੧੮. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਕਥਾ

੬੬੨. ਇਦਾਨਿ ਯਾ ‘‘ਇਮੇਸੁ ਭੂਮਿਭੂਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਞਾਣਪਰਿਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਚਾ’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮੂਲਭੂਤਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਾਦਿਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਸੀਲਂ, ਤਞ੍ਚ ਸੀਲਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਮੇਵ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਸਉਪਚਾਰਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਤਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ ਏਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਯਂ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਇਮਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਨਾਮ.

੬੬੩. ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੇਨ ਸਮਥਯਾਨਿਕੇਨ ਤਾਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਅਵਸੇਸਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਨਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਣਰਸਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਂ ਨਮਨਤੋ ਨਮਨਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤੋ ਯਥਾ ਨਾਮ ਪੁਰਿਸੋ ਅਨ੍ਤੋਗੇਹੇ ਸਪ੍ਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਆਸਯਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਯਮ੍ਪਿ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਤਂ ਨਾਮਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮਂ ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਹਦਯਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਹਦਯਰੂਪਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾਨਿ, ਭੂਤਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਚ ਸੇਸੁਪਾਦਾਯਰੂਪਾਨੀਤਿ ਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਰੁਪ੍ਪਨਤੋ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਤਤੋ ਨਮਨਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮਂ, ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

੬੬੪. ਸੁਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਨਿਕੋ ਪਨ ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਸਮਥਯਾਨਿਕੋ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਾਤੁਪਰਿਗ੍ਗਹਮੁਖਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਮੁਖਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਯਾਥਾਵਸਰਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਆਵਿਭੂਤਾਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮ੍ਹਿ ਤਾਵ ਕੇਸੇ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ, ਵਣ੍ਣੋ, ਗਨ੍ਧੋ, ਰਸੋ, ਓਜਾ, ਜੀਵਿਤਂ, ਕਾਯਪ੍ਪਸਾਦੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਾਯਦਸਕਵਸੇਨ ਦਸ ਰੂਪਾਨਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਭਾਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਭਾਵਦਸਕਵਸੇਨ ਦਸ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਓਜਟ੍ਠਮਕਂ, ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਚਤੁਵੀਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਚਤੁਵੀਸਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਰੂਪਾਨਿ, ਸੇਦੋ, ਅਸ੍ਸੁ, ਖੇਲ਼ੋ, ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾਤਿ ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਚਤੂਸੁ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਓਜਟ੍ਠਮਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸ ਸੋਲ਼ਸ ਰੂਪਾਨਿ, ਉਦਰਿਯਂ, ਕਰੀਸਂ, ਪੁਬ੍ਬੋ, ਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਵ ਓਜਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਅਟ੍ਠ ਰੂਪਾਨਿ ਪਾਕਟਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਸ ਤਾਵ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੇ ਨਯੋ.

ਯੇ ਪਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰੇ ਆਵਿਭੂਤੇ ਅਪਰੇ ਦਸ ਆਕਾਰਾ ਆਵਿਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਿਤਾਦਿਪਰਿਪਾਚਕੇ ਤਾਵ ਕਮ੍ਮਜੇ ਤੇਜੋਕੋਟ੍ਠਾਸਮ੍ਹਿ ਓਜਟ੍ਠਮਕਞ੍ਚੇਵ ਜੀਵਿਤਞ੍ਚਾਤਿ ਨਵ ਰੂਪਾਨਿ, ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਜੇ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਕੋਟ੍ਠਾਸੇਪਿ ਓਜਟ੍ਠਮਕਞ੍ਚੇਵ ਸਦ੍ਦੋ ਚਾਤਿ ਨਵ, ਸੇਸੇਸੁ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਜੀਵਿਤਨਵਕਞ੍ਚੇਵ ਤੀਣਿ ਚ ਓਜਟ੍ਠਮਕਾਨੀਤਿ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਰੂਪਾਨਿ ਪਾਕਟਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਕਾਰਵਸੇਨ ਇਮੇਸੁ ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਰੂਪੇਸੁ ਪਾਕਟੇਸੁ ਜਾਤੇਸੁ ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਦਸਕਾਦਯੋ, ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਦਸਕਞ੍ਚਾਤਿ ਅਪਰਾਨਿਪਿ ਸਟ੍ਠਿਰੂਪਾਨਿ ਪਾਕਟਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਤਾਨਿ ਰੁਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ.

ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਰੂਪਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦ੍ਵੇਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਮਨੋਧਾਤੁਯੋ, ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋਤਿ ਏਕਾਸੀਤਿ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਚ ਤੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਵੇਦਨਾ, ਸਞ੍ਞਾ, ਚੇਤਨਾ, ਜੀਵਿਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿ, ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਸਿਕਾਤਿ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨ ਨੇਵ ਸੁਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ, ਨ ਸਮਥਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾਤਿ. ਸੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਨਮਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਮੇਕੋ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਮੁਖੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

੬੬੫. ਅਪਰੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸਧਾਤੁਵਸੇਨ. ਕਥਂ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਧਾਤੁਯੋ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਂ ਲੋਕੋ ਸੇਤਕਣ੍ਹਮਣ੍ਡਲਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਆਯਤਵਿਤ੍ਥਤਂ ਅਕ੍ਖਿਕੂਪਕੇ ਨ੍ਹਾਰੁਸੁਤ੍ਤਕੇਨ ਆਬਦ੍ਧਂ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਉਪਾਦਾਰੂਪੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

ਯਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ, ਪਰਿਵਾਰਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਣ੍ਣ-ਗਨ੍ਧ-ਰਸ-ਓਜਾ-ਰੂਪਾਨਿ, ਅਨੁਪਾਲਕਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਨਵ ਸਹਜਾਤਰੂਪਾਨਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਠਿਤਾਨਿ ਕਾਯਦਸਕਭਾਵਦਸਕਵਸੇਨ ਵੀਸਤਿ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਿ, ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਓਜਟ੍ਠਮਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਰੂਪਾਨੀਤਿ ਏਵਂ ਸੇਸਾਨਿ ਤੇਪਣ੍ਣਾਸ ਰੂਪਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਤਾਨਿ ਚ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੋਤਧਾਤੁਆਦੀਸੁਪਿ. ਕਾਯਧਾਤੁਯਂ ਪਨ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਤੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਰੂਪਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹ ਨਵ ਨਵ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਇਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਪਸਾਦਾ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਵਿਸਯਾ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਦਸ ਰੂਪਾਨਿ ਦਸ ਧਾਤੁਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਵਸੇਸਰੂਪਾਨਿ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਂ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰੂਪਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਨਾਮਾਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵੇਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੀਣਿ ਮਨੋਧਾਤੁਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਏਕਾ ਮਨੋਧਾਤੁ, ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੂਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਏਕਾਸੀਤਿ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸ ਧਾਤੁਯੋ ਰੂਪਂ, ਅਡ੍ਢਟ੍ਠਮਾ ਧਾਤੁਯੋ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਕੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸਧਾਤੁਵਸੇਨ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

੬੬੬. ਅਪਰੋ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਵਸੇਨ. ਕਥਂ? ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਪਣ੍ਣਾਸ ਰੂਪਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਮਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਚ ਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਧਾਤੁਯੋ ‘‘ਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਾਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਸਯਭੂਤੇ ਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿ, ਲੋਕਿਯਸਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯੋ ‘‘ਮਨਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਸੇਸਰੂਪਞ੍ਚ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸ ਆਯਤਨਾਨਿ ਰੂਪਂ, ਦਿਯਡ੍ਢਆਯਤਨਾਨਿ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਕੋ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਵਸੇਨ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

੬੬੭. ਅਪਰੋ ਤਤੋ ਸਂਖਿਤ੍ਤਤਰਂ ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਕਥਂ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਰੀਰੇ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਧਾਤੁਯੋ, ਤਂਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਗਨ੍ਧੋ, ਰਸੋ, ਓਜਾ, ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਪਸਾਦਾ, ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਂ, ਭਾਵੋ, ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਦ੍ਵਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਇਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਸ ਰੂਪਾਨਿ ਸਮ੍ਮਸਨੁਪਗਾਨਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਨਿ ਰੂਪਰੂਪਾਨਿ. ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਆਕਾਸਧਾਤੁ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਲਹੁਤਾ, ਮੁਦੁਤਾ, ਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ, ਉਪਚਯੋ, ਸਨ੍ਤਤਿ, ਜਰਤਾ, ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਦਸ ਰੂਪਾਨਿ ਨ ਸਮ੍ਮਸਨੁਪਗਾਨਿ, ਆਕਾਰਵਿਕਾਰਅਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮਤ੍ਤਕਾਨਿ, ਨ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਰੂਪਾਨਿ, ਨ ਰੂਪਰੂਪਾਨਿ. ਅਪਿਚ ਖੋ ਰੂਪਾਨਂ ਆਕਾਰਵਿਕਾਰਅਨ੍ਤਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮਤ੍ਤਤੋ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾਨਿ. ਇਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪੇਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿ ਰੂਪਾਨਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਏਕਾਸੀਤਿਯਾ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ. ਇਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਰੂਪਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਕੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਸੇਨ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

੬੬੮. ਅਪਰੋ ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪੭; ਅ. ਨਿ. ੧੧.੧੭) ਏਵਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਤਥਾ ਮਨਾਯਤਨਞ੍ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਕਦੇਸਞ੍ਚ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਨਾਮਂ ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਾਮਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ.

੬੬੯. ਸਚੇ ਪਨਸ੍ਸ ਤੇਨ ਤੇਨ ਮੁਖੇਨ ਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ ਸੁਖੁਮਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਂ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤੇਨ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਮੇਵ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਰੂਪਂ ਸੁਵਿਕ੍ਖਾਲਿਤਂ ਹੋਤਿ ਨਿਜ੍ਜਟਂ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਸਯਮੇਵ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਯਥਾ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਮਤੋ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਆਦਾਸੇ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਸੋ ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਨ ਆਦਾਸਂ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਆਦਾਸੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸਯਮੇਵ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਤੇਲਤ੍ਥਿਕੋ ਤਿਲਪਿਟ੍ਠਂ ਦੋਣਿਯਂ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇਨ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸੇਤ੍ਵਾ ਏਕਵਾਰਂ ਦ੍ਵੇਵਾਰਂ ਪੀਲ਼ਨਮਤ੍ਤੇਨ ਤੇਲੇ ਅਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੇ ਨ ਤਿਲਪਿਟ੍ਠਂ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਣ੍ਹੋਦਕੇਨ ਪਰਿਪ੍ਫੋਸੇਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪੀਲ਼ੇਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਕਰੋਤੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ ਤਿਲਤੇਲਂ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਉਦਕਂ ਪਸਾਦੇਤੁਕਾਮੋ ਕਤਕਟ੍ਠਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਘਟੇ ਹਤ੍ਥਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਦ੍ਵੇਵਾਰੇ ਘਂਸਨਮਤ੍ਤੇਨ ਉਦਕੇ ਅਵਿਪ੍ਪਸੀਦਨ੍ਤੇ ਨ ਕਤਕਟ੍ਠਿਂ ਛਡ੍ਡੇਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਘਂਸਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਲਲਕਦ੍ਦਮਂ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ. ਉਦਕਂ ਅਚ੍ਛਂ ਹੋਤਿ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਂ, ਏਵਮੇਵਂ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਮੇਵ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਯਥਾ ਯਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਰੂਪਂ ਸੁਵਿਕ੍ਖਾਲਿਤਂ ਹੋਤਿ ਨਿਜ੍ਜਟਂ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਨੀਕਕਿਲੇਸਾ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਕਦ੍ਦਮੁਪਰਿ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਸਯਮੇਵ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਾਹਿਪਿ ਉਚ੍ਛੁਚੋਰਗੋਣਦਧਿਮਚ੍ਛਾਦੀਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬੋ.

ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰਕਥਾ

੬੭੦. ਏਵਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਤੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਵਾ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਸੇਨ ਵਾ. ਕਥਂ? ਏਕਸ੍ਸ ਤਾਵ ‘‘ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਧਾਤੁਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਫਸ੍ਸੇਨ ਚੇਤਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਕੇਸੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ…ਪੇ… ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੩੦੭) ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਫਸ੍ਸੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਵਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ.

ਏਕਸ੍ਸ ‘‘ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਰਸਾਨੁਭਵਨਕਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਚੇਤਨਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਕੇਸੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ …ਪੇ… ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਰਸਾਨੁਭਵਨਕਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ.

ਅਪਰਸ੍ਸ ‘‘ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਚੇਤਨਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਕੇਸੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ…ਪੇ… ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਵਿਜਾਨਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਚੇਤਨਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਸੇਨ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ.

ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ‘‘ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇ ਕੇਸੇ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਧਾਤੁਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਵਸੇਨ, ਸੇਸੇਸੁ ਚ ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁਆਦੀਸੁ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਮੁਖੇਸੁ ਸਬ੍ਬਂ ਨਯਭੇਦਂ ਅਨੁਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ.

੬੭੧. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਏਵਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੇਨੇਵ ਅਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਾਯ ਯੋਗੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਇਤਰੇਨ. ਸਚੇ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਾ ਰੂਪਂ ਪਹਾਯ ਅਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਆਰਭਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਪਥਵੀਕਸਿਣਭਾਵਨਾਯ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਗਾਵੀ ਵਿਯ. ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਪਨ ਅਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਾਯ ਯੋਗਂ ਕਰੋਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.

ਸੋ ਏਵਂ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਰੂਪਿਨੋ ਖਨ੍ਧੇ ਨਾਮਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯਰੂਪਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਇਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇਭੂਮਕੇ ਧਮ੍ਮੇ ਖਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਗਂ ਵਿਵਰਮਾਨੋ ਵਿਯ ਯਮਕਤਾਲਕਨ੍ਦਂ ਫਾਲਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਚ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਨਾਮਰੂਪਮਤ੍ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ ਦੇਵੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਸਮ੍ਬਹੁਲਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਸਂਸਨ੍ਦਨਾ

੬੭੨. ਸੋ ਏਵਂ ਯਾਥਾਵਸਰਸਤੋ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾਯ ਪਹਾਨਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਤਸਮ੍ਮੋਹਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਤ੍ਥਾਯ ਅਸਮ੍ਮੋਹਭੂਮਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਠਪਨਤ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਬਹੁਲਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਸੇਨ ‘‘ਨਾਮਰੂਪਮਤ੍ਤਮੇਵਿਦਂ, ਨ ਸਤ੍ਤੋ, ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਯਥਾਪਿ ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰਾ, ਹੋਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ਰਥੋ ਇਤਿ;

ਏਵਂ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁ, ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮ੍ਮੁਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੧);

ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਕਟ੍ਠਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਲ੍ਲਿਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਿਣਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਆਕਾਸੋ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਅਗਾਰਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨ੍ਹਾਰੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਂਸਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਮ੍ਮਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਆਕਾਸੋ ਪਰਿਵਾਰਿਤੋ ਰੂਪਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੦੬).

ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵੇਤਿ ਚ;

ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੧);

ਉਪਮਾਹਿ ਨਾਮਰੂਪਵਿਭਾਵਨਾ

੬੭੩. ਏਵਂ ਅਨੇਕਸਤੇਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਹਿ ਨਾਮਰੂਪਮੇਵ ਦੀਪਿਤਂ, ਨ ਸਤ੍ਤੋ ਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਅਕ੍ਖਚਕ੍ਕਪਞ੍ਜਰਈਸਾਦੀਸੁ ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰੇਸੁ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਸਣ੍ਠਿਤੇਸੁ ਰਥੋਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਅਙ੍ਗੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨੇ ਰਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਚ ਕਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਗੇਹਸਮ੍ਭਾਰੇਸੁ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਆਕਾਸਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸੁ ਗੇਹਨ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਗੇਹਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਚ ਅਙ੍ਗੁਲਿਅਙ੍ਗੁਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਠਿਤੇਸੁ ਮੁਟ੍ਠੀਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੋਣਿਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੀਣਾਤਿ. ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਸੁ ਸੇਨਾਤਿ. ਪਾਕਾਰਗੇਹਗੋਪੁਰਾਦੀਸੁ ਨਗਰਨ੍ਤਿ. ਖਨ੍ਧਸਾਖਾਪਲਾਸਾਦੀਸੁ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਠਿਤੇਸੁ ਰੁਕ੍ਖੋਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਅਵਯਵੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨੇ ਰੁਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਸਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨੇ ‘‘ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਾ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿ ਗਾਹਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਨਾਮਰੂਪਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਹਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਯਥਾਭੂਤਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

੬੭੪. ਯੋ ਪਨੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਦਸ੍ਸਨਂ ਪਹਾਯ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਂ ਅਨੁਜਾਨੇਯ੍ਯ ਅਵਿਨਾਸਂ ਵਾ. ਅਵਿਨਾਸਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਸ੍ਸਤੇ ਪਤਤਿ. ਵਿਨਾਸਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਉਚ੍ਛੇਦੇ ਪਤਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਖੀਰਨ੍ਵਯਸ੍ਸ ਦਧਿਨੋ ਵਿਯ ਤਦਨ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਸੋ ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਓਲੀਯਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਤਿਧਾਵਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –

‘‘ਦ੍ਵੀਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਹਿ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਚ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ? ਭਵਾਰਾਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ ਭਵਰਤਾ ਭਵਸਮੁਦਿਤਾ. ਤੇਸਂ ਭਵਨਿਰੋਧਾਯ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸਿਯਮਾਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਨਪ੍ਪਸੀਦਤਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਨਾਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਓਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕੇ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ? ਭਵੇਨੇਵ ਖੋ ਪਨੇਕੇ ਅਟ੍ਟੀਯਮਾਨਾ ਹਰਾਯਮਾਨਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਵਿਭਵਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਯਤੋ ਕਿਰ ਭੋ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂਮਰਣਾ, ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ, ਏਤਂ ਯਾਥਾਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਿਧਾਵਨ੍ਤਿ ਏਕੇ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਭੂਤਂ ਭੂਤਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭੂਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੪੯).

੬੭੫. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਦਾਰੁਯਨ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਨਿਜ੍ਜੀਵਂ ਨਿਰੀਹਕਂ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਦਾਰੁਰਜ੍ਜੁਕਸਮਾਯੋਗਵਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ. ਸਈਹਕਂ ਸਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਨਾਮਰੂਪਮ੍ਪਿ ਸੁਞ੍ਞਂ ਨਿਜ੍ਜੀਵਂ ਨਿਰੀਹਕਂ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮਾਯੋਗਵਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿਪਿ. ਸਈਹਕਂ ਸਬ੍ਯਾਪਾਰਂ ਵਿਯ ਖਾਯਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ ਇਧਤ੍ਥਿ ਸਚ੍ਚਤੋ,

ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੋ ਮਨੁਜੋ ਚ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਸੁਞ੍ਞਂ ਇਦਂ ਯਨ੍ਤਮਿਵਾਭਿਸਙ੍ਖਤਂ,

ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਜੋ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਦਿਸੋ’’ਤਿ.

ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚੇਤਂ ਦਾਰੁਯਨ੍ਤੁਪਮਾਯ, ਅਞ੍ਞਾਹਿਪਿ ਨਲ਼ਕਲਾਪੀਆਦੀਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ – ਯਥਾ ਹਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਨਲ਼ਕਲਾਪੀਸੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਠਪਿਤਾਸੁ ਏਕਾ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਹੋਤਿ, ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਪਤਮਾਨਾਯ ਇਤਰਾਪਿ ਪਤਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਕਂ ਏਕਸ੍ਸ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਹੋਤਿ. ਮਰਣਵਸੇਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਤਮਾਨੇ ਇਤਰਮ੍ਪਿ ਪਤਤਿ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਯਮਕਂ ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ, ਉਭੋ ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਿਤਾ;

ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਮਿਂ, ਉਭੋ ਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ.

੬੭੬. ਯਥਾ ਚ ਦਣ੍ਡਾਭਿਹਤਂ ਭੇਰਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਦ੍ਦੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਞ੍ਞਾ ਭੇਰੀ, ਅਞ੍ਞੋ ਸਦ੍ਦੋ, ਭੇਰਿਸਦ੍ਦਾ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾ, ਭੇਰੀ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸੁਞ੍ਞਾ, ਸਦ੍ਦੋ ਭੇਰਿਯਾ ਸੁਞ੍ਞੋ, ਏਵਮੇਵਂ ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਾਮੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਞ੍ਞਂ ਰੂਪਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਨਾਮਂ, ਨਾਮਰੂਪਾ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਾ, ਨਾਮਂ ਰੂਪੇਨ ਸੁਞ੍ਞਂ, ਰੂਪਂ ਨਾਮੇਨ ਸੁਞ੍ਞਂ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਭੇਰਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਰੂਪਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਾਮਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਨ ਚਕ੍ਖੁਤੋ ਜਾਯਰੇ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਾ,

ਨ ਰੂਪਤੋ ਨੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ;

ਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚਪ੍ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾ,

ਯਥਾਪਿ ਸਦ੍ਦੋ ਪਹਟਾਯ ਭੇਰਿਯਾ.

‘‘ਨ ਸੋਤਤੋ ਜਾਯਰੇ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਾ,

ਨ ਸਦ੍ਦਤੋ ਨੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ…ਪੇ….

‘‘ਨ ਘਾਨਤੋ ਜਾਯਰੇ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਾ,

ਨ ਗਨ੍ਧਤੋ ਨੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ…ਪੇ….

‘‘ਨ ਜਿਵ੍ਹਾਤੋ ਜਾਯਰੇ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਾ,

ਨ ਰਸਤੋ ਨੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ…ਪੇ….

‘‘ਨ ਕਾਯਤੋ ਜਾਯਰੇ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਾ,

ਨ ਫਸ੍ਸਤੋ ਨੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾ…ਪੇ….

‘‘ਨ ਵਤ੍ਥੁਰੂਪਾ ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾ,

ਨ ਚਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨੇਹਿ ਨਿਗ੍ਗਤਾ;

ਹੇਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਚਪ੍ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾ,

ਯਥਾਪਿ ਸਦ੍ਦੋ ਪਹਟਾਯ ਭੇਰਿਯਾ’’ਤਿ.

੬੭੭. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਨਾਮਂ ਨਿਤ੍ਤੇਜਂ ਨ ਸਕੇਨ ਤੇਜੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨ ਖਾਦਤਿ, ਨ ਪਿਵਤਿ, ਨ ਬ੍ਯਾਹਰਤਿ, ਨ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜਂ ਨ ਸਕੇਨ ਤੇਜੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸਾ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਤਾ, ਨਾਪਿ ਪਿਵਿਤੁਕਾਮਤਾ, ਨ ਬ੍ਯਾਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾ, ਨ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਕਪ੍ਪੇਤੁਕਾਮਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਨਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰੂਪਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਨਾਮਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨਾਮਸ੍ਸ ਖਾਦਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਪਿਵਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਬ੍ਯਾਹਰਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਕਪ੍ਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸਤਿ ਰੂਪਂ ਖਾਦਤਿ, ਪਿਵਤਿ, ਬ੍ਯਾਹਰਤਿ, ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ.

ਇਮਸ੍ਸ ਪਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਾਯ ਇਮਂ ਉਪਮਂ ਉਦਾਹਰਨ੍ਤਿ – ਯਥਾ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਚ ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਚ ਦਿਸਾਪਕ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਂ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਭਣੇ, ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਾਦਕਰਣੀਯਂ ਕਾਤੁਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਚ ਮੇ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਯੇਹਿ ਸਮਵਿਸਮਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੀਠਸਪ੍ਪੀਪਿ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਂ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਭਣੇ, ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀਯਂ ਕਾਤੁਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਚ ਮੇ ਪਾਦਾਨਿ ਯੇਹਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤੁਟ੍ਠਹਟ੍ਠੋ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋ ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਂ ਅਂਸਕੂਟਂ ਆਰੋਪੇਸਿ. ਪੀਠਸਪ੍ਪੀ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਂਸਕੂਟੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ ‘‘ਵਾਮਂ ਮੁਞ੍ਚ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਗਣ੍ਹ, ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਮੁਞ੍ਚ ਵਾਮਂ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੋਪਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜੋ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਨ ਸਕੇਨ ਤੇਜੇਨ ਸਕੇਨ ਬਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪੀਠਸਪ੍ਪੀਪਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜੋ ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਨ ਸਕੇਨ ਤੇਜੇਨ ਸਕੇਨ ਬਲੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਚ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਮਨਂ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਨਾਮਮ੍ਪਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜਂ ਨ ਸਕੇਨ ਤੇਜੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਕਿਰਿਯਾਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜਂ ਨ ਸਕੇਨ ਤੇਜੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਕਿਰਿਯਾਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਚ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਨ ਸਕੇਨ ਬਲੇਨ ਜਾਯਰੇ,

ਨੋਪਿ ਸਕੇਨ ਬਲੇਨ ਤਿਟ੍ਠਰੇ;

ਪਰਧਮ੍ਮਵਸਾਨੁਵਤ੍ਤਿਨੋ,

ਜਾਯਰੇ ਸਙ੍ਖਤਾ ਅਤ੍ਤਦੁਬ੍ਬਲਾ.

‘‘ਪਰਪਚ੍ਚਯਤੋ ਚ ਜਾਯਰੇ,

ਪਰਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾ;

ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚ,

ਪਰਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਮੇ ਪਭਾਵਿਤਾ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਨਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯਨ੍ਤਿ ਅਣ੍ਣਵੇ;

ਏਵਮੇਵ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਨਾਮਕਾਯੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਯਥਾ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਨਾਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਣ੍ਣਵੇ;

ਏਵਮੇਵ ਨਾਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਰੂਪਕਾਯੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ.

‘‘ਉਭੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਾਵਾ ਚ ਅਣ੍ਣਵੇ;

ਏਵਂ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਉਭੋ ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਿਤਾ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਨਾਮਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਯਤੋ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਸਮ੍ਮੋਹਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤਂ ਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਯਾਥਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿਪਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਅਧਿਵਚਨਂ.

ਇਤਿ ਸਾਧੁਜਨਪਾਮੋਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ ਕਤੇ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ

ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਧਿਕਾਰੇ

ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ

ਅਟ੍ਠਾਰਸਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ.