ੍ਤਾਨਭੇਦਵਸੇਨ ਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ. ਤਿਕਵਸੇਨ ਹੇਸ ਭੇਦੋ ਗਹਿਤੋ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਇਧ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਿਕੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ. ਕਾਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਉਪਯੋਗਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਦੁਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯਂ ਪਰਿਣਾਮੇਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰੂਪਕਾਯਾਰਮ੍ਮਣਤੋ’’ਤਿ, ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਦੇਵ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਦੇਵ ਕਾਯਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਣਾਮਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਵ. ਰਾਮਗਾਮੇ ਚੇਤਿਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਚੇਤਿਯੇਸੁ ਧਾਤੁਯੋ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਭੂਮਿਘਰਮਣ੍ਡਪੇ ਕਤਂ ਮਹਾਧਾਤੁਨਿਧਾਨਂ. ‘‘ਇਮੇ ਗਨ੍ਧਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਗਨ੍ਧਾਦਿਕੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਅਸੁਸ੍ਸਨਾਦਿਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤਂ ਅਨਾਗਤਮੇਵ ਨੇਸਂ ਰੂਪਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ ਅਨਾਗਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ. ਵਤ੍ਤਨਿਯਸੇਨਾਸਨਂ ਨਾਮ ਵਿਞ੍ਝਾਟਵਿਯਂ ਵਿਹਾਰੋ. ਦਧਿਰਸਨ੍ਤਿ ਦਧਿਮਣ੍ਡੋ, ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂ ਦਧਿਵਣ੍ਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ.
ਸਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯਸ੍ਸ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ.
੪੧੫. ਸਦ੍ਦੋ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਭਾਵਤੋ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂਯੇਵ.
੪੧੬. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਆਵੇਣਿਕਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਾਵ ਅਰਹਤੋ ਨੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਰਹਤੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਨਰਿਯਾਨਂ. ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਚ ਉਪਰਿਮੋ ਅਨਾਗਾਮਿਆਦਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.
ਅਤੀਤਸ੍ਸ, ਅਨਾਗਤਸ੍ਸ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਇਤਰੋ ਯਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਾਵ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਟ੍ਠਿਤਿਭਙ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਂ, ਠਿਤਿਂ, ਭਙ੍ਗਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਂ, ਖਣਤ੍ਤਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਏਕਦ੍ਵੇਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ ਏਕਦ੍ਵੇਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਲੋਕਟ੍ਠਾਨਤੋ ਓਵਰਕਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਗੇਵ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਯ ਯਾਵ ਰੂਪਗਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਡ੍ਢਵੇਲਾ ਅਵਿਭੂਤਵਾਰਾ, ਉਪਡ੍ਢਵੇਲਾ ਵਿਭੂਤਵਾਰਾ, ਤਦੁਭਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਯਿਦਂ ਨ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸੀਘਮ੍ਪਿ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਏਕਦ੍ਵੇਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ’’ਤਿ ਏਕਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਕਤਂ, ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਸਭਾਵਉਤੁਆਦਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ ਏਕਦ੍ਵੇਸਨ੍ਤਤਿਵਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤੀਰੇ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਉਦਕਲੇਖਾ ਨਾਮ ਕਾਲੁਸ੍ਸਿਯਂ ਗਤਾ ਤੀਰਸਮੀਪੇ ਉਦਕਰਾਜਿ. ਯਾਵ ਨ ਵਿਪ੍ਪਸੀਦਤੀਤਿ ਕਾਲੁਸ੍ਸਿਯਵਿਗਮੇਨ ਯਾਵ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਤਿਨ੍ਤੇ ਤੀਰੇ ਅਲ੍ਲਪਾਦੇਨ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਯਾਵ ਪਾਦੇ ਉਦਕਲੇਖਾ ਨ ਵਿਪ੍ਪਸੀਦਤਿ, ਨ ਸਂਸੀਦਤਿ, ਨ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਨੇਤੇ ਕਿਰਿਯਾਭੇਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਕਾਲਵਿਸੇਸਾ, ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮਸਮਾ, ਊਨਾਧਿਕਭਾਗਵਨ੍ਤੋਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਜਵਨਵਾਰਾ ਕਾਮਾਵਚਰਜਵਨਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਇਤਰਜਵਨਵਸੇਨ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਪਰਿਮਿਤਕਾਲਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤਭਵਙ੍ਗਾਦਯੋਪਿ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤਦੁਭਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਦ੍ਵਯਂ.
ਏਕਭਵਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚੁਤਿਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਏਤਰਹੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਮਨੋਤਿ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਮਾਹ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ. ਮਨੋਤਿ ਵਾ ਮਨਾਯਤਨਂ. ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਉਭਯਮੇਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਉਭਯਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨ ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਤੀਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਹਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਥਾਭੂਤੋ ਚ ਵਤ੍ਥੁਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਂਹੀਰਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਆਕਡ੍ਢੀਯਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਂ ‘‘ਏਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੮੪) ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤੋ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣੋ, ਨ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਦ੍ਦੇਕਰਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤੇ…ਪੇ… ਸਂਹੀਰਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਯੋ ਧਮ੍ਮਂ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੭੨, ੨੮੫) ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਨ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯ. ‘‘ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ.
ਕੇਚੀਤਿ ਅਭਯਗਿਰਿਵਾਸਿਨੋ. ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮਕਾਲਮੇਵ ਪਰਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਯਥਾ ਆਕਾਸੇਤਿਆਦਿ ਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਂ. ਤਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਗ੍ਗਫਲਵੀਥਿਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਠਾਨੇ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਦੋਸਤੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਵਚਨਂ.
ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਨ ਜਵਨਵਾਰੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਸਕਲੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਦ੍ਧੁਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਦੀਪਨਾਤਿਆਦਿ ਜਵਨਵਾਰਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਦੀਪਨਮੁਖੇਨ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦੀਪਨਂ. ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਕੇਚੀ’’ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਅਭਯਗਿਰਿਵਾਸਿਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਤੇ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਤਥਾ ਯੇ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਮਸ੍ਸ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣਦ੍ਵਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਪਰਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਾਮਾਤਿ. ਠਿਤਿਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਸੁ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਏਕਦੇਸਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਏਕਦੇਸਂ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇ ਆਵਜ੍ਜਿਤੇ’’ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਚ ਮਹਾਜਨੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਰੇ ਅਨੇਕਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ‘‘ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ. ਅਥਾਪਿ ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਰਾਸਿਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਰਾਸਿਆਵਜ੍ਜਨਂ ਏਕਦੇਸਾਵਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ‘‘ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇ ਆਵਜ੍ਜਿਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਯਂ ਪਨ ਤੇ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਮਸ੍ਸ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਲਾਭੀ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਤੀਤਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਪਰਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਰਾਗਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਹੋਤਿ ਨੀਲਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਵਿਯ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਟ੍ਠਹਦਯਵਤ੍ਥੁਰੂਪਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਮੁਖੀਭੂਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਯਮਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਅਭਿਮੁਖੀਭੂਤਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਚ ਤਂ ਤਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸਾਮਞ੍ਞੇਨੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਜਾਨਨਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਪਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਂ ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨਗ੍ਗਹਣਤੋ ਏਕਤ੍ਤਵਸੇਨ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ, ਯਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਾਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਨ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਮਗ੍ਗਫਲਵੀਥਿਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਅਤੀਤਤ੍ਤਿਕੋ ਚ ਏਵਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ, ਅਦ੍ਧਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤੀਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਅਤੀਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰ …ਪੇ… ਅਨੁਲੋਮਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵਚਨਤੋ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੮.੫) ਨ ਅਦ੍ਧਾਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸ੍ਵੇਵ ਚ ਅਨਨ੍ਤਰਾਤੀਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਅਤੀਤਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਚ ਅਭਿਧਮ੍ਮਮਾਤਿਕਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੧੮-੧੯) ਆਗਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਦਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧਾਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪਦਤ੍ਥਤਾ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਹਿ ਇਦ੍ਧਿਮਸ੍ਸ ਚ ਪਰਸ੍ਸ ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਦਾ ਪਨ ‘‘ਯਂ ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਜਾਨਾਮਿ. ਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਆਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਞ੍ਚ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨੇਨੇਵ ਵਿਭਾਗਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ.
ਯੇ ਪਨ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤੁਕਾਮੋ ਆਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਸਹ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ, ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ, ਸੇਸਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਦੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਤਾਨਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਪਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾਭਾਵੋ ਵਿਯ ਏਕਦ੍ਵਿਤਿਚਤੁਪਞ੍ਚਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਾਗਤੇਸੁਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਆਵਜ੍ਜਿਤੇਸੁ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਅਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਪਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਨ ਸਿਯਾ. ਤੇਨ ਚਤੁਪਞ੍ਚਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਾਗਤੇ ਆਵਜ੍ਜਿਤੇ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਰਂ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਸਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਾਦੋ ‘‘ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਅਨੁਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ, ਗਣਨਾਯ ਚ ‘‘ਆਸੇਵਨੇ ਤੀਣੀ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੯.੩੯) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਨ ਹਿ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਮਹਗ੍ਗਤਂ ਅਨਾਸੇਵਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਏਤਸ੍ਸ ਚ ਵਾਦਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੋ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨਿਰੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤਾਵਚਨਸ੍ਸ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤਿ, ‘‘ਯਂ ਪਵਤ੍ਤਂ, ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਗਹਣੇ ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਗ੍ਗਹਣਾਭਾਵਂ, ਤਦਭਾਵਾ ਜਵਨਾਨਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਗ੍ਗਹਣਾਭਾਵਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਦਾ ਹਿ ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਅਭਿਮੁਖੀਭੂਤਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਆਵਜ੍ਜਨਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇ ਆਵਜ੍ਜਨਜਾਨਨਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਹਟ੍ਠਾਨਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਰਾਸਿਏਕਦੇਸਾਵਜ੍ਜਨਪਟਿਵੇਧੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਵਜ੍ਜਨਜਾਨਨੇ ਚ ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਠਾਨੇ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਖਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਂ, ਕਾਲਵਸੇਨ ਚ ਅਦ੍ਧਾਸਨ੍ਤਤਿਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਨਜਵਨਾਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਵਚਨਂ ਪੁਰਿਮਵਾਦਿਨੋ ਨਾਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਹਿ ਸਤਿ ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਾ ਕੁਸਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਟ੍ਠਾ ੧.੧.੪੧੭) ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਵਿਧਾਨਤੋ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਆਵਜ੍ਜਨਾ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਵਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਵਿਚਾਰਿਤਾ, ਨਨੁ ‘‘ਅਤੀਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਅਨਾਗਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੮.੨) ਏਤੇਸਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇਸੁ ‘‘ਅਤੀਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਨਾਗਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਿਕੇ ਚ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੭.੩) ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੮.੩) ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੮.੩), ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਿਕੇ ਚ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੭.੨) ਏਤ੍ਤਕਸ੍ਸੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਦਿ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਵਿਯ ਇਤਰੇਸੁ ਚ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਨ ਤਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.
‘‘ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੯.੨੦-੨੨) ਏਤੇਸਂ ਹਿ ਵਿਭਙ੍ਗੇਸੁ ‘‘ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੯.੨੦-੨੨) ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ ਕਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੪੧੭. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਞਾਣੇਸੂਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਖਨ੍ਧਂ ਵਾ ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਚੇਤਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ‘‘ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਮੇਵ. ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਵਿਸਯੀਕਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ‘‘ਅਤੀਤੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵਯਿਂਸੁ, ਫਲਂ ਸਚ੍ਛਾਕਂਸੁ, ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਂਸੂਤਿ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਕਾਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਤੋਪਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪੨੧). ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਤਾਵ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲੇਸੁ ਞਾਣੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਪ੍ਪਮਾਣਧਮ੍ਮੇਸੁ ਞਾਣੇਸੂਤਿ ਮਗ੍ਗਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਤਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ ਖਨ੍ਧਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਇਚ੍ਚੇਵ (ਪਟ੍ਠਾ. ੯.੧੨.੫੮) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣੇਨ ਏਵ ਮਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਿਚ੍ਚੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਾ.
ਕੁਸਲਾ ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨਾਗਤਂਸਞਾਣਾਪੇਕ੍ਖੋ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਨ ਚੇਤੋਪਰਿਯਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਾਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਤੇਸਂ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਸ੍ਸ ਅਸਾਧਕੋਤਿ ਚੇ? ਨ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ‘‘ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਵਿਚਾਰੋ ਚ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੬.੭੨), ‘‘ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੬.੭੩) ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਪੇਕ੍ਖਾਪਿ ਬਹੁਵਚਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ‘‘ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਵਿਚਾਰੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ? ਨ, ਤਤ੍ਥ ਅਵਚਨਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣੇਨ ਹਿ ਕਮ੍ਮਸਂਸਟ੍ਠਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾ ਕਮ੍ਮਮੁਖੇਨ ਗਯ੍ਹਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਥਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਪੁਰਿਮਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਵਿਭਾਗਂ, ਸਰਾਗਾਦਿਵਿਭਾਗਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਵਿਭਾਗਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਕਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਪਨ ਸਮੁਦਾਯਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਚ ਵਿਚਾਰੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਵਿਭਾਗਕਰਣੇ ਤਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤੋਤਿ. ਇਦਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਸ੍ਸ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਭਾਗਂ ਵਿਯ ਸਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ. ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸੁਚਰਿਤਵਿਭਾਵਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਲੋਭਾਦਿਅਲੋਭਾਦਿਸਮ੍ਪਯੋਗਵਿਭਾਗਵਿਸੇਸਵਿਭਾਵਨਂ ਹੋਤੀਤਿ.
‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਂ ਪਨ ਖਨ੍ਧੂਪਨਿਬਨ੍ਧੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਿਦ੍ਧੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤ੍ਥੋ, ਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸਾਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮਤ੍ਥਨਂ ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
੪੧੯. ਕਾਮਾਵਚਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਜਾਨਨਮਾਹ.
੪੨੦. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਵਸੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਚਾਰੇ. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚੇਵ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਯਂ, ਤਂ ‘‘ਕਾਲੇਨ…ਪੇ… ਹੋਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਏਕਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਪਿ ਤਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੀਯਤੀਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਤਿਕੋ ਏਵ ਨ ਪੂਰਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਾਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ, ਨ, ਪਕਾਰਭੇਦਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਤਿਕਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਤੇ ਏਵ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰੇਪਿ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਏਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਤੇ ਏਵ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਪ੍ਪਕਾਰੇ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਕਾਰਭੇਦਨਿਬਨ੍ਧਨਾ ਅਯਂ ਤਿਕਦੇਸਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਂ ਦੇਸਨਾ ਯਥਾਰਹਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਯੋਗਪ੍ਪਹਾਨਸਿਕ੍ਖਾਭੂਮਿਆਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਭੇਦਨਿਯਮਕਾਲਾਦਿਭੇਦਨਿਬਨ੍ਧਨਾ, ਨ ਏਵਮਯਂ ਜਾਤਿਆਦਿਭੇਦਨਿਬਨ੍ਧਨਾ, ਨਾਪਿ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਿਕਹੇਤੁਦੁਕਾਦਿਦੇਸਨਾ ਵਿਯ ਸਭਾਵਾਦਿਭੇਦਨਿਬਨ੍ਧਨਾ, ਅਥ ਖੋ ਪਕਾਰਭੇਦਨਿਬਨ੍ਧਨਾ. ਪਞ੍ਚੇਵ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾ ਸਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪਰਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ, ਤਦੁਭਯਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਿਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ, ਸਿਯਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ, ਸਿਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੪੩੫). ਨਨੁ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਾਭਾਵਤੋ, ਪਕਾਰਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਤਤਿਯੋ ਰਾਸਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਯਿਦਮੇਵਂ. ਯਦਿਪਿ ਹਿ ਪਠਮਪਦੇਨ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਵਸੇਨ ਦੁਤਿਯਪਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨੇਵ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ, ਤੇਹਿ ਪਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਧਮ੍ਮੇ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਵਸੇਨ ਤਤਿਯਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੇਵ ਤਤਿਯੋ ਰਾਸਿ. ਨ ਹਿ ਸਮੁਦਾਯੋ ਅਵਯਵੋ ਹੋਤਿ, ਭਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁਕੇ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੇਦਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹਣਂ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਕਾਲੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਕਾਲੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਜਾਨਨਕਾਲੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਇਤਿ ਤੇਰਸਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਣ੍ਣਨਾ.