੨੩. ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਨਿਸਂਸਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
ਆਨਿਸਂਸਪਕਾਸਨਾ
੮੫੪. ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਦਾਮ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾ ਨਾਮ ਅਨੇਕਸਤਾਨਿਸਂਸਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਦੀਘੇਨਾਪਿ ਅਦ੍ਧੁਨਾ ਨ ਸੁਕਰਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ. ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਂ, ਅਰਿਯਫਲਰਸਾਨੁਭਵਨਂ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਤਾ, ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਭਾਵਾਦਿਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਅਯਮਾਨਿਸਂਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਨਾਨਾਕਿਲੇਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਕਥਾ
੮੫੫. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਯਂ ਲੋਕਿਕਾਯ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਯਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਂਯੋਜਨਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਯ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਭੀਮਵੇਗਾਨੁਪਤਿਤਾ, ਅਸਨੀਵ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯੇ;
ਵਾਯੁਵੇਗਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ, ਅਰਞ੍ਞਮਿਵ ਪਾਵਕੋ.
ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਯ ਰਵਿ, ਸਤੇਜੁਜ੍ਜਲਮਣ੍ਡਲੋ;
ਦੀਘਰਤ੍ਤਾਨੁਪਤਿਤਂ, ਸਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਵਿਧਾਯਕਂ.
ਕਿਲੇਸਜਾਲਂ ਪਞ੍ਞਾ ਹਿ, ਵਿਦ੍ਧਂਸਯਤਿ ਭਾਵਿਤਾ;
ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਮਤੋ ਜਞ੍ਞਾ, ਆਨਿਸਂਸਮਿਮਂ ਇਧ.
ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਥਾ
੮੫੬. ਅਰਿਯਫਲਰਸਾਨੁਭਵਨਨ੍ਤਿ ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਞ੍ਞੇਵ, ਅਰਿਯਫਲਰਸਾਨੁਭਵਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਅਰਿਯਫਲਨ੍ਤਿ ਹਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਰਸਾਨੁਭਵਨਂ ਹੋਤਿ. ਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਞ੍ਚ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਯੇਵ.
੮੫੭. ਅਪਿਚ ਯੇ ‘‘ਸਂਯੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਫਲਂ ਨਾਮ, ਨ ਕੋਚਿ ਅਞ੍ਞੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਨਯਤ੍ਥਂ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ – ‘‘ਕਥਂ ਪਯੋਗਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪਞ੍ਞਾ ਫਲੇ ਞਾਣਂ? ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਕਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਚ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਮ੍ਪਯੋਗਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਤਂ ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੬੩) ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ’’ (ਧ. ਸ. ੧੪੨੨). ‘‘ਮਹਗ੍ਗਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੨.੬੨) ਏਵਮਾਦੀਨਿਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਾਨਿ.
੮੫੮. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਪਞ੍ਹਾਕਮ੍ਮਂ – ਕਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਕੇ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਠਾਨਂ, ਕਥਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਕਿਂ ਫਲਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਕਸ੍ਸ ਚ ਫਲਂ ਅਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ?
੮੫੯. ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਯਾ ਅਰਿਯਫਲਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇ ਅਪ੍ਪਨਾ.
੮੬੦. ਕੇ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਅਰਿਯਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਉਪਰਿਮਾ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵੁਪਗਮਨੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਚ ਉਪਰਿਮਂ, ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਪਨ ਫਲਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ.
ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਉਪਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇਯੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਕਾਰਣਂ, ਏਤੇ ਹਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋਤਿ. ਤਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਲੋਕਿਯਸਮਾਧਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਕਾਰਣਮੇਵ. ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਚਿਨ੍ਤਾਯ. ਨਨੁ ਪਾਲ਼ਿਯਂਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਕਤਮੇ ਦਸ ਗੋਤ੍ਰਭੁਧਮ੍ਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ? ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਂ ਪਵਤ੍ਤਂ…ਪੇ… ਉਪਾਯਾਸਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਂ …ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ… ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ… ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦਂ…ਪੇ… ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਤੀਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੂ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੬੦). ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.
੮੬੧. ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਤ੍ਥਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਰਾਜਾ ਰਜ੍ਜਸੁਖਂ, ਦੇਵਤਾ ਦਿਬ੍ਬਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਰਿਯਾ ‘‘ਅਰਿਯਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਦ੍ਧਾਨਪ੍ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
੮੬੨. ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਠਾਨਂ, ਕਥਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਤਾਵ ਆਕਾਰੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ – ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰਾ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਦ੍ਵੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚ ਧਾਤੁਯਾ ਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੮).
੮੬੩. ਅਯਮ੍ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਕ੍ਕਮੋ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਤ੍ਥਿਕੇਨ ਹਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇਨ ਰਹੋਗਤੇਨ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੇਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਾਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਪਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਾਨਨ੍ਤਰਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪੇਤਿ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਚੇਤ੍ਥ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸਾਪਿ ਫਲਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਮਗ੍ਗੋ.
ਯੇ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ‘ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਚ ਅਨਾਗਾਮੀ’’ਤਿ, ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਰਹਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਰਹਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਚ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਏਤਂ, ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨੇਵ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਮੇਵ ਪਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ – ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸਾਪਿ ਫਲਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਮਗ੍ਗੋ. ਫਲਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਚੇ ਅਨੇਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਜ੍ਝਾਨਿਕੋ, ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਜ੍ਝਾਨਿਕਮੇਵਾਤਿ. ਏਵਂ ਤਾਵਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ.
੮੬੪. ‘‘ਤਯੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਠਿਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚ ਧਾਤੁਯਾ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਚ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੮) ਵਚਨਤੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਕਾਲੇ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਹਿਸ੍ਸਾ ਯਾਵ ਸੋ ਕਾਲੋ ਨਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸਾ ਠਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ.
੮੬੫. ‘‘ਦ੍ਵੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਚ੍ਚਯਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਾਯ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਚ ਧਾਤੁਯਾ ਅਮਨਸਿਕਾਰੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੮) ਵਚਨਤੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਨ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵੇਤਾਨਿ ਏਕਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਸੇਨ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਸ੍ਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੮੬੬. ਕਿਂ ਫਲਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਕਸ੍ਸ ਚ ਫਲਂ ਅਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਫਲਸ੍ਸ ਤਾਵ ਫਲਮੇਵ ਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਹੋਤਿ, ਭਵਙ੍ਗਂ ਵਾ. ਫਲਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਾਨਨ੍ਤਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਂ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ, ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਫਲਾਨਨ੍ਤਰਂ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਮਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਅਨਨ੍ਤਰਂ. ਗੋਤ੍ਰਭੂਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ – ‘‘ਅਰਹਤੋ ਅਨੁਲੋਮਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨੁਲੋਮਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੧੭). ਯੇਨ ਫਲੇਨ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਾਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਫਲਂ ਅਵਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਏਵਮੇਤਂ ਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ,
ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਦਰਥਂ, ਅਮਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸੁਭਂ;
ਵਨ੍ਤਲੋਕਾਮਿਸਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਮੁਤ੍ਤਮਂ.
ਓਜਵਨ੍ਤੇਨ ਸੁਚਿਨਾ, ਸੁਖੇਨ ਅਭਿਸਨ੍ਦਿਤਂ;
ਯੇਨ ਸਾਤਾਤਿਸਾਤੇਨ, ਅਮਤੇਨ ਮਧੁਂ ਵਿਯ.
ਤਂ ਸੁਖਂ ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸ੍ਸ, ਰਸਭੂਤਮਨੁਤ੍ਤਰਂ;
ਫਲਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.
ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਫਲਸ੍ਸੇਤਂ, ਰਸਾਨੁਭਵਨਂ ਇਧ;
ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਯ, ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਥਾ
੮੬੭. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਤਾਤਿ ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਅਰਿਯਫਲਰਸਾਨੁਭਵਨਂਯੇਵ, ਅਯਂ ਪਨ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਤਾਪਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਹਾਕਮ੍ਮਂ – ਕਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਕੇ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਠਾਨਂ, ਕਥਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਿਂਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਮਤਸ੍ਸ ਚ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਕਿਂ ਸਙ੍ਖਤਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਲੋਕਿਯਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਤਿ?
੮੬੮. ਤਤ੍ਥ ਕਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਯਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨਿਰੋਧਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਕੇ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੇ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾ ਚ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋ ਪਨ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਖੀਣਾਸਵਾ ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ, ਤਯੋ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ, ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹਿ, ਨਵਹਿ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਹਿ ਵਸੀਭਾਵਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ਮਾਤਿਕਾ ੧.੩੪) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਦਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨੋ ਅਨਾਗਾਮਿਖੀਣਾਸਵੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਯੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੇ.
੮੬੯. ਕਤਮਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਬਲਾਨਿ…ਪੇ… ਕਤਮਾ ਵਸੀਭਾਵਤਾਤਿ? ਨ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਏਤਸ੍ਸ ਉਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਯਥਾਹ –
‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਲੇਹੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਬਲਾਨਿ ਸਮਥਬਲਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਕਤਮਂ ਸਮਥਬਲਂ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਥਬਲਂ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ… ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ… ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਿਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਿਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਥਬਲਨ੍ਤਿ. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਬਲਂ? ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇਨ ਨੀਵਰਣੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਸਮਥਬਲਂ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਸਮਥਬਲਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ ਨ ਚਲਤਿ ਨ ਵੇਧਤੀਤਿ ਸਮਥਬਲਂ. ਇਦਂ ਸਮਥਬਲਂ.
‘‘ਕਤਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ? ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ… ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ… ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ… ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ… ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਰੂਪੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ…ਪੇ… ਰੂਪੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਵੇਦਨਾਯ… ਸਞ੍ਞਾਯ… ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ… ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਜਰਾਮਰਣੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਨ੍ਤਿ. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ? ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ… ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ… ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ… ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਰਾਗੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ… ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਮੁਦਯੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਦਾਨੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ ਨ ਚਲਤਿ ਨ ਵੇਧਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਇਦਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ.
‘‘ਤਯੋ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਕਤਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ? ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ.
‘‘ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹੀਤਿ ਕਤਮਾਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਚਰਿਯਾ. ਦੁਕ੍ਖਾ… ਅਨਤ੍ਤਾ… ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ… ਵਿਰਾਗਾ… ਨਿਰੋਧਾ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ… ਵਿਵਟ੍ਟਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਚਰਿਯਾ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਞਾਣਚਰਿਯਾ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾ. ਇਮਾਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹਿ.
‘‘ਨਵਹਿ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਹੀਤਿ ਕਤਮਾਹਿ ਨਵਹਿ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਹਿ? ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾ. ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚ ਵਿਚਾਰੋ ਚ ਪੀਤਿ ਚ ਸੁਖਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਚ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚ ਵਿਚਾਰੋ ਚ ਪੀਤਿ ਚ ਸੁਖਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਚ. ਇਮਾਹਿ ਨਵਹਿ ਸਮਾਧਿਚਰਿਯਾਹਿ.
‘‘ਵਸੀਤਿ ਪਞ੍ਚ ਵਸਿਯੋ – ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੀ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਵਸੀ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਯਤ੍ਥਿਚ੍ਛਕਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਯਾਵਤਿਚ੍ਛਕਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ, ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਯਤ੍ਥਿਚ੍ਛਕਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਯਾਵਤਿਚ੍ਛਕਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਯ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀ…ਪੇ… ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇ…ਪੇ… ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀ. ਦੁਤਿਯਂ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਯਤ੍ਥਿਚ੍ਛਕਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਯਾਵਤਿਚ੍ਛਕਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ …ਪੇ… ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਦਨ੍ਧਾਯਿਤਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੀ. ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਵਸਿਯੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੮੩).
੮੭੦. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹੀ’’ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਏਸ. ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਪਨ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਞਾਣਚਰਿਯਾਹਿ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਦਸਹਿ ਕਿਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੋਤਿ, ਸਮਾਧਿਪਾਰਿਬਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਹਿ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਥਬਲਂ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪਰਿਪੂਰੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਬਲਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਪਨ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਸ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬਲੋ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬਲਤ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਕੁਸਲਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੧੭). ਇਦਞ੍ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਾਪਕਰਣੇ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋਵ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
੮੭੧. ਕਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੇ ਪਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
੮੭੨. ਕਸ੍ਮਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਭੇਦੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਚਿਤ੍ਤਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
੮੭੩. ਕਥਞ੍ਚਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨਿਰੋਧਯਤੋ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਹਿ ਸਮਥਵਸੇਨੇਵ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਤਿ, ਸੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨੇਵ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਤਿ, ਸੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਉਭਯਵਸੇਨੇਵ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਸੋ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ.
੮੭੪. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ – ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਸੁਧੋਤਹਤ੍ਥਪਾਦੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਓਕਾਸੇ ਸੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ.
ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨੇਸਾ ਤਿਵਿਧਾ ਹੋਤਿ – ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਗਣ੍ਹਨਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਗਣ੍ਹਨਕਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਨ੍ਦਾ ਵਾ ਹੋਤੁ ਤਿਕ੍ਖਾ ਵਾ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਕ੍ਖਾਵ ਵਟ੍ਟਤਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਸਦਿਸਾ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਨ ਨਾਤਿਮਨ੍ਦਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖਾ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸ ਨਾਤਿਮਨ੍ਦਾਯ ਨਾਤਿਤਿਕ੍ਖਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ.
ਤਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਤਥੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਤਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਤਥੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ – ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਅਵਿਕੋਪਨਂ, ਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਂ, ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਂ, ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ.
੮੭੫. ਤਤ੍ਥ ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਅਵਿਕੋਪਨਨ੍ਤਿ ਯਂ ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਵਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਵਾ ਨਿਵਾਸਗੇਹਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਜਾਤਂ, ਤਂ ਯਥਾ ਨ ਵਿਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਉਦਕਵਾਤਚੋਰਉਨ੍ਦੂਰਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਂ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਿਧਾਨਂ ‘‘ਇਦਞ੍ਚ ਇਦਞ੍ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਮਾ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਝਾਯਤੁ, ਮਾ ਉਦਕੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤੁ, ਮਾ ਵਾਤੇਨ ਵਿਦ੍ਧਂਸਤੁ, ਮਾ ਚੋਰੇਹਿ ਹਰਿਯਤੁ, ਮਾ ਉਨ੍ਦੂਰਾਦੀਹਿ ਖਜ੍ਜਤੂ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤੇ ਤਂ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਤਸ੍ਸ ਨ ਕੋਚਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ.
ਅਨਧਿਟ੍ਠਹਤੋ ਪਨ ਅਗ੍ਗਿਆਦੀਹਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਮਹਾਨਾਗਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਯ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਮਾਤੁਉਪਾਸਿਕਾਯ ਗਾਮਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਉਪਾਸਿਕਾ ਯਾਗੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਨਿਸੀਦਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਆਸਨਸਾਲਾਯ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਗਹਿਤਾਯ ਸੇਸਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯਿਂਸੁ. ਗਾਮਵਾਸਿਕਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਲਸਸਮਣੋ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਗ੍ਗਿ ਤਿਣਵੇਣੁਕਟ੍ਠਾਨਿ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਘਟੇਹਿ ਉਦਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤ੍ਵਾ ਛਾਰਿਕਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਿਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਵਸੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਕਟੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤੋ’’ਤਿ ਵੇਹਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਿਯਙ੍ਗੁਦੀਪਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਇਦਂ ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਅਵਿਕੋਪਨਂ ਨਾਮ.
ਯਂ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਨਿਵਾਸਨਪਾਵੁਰਣਂ ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਸਨਂ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਸੁਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਨਂ ਰਕ੍ਖਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਞ੍ਜੀਵਸ੍ਸ ਵਿਯ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਞ੍ਜੀਵਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਵਿਪ੍ਫਾਰਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਵਿਪ੍ਫਾਰਾ ਇਦ੍ਧੀ’’ਤਿ.
੮੭੬. ਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਟਿਮਾਨਨਂ ਉਦਿਕ੍ਖਨਂ. ਯਾਵ ਏਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਾਵ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨ ਪਟਿਮਾਨਨਂ ਏਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ, ਪਟਿਮਾਨਨਾਵਜ੍ਜਨਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਚੇ ਮਯਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਙ੍ਘੋ ਉਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਯਾਵ ਮਂ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ.
ਯੋ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਸਙ੍ਘੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ ਕਞ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੇਸੇਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਚਨੇਨ ਪਕ੍ਕੋਸਾਹੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਵਨੂਪਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਆਵੁਸੋ ਪਟਿਮਾਨੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਗਰੁਕਾ ਹਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਣਾ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸਯਮੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ.
੮੭੭. ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਨ੍ਤਿ ਇਧਾਪਿ ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਾਵਜ੍ਜਨਮੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਸਚੇ ਮਯਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਥਾ ਓਤਿਣ੍ਣਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਵਾ ਅਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਯਾਵ ਮਂ ਕੋਚਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ.
ਯੋ ਪਨ ਏਵਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਸਙ੍ਘੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਤਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਞ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੇਸੇਤਿ ‘‘ਗਚ੍ਛ ਨਂ ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਪਕ੍ਕੋਸਾ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਵਨੂਪਚਾਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਗਰੁਕਂ ਹਿ ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਸਯਮੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ.
੮੭੮. ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਜੀਵਿਤਦ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਇਮਿਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਸੁਕੁਸਲੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ‘‘ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਕੇ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਮਰਣਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਿਰੋਧੇ ਮਰਣਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਵ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਸੇਸਂ ਹਿ ਅਨਾਵਜ੍ਜਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਇਦਂ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੮੭੯. ਸੋ ਏਵਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਇਮਂ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥੇਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਰੋਧਂ ਫੁਸਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਰਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ? ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਯੋਗਤ੍ਤਾ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦ੍ਵੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇ ਯੁਗਨਦ੍ਧੇ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਰੋਹਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਯੋਗੋ, ਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪਯੋਗਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਰਿ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਪਰਤੋ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਭਵਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਮਗ੍ਗਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸੂਪਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ –
ਏਕੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਸੋ ਏਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬੋ ਅਨ੍ਤਰਾ ਉਦਕਕਨ੍ਦਰਂ ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਚਣ੍ਡਾਤਪਸਨ੍ਤਤ੍ਤਪਾਸਾਣਂ ਵਾ ਆਗਮ੍ਮ ਤਂ ਨਿਵਾਸਨਪਾਵੁਰਣਂ ਅਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਵ ਕਨ੍ਦਰਂ ਓਰੂਲ਼੍ਹੋ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤੇਮਨਭਯੇਨ ਪੁਨਦੇਵ ਤੀਰੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਪਾਸਾਣਂ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਪਿ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਪਾਦੋ ਪੁਨਦੇਵ ਓਰਭਾਗੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਣ੍ਠਪਿਤਨਿਵਾਸਨਪਾਵੁਰਣਤ੍ਤਾ ਕਨ੍ਦਰਂ ਓਤਿਣ੍ਣਮਤ੍ਤੋਵ, ਤਤ੍ਤਪਾਸਾਣਂ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਮਤ੍ਤੋ ਏਵ ਚ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਰਤੋਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਯੋਗਾਵਚਰੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਮਤ੍ਤੋਵ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ.
ਯਥਾ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਗਤਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਠਾਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਏਕਂ ਸਾਟਕਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਰਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤਪਾਸਾਣਂ ਵਾ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਮਤ੍ਤਕਮੇਵ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਪਰਤੋ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ.
੮੮੦. ਕਥਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾਯ ਪਨਸ੍ਸਾ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਚੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾਆਯੁਕ੍ਖਯਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਾਭਾਵੇਨ ਚ ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ.
੮੮੧. ਕਥਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਰਹਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ.
੮੮੨. ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਕਿਂਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਂ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਤਂ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਵਿਵੇਕਪੋਣਂ ਵਿਵੇਕਪਬ੍ਭਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੪).
੮੮੩. ਮਤਸ੍ਸ ਚ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਚ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਮਤੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਆਯੁ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣੋ, ਉਸ੍ਮਾ ਵੂਪਸਨ੍ਤਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਪਰਿਭਿਨ੍ਨਾਨਿ. ਯੋ ਚਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਸਪਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ, ਆਯੁ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣੋ, ਉਸ੍ਮਾ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਅਪਰਿਭਿਨ੍ਨਾਨੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੭).
੮੮੪. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾਤਿਆਦਿਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਪਨ ਸਙ੍ਖਤਾਤਿਪਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾਤਿਪਿ ਲੋਕਿਯਾਤਿਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਸਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨੋ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾ.
ਇਤਿ ਸਨ੍ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ, ਇਮਂ ਅਰਿਯਨਿਸੇਵਿਤਂ;
ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਿਤਿਸਙ੍ਖਂ ਉਪਾਗਤਂ;
ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਂ ਪਞ੍ਞਂ, ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ.
ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾਪਿ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਤ੍ਥਤਾ;
ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.
ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਭਾਵਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਕਥਾ
੮੮੫. ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਭਾਵਾਦਿਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਸਮਤ੍ਥਤਾਵ, ਅਯਂ ਪਨ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਭਾਵਾਦਿਸਿਦ੍ਧਿਪਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਹਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯਪਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਭਾਵਿਤਪਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲੀਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸ.
੮੮੬. ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਠਮਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਂ ਤਾਵ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਦਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤੋ ਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਪਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਤਸੁਗਤਿਭਵੇ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਕੋਲਂਕੋਲੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਕੁਲਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਿਕ੍ਖਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤੋ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਕਞ੍ਞੇਵ ਮਾਨੁਸਕਂ ਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ.
੮੮੭. ਦੁਤਿਯਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ.
੮੮੮. ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੇਮਤ੍ਤਤਾਵਸੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ, ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀਤਿ ਪਞ੍ਚਧਾ. ਇਧ ਵਿਹਾਯਨਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਰਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਭਵੇ ਉਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਅਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਅਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀਤਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀਤਿ ਯਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨੋ, ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਯਾਵ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਾ ਆਰੁਯ੍ਹ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ.
੮੮੯. ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਕੋਚਿ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਕੋਚਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਕੋਚਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਕੋਚਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ, ਕੋਚਿ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ, ਕੋਚਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਪ੍ਪਭੇਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵੋ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਨੇਸ ਤਂ ਜਟਂ ਵਿਜਟੇਤਿ ਨਾਮ. ਫਲਕ੍ਖਣੇ ਵਿਜਟਿਤਜਟੋ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਅਨੇਕਾਨਿਸਂਸਾ, ਅਰਿਯਪਞ੍ਞਾਯ ਭਾਵਨਾ;
ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥ, ਰਤਿਂ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਕ੍ਖਣੋ.
੮੯੦. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –
ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯਂ;
ਆਤਾਪੀ ਨਿਪਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸੋ ਇਮਂ ਵਿਜਟਯੇ ਜਟਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਮੁਖੇਨ ਦੇਸਿਤੇ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਸਾਨਿਸਂਸਾ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾ ਪਰਿਦੀਪਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ.
ਇਤਿ ਸਾਧੁਜਨਪਾਮੋਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਕਤੇ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ
ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਧਿਕਾਰੇ
ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਨਿਸਂਸਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ
ਤੇਵੀਸਤਿਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.
ਨਿਗਮਨਕਥਾ
੮੯੧. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ –
‘‘ਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਨਰੋ ਸਪਞ੍ਞੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਭਾਵਯਂ;
ਆਤਾਪੀ ਨਿਪਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸੋ ਇਮਂ ਵਿਜਟਯੇ ਜਟ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯਦਵੋਚੁਮ੍ਹ –
‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਾਨਿ ਗਾਥਾਯ, ਕਥਿਤਾਯ ਮਹੇਸਿਨਾ;
ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਅਤ੍ਥਂ ਸੀਲਾਦਿਭੇਦਨਂ.
‘‘ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਨ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਜਿਨਸਾਸਨੇ;
ਸੀਲਾਦਿਸਙ੍ਗਹਂ ਖੇਮਂ, ਉਜੁਂ ਮਗ੍ਗਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.
‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ, ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਾਪਿ ਯੇ ਇਧ;
ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਵਾਯਮਨ੍ਤਾਪਿ ਯੋਗਿਨੋ.
‘‘ਤੇਸਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਕਰਣਂ, ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ;
ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ, ਦੇਸਨਾਨਯਨਿਸ੍ਸਿਤਂ.
‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਂ ਭਾਸਿਸ੍ਸਂ, ਤਂ ਮੇ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚ ਭਾਸਤੋ;
ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ, ਨਿਸਾਮਯਥ ਸਾਧਵੋ’’ਤਿ.
ਸ੍ਵਾਯਂ ਭਾਸਿਤੋ ਹੋਤਿ.
੮੯੨. ਤਤ੍ਥ ਚ –
ਤੇਸਂ ਸੀਲਾਦਿਭੇਦਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਯੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ;
ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਿਕਾਯਾਨਂ, ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇ.
ਸਮਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਨਿਚ੍ਛਯੋ;
ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਕਰਦੋਸੇਹਿ, ਮੁਤ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਪਕਾਸਿਤੋ.
ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮੇਹਿ, ਸੁਦ੍ਧਪਞ੍ਞੇਹਿ ਯੋਗਿਹਿ;
ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ, ਕਰਣੀਯੋਵ ਆਦਰੋਤਿ.
੮੯੩. ਵਿਭਜ੍ਜਵਾਦਿਸੇਟ੍ਠਾਨਂ, ਥੇਰਿਯਾਨਂ ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ;
ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ, ਵਂਸਜਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਿਨੋ.
ਭਦਨ੍ਤਸਙ੍ਘਪਾਲਸ੍ਸ, ਸੁਚਿਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤਿਨੋ;
ਵਿਨਯਾਚਾਰਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ.
ਖਨ੍ਤਿਸੋਰਚ੍ਚਮੇਤ੍ਤਾਦਿ-ਗੁਣਭੂਸਿਤਚੇਤਸੋ;
ਅਜ੍ਝੇਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਇਮਂ ਮਯਾ.
ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਕਾਮੇਨ, ਯੋ ਪਤ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞਸਞ੍ਚਯੋ;
ਤਸ੍ਸ ਤੇਜੇਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ, ਸੁਖਮੇਧਨ੍ਤੁ ਪਾਣਿਨੋ.
੮੯੪. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਏਸੋ ਚ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਵਿਨਾ ਇਧ;
ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਟ੍ਠਪਞ੍ਞਾਸ-ਭਾਣਵਾਰਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ.
ਯਥਾ ਤਥੇਵ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਸਬ੍ਬੇ ਕਲ੍ਯਾਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾ;
ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਾ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤੁ, ਸੀਘਂ ਸੀਘਂ ਮਨੋਰਥਾਤਿ.
੮੯੫. ਪਰਮ ਵਿਸੁਦ੍ਧ ਸਦ੍ਧਾ ਬੁਦ੍ਧਿ ਵੀਰਿਯ ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਨ ਸੀਲਾਚਾਰਜ੍ਜਵ ਮਦ੍ਦਵਾਦਿਗੁਣਸਮੁਦਯਸਮੁਦਿਤੇਨ ਸਕਸਮਯ ਸਮਯਨ੍ਤਰਗਹਨਜ੍ਝੋਗਾਹਣਸਮਤ੍ਥੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਨ ਤਿਪਿਟਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿਭੇਦੇ ਸਾਟ੍ਠਕਥੇ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਪ੍ਪਭਾਵੇਨ ਮਹਾਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਨਿਤਸੁਖਵਿਨਿਗ੍ਗਤਮਧੁਰੋਦਾਰਵਚਨਲਾਵਣ੍ਣਯੁਤ੍ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨਾ ਵਾਦੀਵਰੇਨ ਮਹਾਕਵਿਨਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦਿ ਭੇਦਗੁਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਬੁਦ੍ਧੀਨਂ ਥੇਰਵਂਸਪ੍ਪਦੀਪਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ ਵਂਸਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂਤੇਨ ਵਿਪੁਲਵਿਸੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸੋਤਿ ਗਰੂਹਿ ਗਹਿਤਨਾਮਧੇਯ੍ਯੇਨ ਥੇਰੇਨ ਮੁਦਨ੍ਤਖੇਦਕਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਨ ਕਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਨਾਮ.
੮੯੬. ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਲੋਕਨਿਤ੍ਥਰਣੇਸਿਨਂ;
ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਨਯਂ ਸੀਲਾਦਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.
ਯਾਵ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਮਮ੍ਪਿ, ਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;
ਲੋਕਮ੍ਹਿ ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਮਹੇਸਿਨੋਤਿ.
ਇਤਿ ਸਾਧੁਜਨਪਾਮੋਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਕਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਕਥਾ,
ਪਾਲ਼ਿਗਣਨਾਯ ਪਨ ਸਾ ਅਟ੍ਠਪਞ੍ਞਾਸਭਾਣਵਾਰਾ ਹੋਤੀਤਿ.
ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਪਕਰਣਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.