੧. ਸੀਲਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

ਸੀਲਸਰੂਪਾਦਿਕਥਾ

੬. ਏਵਂ ਅਨੇਕਗੁਣਸਙ੍ਗਾਹਕੇਨ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਮੁਖੇਨ ਦੇਸਿਤੋਪਿ ਪਨੇਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੋ ਅਤਿਸਙ੍ਖੇਪਦੇਸਿਤੋਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਲਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਉਪਕਾਰਾਯਾਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸੀਲਂ ਤਾਵ ਆਰਬ੍ਭ ਇਦਂ ਪਞ੍ਹਾਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ.

ਕਿਂ ਸੀਲਂ, ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਂ, ਕਾਨਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ, ਕਿਮਾਨਿਸਂਸਂ ਸੀਲਂ, ਕਤਿਵਿਧਂ ਚੇਤਂ ਸੀਲਂ, ਕੋ ਚਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲੇਸੋ, ਕਿਂ ਵੋਦਾਨਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਕਿਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ‘‘ਕਿਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਚੇਤਨਾ ਸੀਲਂ, ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੀਲਂ, ਸਂਵਰੋ ਸੀਲਂ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੯). ਤਤ੍ਥ ਚੇਤਨਾ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ. ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਰਤਿ. ਅਪਿਚ ਚੇਤਨਾ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਕਮ੍ਮਪਥਚੇਤਨਾ. ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੭) ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮਾ. ਸਂਵਰੋ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਸਂਵਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ, ਸਤਿਸਂਵਰੋ, ਞਾਣਸਂਵਰੋ, ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ, ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮੁਪੇਤੋਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੧) ਅਯਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ. ਰਕ੍ਖਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੩) ਅਯਂ ਸਤਿਸਂਵਰੋ.

ਯਾਨਿ ਸੋਤਾਨਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, (ਅਜਿਤਾਤਿ ਭਗਵਾ;)

ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਰਣਂ;

ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧਿਯ੍ਯਰੇਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੧);

ਅਯਂ ਞਾਣਸਂਵਰੋ. ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਮ੍ਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਯੋ ਪਨਾਯਂ ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪; ਅ. ਨਿ. ੬.੫੮) ਨਯੇਨ ਆਗਤੋ, ਅਯਂ ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ ਨਾਮ. ਯੋ ਚਾਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੬; ਅ. ਨਿ. ੬.੫੮) ਨਯੇਨ ਆਗਤੋ, ਅਯਂ ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋ ਨਾਮ. ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਮੋਧਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਸਂਵਰੋ, ਯਾ ਚ ਪਾਪਭੀਰੁਕਾਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਤਿ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਸਂਵਰਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮੋ. ਇਦਂ ਤਾਵ ਕਿਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ.

੭. ਅਵਸੇਸੇਸੁ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਸੀਲਨਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਂ. ਕਿਮਿਦਂ ਸੀਲਨਂ ਨਾਮ. ਸਮਾਧਾਨਂ ਵਾ, ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਸੁਸੀਲ੍ਯਵਸੇਨ ਅਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਧਾਰਣਂ ਵਾ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਆਧਾਰਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤਦੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯਂ ਸਦ੍ਦਲਕ੍ਖਣਵਿਦੂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਨ ਸਿਰਟ੍ਠੋ ਸੀਲਤ੍ਥੋ, ਸੀਤਲਟ੍ਠੋ ਸੀਲਤ੍ਥੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾਪਿ ਨਯੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਂ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ.

੮. ਇਦਾਨਿ ਕਾਨਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ –

ਸੀਲਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨੇਕਧਾ;

ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸ੍ਸ, ਯਥਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਨੇਕਧਾ.

ਯਥਾ ਹਿ ਨੀਲਪੀਤਾਦਿਭੇਦੇਨ ਅਨੇਕਧਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਰੂਪਾਯਤਨਸ੍ਸ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਤਂ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਨੀਲਾਦਿਭੇਦੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨ ਭਾਵਾਨਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ. ਤਥਾ ਸੀਲਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਦਿਭੇਦੇਨ ਅਨੇਕਧਾ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਯਦੇਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਸਮਾਧਾਨਵਸੇਨ ਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਨਂ, ਤਦੇਵ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਚੇਤਨਾਦਿਭੇਦੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸਾਪਿ ਸਮਾਧਾਨਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਾਨਤਿਕ੍ਕਮਨਤੋ. ਏਵਂ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਪਨਸ੍ਸ –

ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਵਿਦ੍ਧਂਸਨਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਗੁਣੋ ਤਥਾ;

ਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ, ਰਸੋ ਨਾਮ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਸੀਲਂ ਨਾਮ ਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠੇਨ ਰਸੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਵਿਦ੍ਧਂਸਨਰਸਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇਨ ਰਸੇਨ ਅਨਵਜ੍ਜਰਸਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਸੁ ਹਿ ਕਿਚ੍ਚਮੇਵ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਰਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਸੋਚੇਯ੍ਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਯਿਦਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੁਹਿ;

ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ ਹਿਰੀ ਚੇਵ, ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਿਤਂ.

ਤਯਿਦਂ ਸੀਲਂ ਕਾਯਸੋਚੇਯ੍ਯਂ ਵਚੀਸੋਚੇਯ੍ਯਂ ਮਨੋਸੋਚੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੨੧) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸੋਚੇਯ੍ਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਸੋਚੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਤਿ ਗਹਣਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞ੍ਚ ਪਨਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਣ੍ਣਿਤਂ, ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇ ਹਿ ਸਤਿ ਸੀਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਚ. ਅਸਤਿ ਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਕਥਾ

੯. ਕਿਮਾਨਿਸਂਸਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਅਨੇਕਗੁਣਪਟਿਲਾਭਾਨਿਸਂਸਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਤ੍ਥਾਨਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕੁਸਲਾਨਿ ਸੀਲਾਨਿ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਨਿਸਂਸਾਨੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧੧.੧).

ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਗਹਪਤਯੋ ਆਨਿਸਂਸਾ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਇਧ ਗਹਪਤਯੋ ਸੀਲਵਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਪ੍ਪਮਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਭੋਗਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਗਹਪਤਯੋ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਗਹਪਤਯੋ ਸੀਲਵਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯਞ੍ਞਦੇਵ ਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ ਯਦਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਗਹਪਤਿਪਰਿਸਂ ਯਦਿ ਸਮਣਪਰਿਸਂ, ਵਿਸਾਰਦੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਤਿ ਅਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ, ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਗਹਪਤਯੋ ਸੀਲਵਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਕਾਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਗਹਪਤਯੋ ਸੀਲਵਾ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਮੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਸੀਲਵਤੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੦; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੧੩; ਮਹਾਵ. ੨੮੫).

ਅਪਰੇਪਿ ‘‘ਆਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਪਿਯੋ ਚ ਅਸ੍ਸਂ ਮਨਾਪੋ ਚ ਗਰੁ ਚ ਭਾਵਨੀਯੋ ਚਾਤਿ, ਸੀਲੇਸ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੫) ਨਯੇਨ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾਦਯੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਅਨੇਕਾ ਸੀਲਾਨਿਸਂਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਅਨੇਕਗੁਣਾਨਿਸਂਸਂ ਸੀਲਂ. ਅਪਿਚ –

ਸਾਸਨੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਨਤ੍ਥਿ ਯਂ ਵਿਨਾ;

ਆਨਿਸਂਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ, ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਕੋ ਵਦੇ.

ਨ ਗਙ੍ਗਾ ਯਮੁਨਾ ਚਾਪਿ, ਸਰਭੂ ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ;

ਨਿਨ੍ਨਗਾ ਵਾਚਿਰਵਤੀ, ਮਹੀ ਵਾਪਿ ਮਹਾਨਦੀ.

ਸਕ੍ਕੁਣਨ੍ਤਿ ਵਿਸੋਧੇਤੁਂ, ਤਂ ਮਲਂ ਇਧ ਪਾਣਿਨਂ;

ਵਿਸੋਧਯਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਯਂ ਵੇ ਸੀਲਜਲਂ ਮਲਂ.

ਨ ਤਂ ਸਜਲਦਾ ਵਾਤਾ, ਨ ਚਾਪਿ ਹਰਿਚਨ੍ਦਨਂ;

ਨੇਵ ਹਾਰਾ ਨ ਮਣਯੋ, ਨ ਚਨ੍ਦਕਿਰਣਙ੍ਕੁਰਾ.

ਸਮਯਨ੍ਤੀਧ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਪਰਿਲ਼ਾਹਂ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਂ;

ਯਂ ਸਮੇਤਿ ਇਦਂ ਅਰਿਯਂ, ਸੀਲਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸੀਤਲਂ.

ਸੀਲਗਨ੍ਧਸਮੋ ਗਨ੍ਧੋ, ਕੁਤੋ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;

ਯੋ ਸਮਂ ਅਨੁਵਾਤੇ ਚ, ਪਟਿਵਾਤੇ ਚ ਵਾਯਤਿ.

ਸਗ੍ਗਾਰੋਹਣਸੋਪਾਨਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਸੀਲਸਮਂ ਕੁਤੋ;

ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਾ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨ, ਨਗਰਸ੍ਸ ਪਵੇਸਨੇ.

ਸੋਭਨ੍ਤੇਵਂ ਨ ਰਾਜਾਨੋ, ਮੁਤ੍ਤਾਮਣਿਵਿਭੂਸਿਤਾ;

ਯਥਾ ਸੋਭਨ੍ਤਿ ਯਤਿਨੋ, ਸੀਲਭੂਸਨਭੂਸਿਤਾ.

ਅਤ੍ਤਾਨੁਵਾਦਾਦਿਭਯਂ, ਵਿਦ੍ਧਂਸਯਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ;

ਜਨੇਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਹਾਸਞ੍ਚ, ਸੀਲਂ ਸੀਲਵਤਂ ਸਦਾ.

ਗੁਣਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤਸ੍ਸ, ਦੋਸਾਨਂ ਬਲਘਾਤਿਨੋ;

ਇਤਿ ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ, ਆਨਿਸਂਸਕਥਾਮੁਖਨ੍ਤਿ.

ਸੀਲਪ੍ਪਭੇਦਕਥਾ

੧੦. ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕਤਿਵਿਧਂ ਚੇਤਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਤਾਵ ਇਦਂ ਸੀਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਏਕਵਿਧਂ.

ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ. ਤਥਾ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਵਸੇਨ, ਵਿਰਤਿਅਵਿਰਤਿਵਸੇਨ, ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨ, ਕਾਲਪਰਿਯਨ੍ਤਆਪਾਣਕੋਟਿਕਵਸੇਨ, ਸਪਰਿਯਨ੍ਤਾਪਰਿਯਨ੍ਤਵਸੇਨ, ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਚ.

ਤਿਵਿਧਂ ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮਪਣੀਤਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਲੋਕਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਵਸੇਨ, ਪਰਾਮਟ੍ਠਾਪਰਾਮਟ੍ਠਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਸੇਨ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਵਿਸੁਦ੍ਧਵੇਮਤਿਕਵਸੇਨ, ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਨੇਵਸੇਕ੍ਖਨਾਸੇਕ੍ਖਵਸੇਨ ਚ.

ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਹਾਨਭਾਗਿਯਠਿਤਿਭਾਗਿਯਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਭਿਕ੍ਖੁਨੀਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਗਹਟ੍ਠਸੀਲਵਸੇਨ, ਪਕਤਿਆਚਾਰਧਮ੍ਮਤਾਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਕਸੀਲਵਸੇਨ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਵਸੇਨ ਚ.

ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਸੀਲਾਨਿ – ਪਰਿਯਨ੍ਤਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ, ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ, ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੭). ਤਥਾ ਪਹਾਨਵੇਰਮਣੀਚੇਤਨਾਸਂਵਰਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ.

੧੧. ਤਤ੍ਥ ਏਕਵਿਧਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਵਿਧਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਯਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪੂਰਣਂ, ਤਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਯਂ ‘‘ਇਦਂ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਂ, ਤਂ ਵਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ. ਚਰਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਵਾਰਿਤਂ ਤਾਯਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤੇਨਾਤਿ ਵਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਵੀਰਿਯਸਾਧਨਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ, ਸਦ੍ਧਾਸਾਧਨਂ ਵਾਰਿਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਚਾਰਿਤ੍ਤਵਾਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ.

ਦੁਤਿਯਦੁਕੇ ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੋਤਿ ਉਤ੍ਤਮਸਮਾਚਾਰੋ. ਅਭਿਸਮਾਚਾਰੋ ਏਵ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ. ਅਭਿਸਮਾਚਾਰਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ, ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਤੋ ਅਵਸੇਸਸੀਲਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਆਦਿਭਾਵਭੂਤਨ੍ਤਿ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ, ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਦਿਭਾਵਭੂਤਂ, ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਯੇਵ ਪਰਿਸੋਧੇਤਬ੍ਬਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੩੧). ਯਾਨਿ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਖੁਦ੍ਦਾਨੁਖੁਦ੍ਦਕਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਇਦਂ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਸੀਲਂ. ਸੇਸਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ. ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ. ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ. ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੨੧). ਏਵਂ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ.

ਤਤਿਯਦੁਕੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਵੇਰਮਣਿਮਤ੍ਤਂ ਵਿਰਤਿਸੀਲਂ. ਸੇਸਂ ਚੇਤਨਾਦਿ ਅਵਿਰਤਿਸੀਲਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਰਤਿਅਵਿਰਤਿਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਕੇ ਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ‘‘ਇਮਿਨਾਹਂ ਸੀਲੇਨ ਦੇਵੋ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦੇਵਞ੍ਞਤਰੋ ਵਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੨੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੬; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੦੬; ੭.੫੦) ਏਵਂ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਇਦਂ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਯਂ ‘‘ਸੀਲੇਨ ਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸੁਦ੍ਧਿਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਇਦਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਲੋਕਿਯਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਂ, ਇਦਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ.

ਪਞ੍ਚਮਦੁਕੇ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਸੀਲਂ ਕਾਲਪਰਿਯਨ੍ਤਂ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਆਪਾਣਕੋਟਿਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਾਲਪਰਿਯਨ੍ਤਆਪਾਣਕੋਟਿਕਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ.

ਛਟ੍ਠਦੁਕੇ ਲਾਭਯਸਞਾਤਿਅਙ੍ਗਜੀਵਿਤਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਸਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਵਿਪਰੀਤਂ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ‘‘ਕਤਮਂ ਤਂ ਸੀਲਂ ਸਪਰਿਯਨ੍ਤਂ? ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਲਂ ਲਾਭਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਲਂ ਯਸਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਲਂ ਞਾਤਿਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਲਂ ਅਙ੍ਗਪਰਿਯਨ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਲਂ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਨ੍ਤਂ. ਕਤਮਂ ਤਂ ਸੀਲਂ ਲਾਭਪਰਿਯਨ੍ਤਂ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਲਾਭਹੇਤੁ ਲਾਭਪਚ੍ਚਯਾ ਲਾਭਕਾਰਣਾ ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਇਦਂ ਤਂ ਸੀਲਂ ਲਾਭਪਰਿਯਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੮). ਏਤੇਨੇਵ ਉਪਾਯੇਨ ਇਤਰਾਨਿਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਤਮਂ ਤਂ ਸੀਲਂ ਨ ਲਾਭਪਰਿਯਨ੍ਤਂ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਲਾਭਹੇਤੁ ਲਾਭਪਚ੍ਚਯਾ ਲਾਭਕਾਰਣਾ ਯਥਾਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਕਿਂ ਸੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਦਂ ਤਂ ਸੀਲਂ ਨ ਲਾਭਪਰਿਯਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੮). ਏਤੇਨੇਵੁਪਾਯੇਨ ਇਤਰਾਨਿਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਏਵਂ ਸਪਰਿਯਨ੍ਤਾਪਰਿਯਨ੍ਤਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ.

ਸਤ੍ਤਮਦੁਕੇ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਾਸਵਂ ਸੀਲਂ ਲੋਕਿਯਂ. ਅਨਾਸਵਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯਂ ਭਵਵਿਸੇਸਾਵਹਂ ਹੋਤਿ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਭਾਰੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਵਿਨਯੋ ਸਂਵਰਤ੍ਥਾਯ, ਸਂਵਰੋ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਤ੍ਥਾਯ, ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਤ੍ਥਾਯ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਪੀਤਤ੍ਥਾਯ, ਪੀਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਥਾਯ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਸੁਖਤ੍ਥਾਯ, ਸੁਖਂ ਸਮਾਧਤ੍ਥਾਯ, ਸਮਾਧਿ ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ, ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦਤ੍ਥਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਵਿਰਾਗਤ੍ਥਾਯ, ਵਿਰਾਗੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਯ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ, ਏਤਦਤ੍ਥਾ ਕਥਾ, ਏਤਦਤ੍ਥਾ ਮਨ੍ਤਨਾ, ਏਤਦਤ੍ਥਾ ਉਪਨਿਸਾ, ਏਤਦਤ੍ਥਂ ਸੋਤਾਵਧਾਨਂ, ਯਦਿਦਂ ਅਨੁਪਾਦਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੩੬੬). ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਭਵਨਿਸ੍ਸਰਣਾਵਹਂ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਭੂਮੀਤਿ ਏਵਂ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ.

੧੨. ਤਿਕੇਸੁ ਪਠਮਤ੍ਤਿਕੇ ਹੀਨੇਨ ਛਨ੍ਦੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਵੀਮਂਸਾਯ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਹੀਨਂ. ਮਜ੍ਝਿਮੇਹਿ ਛਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ. ਪਣੀਤੇਹਿ ਪਣੀਤਂ. ਯਸਕਾਮਤਾਯ ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਹੀਨਂ. ਪੁਞ੍ਞਫਲਕਾਮਤਾਯ ਮਜ੍ਝਿਮਂ. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਿਦਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਭਾਵਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਪਣੀਤਂ. ‘‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਪਰਵਮ੍ਭਨਾਦੀਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਹੀਨਂ. ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਲੋਕਿਯਂ ਸੀਲਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਪਣੀਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਵਾ ਭਵਭੋਗਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਹੀਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ. ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਤ੍ਥਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਪਾਰਮਿਤਾਸੀਲਂ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਹੀਨਮਜ੍ਝਿਮਪਣੀਤਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ.

ਦੁਤਿਯਤ੍ਤਿਕੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨੁਰੂਪਂ ਪਜਹਿਤੁਕਾਮੇਨ ਅਤ੍ਤਗਰੁਨਾ ਅਤ੍ਤਨਿਗਾਰਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ. ਲੋਕਾਪਵਾਦਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਕਾਮੇਨ ਲੋਕਗਰੁਨਾ ਲੋਕੇ ਗਾਰਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਲੋਕਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਂ. ਧਮ੍ਮਮਹਤ੍ਤਂ ਪੂਜੇਤੁਕਾਮੇਨ ਧਮ੍ਮਗਰੁਨਾ ਧਮ੍ਮਗਾਰਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ.

ਤਤਿਯਤ੍ਤਿਕੇ ਯਂ ਦੁਕੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਪਰਾਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਂ ਸੇਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਂ. ਸੇਕ੍ਖਾਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥਤ੍ਤਿਕੇ ਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਪੂਰਿਤਂ, ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪੁਨ ਕਤਪਟਿਕਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਕਤਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਂ. ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੇ ਵਾ ਵੇਮਤਿਕਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਵੇਮਤਿਕਸੀਲਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਯੋਗਿਨਾ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਵਿਸੋਧੇਤਬ੍ਬਂ, ਵੇਮਤਿਕੇ ਵਤ੍ਥੁਜ੍ਝਾਚਾਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਵਿਮਤਿ ਪਟਿਵਿਨੇਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਫਾਸੁ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ.

ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਿਕੇ ਚਤੂਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਹਿ ਤੀਹਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਂ ਸੇਕ੍ਖਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸੇਕ੍ਖਂ. ਸੇਸਂ ਨੇਵਸੇਕ੍ਖਨਾਸੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸੇਕ੍ਖਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ.

ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਲੋਕੇ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਕਤਿਪਿ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਯਂ ਸੁਖਸੀਲੋ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸੀਲੋ, ਅਯਂ ਕਲਹਸੀਲੋ, ਅਯਂ ਮਣ੍ਡਨਸੀਲੋ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਤੀਣਿ ਸੀਲਾਨਿ, ਕੁਸਲਸੀਲਂ ਅਕੁਸਲਸੀਲਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸੀਲਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੯). ਏਵਂ ਕੁਸਲਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਤਿਵਿਧਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਸੁ ਏਕੇਨਪਿ ਨ ਸਮੇਤੀਤਿ ਇਧ ਨ ਉਪਨੀਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵਸ੍ਸ ਤਿਵਿਧਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੧੩. ਚਤੁਕ੍ਕੇਸੁ ਪਠਮਚਤੁਕ੍ਕੇ –

ਯੋਧ ਸੇਵਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇ, ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਨ ਸੇਵਤਿ;

ਵਤ੍ਥੁਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਦੋਸਂ, ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਵਿਦ੍ਦਸੁ.

ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਬਹੁਲੋ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨ ਰਕ੍ਖਤਿ;

ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਵੇ ਸੀਲਂ, ਜਾਯਤੇ ਹਾਨਭਾਗਿਯਂ.

ਯੋ ਪਨਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਇਧ;

ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਮ੍ਹਿ, ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਮਾਨਸਂ.

ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਲਮਤ੍ਤੇਨ, ਅਘਟਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਰਿ;

ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਠਿਤਿਭਾਗਿਯਂ, ਸੀਲਂ ਭਵਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ.

ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲੋ ਘਟਤਿ, ਸਮਾਧਤ੍ਥਾਯ ਯੋ ਪਨ;

ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯਂ ਸੀਲਂ, ਹੋਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ.

ਅਤੁਟ੍ਠੋ ਸੀਲਮਤ੍ਤੇਨ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਂ ਯੋਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ;

ਹੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂ, ਸੀਲਮੇਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ.

ਏਵਂ ਹਾਨਭਾਗਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ.

ਦੁਤਿਯਚਤੁਕ੍ਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਯਾਨਿ ਚ ਨੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਇਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸੀਲਂ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਰਬ੍ਭ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਯਾਨਿ ਚ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਇਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸੀਲਂ. ਸਾਮਣੇਰਸਾਮਣੇਰੀਨਂ ਦਸਸੀਲਾਨਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਂ. ਉਪਾਸਕਉਪਾਸਿਕਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਸੀਲਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਸਤਿ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹੇ ਦਸ, ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਾਤਿ ਇਦਂ ਗਹਟ੍ਠਸੀਲਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ.

ਤਤਿਯਚਤੁਕ੍ਕੇ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਪਕਤਿਸੀਲਂ. ਕੁਲਦੇਸਪਾਸਣ੍ਡਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਰਿਯਾਦਾਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਚਾਰਸੀਲਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਮਾਨਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਕਾਮਗੁਣੂਪਸਂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁਸੀਲਂ ਧਮ੍ਮਤਾਸੀਲਂ. ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਾਦੀਨਂ ਪਨ ਸੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ ਸੀਲਂ ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁਕਸੀਲਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਕਤਿਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ.

ਚਤੁਤ੍ਥਚਤੁਕ੍ਕੇ ਯਂ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੦੮; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੩) ਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸੀਲਂ, ਇਦਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ ਨਾਮ. ਯਂ ਪਨ ‘‘ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀ ਹੋਤਿ ਨਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹੀ, ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਰਕ੍ਖਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਘਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਕਾਯੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀ…ਪੇ… ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੨, ੪੧੧; ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੩; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੯੮) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ. ਯਾ ਪਨ ਆਜੀਵਹੇਤੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸ, ‘‘ਕੁਹਨਾ ਲਪਨਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਤਾ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾ ਲਾਭੇਨ ਲਾਭਂ ਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਾ ਵਿਰਤਿ, ਇਦਂ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਯਾਵਦੇਵ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩; ਅ. ਨਿ. ੬.੫੮) ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗੋ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਂ ਨਾਮ.

ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ

੧੪. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਭਯਂ ਇਕ੍ਖਣਤਾਯ ਵਾ ਭਿਨ੍ਨਪਟਧਰਾਦਿਤਾਯ ਵਾ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯੋ ਨਂ ਪਾਤਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚਯਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਂਵਰਣਂ ਸਂਵਰੋ, ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਸ੍ਸ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਮੇਵ ਸਂਵਰੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ. ਤੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ, ਉਪਗਤੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਇਰਿਯਤਿ. ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿਆਦੀਨਮਤ੍ਥੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਆਚਾਰੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਨਾਚਾਰੋ;

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਨਾਚਾਰੋ? ਕਾਯਿਕੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਾਚਸਿਕੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨਾਚਾਰੋ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਅਨਾਚਾਰੋ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨੇਨ ਵਾ ਪਤ੍ਤਦਾਨੇਨ ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਫਲਸਿਨਾਨਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਦਾਨੇਨ ਵਾ ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨਾਚਾਰੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਆਚਾਰੋ? ਕਾਯਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਾਚਸਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਚਾਰੋ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਆਚਾਰੋ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਨ ਵੇਲ਼ੁਦਾਨੇਨ ਵਾ ਨ ਪਤ੍ਤਨ ਪੁਪ੍ਫਨ ਫਲਨ ਸਿਨਾਨਨ ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਦਾਨੇਨ ਵਾ ਨ ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਨ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਨ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਨ ਜਙ੍ਘਪੇਸਨਿਕੇਨ ਵਾ ਨ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਕੁਟ੍ਠੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਆਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਚਾਰੋ.

ਗੋਚਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਗੋਚਰੋ ਅਤ੍ਥਿ ਅਗੋਚਰੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਗੋਚਰੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਵੇਸਿਯਾਗੋਚਰੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਵਿਧਵਾ, ਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਾ, ਪਣ੍ਡਕ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਪਾਨਾਗਾਰਗੋਚਰੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ ਰਾਜੂਹਿ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯੇਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੇਹਿ ਅਨਨੁਲੋਮਿਕੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨ ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਅਨੋਪਾਨਭੂਤਾਨਿ ਅਕ੍ਕੋਸਕਪਰਿਭਾਸਕਾਨਿ ਅਨਤ੍ਥਕਾਮਾਨਿ ਅਹਿਤਕਾਮਾਨਿ ਅਫਾਸੁਕਕਾਮਾਨਿ ਅਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ, ਤਥਾਰੂਪਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਸੇਵਤਿ ਭਜਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਗੋਚਰੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਗੋਚਰੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਨ ਵੇਸਿਯਾਗੋਚਰੋ ਵਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਨ ਪਾਨਾਗਾਰਗੋਚਰੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ ਰਾਜੂਹਿ…ਪੇ… ਤਿਤ੍ਥਿਯਸਾਵਕੇਹਿ ਅਨਨੁਲੋਮਿਕੇਨ ਸਂਸਗ੍ਗੇਨ, ਯਾਨਿ ਵਾ ਪਨ ਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਸਦ੍ਧਾਨਿ ਪਸਨ੍ਨਾਨਿ ਓਪਾਨਭੂਤਾਨਿ ਕਾਸਾਵਪਜ੍ਜੋਤਾਨਿ ਇਸਿਵਾਤਪਟਿਵਾਤਾਨਿ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਨਿ…ਪੇ… ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ…ਪੇ… ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ, ਤਥਾਰੂਪਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਸੇਵਤਿ ਭਜਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਗੋਚਰੋ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਆਚਾਰੇਨ ਇਮਿਨਾ ਚ ਗੋਚਰੇਨ ਉਪੇਤੋ ਹੋਤਿ ਸਮੁਪੇਤੋ ਉਪਗਤੋ ਸਮੁਪਗਤੋ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੫੧੧).

ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਇਮਿਨਾਪਿ ਨਯੇਨ ਆਚਾਰਗੋਚਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੁਵਿਧੋ ਹਿ ਅਨਾਚਾਰੋ ਕਾਯਿਕੋ ਵਾਚਸਿਕੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕਾਯਿਕੋ ਅਨਾਚਾਰੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਘਗਤੋਪਿ ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਕਤੋ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਪਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਪੁਰਤੋਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪੁਰਤੋਪਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਉਚ੍ਚੇਪਿ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਸਸੀਸਮ੍ਪਿ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਠਿਤਕੋਪਿ ਭਣਤਿ, ਬਾਹਾਵਿਕ੍ਖੇਪਕੋਪਿ ਭਣਤਿ, ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਪਾਹਨਾਨਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਸਉਪਾਹਨੋ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਨੀਚੇ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਉਚ੍ਚੇ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਛਮਾਯ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਾਨਂ ਚਙ੍ਕਮੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਾਪਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਨੁਪਖਜ੍ਜਾਪਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਨਵੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਸਨੇਨ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਜਨ੍ਤਾਘਰੇਪਿ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਕਟ੍ਠਂ ਪਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਦਹਤਿ, ਉਦਕਤਿਤ੍ਥੇਪਿ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਪਿ ਓਤਰਤਿ, ਪੁਰਤੋਪਿ ਓਤਰਤਿ, ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਪਿ ਨ੍ਹਾਯਤਿ, ਪੁਰਤੋਪਿ ਨ੍ਹਾਯਤਿ, ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਪਿ ਉਤ੍ਤਰਤਿ, ਪੁਰਤੋਪਿ ਉਤ੍ਤਰਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੋਪਿ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਘਟ੍ਟਯਨ੍ਤੋਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪੁਰਤੋਪਿ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਯਾਨਿਪਿ ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕੁਲਾਨਂ ਓਵਰਕਾਨਿ ਗੂਲ਼੍ਹਾਨਿ ਚ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਾਨਿ ਚ ਯਤ੍ਥ ਕੁਲਿਤ੍ਥਿਯੋ ਕੁਲਕੁਮਾਰਿਯੋ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਸਹਸਾ ਪਵਿਸਤਿ, ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਿ ਸੀਸਂ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਯਿਕੋ ਅਨਾਚਾਰੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵਾਚਸਿਕੋ ਅਨਾਚਾਰੋ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਙ੍ਘਗਤੋਪਿ ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਕਤੋ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ ਧਮ੍ਮਂ ਭਣਤਿ. ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਦ੍ਦਿਸਤਿ, ਠਿਤਕੋਪਿ ਭਣਤਿ, ਬਾਹਾਵਿਕ੍ਖੇਪਕੋਪਿ ਭਣਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋਪਿ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਕੁਮਾਰਿਂ ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੇ ਇਤ੍ਥਂਗੋਤ੍ਤੇ ਕਿਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾਗੁ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਖਾਦਨੀਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਕਿਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮ, ਕਿਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮ. ਕਿਂ ਵਾ ਮੇ ਦਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲਪਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਾਚਸਿਕੋ ਅਨਾਚਾਰੋ (ਮਹਾਨਿ. ੮੭). ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਪਨਸ੍ਸ ਆਚਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਅਪਿਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਗਾਰਵੋ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਨਿਵਤ੍ਥੋ ਸੁਪਾਰੁਤੋ ਪਾਸਾਦਿਕੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਆਲੋਕਿਤੇਨ ਵਿਲੋਕਿਤੇਨ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤੇਨ ਪਸਾਰਿਤੇਨ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ ਭੋਜਨੇ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਜਾਗਰਿਯਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕੇਸੁ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਾਰੀ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਬਹੁਲੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਚਾਰੋ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਆਚਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਗੋਚਰੋ ਪਨ ਤਿਵਿਧੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰੋ ਆਰਕ੍ਖਗੋਚਰੋ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰੋ? ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ, ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਸ੍ਸੁਤਂ ਸੁਣਾਤਿ, ਸੁਤਂ ਪਰਿਯੋਦਪੇਤਿ, ਕਙ੍ਖਂ ਵਿਤਰਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਂ ਕਰੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ ਅਨੁਸਿਕ੍ਖਮਾਨੋ ਸਦ੍ਧਾਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਸੀਲੇਨ, ਸੁਤੇਨ, ਚਾਗੇਨ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਗੋਚਰੋ.

ਕਤਮੋ ਆਰਕ੍ਖਗੋਚਰੋ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ ਵੀਥਿਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਯੁਗਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸੁਸਂਵੁਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਨ ਹਤ੍ਥਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਰਥਂ, ਨ ਪਤ੍ਤਿਂ, ਨ ਇਤ੍ਥਿਂ, ਨ ਪੁਰਿਸਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਉਦ੍ਧਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਅਧੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਨ ਦਿਸਾਵਿਦਿਸਂ ਪੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਰਕ੍ਖਗੋਚਰੋ.

ਕਤਮੋ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰੋ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਯਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਕੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗੋਚਰੋ ਸਕੋ ਪੇਤ੍ਤਿਕੋ ਵਿਸਯੋ? ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੨), ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਗੋਚਰੋ. ਇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਆਚਾਰੇਨ ਇਮਿਨਾ ਚ ਗੋਚਰੇਨ ਉਪੇਤੋ…ਪੇ… ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤੇਨਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ.

ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀਤਿ ਅਣੁਪ੍ਪਮਾਣੇਸੁ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਆਪਨ੍ਨਸੇਖਿਯਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਨਸੀਲੋ. ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ‘‘ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਪਨ ਸਬ੍ਬਂ ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਂ ਸੀਲਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ

੧੫. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ‘‘ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਂ, ਤਤ੍ਥ ਸੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਕਾਰਣਵਸੇਨ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੇਨ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਪੋਰਾਣਾ ਪਨਾਹੁ ‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਚਿਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਚਕ੍ਖੁਕਤ੍ਤਾ, ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਵਤ੍ਥੁਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਈਦਿਸੀ ਪਨੇਸਾ ‘ਧਨੁਨਾ ਵਿਜ੍ਝਤੀ’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਸਸਮ੍ਭਾਰਕਥਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਕਂ ਵਾ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਨਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਗ੍ਗਾਹੀਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਪਾਕਟਭਾਵਕਰਣਤੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰਂ ਹਤ੍ਥਪਾਦਸਿਤਹਸਿਤਕਥਿਤਵਿਲੋਕਿਤਾਦਿਭੇਦਂ ਆਕਾਰਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭੂਤਂ, ਤਦੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਚੇਤਿਯਪਬ੍ਬਤਵਾਸੀ ਮਹਾਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ.

ਥੇਰਂ ਕਿਰ ਚੇਤਿਯਪਬ੍ਬਤਾ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਂ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਤ੍ਥਾਯ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਕੁਲਸੁਣ੍ਹਾ ਸਾਮਿਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਭਣ੍ਡਿਤ੍ਵਾ ਸੁਮਣ੍ਡਿਤਪਸਾਧਿਤਾ ਦੇਵਕਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਰਾਧਪੁਰਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਿਘਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਾ ਮਹਾਹਸਿਤਂ ਹਸਿ. ਥੇਰੋ ਕਿਮੇਤਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠਿਕੇ ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠਿਕਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪੁਬ੍ਬਸਞ੍ਞਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ;

ਤਤ੍ਥੇਵ ਸੋ ਠਿਤੋ ਥੇਰੋ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪਾਪੁਣੀ’’ਤਿ.

ਸਾਮਿਕੋਪਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਅਨੁਮਗ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਿਂ ਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਂ ਥੇਰੋ ਆਹ –

‘‘ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ, ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਇਤੋ ਗਤੋ;

ਅਪਿਚ ਅਟ੍ਠਿਸਙ੍ਘਾਟੋ, ਗਚ੍ਛਤੇਸ ਮਹਾਪਥੇ’’ਤਿ.

ਯਤ੍ਵਾਧਿਕਰਣਮੇਨਨ੍ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਯਂਕਾਰਣਾ ਯਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਸਂਵਰਸ੍ਸ ਹੇਤੁ ਏਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਸਂਵੁਤਂ ਅਪਿਹਿਤਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਏਤੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਸਵੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਰਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਸਤਿਕਵਾਟੇਨ ਪਿਦਹਨਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋਯੇਵ ਚ ਰਕ੍ਖਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰੋ ਵਾ ਅਸਂਵਰੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਨ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਤਿ ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪਿਚ ਯਦਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਦਾ ਭਵਙ੍ਗੇ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁ ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਤੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਤੋ ਵਿਪਾਕਮਨੋਧਾਤੁ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਤੋ ਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਤੋ ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਜਵਨਂ ਜਵਤਿ.

ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਨੇਵ ਭਵਙ੍ਗਸਮਯੇ, ਨ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸਮਯੇ ਸਂਵਰੋ ਵਾ ਅਸਂਵਰੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਸਚੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਵਾ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਹੋਨ੍ਤੋ ਪਨ ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਅਸਂਵਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਅਗੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਵਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿਪਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਨਗਰੇ ਚਤੂਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਸਂਵੁਤੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਘਰਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਗਬ੍ਭਾਦਯੋ ਸੁਸਂਵੁਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਸਬ੍ਬਂ ਭਣ੍ਡਂ ਅਰਕ੍ਖਿਤਂ ਅਗੋਪਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਨ ਹਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚੋਰਾ ਯਦਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਵਮੇਵ ਜਵਨੇ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਂਵਰੇ ਸਤਿ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਅਗੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਵਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿਪਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੀਲਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਗੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਵਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿਪਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਂਵੁਤੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਘਰਾਦਯੋ ਅਸਂਵੁਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਨਗਰੇ ਸਬ੍ਬਂ ਭਣ੍ਡਂ ਸੁਰਕ੍ਖਿਤਂ ਸੁਗੋਪਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਹਿ ਪਿਹਿਤੇਸੁ ਚੋਰਾਨਂ ਪਵੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਮੇਵ ਜਵਨੇ ਸੀਲਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਗੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਭਵਙ੍ਗਮ੍ਪਿ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿਪਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਸਂਵਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਮਿਦਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਕਿਲੇਸਾਨੁਬਨ੍ਧਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਗ੍ਗਾਹਪਰਿਵਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ

੧੬. ਇਦਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇ ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ‘‘ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਆਜੀਵਕਾਰਣਾ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਅਸਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਉਲ੍ਲਪਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਸ੍ਸ. ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਆਜੀਵਕਾਰਣਾ ਸਞ੍ਚਰਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ. ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਆਜੀਵਕਾਰਣਾ ‘ਯੋ ਤੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਾ’ਤਿ ਭਣਤਿ, ਪਟਿਵਿਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸ. ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਆਜੀਵਕਾਰਣਾ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਣੀਤਭੋਜਨਾਨਿ ਅਗਿਲਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਆਜੀਵਕਾਰਣਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਣੀਤਭੋਜਨਾਨਿ ਅਗਿਲਾਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਟਿਦੇਸਨੀਯਸ੍ਸ. ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਆਜੀਵਕਾਰਣਾ ਸੂਪਂ ਵਾ ਓਦਨਂ ਵਾ ਅਗਿਲਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੨੮੭) ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਛ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ, ਇਮੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ.

ਕੁਹਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਪਾਲ਼ਿ, ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕੁਹਨਾ? ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤਸ੍ਸ ਯਾ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਾ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਿਤੇਨ ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਸ੍ਸ ਵਾ ਅਟ੍ਠਪਨਾ ਠਪਨਾ ਸਣ੍ਠਪਨਾ ਭਾਕੁਟਿਕਾ ਭਾਕੁਟਿਯਂ ਕੁਹਨਾ ਕੁਹਾਯਨਾ ਕੁਹਿਤਤ੍ਤਂ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕੁਹਨਾ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਲਪਨਾ? ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤਸ੍ਸ ਯਾ ਪਰੇਸਂ ਆਲਪਨਾ ਲਪਨਾ ਸਲ੍ਲਪਨਾ ਉਲ੍ਲਪਨਾ ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਾ ਉਨ੍ਨਹਨਾ ਸਮੁਨ੍ਨਹਨਾ ਉਕ੍ਕਾਚਨਾ ਸਮੁਕ੍ਕਾਚਨਾ ਅਨੁਪ੍ਪਿਯਭਾਣਿਤਾ ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਤਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲਪਨਾ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਤਾ? ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤਸ੍ਸ ਯਂ ਪਰੇਸਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ ਓਭਾਸੋ ਓਭਾਸਕਮ੍ਮਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਾ ਪਰਿਕਥਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਤਾ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾ? ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤਸ੍ਸ ਯਾ ਪਰੇਸਂ ਅਕ੍ਕੋਸਨਾ ਵਮ੍ਭਨਾ ਗਰਹਨਾ ਉਕ੍ਖੇਪਨਾ ਸਮੁਕ੍ਖੇਪਨਾ ਖਿਪਨਾ ਸਂਖਿਪਨਾ ਪਾਪਨਾ ਸਮ੍ਪਾਪਨਾ ਅਵਣ੍ਣਹਾਰਿਕਾ ਪਰਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਿਕਤਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਲਾਭੇਨ ਲਾਭਂ ਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾ? ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਇਤੋ ਲਦ੍ਧਂ ਆਮਿਸਂ ਅਮੁਤ੍ਰ ਹਰਤਿ, ਅਮੁਤ੍ਰ ਵਾ ਲਦ੍ਧਂ ਆਮਿਸਂ ਇਧ ਆਹਰਤਿ. ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਆਮਿਸੇਨ ਆਮਿਸਸ੍ਸ ਏਟ੍ਠਿ ਗਵੇਟ੍ਠਿ ਪਰਿਯੇਟ੍ਠਿ ਏਸਨਾ ਗਵੇਸਨਾ ਪਰਿਯੇਸਨਾ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਲਾਭੇਨ ਲਾਭਂ ਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੬੨-੮੬੫).

੧੭. ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਕੁਹਨਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਾਵ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਲਾਭਞ੍ਚ ਸਕ੍ਕਾਰਞ੍ਚ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਞ੍ਚ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ, ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਦੀਪਨਕਾਮਸ੍ਸ. ਇਚ੍ਛਾਪਕਤਸ੍ਸਾਤਿ ਇਚ੍ਛਾਯ ਅਪਕਤਸ੍ਸ, ਉਪਦ੍ਦੁਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤੋ ਪਰਂ ਯਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਇਰਿਯਾਪਥਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਵਸੇਨ ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਤਿਵਿਧਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁ ਆਗਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਾਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਾਦੀਹਿ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨੇਨ, ਤੇ ਚ ਗਹਪਤਿਕੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਦ੍ਧੇ ਞਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤੇਸਂ ‘‘ਅਹੋ ਅਯ੍ਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਵਤ ਨੋ ਅਸ੍ਸ ਸਚੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਨਾਨਾਵਿਧੇਹਿ ਉਪਾਯੇਹਿ ਪਣੀਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਉਪਨੇਨ੍ਤਾਨਂ ਤਦਨੁਗ੍ਗਹਕਾਮਤਂਯੇਵ ਆਵਿਕਤ੍ਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚ ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਅਪਿ ਸਕਟਭਾਰੇਹਿ ਉਪਨਾਮਨਹੇਤੁਭੂਤਂ ਵਿਮ੍ਹਾਪਨਂ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ –

‘‘ਕਤਮਂ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁ? ਇਧ ਗਹਪਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ. ਸੋ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਚੀਵਰ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਕਮ੍ਯਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਚੀਵਰਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ…ਪੇ… ਸੇਨਾਸਨਂ. ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਕਿਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਚੀਵਰੇਨ, ਏਤਂ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਯਂ ਸਮਣੋ ਸੁਸਾਨਾ ਵਾ ਸਙ੍ਕਾਰਕੂਟਾ ਵਾ ਪਾਪਣਿਕਾ ਵਾ ਨਨ੍ਤਕਾਨਿ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਾਟਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਯ੍ਯ. ਕਿਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ ਏਤਂ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਯਂ ਸਮਣੋ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਾਯ ਪਿਣ੍ਡਿਯਾਲੋਪੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯ. ਕਿਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਸੇਨਾਸਨੇਨ, ਏਤਂ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਯਂ ਸਮਣੋ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕੋ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੋ ਵਾ. ਕਿਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਘੇਨ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ, ਏਤਂ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਯਂ ਸਮਣੋ ਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਹਰਿਟਕੀਖਣ੍ਡੇਨ ਵਾ ਓਸਧਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਤਦੁਪਾਦਾਯ ਲੂਖਂ ਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਲੂਖਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਲੂਖਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਲੂਖਂ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਤਮੇਨਂ ਗਹਪਤਿਕਾ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਧੁਤਵਾਦੋ’ਤਿ. ਭਿਯ੍ਯੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਨਿਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ. ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਾ ਸਦ੍ਧੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਾ ਸਦ੍ਧੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਾਸਦ੍ਧੋਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚੇਵਾਯਂ ਸਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਅਹਞ੍ਚ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ, ਸਚੇਹਂ ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਪੁਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਬਾਹਿਰਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮੀ’ਤਿ. ਤਦੁਪਾਦਾਯ ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਬਹੁਮ੍ਪਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ…ਪੇ… ਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਭਾਕੁਟਿਕਾ ਭਾਕੁਟਿਯਂ ਕੁਹਨਾ ਕੁਹਾਯਨਾ ਕੁਹਿਤਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੮੭).

ਪਾਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਸਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾਧਿਗਮਪਰਿਦੀਪਨਵਾਚਾਯ ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਿਮ੍ਹਾਪਨਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਕਤਮਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘ਏਵਂ ਮਂ ਜਨੋ ਸਮ੍ਭਾਵੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ ‘ਯੋ ਏਵਰੂਪਂ ਚੀਵਰਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਸੋ ਸਮਣੋ ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ’ਤਿ ਭਣਤਿ. ‘ਯੋ ਏਵਰੂਪਂ ਪਤ੍ਤਂ ਲੋਹਥਾਲਕਂ. ਧਮ੍ਮਕਰਣਂ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ ਕੁਞ੍ਚਿਕਂ, ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਂ ਉਪਾਹਨਂ ਧਾਰੇਤਿ, ਸੋ ਸਮਣੋ ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ’ਤਿ ਭਣਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਆਚਰਿਯੋ ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕੋ, ਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕੋ ਮਿਤ੍ਤੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਸਮ੍ਭਤ੍ਤੋ ਸਹਾਯੋ. ਯੋ ਏਵਰੂਪੇ ਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ ਅਡ੍ਢਯੋਗੇ ਪਾਸਾਦੇ ਹਮ੍ਮਿਯੇ ਗੁਹਾਯਂ ਲੇਣੇ ਕੁਟਿਯਾ ਕੂਟਾਗਾਰੇ ਅਟ੍ਟੇ ਮਾਲ਼ੇ ਉਦ੍ਦਣ੍ਡੇ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਮਣ੍ਡਪੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਸਤਿ, ਸੋ ਸਮਣੋ ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ’ਤਿ ਭਣਤਿ. ਅਥ ਵਾ ‘ਕੋਰਜਿਕਕੋਰਜਿਕੋ ਭਾਕੁਟਿਕਭਾਕੁਟਿਕੋ ਕੁਹਕਕੁਹਕੋ ਲਪਕਲਪਕੋ ਮੁਖਸਮ੍ਭਾਵਿਕੋ, ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਇਮਾਸਂ ਏਵਰੂਪਾਨਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹਾਰਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਲਾਭੀ’ਤਿ ਤਾਦਿਸਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਗੂਲ਼੍ਹਂ ਨਿਪੁਣਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ. ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਭਾਕੁਟਿਕਾ ਭਾਕੁਟਿਯਂ ਕੁਹਨਾ ਕੁਹਾਯਨਾ ਕੁਹਿਤਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੮੭).

ਪਾਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਸਤੋ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਕਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਮ੍ਹਾਪਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਤਮਂ ਇਰਿਯਾਪਥਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੁ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ‘ਏਵਂ ਮਂ ਜਨੋ ਸਮ੍ਭਾਵੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਗਮਨਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਿ, ਠਾਨਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਿ, ਨਿਸਜ੍ਜਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਿ, ਸਯਨਂ ਸਣ੍ਠਪੇਤਿ, ਪਣਿਧਾਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਣਿਧਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪਣਿਧਾਯ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਪਣਿਧਾਯ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਯ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨਿਸੀਦਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਆਪਾਥਕਜ੍ਝਾਯੀ ਚ ਹੋਤਿ, ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਇਰਿਯਾਪਥਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਪਨਾ ਠਪਨਾ ਸਣ੍ਠਪਨਾ ਭਾਕੁਟਿਕਾ ਭਾਕੁਟਿਯਂ ਕੁਹਨਾ ਕੁਹਾਯਨਾ ਕੁਹਿਤਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ (ਮਹਾਨਿ. ੮੭).

ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਤੇਨ. ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਿਤੇਨਾਤਿ ਸਮੀਪਭਣਿਤੇਨ. ਇਰਿਯਾਪਥਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਚਤੁਇਰਿਯਾਪਥਸ੍ਸ. ਅਟ੍ਠਪਨਾਤਿਆਦਿ ਠਪਨਾ, ਆਦਰੇਨ ਵਾ ਠਪਨਾ. ਠਪਨਾਤਿ ਠਪਨਾਕਾਰੋ. ਸਣ੍ਠਪਨਾਤਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਾ, ਪਾਸਾਦਿਕਭਾਵਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਾਕੁਟਿਕਾਤਿ ਪਧਾਨਪੁਰਿਮਟ੍ਠਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਭਾਕੁਟਿਕਰਣਂ, ਮੁਖਸਙ੍ਕੋਚੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਾਕੁਟਿਕਰਣਂ ਸੀਲਮਸ੍ਸਾਤਿ ਭਾਕੁਟਿਕੋ. ਭਾਕੁਟਿਕਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਭਾਕੁਟਿਯਂ. ਕੁਹਨਾਤਿ ਵਿਮ੍ਹਾਪਨਾ. ਕੁਹਸ੍ਸ ਆਯਨਾ ਕੁਹਾਯਨਾ. ਕੁਹਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਕੁਹਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਲਪਨਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਆਲਪਨਾਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਾਯ ਭੋਨ੍ਤੋ ਆਗਤਾ, ਕਿਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਮਨ੍ਤਿਤੁਂ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਗਚ੍ਛਥ ਰੇ, ਅਹਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਦਿਤੋਵ ਲਪਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਿਸ੍ਸੋ, ਮਯਿ ਰਾਜਾ ਪਸਨ੍ਨੋ, ਮਯਿ ਅਸੁਕੋ ਚ ਅਸੁਕੋ ਚ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਪਸਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤੁਪਨਾਯਿਕਾ ਲਪਨਾ ਆਲਪਨਾ. ਲਪਨਾਤਿ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਤੋ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਮੇਵ ਲਪਨਂ. ਸਲ੍ਲਪਨਾਤਿ ਗਹਪਤਿਕਾਨਂ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨੇ ਭੀਤਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਲਪਨਾ. ਉਲ੍ਲਪਨਾਤਿ ਮਹਾਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਮਹਾਨਾਵਿਕੋ ਮਹਾਦਾਨਪਤੀਤਿ ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਪਨਾ. ਸਮੁਲ੍ਲਪਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਉਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਪਨਾ.

ਉਨ੍ਨਹਨਾਤਿ ‘‘ਉਪਾਸਕਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਈਦਿਸੇ ਕਾਲੇ ਨਵਦਾਨਂ ਦੇਥ, ਇਦਾਨਿ ਕਿਂ ਨ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਓਕਾਸਂ ਨ ਲਭਾਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਉਦ੍ਧਂ ਉਦ੍ਧਂ ਨਹਨਾ, ਵੇਠਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਉਚ੍ਛੁਹਤ੍ਥਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਭਤਂ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਉਚ੍ਛੁਖੇਤ੍ਤਤੋ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਕਿਂ ਤਤ੍ਥ ਉਚ੍ਛੁ ਮਧੁਰਨ੍ਤਿ. ਖਾਦਿਤ੍ਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ, ਉਪਾਸਕ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੁਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ. ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਵੇਠਨਕਥਾ, ਸਾ ਉਨ੍ਨਹਨਾ. ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਨ੍ਨਹਨਾ ਸਮੁਨ੍ਨਹਨਾ.

ਉਕ੍ਕਾਚਨਾਤਿ ‘‘ਏਤਂ ਕੁਲਂ ਮਂਯੇਵ ਜਾਨਾਤਿ. ਸਚੇ ਏਤ੍ਥ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਾਚਨਾ ਉਕ੍ਕਾਚਨਾ, ਉਦ੍ਦੀਪਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਲਕਨ੍ਦਰਿਕਵਤ੍ਥੁ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਪਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਕ੍ਕਾਚਨਾ ਸਮੁਕ੍ਕਾਚਨਾ.

ਅਨੁਪ੍ਪਿਯਭਾਣਿਤਾਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨੁਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਂ ਵਾ ਅਨਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਿਯਭਣਨਮੇਵ. ਚਾਟੁਕਮ੍ਯਤਾਤਿ ਨੀਚਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਨਂ. ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾਤਿ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪਸਦਿਸਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਮੁਗ੍ਗੇਸੁ ਪਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਕੋਚਿਦੇਵ ਨ ਪਚ੍ਚਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਂ ਅਲੀਕਂ, ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮੁਗ੍ਗਸੂਪ੍ਯਤਾ. ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਤਾਤਿ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਭਾਵੋ. ਯੋ ਹਿ ਕੁਲਦਾਰਕੇ ਧਾਤਿ ਵਿਯ ਅਙ੍ਕੇਨ ਵਾ ਖਨ੍ਧੇਨ ਵਾ ਪਰਿਭਟਤਿ, ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਭਟਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯੁਂ. ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਾਰਿਭਟ੍ਯਤਾਤਿ.

ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਤਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਰੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯਦਾਨਸਞ੍ਞਾਜਨਕਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਂ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਖਾਦਨੀਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਲਭਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਰਣਂ. ਓਭਾਸੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਕਥਾ. ਓਭਾਸਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਚ੍ਛਪਾਲਕੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਇਮੇ ਵਚ੍ਛਾ ਖੀਰਗੋਵਚ੍ਛਾ ਉਦਾਹੁ ਤਕ੍ਕਗੋਵਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਖੀਰਗੋਵਚ੍ਛਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਨ ਖੀਰਗੋਵਚ੍ਛਾ, ਯਦਿ ਖੀਰਗੋਵਚ੍ਛਾ ਸਿਯੁਂ, ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਖੀਰਂ ਲਭੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਤੇਸਂ ਦਾਰਕਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਨਿਵੇਦੇਤ੍ਵਾ ਖੀਰਦਾਪਨਾਦਿਕਂ ਓਭਾਸਕਰਣਂ. ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਾਤਿ ਸਮੀਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਪਨਂ. ਕੁਲੂਪਕਭਿਕ੍ਖੁ ਵਤ੍ਥੁ ਚੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਕੁਲੂਪਕੋ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਗੇਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਦਾਤੁਕਾਮਾ ਘਰਣੀ ‘‘ਤਣ੍ਡੁਲਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੀ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਆਹਰਿਤੁਕਾਮਾ ਵਿਯ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਘਰਂ ਗਤਾ. ਭਿਕ੍ਖੁਪਿ ਅਨ੍ਤੋਗਬ੍ਭਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਕਵਾਟਕੋਣੇ ਉਚ੍ਛੁਂ, ਭਾਜਨੇ ਗੁਲ਼ਂ, ਪਿਟਕੇ ਲੋਣਮਚ੍ਛਫਾਲੇ, ਕੁਮ੍ਭਿਯਂ ਤਣ੍ਡੁਲੇ, ਘਟੇ ਘਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਘਰਣੀ ‘‘ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਨਾਲਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਆਗਤਾ. ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਉਪਾਸਿਕੇ ‘ਅਜ੍ਜ ਭਿਕ੍ਖਾ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਦ੍ਦਸ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਕਵਾਟਕੋਣੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਉਚ੍ਛੁਂ ਵਿਯ ਸਪ੍ਪਂ ਅਦ੍ਦਸਂ, ‘ਤਂ ਪਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਭਾਜਨੇ ਠਪਿਤਂ ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਂ ਵਿਯ ਪਾਸਾਣਂ, ਲੇਡ੍ਡੁਕੇਨ ਪਹਟੇਨ ਸਪ੍ਪੇਨ ਕਤਂ ਪਿਟਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਲੋਣਮਚ੍ਛਫਾਲਸਦਿਸਂ ਫਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਲੇਡ੍ਡੁਂ ਡਂਸਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਕੁਮ੍ਭਿਯਾ ਤਣ੍ਡੁਲਸਦਿਸੇ ਦਨ੍ਤੇ, ਅਥਸ੍ਸ ਕੁਪਿਤਸ੍ਸ ਘਟੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਘਤਸਦਿਸਂ ਮੁਖਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਂ ਵਿਸਮਿਸ੍ਸਕਂ ਖੇਲ਼ਨ੍ਤਿ. ਸਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਮੁਣ੍ਡਕਂ ਵਞ੍ਚੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੁਂ ਦਤ੍ਵਾ ਓਦਨਂ ਪਚਿਤ੍ਵਾ ਘਤਗੁਲ਼ਮਚ੍ਛੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਦਾਸੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਮੀਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਜਪ੍ਪਨਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਕਥਾਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਲਭਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਨ੍ਤਿ.

ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਅਕ੍ਕੋਸਨਾਤਿ ਦਸਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨਂ. ਵਮ੍ਭਨਾਤਿ ਪਰਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਕਥਨਂ. ਗਰਹਣਾਤਿ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਦੋਸਾਰੋਪਨਾ. ਉਕ੍ਖੇਪਨਾਤਿ ਮਾ ਏਤਂ ਏਤ੍ਥ ਕਥੇਥਾਤਿ ਵਾਚਾਯ ਉਕ੍ਖਿਪਨਂ. ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਸਹੇਤੁਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਖੇਪਨਾ ਸਮੁਕ੍ਖੇਪਨਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਦੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋ ਦਾਨਪਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਨਂ ਉਕ੍ਖੇਪਨਾ. ਮਹਾਦਾਨਪਤੀਤਿ ਏਵਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਕ੍ਖੇਪਨਾ ਸਮੁਕ੍ਖੇਪਨਾ. ਖਿਪਨਾਤਿ ਕਿਂ ਇਮਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਂ ਬੀਜਭੋਜਿਨੋਤਿ ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡਨਾ. ਸਂਖਿਪਨਾਤਿ ਕਿਂ ਇਮਂ ਅਦਾਯਕੋਤਿ ਭਣਥ, ਯੋ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਚਨਂ ਦੇਤੀਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡਨਾ. ਪਾਪਨਾਤਿ ਅਦਾਯਕਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਪਨਂ. ਸਬ੍ਬਤੋਭਾਗੇਨ ਪਾਪਨਾ ਸਮ੍ਪਾਪਨਾ. ਅਵਣ੍ਣਹਾਰਿਕਾਤਿ ਏਵਂ ਮੇ ਅਵਣ੍ਣਭਯਾਪਿ ਦਸ੍ਸਤੀਤਿ ਗੇਹਤੋ ਗੇਹਂ ਗਾਮਤੋ ਗਾਮਂ ਜਨਪਦਤੋ ਜਨਪਦਂ ਅਵਣ੍ਣਹਰਣਂ. ਪਰਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਿਕਤਾਤਿ ਪੁਰਤੋ ਮਧੁਰਂ ਭਣਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮ੍ਮੁਖੇ ਅਵਣ੍ਣਭਾਸਿਤਾ. ਏਸਾ ਹਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਓਲੋਕੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾਨਂ ਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਂ ਖਾਦਨਮਿਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਪਿਟ੍ਠਿਮਂਸਿਕਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾਤਿ ਅਯਂ ਯਸ੍ਮਾ ਵੇਲ਼ੁਪੇਸਿਕਾਯ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭਙ੍ਗਂ ਪਰਸ੍ਸ ਗੁਣਂ ਨਿਪ੍ਪੇਸੇਤਿ ਨਿਪੁਞ੍ਛਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਗਨ੍ਧਜਾਤਂ ਨਿਪਿਸਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਮਗ੍ਗਨਾ ਵਿਯ ਪਰਗੁਣੇ ਨਿਪਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚੁਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਏਸਾ ਲਾਭਮਗ੍ਗਨਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.

ਲਾਭੇਨ ਲਾਭਂ ਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਨਾ. ਇਤੋ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਇਮਮ੍ਹਾ ਗੇਹਾ ਲਦ੍ਧਂ. ਅਮੁਤ੍ਰਾਤਿ ਅਮੁਕਮ੍ਹਿ ਗੇਹੇ. ਏਟ੍ਠੀਤਿ ਇਚ੍ਛਨਾ. ਗਵੇਟ੍ਠੀਤਿ ਮਗ੍ਗਨਾ. ਪਰਿਯੇਟ੍ਠੀਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਮਗ੍ਗਨਾ. ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਲਦ੍ਧਂ ਲਦ੍ਧਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕੁਲਦਾਰਕਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇ ਖੀਰਯਾਗੁਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਗਤਭਿਕ੍ਖੁਵਤ੍ਥੁ ਚੇਤ੍ਥ ਕਥੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਸਨਾਤਿਆਦੀਨਿ ਏਟ੍ਠਿਆਦੀਨਮੇਵ ਵੇਵਚਨਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਟ੍ਠੀਤਿ ਏਸਨਾ. ਗਵੇਟ੍ਠੀਤਿ ਗਵੇਸਨਾ, ਪਰਿਯੇਟ੍ਠੀਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਾ. ਇਚ੍ਚੇਵਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਂ ਕੁਹਨਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਦਾਨਿ ਏਵਮਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨੇਕੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਾਨਿ ਭੋਜਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਏਵਰੂਪਾਯ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਵਿਜ੍ਜਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਕਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਅਙ੍ਗਂ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਉਪ੍ਪਾਤਂ, ਸੁਪਿਨਂ, ਲਕ੍ਖਣਂ, ਮੂਸਿਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ, ਅਗ੍ਗਿਹੋਮਂ, ਦਬ੍ਬਿਹੋਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧) ਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੇਕੇਸਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਇਮੇਸਂ ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ, ਇਮੇਸਞ੍ਚ ‘‘ਕੁਹਨਾ ਲਪਨਾ ਨੇਮਿਤ੍ਤਿਕਤਾ ਨਿਪ੍ਪੇਸਿਕਤਾ ਲਾਭੇਨ ਲਾਭਂ ਨਿਜਿਗੀਸਨਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੋ, ਯਾ ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਾਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਾ ਵਿਰਤਿ, ਇਦਂ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ. ਏਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਆਜੀਵੋ. ਕੋ ਸੋ, ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਯੇਸਨਵਾਯਾਮੋ. ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾ. ਆਜੀਵਸ੍ਸ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ.

ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਂ

੧੮. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋਤਿ ਉਪਾਯੇਨ ਪਥੇਨ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਞਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਮੇਵ ‘‘ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਵਾਸਕਾਦੀਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ. ਪਟਿਸੇਵਤੀਤਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਨਿਵਾਸੇਤਿ ਵਾ ਪਾਰੁਪਤਿ ਵਾ. ਯਾਵਦੇਵਾਤਿ ਪਯੋਜਨਾਵਧਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨਿਯਮਵਚਨਂ, ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਹਿ ਯੋਗਿਨੋ ਚੀਵਰਪਟਿਸੇਵਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਯਦਿਦਂ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯਾਤਿਆਦਿ, ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਸੀਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਵਸੇਨ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਉਤੁਪਰਿਣਾਮਨਵਸੇਨ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸੀਤਸ੍ਸ. ਪਟਿਘਾਤਾਯਾਤਿ ਪਟਿਹਨਨਤ੍ਥਂ. ਯਥਾ ਸਰੀਰੇ ਆਬਾਧਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ. ਸੀਤਬ੍ਭਾਹਤੇ ਹਿ ਸਰੀਰੇ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸੇਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਸਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਕੇਵਲਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸਾਤਿ ਅਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਵਨਦਾਹਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਭਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਡਂਸਾਤਿ ਡਂਸਨਮਕ੍ਖਿਕਾ, ਅਨ੍ਧਮਕ੍ਖਿਕਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਮਕਸਾ ਮਕਸਾ ਏਵ. ਵਾਤਾਤਿ ਸਰਜਅਰਜਾਦਿਭੇਦਾ. ਆਤਪੋਤਿ ਸੂਰਿਯਾਤਪੋ. ਸਰੀਸਪਾਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਰਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਦੀਘਜਾਤਿਕਾ ਸਪ੍ਪਾਦਯੋ, ਤੇਸਂ ਦਟ੍ਠਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚ ਫੁਟ੍ਠਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧੋ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਸੋਪਿ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਨ ਬਾਧਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਤੇਸਂ ਪਟਿਘਾਤਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਸੇਵਤਿ. ਯਾਵਦੇਵਾਤਿ ਪੁਨ ਏਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨਿਯਤਪਯੋਜਨਾਵਧਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਞ੍ਹਿ ਨਿਯਤਪਯੋਜਨਂ, ਇਤਰਾਨਿ ਕਦਾਚਿ ਕਦਾਚਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਤਂ ਸਮ੍ਬਾਧਟ੍ਠਾਨਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਙ੍ਗੇ ਵਿਵਰਿਯਮਾਨੇ ਹਿਰੀ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਹਿਰਿਂ ਕੋਪਨਤੋ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ. ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ.

ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾਰਂ. ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ ਆਹਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਿਣ੍ਡੋਲ੍ਯੇਨ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਿਣ੍ਡਾਨਂ ਵਾ ਪਾਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਸਮੂਹੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨੇਵ ਦਵਾਯਾਤਿ ਨ ਗਾਮਦਾਰਕਾਦਯੋ ਵਿਯ ਦਵਤ੍ਥਂ, ਕੀਲ਼ਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਮਦਾਯਾਤਿ ਨ ਮੁਟ੍ਠਿਕਮਲ੍ਲਾਦਯੋ ਵਿਯ ਮਦਤ੍ਥਂ, ਬਲਮਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪੋਰਿਸਮਦਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਮਣ੍ਡਨਾਯਾਤਿ ਨ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਿਕਵੇਸਿਯਾਦਯੋ ਵਿਯ ਮਣ੍ਡਨਤ੍ਥਂ, ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨਂ ਪੀਣਭਾਵਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਵਿਭੂਸਨਾਯਾਤਿ ਨ ਨਟਨਚ੍ਚਕਾਦਯੋ ਵਿਯ ਵਿਭੂਸਨਤ੍ਥਂ, ਪਸਨ੍ਨਚ੍ਛਵਿਵਣ੍ਣਤਾਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨੇਵ ਦਵਾਯਾਤਿ ਏਤਂ ਮੋਹੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਮਦਾਯਾਤਿ ਏਤਂ ਦੋਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ. ਨ ਮਣ੍ਡਨਾਯ ਨ ਵਿਭੂਸਨਾਯਾਤਿ ਏਤਂ ਰਾਗੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਹਾਨਤ੍ਥਂ. ਨੇਵ ਦਵਾਯ ਨ ਮਦਾਯਾਤਿ ਚੇਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਂਯੋਜਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ. ਨ ਮਣ੍ਡਨਾਯ ਨ ਵਿਭੂਸਨਾਯਾਤਿ ਏਤਂ ਪਰਸ੍ਸਪਿ ਸਂਯੋਜਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ. ਚਤੂਹਿਪਿ ਚੇਤੇਹਿ ਅਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਮਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਯਾਵਦੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਸ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ. ਠਿਤਿਯਾਤਿ ਪਬਨ੍ਧਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥਂ. ਯਾਪਨਾਯਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਤ੍ਥਂ, ਚਿਰਕਾਲਟ੍ਠਿਤਤ੍ਥਂ ਵਾ. ਘਰੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਮਿਵ ਹਿ ਜਿਣ੍ਣਘਰਸਾਮਿਕੋ, ਅਕ੍ਖਬ੍ਭਞ੍ਜਨਮਿਵ ਚ ਸਾਕਟਿਕੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਤ੍ਥਂ ਯਾਪਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਨ ਦਵਮਦਮਣ੍ਡਨਵਿਭੂਸਨਤ੍ਥਂ. ਅਪਿਚ ਠਿਤੀਤਿ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਯਾਪਨਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਤਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਵਤ੍ਤਾਪਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਹਿਂਸੂਪਰਤਿਯਾਤਿ ਵਿਹਿਂਸਾ ਨਾਮ ਜਿਘਚ੍ਛਾ ਆਬਾਧਟ੍ਠੇਨ. ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਰਮਤ੍ਥਮ੍ਪੇਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਵਣਾਲੇਪਨਮਿਵ ਉਣ੍ਹਸੀਤਾਦੀਸੁ ਤਪ੍ਪਟਿਕਾਰਂ ਵਿਯ ਚ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾਤਿ ਸਕਲਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਬਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਭਵਕਨ੍ਤਾਰਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਕਨ੍ਤਾਰਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਿਕਾ ਪੁਤ੍ਤਮਂਸਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੩) ਵਿਯ, ਨਦੀਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਿਕਾ ਕੁਲ੍ਲਂ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੦) ਵਿਯ, ਸਮੁਦ੍ਦਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਿਕਾ ਨਾਵਮਿਵ ਚ.

ਇਤਿਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਹਙ੍ਖਾਮਿ ਨਵਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਤਂ ਇਮਿਨਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਸੇਵਨੇਨ ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਜਿਘਚ੍ਛਾਵੇਦਨਂ ਪਟਿਹਙ੍ਖਾਮਿ, ਨਵਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਅਪਰਿਮਿਤਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯਂ ਆਹਰਹਤ੍ਥਕਅਲਂਸਾਟਕਤਤ੍ਰਵਟ੍ਟਕਕਾਕਮਾਸਕਭੁਤ੍ਤਵਮਿਤਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਵਿਯ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿਪਿ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਮਿਵ ਗਿਲਾਨੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਾ ਅਧੁਨਾ ਅਸਪ੍ਪਾਯਾਪਰਿਮਿਤਭੋਜਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਰਾਣਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਪੁਰਾਣਵੇਦਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਪ੍ਪਾਯਪਰਿਮਿਤਭੋਜਨੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਹਙ੍ਖਾਮਿ. ਯਾ ਚਾਯਂ ਅਧੁਨਾ ਕਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਕਮ੍ਮੂਪਚਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਯਤਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਨਵਵੇਦਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯੁਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਮੂਲਂ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਨਵਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਯੁਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਸਙ੍ਗਹੋ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਧਮ੍ਮਿਕਸੁਖਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਚ ਦੀਪਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਯਾਤ੍ਰਾ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਰਿਮਿਤਪਰਿਭੋਗੇਨ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕਸ੍ਸ ਇਰਿਯਾਪਥਭਞ੍ਜਕਸ੍ਸ ਵਾ ਪਰਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਚਿਰਕਾਲਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਯਾਤ੍ਰਾ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਨੋ ਕਾਯਸ੍ਸਾਤਿਪਿ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਯਾਪ੍ਯਰੋਗੀ ਵਿਯ ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ. ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਚਾਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਪਰਿਯੇਸਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਰਿਭੋਗਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ, ਪਰਿਮਿਤਪਰਿਭੋਗੇਨ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ. ਅਸਪ੍ਪਾਯਾਪਰਿਮਿਤਪਰਿਭੋਗਪਚ੍ਚਯਾ ਅਰਤਿਤਨ੍ਦੀਵਿਜਮ੍ਭਿਤਾ. ਵਿਞ੍ਞੂਗਰਹਾਦਿਦੋਸਾਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ, ਸਪ੍ਪਾਯਪਰਿਮਿਤਭੋਜਨਪਚ੍ਚਯਾ ਕਾਯਬਲਸਮ੍ਭਵੇਨ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ. ਯਾਵਦਤ੍ਥਉਦਰਾਵਦੇਹਕਭੋਜਨਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਸੁਖਪਸ੍ਸਸੁਖਮਿਦ੍ਧਸੁਖਾਨਂ ਪਹਾਨਤੋ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ, ਚਤੁਪਞ੍ਚਾਲੋਪਮਤ੍ਤਊਨਭੋਜਨੇਨ ਚਤੁਇਰਿਯਾਪਥਯੋਗ੍ਯਭਾਵਪਟਿਪਾਦਨਤੋ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿਪਿ ਪਟਿਸੇਵਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੇਤਂ –

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਞ੍ਚ ਆਲੋਪੇ, ਅਭੁਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਪਿਵੇ;

ਅਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. (ਥੇਰਗਾ. ੯੮੩);

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਪਯੋਜਨਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚ ਪਟਿਪਦਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ ਸੇਨਞ੍ਚ ਆਸਨਞ੍ਚ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਸੇਤਿ ਵਿਹਾਰੇ ਵਾ ਅਡ੍ਢਯੋਗਾਦਿਮ੍ਹਿ ਵਾ, ਤਂ ਸੇਨਂ. ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਆਸਤਿ ਨਿਸੀਦਤਿ, ਤਂ ਆਸਨਂ. ਤਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਰਿਸਹਨਟ੍ਠੇਨ ਉਤੁਯੇਵ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯੋ. ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਯੋ ਸਰੀਰਾਬਾਧਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਕਰੋ ਅਸਪ੍ਪਾਯੋ ਉਤੁ ਸੇਨਾਸਨਪਟਿਸੇਵਨੇਨ ਵਿਨੋਦੇਤਬ੍ਬੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਏਕੀਭਾਵਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਸੀਤਪਟਿਘਾਤਾਦਿਨਾਵ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਯਥਾ ਪਨ ਚੀਵਰਪਟਿਸੇਵਨੇ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਂ ਨਿਯਤਪਯੋਜਨਂ, ਇਤਰਾਨਿ ਕਦਾਚਿ ਕਦਾਚਿ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਨਿਯਤਂ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਅਯਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੋ ਉਤੁ ਉਤੁਯੇਵ. ਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਪਨ ਦੁਵਿਧੋ ਪਾਕਟਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਚ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਚ (ਮਹਾਨਿ. ੫). ਤਤ੍ਥ ਪਾਕਟਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਯੋ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਰਾਗਦੋਸਾਦਯੋ. ਯੇ ਯਤ੍ਥ ਅਪਰਿਗੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਸਪ੍ਪਾਯਰੂਪਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ ਚ ਆਬਾਧਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਏਵਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਸੇਵਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰੋਗਸ੍ਸ ਪਟਿਅਯਨਟ੍ਠੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਪਚ੍ਚਨੀਕਗਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਸਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਭਿਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਤੇਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾਤਿ ਭੇਸਜ੍ਜਂ. ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੋਵ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਂ, ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਭਿਸਕ੍ਕਕਮ੍ਮਂ ਤੇਲਮਧੁਫਾਣਿਤਾਦੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਤਿ ਪਨ ‘‘ਸਤ੍ਤਹਿ ਨਗਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸੁਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੭) ਆਦੀਸੁ ਪਰਿਵਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਰਥੋ ਸੀਲਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ, ਝਾਨਕ੍ਖੋ ਚਕ੍ਕਵੀਰਿਯੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੪) ਆਦੀਸੁ ਅਲਙ੍ਕਾਰੋ. ‘‘ਯੇ ਚ ਖੋ ਇਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਨ ਜੀਵਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਸਮੁਦਾਨੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯੧-੧੯੨) ਆਦੀਸੁ ਸਮ੍ਭਾਰੋ. ਇਧ ਪਨ ਸਮ੍ਭਾਰੋਪਿ ਪਰਿਵਾਰੋਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਂ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰੋਪਿ ਹੋਤਿ, ਜੀਵਿਤਨਾਸਕਾਬਾਧੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਣਤੋ ਸਮ੍ਭਾਰੋਪਿ. ਯਥਾ ਚਿਰਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਞ੍ਚ ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਚਾਤਿ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ. ਤਂ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ. ਗਿਲਾਨਸ੍ਸ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਸਪ੍ਪਾਯਂ ਭਿਸਕ੍ਕਾਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਤੇਲਮਧੁਫਾਣਿਤਾਦਿ ਜੀਵਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਜਾਤਾਨਂ ਭੂਤਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਂ. ਵੇਯ੍ਯਾਬਾਧਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਬਾਧੋਤਿ ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭੋ, ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਚ ਕੁਟ੍ਠਗਣ੍ਡਪੀਲ਼ਕਾਦਯੋ. ਬ੍ਯਾਬਾਧਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵੇਯ੍ਯਾਬਾਧਿਕਾ. ਵੇਦਨਾਨਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਵੇਦਨਾ. ਤਾਸਂ ਵੇਯ੍ਯਾਬਾਧਿਕਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ. ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਪਰਮਤਾਯਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਪਰਮਤਾਯ. ਯਾਵ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਹੀਨਂ ਹੋਤਿ ਤਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਮਿਦਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗਲਕ੍ਖਣਂ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸੀਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨੇਤ੍ਥ – ਚੀਵਰਾਦਯੋ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਪਾਣਿਨੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ.

ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਾਦਨਵਿਧਿ

੧੯. ਏਵਮੇਤਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਸੀਲੇ ਸਦ੍ਧਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋ. ਸਦ੍ਧਾਸਾਧਨੋ ਹਿ ਸੋ, ਸਾਵਕਵਿਸਯਾਤੀਤਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾਚਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤੇਪਿ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਸਾਧੁਕਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੇਤਂ –

‘‘ਕਿਕੀਵ ਅਣ੍ਡਂ ਚਮਰੀਵ ਵਾਲਧਿਂ,

ਪਿਯਂਵ ਪੁਤ੍ਤਂ ਨਯਨਂਵ ਏਕਕਂ;

ਤਥੇਵ ਸੀਲਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਮਾਨਕਾ,

ਸੁਪੇਸਲਾ ਹੋਥ ਸਦਾ ਸਗਾਰਵਾ’’ਤਿ.

ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਪਹਾਰਾਦ ਯਂ ਮਯਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਮਮ ਸਾਵਕਾ ਜੀਵਿਤਹੇਤੁਪਿ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੯). ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚ ਪਨਤ੍ਥੇ ਅਟਵਿਯਂ ਚੋਰੇਹਿ ਬਦ੍ਧਥੇਰਾਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਮਹਾਵਤ੍ਤਨਿਅਟਵਿਯਂ ਕਿਰ ਥੇਰਂ ਚੋਰਾ ਕਾਲ਼ਵਲ੍ਲੀਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਸੁਂ. ਥੇਰੋ ਯਥਾਨਿਪਨ੍ਨੋਵ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸਾਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ.