੭. ਖਾਦਿਕਣ੍ਡ

ਅਥ ਧਾਤੂਹਿਯੇਵ ਭਾਵ+ਕਮ੍ਮ+ਕਤ੍ਤੁ+ਕਰਣਾਦਿਸਾਧਨਸਹਿਤਂ ਖਾਦਿਵਿਧਾਨਂ ਆਰਭੀਯਤੇ –

‘‘ਤਿਜਮਾਨੇਹਿ ਖਸਾ ਖਮਾਵੀਮਂਸਾਸੁ’’ ਇਚ੍ਚਾਦੀਹਿ ਪਚ੍ਚਯਵਿਧਾਨਞ੍ਚ ਪਰਰੂਪਦ੍ਵਿਤ੍ਤਾਦਿਕਾਰਿਯਞ੍ਚ ਤ੍ਯਾਦਿਕਣ੍ਡੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਞਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਿਤਿਕ੍ਖਨਂ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾ, ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯ+ਮਣਕ੍ਤਿਕਯਕਯਾ ਚ’’ ਇਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਅਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯ+ਮਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਵੀਮਂਸਨਂ ਵੀਮਂਸਾ. ‘‘ਕਿਤਾ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾਸਂਸਯੇਸੁ ਛੋ’’ਤਿ ਛਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਿਮ੍ਹਿ ਕਤੇ ਤਿਕਿਚ੍ਛਨਂ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਨਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਗੁਪ=ਗੋਪਨੇ, ਬਧ=ਬਨ੍ਧਨੇਤਿ ਇਮੇਹਿ ਧਾਤੂਹਿ ‘‘ਨਿਨ੍ਦਾਯਂ ਗੁਪ+ਬਧਾ ਬਸ੍ਸ ਭੋ ਚ’’ ਇਤਿ ਛਪਚ੍ਚਯਾਦਿਮ੍ਹਿ ਚ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇ ਪਰਬਕਾਰਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾ ਭਕਾਰੇ ਚ ਕਤੇ ਅਪਚ੍ਚਯਾਦਿ ਹੋਤਿ. ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਾ, ਬੀਭਚ੍ਛਨਂ ਬੀਭਚ੍ਛਾ. ‘‘ਤੁਂਸ੍ਮਾ ਲੋਪੋ ਚਿ+ਚ੍ਛਾਯਂ ਤੇ’’ ਇਤਿ ਇਚ੍ਛਾਯ+ਮਤ੍ਥੇ ਖ+ਸ+ਛਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭੁਜ=ਪਾਲਨਜ੍ਝੋਹਾਰੇਸੁ, ਬੁਭੁਕ੍ਖਨਂ ਬੁਭੁਕ੍ਖਾ. ਜਿ=ਜਯੇ, ਜਿਗਿਂਸਨਂ, ਜਿਗਿਂਸਾ. ਘਸ=ਅਦਨੇ, ਜਿਘਚ੍ਛਨਂ ਜਿਘਚ੍ਛਾ.

੨੭. ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ ਤਬ੍ਬਾਨੀਯਾ

ਤਬ੍ਬਅਨੀਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਪਰੇ ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਬਹੁਲਂਵਿਧਾਨਾ ਕਤ੍ਤੁਕਰਣਾਦੀਸੁਪਿ. ਭੂ=ਸਤ੍ਤਾਯਂ, ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨ+ਮੇ ਓਪਚ੍ਚਯੇ’’ਤਿ ਓਕਾਰੇ ‘‘ਊਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਊਆਗਮੋ, ਞ੍ਞਕਾਰੋ ਆਦ੍ਯਾਵਯਵਤ੍ਥੋ. ਓਸ੍ਸ ‘‘ਏਓਨ+ ਮਯਵਾ ਸਰੇ’’ਤਿ ਅਵਾਦੇਸੋ, ਭੂਯਤੇਤਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵਤਾ ਭਵਨੀਯਂ. ਭਾਵਸ੍ਸੇ+ਕਤ੍ਤਾ ਏਕਵਚਨਮੇਵ, ਤਞ੍ਚ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਂ.

ਤਬ੍ਬਾਦ੍ਯਭਿਹਿਤੋ ਭਾਵੋ,

ਦਬ੍ਬਮਿਵ ਪਕਾਸਤੀਤਿ-ਬਹੁਵਚਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ.

ਕਮ੍ਮੇ-ਅਭਿਪੁਬ੍ਬੋ, ਅਭਿਭੂਯਤੇ ਅਭਿਭੂਯਿਤ੍ਥ ਅਭਿਭੂਯਿਸ੍ਸਤੇਤਿ ਅਭਿਭਵਿਤਬ੍ਬੋ ਕੋਧੋ ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ, ਅਭਿਭਵਿਤਬ੍ਬਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਅਭਿਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਏਵਂ ਅਭਿਭਵਨੀਯੋ ਅਭਿਭਵਨੀਯਾ ਅਭਿਭਵਨੀਯਂ, ਕਮ੍ਮੇ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸੇਵ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਨਿ.

ਵਿਸੇਸ੍ਸਲਿਙ੍ਗਾਤਬ੍ਬਾਦੀ, ਤਤ੍ਥਾ+ਦੋ ਪਞ੍ਚ ਭਾਵਜਾ;

ਨਪੁਂਸਕੇ ਸਿਯੁਂ ਭਾਵੇ, ਕ੍ਤੋ ਚਾ+ਨੋ ਅਕਤ੍ਤਰਿ.

ਭਾਵਸ੍ਮਿਂ ਘਣ ਪੁਮੇ ਏਵਂ, ਇਯੁਵਣ੍ਣਾ ਗਹਾਦਿਜੋ;

ਅਪਚ੍ਚਯੋਪਿ ਵਾ+ਸਂਖ੍ਯਾ, ਤੁ+ਮਾਦਿਤ੍ਵਨ੍ਤਕਾ ਸਿਯੁਂ.

ਇਤੋ ਪਰਂ ਉਪਸਗ੍ਗਪੁਬ੍ਬਤਾ ਚ ਕਾਲਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਵਾਕ੍ਯਗਹਣਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੁਰੂਪਵਾਕ੍ਯਮੇਵ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮ –

ਆਸ=ਉਪਵੇਸਨੇ, ਆਸਨੇ ਆਸਿਤਬ੍ਬਂ ਤਯਾ ਆਸਨੀਯਂ. ਕਮ੍ਮੇ-ਉਪਾਸੀਯਤੀਤਿ ਉਪਾਸਿਤਬ੍ਬੋ ਗੁਰੁ ਉਪਾਸਨੀਯੋ. ਸੀ=ਸਯੇ, ਏ+ਅਯਾਦੇਸਾ, ਸਯਨਂ ਸਯਿਤਬ੍ਬਂ ਸਯਨੀਯਂ ਤਯਾ. ਅਤਿਸੀਯਤੀਤਿ ਅਤਿਸਯਿਤਬ੍ਬੋ ਕਟੋ ਤੇ ਅਤਿਸਯਨੀਯੋ. ਪਦ=ਗਮਨੇ, ‘‘ਪਦਾਦੀਨਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ ਯੁਕ, ਕਕਾਰੋ ਕਾਨੁਬਨ੍ਧਕਾਰਿਯਤ੍ਥੋ, ਉਕਾਰੋ ਉਚ੍ਚਾਰਣਤ੍ਥੋ, ਦਸ੍ਸਜੋ ਪੁਬ੍ਬਰੂਪਞ੍ਚ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨੀਯਂ. ਪਟਿਪਜ੍ਜੀਯਤੀਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ ਮਗ੍ਗੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨੀਯੋ. ਬੁਧ=ਞਾਣੇ, ਬੁਜ੍ਝਤੇਤਿ ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮੋ ਬੁਜ੍ਝਨੀਯੋ. ਸੁ=ਸਵਨੇ, ਸੂਯਤੇਤਿ ਸੋਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਞ੍ਞਿਮ੍ਹਿ ਨਾਗਮੇ ‘‘ਤਥਨਰਾਨਂ ਟਠਣਲਾ’’ਤਿ ਣੇ ਚ ਕਤੇ ‘‘ਨ ਤੇ ਕਾਨੁਬਨ੍ਧ+ਨਾਗਮੇਸੂ’’ਤਿ ਓਕਾਰਾਭਾਵੋ. ਸੁਣਿਤਬ੍ਬੋ, ਸਵਨੀਯੋ. ਕਰ=ਕਰਣੇ –

੯੫. ਪਰਰੂਪ+ਮਯਕਾਰੇ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ

ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾਨ+ਮਨ੍ਤਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਰਰੂਪਂ ਹੋਤਿ ਯਕਾਰਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ. ਕਰੀਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਪੂਜਾ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲਂ.

੧੧੯. ਤੁਂ+ਤੁਨ+ਤਬ੍ਬੇਸੁ ਵਾ

ਤੁਮਾਦੀਸੁ ਕਰਸ੍ਸਾ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਹਿਤਂ.

੧੭੧. ਰਾ ਨਸ੍ਸ ਣੋ

ਰਨ੍ਤਤੋ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਚਯਨਕਾਰਸ੍ਸ ਣ ਹੋਤਿ. ਕਰਣੀਯੋ.

ਭਰ=ਭਰਣੇ, ਭਰੀਯਤੀਤਿ ਭਰਿਤਬ੍ਬੋ ਭਰਣੀਯੋ. ਗਹ=ਉਪਾਦਾਨੇ ‘‘ਮਂ ਵਾ ਰੁਧਾਦੀਨਂ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਸਰਾ ਪਰੋਮਂ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਮਕਾਰੋ+ਨੁਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਣੋ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ ਣੋ, ਸਂਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਸਂਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬੋ ਸਂਗਣ੍ਹਨੀਯੋ, ‘‘ਤਥਨਰਾ’’ਦਿਨਾ ਣਕਾਰੇ ਗਹਣੀਯੋ. ਰਮ=ਕੀਲ਼ਾਯਂ, ਰਮੀਯਤੀਤਿ ਰਮਣੀਯੋ ਵਿਹਾਰੋ. ਆਪ=ਪਾਪੁਣਨੇ, ‘‘ਸਕਾਪਾਨਂ ਕੁਕਕੂ ਣੇ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘ਸਕਾਪਾਨਂ ਕੁਕ+ਕੂ’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ ਕੁ, ਊਆਗਮੇ ਨਾਗਮਸ੍ਸ ਣੇ ਚ ਕਤੇ ਪਾਪੀਯਤੀਤਿ ਪਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਰੂਪੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਪਾਪੁਣਨੀਯੋ, ਪਾਪਨੀਯੋ.

੯੬. ਮਨਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ

ਮਕਾਰ+ਨਕਾਰਨ੍ਤਾਨਂ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ ਹੋਤ੍ਯ+ਯਕਾਰੇ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ. ਵਗ੍ਗਨ੍ਤਂ, ਗਮਿਯਤੀਤਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਗਮਿਤਬ੍ਬਂ ਗਮਨੀਯਂ. ਖਨ=ਖਣ=ਅਵਦਾਰਣੇ, ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਖਞ੍ਞਤੇਤਿ ਖਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਆਵਾਟਂ ਖਨਿਤਬ੍ਬਂ ਖਨਨੀਯਂ. ਹਨ=ਹਿਂਸਾਯਂ, ਹਞ੍ਞਤੇਤਿ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹਨਿਤਬ੍ਬਂ ਹਨਨੀਯਂ. ਮਨ=ਞਾਣੇ, ਮਞ੍ਞਤੇਤਿ ਮਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਮਨਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਪਦਾਦੀਨਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ ਯੁਕ, ਚਵਗ੍ਗਾਦਿਮ੍ਹਿ ਕਤੇ ਮਞ੍ਞਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨੀਯਂ.

ਪੂਜ=ਪੂਜਾਯਂ, ‘‘ਚੁਰਾਦਿਤੋ ਣੀ’’ਤਿ ਣਿਮ੍ਹਿ ਞੁਕਾਰਸ੍ਸ ਗੁਰੁਤ੍ਤਾ ਓਕਾਰਾਵੁਤ੍ਤਿ ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨ+ਮੇਓ ਪਚ੍ਚਯੇ’’ਤਿ ਏਕਾਰੇ ਪੂਜੇਤਬ੍ਬੋ ਊਮ੍ਹਿ ਅਯਾਦੇਸੇ ਪੂਜਯਿਤਬ੍ਬੋ ਪੂਜਨੀਯੋ ਭਗਵਾ.

ਕਤ੍ਤਰਿ-ਯਾ=ਪਾਪੁਣਨੇ, ਨੀਯਤੀਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਯੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਗਮਨੀਯਾ ਭੋਗਾ. ਕਰਣੇ-ਨਹ=ਸੋਚੇਯ੍ਯੇ, ਨਹਾਯਨ੍ਤ੍ਯ+ਨੇਨਾਤਿ ਨਹਾਨੀਯਂ ਚੁਣ੍ਣਂ. ਸਮ੍ਪਦਾਨੇ-ਦਾ=ਦਾਨੇ, ਸਂ+ਪਪੁਬ੍ਬੋ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਦੀਯਤੇ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਪਦਾਨਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ.

੨੮. ਘ੍ਯਣ

ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਪਰੋ ਘ੍ਯਣ ਹੋਤਿ ਬਹੁਲਂ. ਊਮ੍ਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਾਰਿਯਂ. ਹਰ=ਹਰਣੇ, ਹਰੀਯਤੀਤਿ ਹਾਰਿਯਂ. ਭਰ=ਭਰਣੇ, ਭਰਿਤਬ੍ਬਂ ਭਾਰਿਯਂ. ਲਭ=ਲਾਭੇ, ‘‘ਵਗ੍ਗਲਸੇਹਿ ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਰੂਪਭਕਾਰੇ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯਾ’’ ਦਿਨਾ ਤਤਿਯਕ੍ਖਰੇ ਚ ਕਤੇ ਲਭਿਤਬ੍ਬਂ ਲਬ੍ਭਂ.

ਵਚ=ਬ੍ਯਤ੍ਤਵਚਨੇ,

੯੮. ਕਗਾ ਚਜਾਨਂ ਘਾਨੁਬਨ੍ਧੇ

ਘਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਚਕਾਰ+ਜਕਾਰਨ੍ਤਾਨਂ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾਨਂ ਕ+ਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ.

੮੪. ਅਸ੍ਸਾ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ

ਣਕਾਰਾਨੁਬਨ੍ਧੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰੇ ਉਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਾਰਸ੍ਸ ਆ ਹੋਤਿ. ਵਚਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤੇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ. ਭਜ=ਸੇਵਾਯਂ, ਭਜਨੀਯਂ ਭਾਗ੍ਯਂ, ਜਸ੍ਸ ਗਕਾਰੋ. ਚਿ=ਚਯੇ, ਚਯਨਂ ਚੀਯਤੀਤਿ ਵਾ ਚੇਯ੍ਯਂ. ਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ.

੫,੧੨੨. ਨਿਤੋ ਚਿਸ੍ਸ ਛੋ

ਨਿਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਸ੍ਸ ਛੋ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਚਕਾਰਸ੍ਸ ਛੋ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤੀਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ, ਨਾਗਮੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਏ+ਅਯਾਦੇਸੇਸੁ ਵਿਨਿਚ੍ਛੇਤਬ੍ਬਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਨੀਯਂ. ਨੀ=ਪਾਪਨੇ, ਨੀਯਤੀਤਿ ਨੇਯ੍ਯੋ ਨੇਯ੍ਯਾ ਨੇਯ੍ਯਂ, ਨੇਤਬ੍ਬਂ.

੨੯. ਆਸ੍ਸੇ+ਚ

ਆਕਾਰਨ੍ਤਤੋ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਘ੍ਯਣ ਹੋਤਿ ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ ਆਸ੍ਸ ਏ ਚ. ਦਾ=ਦਾਨੇ, ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਦੇਯ੍ਯਂ. ਪਾ=ਪਾਨੇ, ਪੀਯਤੀਤਿ ਪੇਯ੍ਯਂ. ਮਾ=ਮਾਨੇ, ਮੀਯਤੀਤਿ ਮੇਯ੍ਯਂ. ਞਾ=ਅਵਬੋਧਨੇ, ਞਾਯਤੀਤਿ ਞੇਯ੍ਯਂ ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਊਮ੍ਹਿ ਨਾਗਮੋ ‘‘ਞਾਸ੍ਸ ਨੇ+ਜਾ’’ਤਿ ਞਾਸ੍ਸ ਜਾਦੇਸੇ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਜਾਨਿਯਂ. ਖਾ=ਪਕਥਨੇ, ਸਂਖਾਤਬ੍ਬਂ ਸਂਖੇਯ੍ਯਂ.

੩੦. ਵਦਾਦੀਹਿ ਯੋ

ਵਦਾਦੀਹਿ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥੇਹਿ ਯੋ ਹੋਤਿ ਬਹੁਲਂ ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ. ਵਦ=ਵਚਨੇ, ਵਦਨਂ ਵਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਾ ਵਜ੍ਜਂ. ਮਦ=ਉਮ੍ਮਾਦੇ, ਮਦਨਂ ਮਜ੍ਜਤੇ ਅਨੇਨਾਤਿ ਵਾ ਮਜ੍ਜਂ. ਗਮਨਂ ਗਮ੍ਮਤੇਤਿ ਵਾ ਗਮ੍ਮਂ. ਗਦ=ਵਚਨੇ, ਗਜ੍ਜਤੇ ਗਦਨੀਯਂ ਵਾਤਿ ਗਜ੍ਜਂ. ਪਦ=ਗਮਨੇ, ਪਜ੍ਜਨੀਯਂ ਪਜ੍ਜਂ ਗਾਥਾ. ਅਦ+ਖਾਦ=ਭਕ੍ਖਨੇ, ਖਜ੍ਜਤੀਤਿ ਖਜ੍ਜਂ ਖਾਦਨੀਯਂ. ਦਮ=ਦਮਨੇ, ਦਮ੍ਮਤੇਤਿ ਦਮ੍ਮੋ ਦਮਨੀਯੋ.

ਭੁਜਾ+ਨ੍ਨੇਤਿ ਗਣਸੁਤ੍ਤੇਨ ਅਨ੍ਨੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਯਪਚ੍ਚਯੋ.

੮੩. ਲਹੁਸ੍ਸੁਪਨ੍ਤਸ੍ਸਤਿ

ਲਹੁਭੂਤਸ੍ਸ ਉਪਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਯੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਏਓ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਯਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਰੂਪੇ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਭੋਜ੍ਜੋ ਓਦਨੋ, ਭੋਜ੍ਜਾ ਯਾਗੁ.

੩੧. ਕਿਚ੍ਚ ਘਚ੍ਚ ਭਚ੍ਚ ਭਬ੍ਬ ਲੇਯ੍ਯਾ

ਏਤੇ ਸਦ੍ਦਾ ਯਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾ ਨਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ. ਕਰ=ਕਰਣੇ, ਇਮਿਨਾ ਨਿਪਾਤਨਾ ਯੇ ਕਿਚਾਦੇਸੇ ਚ ਕਤੇ ਪੁਬ੍ਬਰੂਪਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਹਨ=ਹਿਂਸਾਯਂ, ਘਚ੍ਚਾਦੇਸਾਦਿਮ੍ਹਿ ਕਤੇ ਹਨਨਂ ਹਞ੍ਞਤੇਤਿ ਵਾ ਘਚ੍ਚਂ. ਭਰ=ਭਰਣੇ, ਭਚ੍ਚਾਦੇਸਾਦਿਮ੍ਹਿ ਕਤੇ ਭਰਣੀਯੋ ਭਚ੍ਚੋ. ਭੂ=ਸਤ੍ਤਾਯਂ, ਯਮ੍ਹਿ ਓਕਾਰੇ ਇਮਿਨਾ ਅਵਾਦੇਸੇ ਭਵਤੀਤਿ ਭਬ੍ਬੋ. ਲਿਹ=ਅਸ੍ਸਾਦਨੇ, ਯਮ੍ਹਿ ਇਮਿਨਾ ਹਸ੍ਸ ਯਕਾਰੇ ਲੇਹਿਤਬ੍ਬਂ ਲੇਯ੍ਯਂ, ਏਕਾਰਵੁਦ੍ਧਿ.

੩੨. ਗੁਹਾਦੀਹਿ ਯਕ

ਗੁਹਾਦੀਹਿ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥੇਹਿ ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁ ਯਕ ਹੋਤਿ. ਗੁਹ=ਸਂਵਰਣੇ, ‘‘ਲਹੁਸ੍ਸੁਪਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਓਕਾਰਸ੍ਸ ‘‘ਨ ਤੇ ਕਾਨੁਬਨ੍ਧਨਾਗਮੇਸੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸੇਧੋ. ‘‘ਹਸ੍ਸ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ’’ਤਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇ ਗੁਹਨਂ ਗੁਹਿਤਬ੍ਬਂ ਗੁਯ੍ਹਂ. ਦੁਹ=ਪਪੂਰਣੇ, ਦੋਹਨਂ ਦੁਯ੍ਹਤੀਤਿ ਵਾ ਦੁਯ੍ਹਂ. ਸਾਸ=ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਂ –

੧੧੭. ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਿਸ ਵਾ

ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਿਸ ਵਾ ਹੋਤਿ ਕਾਨੁਬਨ੍ਧੇ. ਪੁਬ੍ਬਰੂਪਂ, ਸਾਸੀਯਤੀਤਿ ਸਿਸ੍ਸੋ.

ਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵੇ+ਤੇ ਤਬ੍ਬਾਦਯੋ ਪੇਸਾ+ਤਿਸਗ੍ਗ+ਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇਸੁ ਗਮ੍ਯਮਾਨੇਸੁਪਿ, ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਵਿਧਾਨਤੋ. ਪੇਸਨਂ – ‘‘ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ+ਮਿਦਂ ਭਵਤਾ’’ਤਿ ਆਣਾਪਨਂ ਅਜ੍ਝੇਸਨਞ੍ਚ. ਅਤਿਸਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ‘‘ਕਿ+ਮਿਦਂ ਮਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ‘‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਮੁਖੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾ. ਪਤ੍ਤਕਾਲੋ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮਯੋ. ਯੋ ਕਿਚ੍ਚਕਰਣਸਮਯਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮਯਾਰੋਚਨਂ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝੇਸਨ+ਮਤ੍ਥਿ. ਭੋਤਾ ਖਲੁ ਕਟੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਕਰਣੀਯੋ ਕਾਰਿਯੋ ਕਿਚ੍ਚੋ’’ ਏਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕਟੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਭੋਤੋ ਹਿ ਪਤ੍ਤੋ ਕਾਲੋ ਕਟਕਰਣੇ.

ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਮੁਹੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤੋ ਪੇਸਾਦੀਸੁ ਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ. ਤਥਾ ਅਰਹੇ ਕਤ੍ਤਰਿ ਸਤ੍ਤਿਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਚ ਪਤੀਯਮਾਨੇ, ਆਵਸ੍ਸਕਾ+ਧਮੀਣਤਾਵਿਸਿਟ੍ਠੇ ਚ ਭਾਵਾਦੋ ਸਿਦ੍ਧਾ. ਉਦ੍ਧਂ ਮੁਹੁਤ੍ਤਤੋ-ਭੋਤਾ ਕਟੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਭੋਤਾ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਭਵਂ ਅਰਹੋ. ਭੋਤਾ ਭਾਰੋ ਵਹਿਤਬ੍ਬੋ, ਭਵਂ ਸਕ੍ਕੋ. ਭੋਤਾ ਅਵਸ੍ਸਂ ਕਟੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਭੋਤਾ ਨਿਕ੍ਖੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ.

੩੩. ਕਤ੍ਤਰਿ ਲ੍ਤੁ+ਣ੍ਕਾ

ਕਤ੍ਤਰਿ ਕਾਰਕੇ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਲ੍ਤੁ+ਣ੍ਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਰ=ਕਰਣੇ, ਪਰਰੂਪੇ ‘‘ਲ੍ਤੁ+ਪਿਤਾਦੀਨ+ਮਾ ਸਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਆ ਸਿਲੋਪੋ ਚ. ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਭਰਤੀਤਿ ਭਤ੍ਤਾ. ਹਰਤੀਤਿ ਹਤ੍ਤਾ. ਭਿਦਤੀਤਿ ਭੇਤ੍ਤਾ, ਏਕਾਰੋ, ਊਮ੍ਹਿ ਭੇਦਿਤਾ. ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਛੇਤ੍ਤਾ. ਭੋਜਨਸ੍ਸ ਦਾਤਾ ਭੋਜਨਦਾਤਾ. ਸਨ੍ਧਾਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਤਾ. ਵਚਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਾ. ਓਕਾਰਪਰਰੂਪੇਸੁ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਭੋਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪਦਾਦੀਨਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ ਯੁਕਾਗਮੋ, ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਬੁਜ੍ਝਿਤਾ. ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਞਾਤਾ. ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਛੇਤਾ. ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਸੋਤਾ. ‘‘ਊ+ਲਸ੍ਸੇ’’ਤਿ ਊਸ੍ਸ ਏਕਾਰੇ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਗਹੇਤਾ. ਭਵਤੀਤਿ ਭਵਿਤਾ. ਸਰਤੀਤਿ ਸਰਿਤਾ. ‘‘ਮਨਾਨਂ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ’’ਤਿ ਮਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤੇ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤੇ ਚ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਗਨ੍ਤਾ. ਨਕਾਰਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਂ, ਖਨਤੀਤਿ ਖਨ੍ਤਾ. ਸਨਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤਾ. ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਮਨ੍ਤਾ. ਪਾਲੇਤੀਤਿ ਪਾਲਯਿਤਾ ਪਾਲੇਤਾ, ਏਤ੍ਥ ਚੁਰਾਦਿਤ੍ਤਾ ਣਿ.

ਣਿਣਾਪੀਸੁ-ਭਾਵਯਤੀਤਿ ਭਾਵਯਿਤਾ ਭਾਵੇਤਾ. ਏਵਂ ਸਾਰਯਿਤਾ ਸਾਰੇਤਾ, ਦਾਪਯਿਤਾ ਦਾਪੇਤਾ, ਹਾਪਯਿਤਾ ਹਾਪੇਤਾ, ਨਿਰੋਧਯਿਤਾ ਨਿਰੋਧੇਤਾ, ਬੋਧਯਿਤਾ ਬੋਧੇਤਾ, ਞਾਪਯਿਤਾ ਞਾਪੇਤਾ, ਸਾਵਯਿਤਾ ਸਾਵੇਤਾ, ਗਾਹਯਿਤਾ ਗਾਹੇਤਾ, ਕਾਰਯਿਤਾ ਕਾਰੇਤਾ, ਕਾਰਾਪਯਿਤਾ ਕਾਰਾਪੇਤਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

ਣ੍ਕਪਚ੍ਚਯੇ-ਣਕਾਰੋ ਵੁਦ੍ਧ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਰਥਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਰਥਕਾਰਕੋ, ‘‘ਅਸ੍ਸਾ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਆ ਅਮਾਦਿਸਮਾਸੋ ਚ. ਅਨ੍ਨਂ ਦਦਾਤੀਤਿ ਅਨ੍ਨਦਾਯਕੋ. ‘‘ਅਧਾਤੁਸ੍ਸ ਕਾ+ਸ੍ਯਾਦਿਤੋ ਘੇ+ਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਘੇ ਪਰੇ ਅਸ੍ਸ ਇਆਦੇਸੋ, ਅਨ੍ਨਦਾਯਿਕਾ, ਅਨ੍ਨਦਾਯਕਂ ਕੁਲਂ. ‘‘ਆਸ੍ਸਾ+ਣਾਪਿਮ੍ਹਿ ਯੁਕ’’ ਇਤਿਣਾਪਿਤੋ+ਞ੍ਞਤ੍ਰ ਯੁਕ. ਲੋਕਂ ਨੇਤੀਤਿ ਲੋਕਨਾਯਕੋ, ਏਕਾਰੇ ‘‘ਆਯਾ+ਵਾ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਆਯਾਦੇਸੋ. ਏਵਂ ਵਿਨੇਤੀਤਿ ਵਿਨਾਯਕੋ.

ਅਕਮ੍ਮੁਪਪਦੇ-ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਰਕੋ, ਏਵਂ ਦਾਯਕੋ ਨਾਯਕੋ, ਓਕਾਰੇ ਆਵਾਦੇਸੇ ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਸਾਵਕੋ. ਪੁਰੇ ਵਿਯ ਇਕਾਰੇ ਸਾਵਿਕਾ. ਲੁਨਾਤੀਤਿ ਲਾਵਕੋ. ਪੁ=ਪਵਨੇ, ਪੁਨਾਤੀਤਿ ਪਾਵਕੋ. ਭਵਤੀਤਿ ਭਾਵਕੋ, ਉਪਾਸਤੀਤਿ ਉਪਾਸਕੋ. ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਗਾਹਕੋ ਪਾਵਕੋ, ਯਾਜਕੋ. ਵਧ=ਹਿਂਸਾਯਂ, ਵਧੇਤੀਤਿ ਵਧਕੋ, ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਪੀ’’ਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿਪਟਿਸੇਧੋ. ‘‘ਹਨਸ੍ਸ ਘਾਤੋ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਘਾਤਾਦੇਸੋ, ਹਨਤੀਤਿ ਘਾਤਕੋ. ‘‘ਮਂ ਵਾ ਰੁਧਾਦੀਨਂ’’ਤਿ ਮਂ, ਰੁਨ੍ਧਕੋ, ਗੁਰੁਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਤਥਾ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਭੁਞ੍ਜਕੋ. ਆਯਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸੇ ਕਿਣਾਤੀਤਿ ਕਯਕੋ. ਪਾਲੇਤੀਤਿ ਪਾਲਕੋ. ਪੂਜੇਤੀਤਿ ਪੂਜਕੋ.

ਖਾਦੀਸੁ-ਤਿਤਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਤਿਤਿਕ੍ਖਕੋ. ਵੀਮਂਸਤੀਤਿ ਵੀਮਂਸਕੋ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਪਨੁਦਤੀਤਿ ਪਨੂਦਕੋ, ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਦੀਘੋ. ‘‘ਭੀਤ੍ਵਾ+ਨਕੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘ਆਨਕੋ’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ ਆਨਕੋ, ਆਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸੇ ਨਕਾਰਾਗਮੇ ਚ ‘‘ਞਾਸ੍ਸ ਨੇ ਜਾ’’ਤਿ ਜਾਦੇਸੋ, ਜਾਨਨਕੋ. ਣਾਪਿਮ੍ਹਿ –

ਅਣ-ਇਤਿ ਦਣ੍ਡਕਧਾਤੁ, ਆਣਾਪੇਤੀਤਿ ਆਣਾਪਕੋ. ਤਥਾ ਸਞ੍ਞਾਪਕੋ, ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕੋ. ਸਂ+ਪ ਪੁਬ੍ਬੋ ਆਪ=ਪਾਪੁਣਨੇ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮ੍ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਾਪਕੋ. ਕਾਰਾਪਕੋ, ਕਾਰਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

ਬਹੁਲਂਵਿਧਾਨਾ ਕਮ੍ਮੇਪਿ-ਪਾਦੇਹਿ ਹਰੀਯਤੀਤਿ ਪਾਦਹਾਰਕੋ. ਚੁਪ=ਮਨ੍ਦਗਮਨੇ, ਗਲੇ ਚੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਗਲਚੋਪਕੋ.

ਸਿਦ੍ਧੋਵ ਲ੍ਤੁ ਅਰਹਾਦੀਸੁ ‘‘ਭਵਂ ਖਲੁ ਕਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਹਾਰਹੋ’’ਤਿ (ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ). ਸੀਲਤ੍ਥੇ-ਉਪਾਦਾਨਸੀਲੋਤਿ ਉਪਾਦਾਤਾ. ਸਾਧੁ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਗਨ੍ਤਾ. ਮੁਣ੍ਡਨਧਮ੍ਮਾ ਮੁਣ੍ਡਨਾਚਾਰਾਤਿ ਮੁਣ੍ਡਯਿਤਾਰੋ, ਏਤ੍ਥ ‘‘ਧਾਤ੍ਵਤ੍ਥੇ ਨਾਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਇਮ੍ਹਿ ਊਆਗਮੇ ਏ+ਅਯਾਦੇਸੇ ਮੁਣ੍ਡਯਿਤੁਸਦ੍ਦਮ੍ਹਿ ਆਰਙਾਦੇਸੇ ਚ ਕਤੇ ਯੋਸ੍ਸ ਟੋ.

੩੪. ਆਵੀ

ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਆਵੀ ਹੋਤਿ ਬਹੁਲਂ ਕਤ੍ਤਰਿ. ‘‘ਦਿਸਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸ+ਦਸ੍ਸ=ਦਸ+ਦ+ਦਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਾਦੇਸੋ, ਭਯਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ. ਨੀਮ੍ਹਿ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਨੀ. ਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਵਿਸਯਤਾਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਭਿਨ੍ਨਯੋਗਕਰਣਂ. ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੀਲਾਦੀਸੁ ਚ ਹੋਤੇਵ.

੩੫. ਆਸਿਂਸਾਯ+ਮਕੋ

ਆਸਿਂਸਾਯਂ ਗਮ੍ਮਮਾਨਾਯਂ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਅਕੋ ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਜੀਵ=ਪਾਣਧਾਰਣੇ, ਜੀਵਤੂਤਿ ਜੀਵਕੋ. ਨਨ੍ਦ=ਸਮਿਦ੍ਧਿਯਂ, ਨਨ੍ਦਤੂਤਿ ਨਨ੍ਦਕੋ. ਭਵਤੂਤਿ ਭਵਕੋ.

੩੬. ਕਰਾ ਣਨੋ

ਕਰਤੋ ਕਤ੍ਤਰਿ ਣ ਨੋ ਹੋਤਿ. ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਰਣਂ. ਕਤ੍ਤਰੀਤਿ ਕਿਂ, ਕਰੋਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਕਰਣਂ.

੩੭. ਹਾਤੋ ਵੀਹਿ+ਕਾਲੇਸੁ

ਹਾਤੋ ਵੀਹਿਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਚ ਣਨੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਆਸ੍ਸਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਯੁਕ, ਜਹਨ੍ਤਿ ਉਦਕਂਤਿ ਹਾਯਨਾ ਵੀਹਯੋ. ਜਹਾਤਿ ਭਾਵੇ ਪਦਤ੍ਥੇਤਿ ਹਾਯਨੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ. ਵੀਹਿਕਾਲੇਸੂਤਿ ਕਿਂ, ਜਹਾਤੀਤਿ ਹਾਤਾ.

੩੮. ਵਿਦਾ ਕੂ

ਵਿਦਸ੍ਮਾ ਕੂ ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਕਕਾਰੋ ‘‘ਕੂਤੋ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥੋ. ਵਿਦਤੀਤਿ ਵਿਦੂ, ਲੋਕਵਿਦੂ.

੩੯. ਵਿਤੋ ਞਾਤੋ

ਵਿਪੁਬ੍ਬਾ ਞਾਇਚ੍ਚ+ਸ੍ਮਾ ਕੂ ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂ.

੪੦. ਕਮ੍ਮਾ

ਕਮ੍ਮਤੋ ਪਰਾ ਞਾਇਚ੍ਚ+ਸ੍ਮਾ ਕੂ ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ. ਏਵਂ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੂ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ ਕਾਲਞ੍ਞੂ, ਕਤਞ੍ਞੂ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. (ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਪਨ ‘‘ਭਰਾਦਿ’’ ਣ੍ਵਾਦਿਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ).

੪੧. ਕ੍ਵਚਣ

ਕਮ੍ਮਤੋ ਪਰਾ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਕ੍ਵਚਿ ਅਣ ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਕੁਮ੍ਭਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੋ, ਅਮਾਦਿਸਮਾਸੋ. ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੀ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰੋ, ਮਾਸਾਕਾਰੋ, ਕਟ੍ਠਕਾਰੋ, ਰਥਕਾਰੋ ਸੁਵਣ੍ਣਕਾਰੋ, ਸੁਤ੍ਤਕਾਰੋ, ਵੁਤ੍ਤਿਕਾਰੋ, ਟੀਕਾਕਾਰੋ. ਸਰਂ ਲੁਨਾਤੀਤਿ ਸਰਲਾਵੋਤਿ ਓ+ਅਵਾਦੇਸਾ. ਮਨ੍ਤੇ ਅਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਮਨ੍ਥਜ੍ਝਾਯੋ, ਇ=ਅਜ੍ਝੇਨਗਤੀਸੁ, ਅਧਿਪੁਬ੍ਬੋ, ਏ+ਅਯਾਦੇਸਾ, ਅਧਿਨੋ ਇਸ੍ਸ ਯਕਾਰ+ਚਵਗ੍ਗਾਦਯੋ ਚ.

ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰਾ ਇਹ ਨ ਹੋਤਿ ‘‘ਆਦਿਚ੍ਚਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਸੁਣੋਤਿ, ਗਾਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ’’. ਕ੍ਵਚੀਤਿ ਕਿਂ, ਕਮ੍ਮਕਰੋ, ਏਤ੍ਥ ਅਪਚ੍ਚਯੋ.

੪੨. ਗਮਾ ਰੂ

ਕਮ੍ਮਤੋ ਪਰਾ ਗਮਾ ਰੂ ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਰਾਨੁਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਮਭਾਗਲੋਪੋ. ਵੇਦਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੇਦਗੂ, ਏਵਂ ਪਾਰਗੂ.

ਸਾਮਞ੍ਞਵਿਧਾਨਤੋ ਸੀਲਾਦੀਸੁਪਿ ਹੋਤਿ. ਭਵਪਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਭਵਪਾਰਗੂ. ਅਨ੍ਤਗਮਨਸੀਲੋ ਅਨ੍ਤਗੂ, ਏਵਂ ਅਦ੍ਧਗੂ.

੪੩. ਸਮਾਨ+ਞ੍ਞ+ਭਵਨ੍ਤ+ਯਾਦਿਤੂ+ਪਮਾਨਾ ਦਿਸਾ ਕਮ੍ਮੇ ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕਾ

ਸਮਾਨਾਦੀਹਿ ਯਾਦੀਹਿ ਚੋ+ਪਮਾਨੇਹਿ ਪਰਾ ਦਿਸਾ ਕਮ੍ਮਕਾਰਕੇ ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸ੍ਯਾਦਿ ਸ੍ਯਾਦਿਨੇ+ਕਤ੍ਥਂ’’ਤਿ ਸਮਾਸੇ ‘‘ਰਾਨੁਬਨ੍ਧੇ+ਨ੍ਤਸਰਾਦਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਦਿਸਸ੍ਸ ਇਸਭਾਗਲੋਪੇ ‘‘ਰੀਰਿਕ੍ਖਕੇਸੂ’’ਤਿ ਸਮਾਨਸ੍ਸ ਸਾਦੇਸੇ ਚ ਸਮਾਨੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਦੀ, ਸਦਿਕ੍ਖੋ. ਕੇ – ‘‘ਨ ਤੇ ਕਾਨੁਬਨ੍ਧਨਾਗਮੇਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਭਾਵੋ, ਸਦਿਸੋ.

੧੨੫. ਸਮਾਨਾ ਰੋ ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕੇਸੁ

ਸਮਾਨਸਦ੍ਦਤੋ ਪਰਸ੍ਸ ਦਿਸਸ੍ਸ ਰ ਹੋਤਿ ਵਾ ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕੇਸੂਤਿ ਪਕ੍ਖੇ ਦਸ੍ਸ ਰਾਦੇਸੇ ਸਰੀ, ਸਰਿਕ੍ਖੋ, ਸਰਿਸੋ.

੩,੮੬. ਸਬ੍ਬਾਦੀਨ+ਮਾ

ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕੇਸੁ ਸਬ੍ਬਾਦੀਨ+ਮਾ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਞ੍ਞਾਦੀ, ਅਞ੍ਞਾਦਿਕ੍ਖੋ, ਅਞ੍ਞਾਦਿਸੋ.

੩,੮੭. ਨ੍ਤ+ਕਿ+ਮਿ+ਮਾਨਂ ਟਾ+ਕੀ+ਟੀ

ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕੇਸੁ ਨ੍ਤ+ਕਿਂ+ਇਮਸਦ੍ਦਾਨਂ ਟਾ+ਕੀ+ਟੀ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਟਕਾਰਾ ਸਬ੍ਬਾਦੇਸਤ੍ਥਾ. ਭਵਾਦੀ ਭਵਾਦਿਕ੍ਖੋ ਭਵਾਦਿਸੋ, ਕੀਦੀ ਕੀਦਿਕ੍ਖੋ ਕੀਦਿਸੋ, ਅਯਮਿਵ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਈਦੀ ਈਦਿਕ੍ਖੋ ਈਦਿਸੋ. ਆਕਾਰੇ ਯਾਦੀ ਯਾਦਿਕ੍ਖੋ ਯਾਦਿਸੋ, ਤ੍ਯਾਦੀ ਤ੍ਯਾਦਿਕ੍ਖੋ ਤ੍ਯਾਦਿਸੋ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

੩,੮੮. ਤੁਮ੍ਹਾਮ੍ਹਾਨਂ ਤਾਮੇ+ਕਸ੍ਮਿਂ

ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕੇਸੁ ਤੁਮ੍ਹਾਮ੍ਹਾਨਂ ਤਾਮਾ ਹੋਨ੍ਤੇ+ਕਸ੍ਮਿਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਤ੍ਵਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਾਦੀ ਮਾਦੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਕਿਂ, ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸੋ ਅਮ੍ਹਾਦਿਸੋ.

੩,੮੯. ਤਂ+ਮ+ਮਞ੍ਞਤ੍ਰ

ਰੀਰਿਕ੍ਖਕਨ੍ਤਤੋ+ਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦੇ ਤੁਮ੍ਹਾਮ੍ਹਾਨ+ਮੇਕਸ੍ਮਿਂ ਤਂ+ਮਂ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ. ਤ੍ਵਂ ਦੀਪੋ ਏਸਂ, ਅਹਂ ਦੀਪੋ ਏਸਂਤਿ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥੇ ਤਂਦੀਪਾ ਮਂਦੀਪਾ. ਤ੍ਵਂ ਸਰਣ+ਮੇਸਂ, ਅਹਂ ਸਰਣ+ ਮੇਸਨ੍ਤਿ ਤਂਸਰਣਾ ਮਂਸਰਣਾ. ਤਯਾ ਯੋਗੋ ਤਯ੍ਯੋਗੋ, ਮਯਾ ਯੋਗੋ ਮਯ੍ਯੋਗੋਤਿ ਅਮਾਦਿਸਮਾਸੇ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਲੋਪੋ.

੩,੯੦. ਵੇ+ਤਸ੍ਸੇ+ਟ

ਰੀ+ਰਿਕ੍ਖ+ਕੇਸੁ ਏਤਸ੍ਸ ਏਟ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਏਦੀ ਏਤਾਦੀ, ਏਦਿਕ੍ਖੋ ਏਤਾਦਿਕ੍ਖੋ, ਏਦਿਸੋ ਏਤਾਦਿਸੋ.

੪੪. ਭਾਵਕਾਰਕੇ ਸ੍ਵ+ਘਣ ਘ ਕਾ

ਭਾਵੇ ਕਾਰਕੇ ਚ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਅ ਘਣ ਘ ਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਬਹੁਲਂ.

ਅਪਚ੍ਚਯੋ-ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਪਗ੍ਗਹੋ, ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਧਰੋ, ਏਵਂ ਵਿਨਯਧਰੋ. ਤਥਾ ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਤਕ੍ਕਰੋ, ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਹਿਤਕਰੋ, ਦਿਵਸਕਰੋ, ਦਿਨਕਰੋ, ਦਿਵਾਕਰੋ, ਨਿਸਾਕਰੋ, ਧਨੁਂ ਗਣ੍ਹੀਤਿ ਧਨੁਗ੍ਗਹੋ. ਏਵਂ ਕਵਚਗ੍ਗਹੋ. ਦਦ=ਦਾਨੇ, ਸਬ੍ਬਕਾਮਂ ਦਦਾਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਮਦਦੋ, ਸਬ੍ਬਦਦੋ. ਆਤੋ ‘‘ਪਰੋਕ੍ਖਾਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਚਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤੇ ‘‘ਰਸ੍ਸੋ ਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਰਸ੍ਸੇ ਚ ਅਨ੍ਨਂ ਦਦਾਤੀਤਿ ਅਨ੍ਨਦਦੋ, ਏਵਂ ਧਨਦੋ. ਸਂਪੁਬ੍ਬੋ ਧਾ=ਧਾਰਣੇ, ਸਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਧਹਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਧੋ. ਨੀ=ਪਾਪਨੇ, ਵਿਪੁਬ੍ਬੋ, ਵਿਨੇਸਿ ਵਿਨੇਤਿ ਵਿਨੇਸ੍ਸਤਿ ਏਤੇਨ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਵਿਨਯੋ, ਏ+ਅਯਾਦੇਸਾ. ਨਯਨਂ ਨਯੋ. ਸਿ=ਸੇਵਾਯਂ, ਨਿਪੁਬ੍ਬੋ, ਨਿਸ੍ਸੀਯਤੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਸਿ=ਸਯੇ, ਅਨੁਸਯਿ ਅਨੁਸੇਤਿ ਅਨੁਸੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯੋ. ਇ=ਗਤਿਮ੍ਹਿ, ਪਤਿਪੁਬ੍ਬੋ, ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਤਸ੍ਮਾ ਫਲ+ਮੇਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸਂ+ਉਪੁਬ੍ਬੋ, ਦਾਗਮੇ ਸਮੁਦਯੋ. ਚਿ=ਚਯੇ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤੇ+ਨੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਨਂ ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ, ‘‘ਨਿਤੋ ਚਿਸ੍ਸ ਛੋ’’ਤਿ ਚਿਸ੍ਸ ਛੋ. ਉਚ੍ਚਯਨਂ ਉਚ੍ਚਯੋ, ਸਂਚਯੋ. ਖਿ=ਖਯੇ, ਖਯਨਂ ਖਯੋ. ਜਿ=ਜਯੇ, ਵਿਜਯਨਂ ਵਿਜਯੋ, ਜਯੋ. ਕੀ=ਦਬ੍ਬਵਿਨੀਮਯੇ, ਵਿਕ੍ਕਯਨਂ ਵਿਕ੍ਕਯੋ, ਕਯੋ. ਲੀ=ਸਿਲੇਸਨੇ, ਅਲ੍ਲੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਆਲਯੋ, ਲਯੋ. (ਇਵਣ੍ਣਨ੍ਤਾ).

ਆਸੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸਵਾ, ਆਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸੋ. ਪਟਿਸ੍ਸਵਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸਵੋ. ਸੁ=ਪਸ੍ਸਵਨੇ, ਆਭਵਗ੍ਗਾ ਸਵਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਵਾ. ਰੁ=ਸਦ੍ਦੋ ਰਵਤੀਤਿ ਰਵੋ. ਭਵਤੀਤਿ ਭਵੋ. ਪਭਵਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਪਭਵੋ. ਲੂ=ਛੇਦਨੇ, ਲਵਨਂ ਲਵੋ. (ਉਵਣ੍ਣਨ੍ਤਾ).

ਚਰ=ਚਰਣੇ, ਸਂਚਰਣਂ ਸਂਚਰੋ. ਦਰ=ਵਿਦਾਰਣੇ, ਆਦਰਨਂ ਆਦਰੋ. ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਆਗਮਨਂਤਿ ਵਾ ਆਗਮੋ. ਸਪ੍ਪ=ਗਮਨੇ, ਸਪ੍ਪਤੀਤਿ ਸਪ੍ਪੋ. ਦਿਬ੍ਬਤੀਤਿ ਦੇਵੋ. ਪਕ੍ਕਮਨਂ ਪਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਵਾ ਪਕ੍ਕਮੋ, ਏਵਂ ਵਿਕ੍ਕਮੋ. ਚਰ=ਚਰਣੇ, ਵਨਂ ਚਰਤੀਤਿ ਵਨਚਰੋ. ਕਾਮੋ ਅਵਚਰਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਲੋਕੋ, ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਗਾਵੋ ਚਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਗੋਚਰੋ. ਪਾਦੇਨ ਪਿਵਤੀਤਿ ਪਾਦਪੋ. ਏਵਂ ਕਚ੍ਛਪੋ. ਸਿਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਹਤੀਤਿ ਸਿਰੋਰੁਹੋ, ਮਨਾਦਿਤ੍ਤਾ ਓ. ਗੁਹਾਯਂ ਸਯਤੀਤਿ ਗੁਹਾਸਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਕੁਚ੍ਛਿਸਯਾ ਵਾਤਾ. ਪਬ੍ਬਤੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਾ ਨਦੀ, ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਂ ਭਸ੍ਮਂ. ਏਵਂ ਥਲਟ੍ਠਂ ਜਲਟ੍ਠਂ.

ਕਿਚ੍ਛਤ੍ਥੇ ਦੁਮ੍ਹਿ ਅਕਿਚ੍ਛਤ੍ਥੇ ਸੁ+ਈਸਂ+ਸੁਖ ਉਪਪਦੇਸੁ-ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਕਰੀਯਤਿ ਕਰਣਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ. ਏਵਂ ਦੁਸ੍ਸਯੋ, ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਭਰੀਯਤੀਤਿ ਦੁਬ੍ਭਰੋ ਮਹਿਚ੍ਛੋ. ਏਵਂ ਦੁਰਕ੍ਖਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੁਦ੍ਦਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਦੁਰਨੁਬੋਧੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਈਸਂ ਸਯਤੀਤਿ ਈਸਂਸਯੋ, ਏਵਂ ਸੁਖਸਯੋ. ਈਸਂ ਕਰੀਯਤੀਤਿ ਈਸਕ੍ਕਰਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਸੁਖੇਨ ਕਰੀਯਤੀਤਿ ਸੁਕਰਂ ਪਾਪਂ ਬਾਲੇਨ. ਏਵਂ ਸੁਭਰੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਸੁਦਸ੍ਸਂ ਪਰਵਜ੍ਜਂ, ਸੁਬੋਧ+ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਦਿਅਮਾਦਿਸਮਾਸਾ.

ਘਣ-ਭਵਤੀਤਿ ਭਾਵੋ, ਓ+ਆਵਾਦੇਸਾ. ਅਯ=ਇਤਿ ਦਣ੍ਡਕਧਾਤੁ, ਅਯਤਿ ਇਤੋਤਿ ਆਯੋ, ਆਹਰਤੀਤਿ ਆਹਾਰੋ. ਉਪਹਨਤੀਤਿ ਉਪਘਾਤੋ, ‘‘ਹਨਸ੍ਸ ਘਾਤੋ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਘਾਤਾਦੇਸੋ. ਰਞ੍ਜਤੀਤਿ ਰਾਗੋ, ‘‘ਕਗਾ ਚਜਾਨਂ ਘਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਜਸ੍ਸ ਗੋ. ਰਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਰਾਗੋ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਆ, ਪਜ੍ਜਤੇ+ਨੇਨਾਤਿ ਪਾਦੋ. ਤੁਦ=ਬ੍ਯਥਨੇ, ਪਤੁਜ੍ਜਤੇ+ਨੇਨਾਤਿ ਪਤੋਦੋ. ਜਰੀਯਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਜਾਰੋ, ਏਵਂ ਦਾਰੋ. ਭਜੀਯਤੀਤਿ ਭਾਗੋ. ਏਵਂ ਭਾਰੋ. ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਲਾਭੋ. ਵਿ+ਓਪੁਬ੍ਬੋ, ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ ਵੋਹਾਰੋ. ਦਿਯ੍ਯਤੀਤਿ ਦਾਯੋ, ਯੁਕ. ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਵਿਘਾਤੋ. ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਹਾਰੋ. ਆਰਮਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਆਰਾਮੋ. ਪਚਨਂ ਵਾ ਪਾਕੋ, ਚਸ੍ਸ ਕੋ. ਚਜਨਂ ਚਾਗੋ. ਯਜਨਂ ਯਾਗੋ. ਰਜਨਂ ਰਾਗੋ.

੧੨੭. ਅਨ+ਘਣਸ੍ਵਾ+ਪਰੀਹਿ ਲ਼ੋ

ਆ+ਪਰੀਹਿ ਪਰਸ੍ਸ ਦਹਸ੍ਸ ਲ਼ੋ ਹੋਤ+ਨ+ਘਣਸੁ. ਪਰਿਦਹਨਂ ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ. ਏਵਂ ਦਾਹੋ. ਭਞ੍ਜਨਂ ਸਙ੍ਗੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਗੋ. ਸਂਖਰਨਂ ਸਂਖਾਰੋ, ‘‘ਕਰੋਤਿਸ੍ਸ ਖੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਸ ਖੋ. ਏਵਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ. ‘‘ਪੁਰਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਕਰਸ੍ਸ ਖੋ, ਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ, ਏਤ੍ਤਂ ਤਦਮਿਨਾਦਿਪਾਠਾ. ਏਵਂ ਉਪਕਾਰੋ, ਗਾਹੋ.

ਘ-ਵਚਤੀਤਿ ਵਕੋ. ਸਿਚ=ਪਗ੍ਘਰਣੇ, ਸੇਚਨਂ ਸੇਕੋ. ਏਵਂ ਸੋਕੋ, ਏਓਵੁਦ੍ਧਿਯੋ. ਯੁਞ੍ਜਨਂ ਯੋਗੋ.

ਕ-ਪੀ=ਤਪ੍ਪਨੇ, ਪੀਨੇਤੀਤਿ ਪੀਯੋ, ਕਾਨੁਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਦ੍ਧਿ, ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨ+ਮਿਯਙੁਵਙ ਸਰੇ’’ਤਿ ਇਯਙ. ਖਿਪ=ਪੇਰਣੇ, ਖਿਪਤੀਤਿ ਖਿਪੋ. ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤ੍ਯ+ਨੇਨਾਤਿ ਭੁਜੋ. ਯੁਧ=ਸਮ੍ਪਹਾਰੇ ਆਯੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਆਯੁਧਂ.

੪੫. ਦਾਧਾਤ੍ਵਿ

ਦਾਧਾਤੋ ਬਹੁਲ+ਮਿ ਹੋਤਿ ਭਾਵਕਾਰਕੇਸੁ. ਦਾ=ਦਾਨੇ, ਆਦਿਯਤੀਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਉਪਾਦਿ. ਧਾ=ਧਾਰਣੇ, ਉਦਕਂ ਦਧਾਤੀਤਿ ਉਦਧਿ, ‘‘ਸਞ੍ਞਾਯ+ਮੁਦੋ+ਦਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਉਦਕਸ੍ਸ ਉਦਾਦੇਸੋ. ਜਲਂ ਧਿਯਤੇ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਜਲਧਿ. ਵਾਲਾਨਿ ਧੀਯਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵਾਲਧਿ. ਸਨ੍ਧੀਯਤਿ ਸਨ੍ਧਾਤੀਤਿ ਵਾ ਸਨ੍ਧਿ. ਧੀਯਤੀਤਿ ਧਿ. ਵਿਧੀਯਤਿ ਵਿਧਾਤਿ ਵਿਧਾਨਂ ਵਾ ਵਿਧਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਮਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਦਧਾਤੀਤਿ ਸਮਾਧਿ.

੪੬. ਵਮਾਦੀਹ੍ਯ+ਥੁ

ਵਮਾਦੀਹਿ ਭਾਵਕਾਰਕੇਸ੍ਵ+ਥੁ ਹੋਤਿ. ਵਮ=ਉਗ੍ਗਿਰਣੇ, ਵਮਨਂ ਵਮੀਯਤੀਤਿ ਵਾ ਵਮਥੁ. ਵੇਪ+ਕਮ੍ਪ=ਚਲਨੇ, ਵੇਪਨਂ ਵੇਪਥੁ.

੪੭. ਕ੍ਵਿ

ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਕ੍ਵਿ ਹੋਤਿ ਬਹੁਲਂ ਭਾਵਕਾਰਕੇਸੁ. ਕਕਾਰੋ ਕਾਨੁਬਨ੍ਧਕਾਰਿਯਤ੍ਥੋ.

੧੫੯. ਕ੍ਵਿਸ੍ਸ

ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਪਰਸ੍ਸ ਕ੍ਵਿਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਸਮ੍ਭੂ. ਏਵਂ ਵਿਭਵਤੀਤਿ ਵਿਭੂ, ਅਭਿਭੂ, ਸਯਮ੍ਭੂ. ਤਥਾ ਧੁ=ਕਮ੍ਪਨੇ, ਸਨ੍ਧੁਨਾਤੀਤਿ ਸਨ੍ਧੁ. ਵਿਭਾਤੀਤਿ ਵਿਭਾ. ਪਭਾਤੀਤਿ ਪਭਾ. ਸਂਗਮ੍ਮ ਭਾਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਭਾ, ‘‘ਕ੍ਵਿਮ੍ਹਿ ਲੋਪੋ+ਨ੍ਤਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸ ਲੋਪੋ. ਭੁਜੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਭੁਜਗੋ. ਏਵਂ ਉਰਗੋ. ਤੁਰਂ=ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤੁਰਙ੍ਗੋ. ਖੇਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਖਗੋ. ਵਿਹਾਯਸੇ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵਿਹਗੋ, ਤਦਮਿਨਾਦਿਪਾਠਾ ਵਿਹਾਦੇਸੋ. ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨਗੋ. ਏਵਂ ਅਗੋ, ‘‘ਨਗੋ ਵਾ+ਪ੍ਪਾਣਿਨੀ’’ਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਨ ਨਞਸਮਾਸੇ ਟਾਦੇਸਨਿਸੇਧੋ. ਜਨ=ਜਨਨੇ, ਕਮ੍ਮਤੋ ਜਾਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਜੋ, ਅਮਾਦਿਸਮਾਸੋ, ਕਮ੍ਮਜੋ ਵਿਪਾਕੋ, ਕਮ੍ਮਜਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ, ਕਮ੍ਮਜਂ ਰੂਪਂ. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਜਂ, ਉਤੁਜਂ, ਆਹਾਰਜਂ. ਅਤ੍ਤਜੋ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਵਾਰਿਮ੍ਹਿ ਜਾਤੋ ਵਾਰਿਜੋ. ਏਵਂ ਥਲਜੋ. ਪਙ੍ਕਜਂ. ਜਲਜਂ. ਅਣ੍ਡਜਂ. ਸਰਸਿਜਂ, ਉਪਪਦਸਮਾਸੇ ਬਹੁਲਂਵਿਧਾਨਾ ਵਿਭਤ੍ਯਲੋਪੇ ‘‘ਮਨਾਦੀਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਿਆਦੇਸੋ. ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਜਾਤੋ ਦ੍ਵਿਜੋ, ‘‘ਤਦਮਿਨਾ’’ ਦਿਨਾ ਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂਲੋਪੋ. ਪਚ੍ਛਾ ਜਾਤੋ ਅਨੁਜੋ. ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾ. ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾ. ਏਵਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਝਾ=ਚਿਨ੍ਤਾਯਂ, ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤੀਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾ. ਹਿਤੇਸਿਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਝਾਯਤੀਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾ. ਸੋ ਏਵ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ, ‘‘ਸਕਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਯੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਂਝਾ. ਕ੍ਵਿਦਨ੍ਤਾ ਧਾਤ੍ਵਤ੍ਥਂ ਨ ਜਹਨ੍ਤਿ, ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪਾਦਯਨ੍ਤਿ.

੪੮. ਅਨੋ

ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਭਾਵਕਾਰਕੇਸੁ ਅਨੋ ਹੋਤਿ. ਨਨ੍ਦ=ਸਮਿਦ੍ਧਿਯਂ, ਭਾਵੇ-ਨਨ੍ਦਿਯਤੇ ਨਨ੍ਦਨਂ. ਕਮ੍ਮੇ-ਅਨਨ੍ਦੀਯਿਤ੍ਥ ਨਨ੍ਦੀਯਤਿ ਨਨ੍ਦੀਯਿਸ੍ਸਤਿ ਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨਨ੍ਦਨਂ ਵਨਂ. ਗਹਨਂ ਗਹਨੀਯਂ ਵਾ ਗਹਣਂ, ‘‘ਤਥਨਰਾ’’ ਦਿਨਾ ਨਸ੍ਸ ਣੋ. ਗਣ੍ਹਨਂ, ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਸ੍ਸ ਨੋ. ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ ਚਰਣਂ. ਭੁਯਤੇ ਭਵਨਂ. ਹੁਯਤੇ ਹਵਨਂ. ਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ ਰੁਨ੍ਧਨਂ ਰੋਧਨਂ ਵਾ. ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਭੁਞ੍ਜਨਂ ਭੋਜਨਂ ਵਾ. ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਂ ਬੁਜ੍ਝਨਂ, ‘‘ਪਦਾਦੀਨਂ ਕ੍ਵਚੀ’’ਤਿ ਯੁਕ. ਬੋਧਨਂ ਵਾ. ਸੁਤਿ ਸੁਯ੍ਯਤਿ ਵਾ ਸਵਨਂ. ਪਾਪੀਯਤੀਤਿ ਪਾਪੁਣਨਂ, ‘‘ਸਕਾਪਾਨਂ ਕੁਕ+ਕੂ’’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ ਕੁਆਗਮੇ ਨਾਗਮੇ ਚ ਤਸ੍ਸ ਣੋ ਚ. ਪਾਲੀਯਤੀਤਿ ਪਾਲਨਂ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

ਕਤ੍ਤਰਿ-ਰਜਂ ਹਰਤੀਤਿ ਰਜੋਹਰਣਂ ਤੋਯਂ. ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਘਾ=ਗਨ੍ਧੋਪਾਦਾਨੇ, ਘਾਯਤੀਤਿ ਘਾਨਂ. ਝਾ=ਚਿਨ੍ਤਾਯਂ, ਝਾਯਤੀਤਿ ਝਾਨਂ. ਕਰੋਤਿ ਅਨੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣਂ, ਦੀਘੋ. ਵਿਆਕਰੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ. ਪੂਰਤਿ+ਨੇਨਾਤਿ ਪੂਰਣਂ. ਦੀਯਤੇ+ਨੇਨਾਤਿ ਦਾਨਂ. ਪਮੀਯਤੇ+ਨੇਨਾਤਿ ਪਮਾਣਂ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ+ਨੇਨਾਤਿ ਵਚਨਂ. ਪਨੁਦਤਿ ਪਨੁਜ੍ਜਤੇ+ਨੇਨਾਤਿ ਵਾ ਪਨੁਦਨਂ. ਸੂਦ=ਪਗਰਣੇ, ਸੂਦਤਿ ਸੁਜ੍ਜਤੇ+ਨੇਨਾਤਿ ਵਾ ਸੂਦਨੋ. ਸੁਣਾਤਿ ਸੁਯਤੇ+ਨੇਨੇਤਿ ਵਾ ਸਵਨਂ. ਲੁਯਤਿ ਲੁਯਤੇ+ਨੇਨੇਤਿ ਵਾ ਲਵਨਂ. ਏਵਂ ਨਯਨਂ. ਪੁਨਾਤਿ ਪੁਯਤੇ+ਨੇਨੇਤਿ ਵਾ ਪਵਨੋ. ਸਮੇਤੀਤਿ ਸਮਣੋ ਸਮਨਂ ਵਾ. ਤਥਾ ਭਾਵੇਤਿ ਭਾਵੀਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਾ ਭਾਵਨਂ. ਏਵਂ ਪਾਚਨਂ ਪਾਚਾਪਨਂ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ‘‘ਅਨ+ਸਣਸ੍ਵਾ ਪਰੀਹਿ ਲ਼ੋ’’ਤਿ ਲ਼ੋ, ਆਲ਼ਾਹਨਂ.

ਅਧਿਕਰਣੇ-ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਸਿਨ੍ਤਿ ਠਾਨਂ. ਏਵਂ ਸਯਨਂ, ਸੇਨਂ ਵਾ ਆਸਨਂ. ਅਧਿਕਰੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ.

ਸਮ੍ਪਦਾਨਾਪਾਦਾਨੇਸੁ-ਸਮ੍ਮਾ ਪਦੀਯਤੇ ਯਸ੍ਸ ਤਂ ਸਮ੍ਪਦਾਨਂ. ਅਪੇਚ੍ਚ ਏਤਸ੍ਮਾ ਆਦਦਾਤੀਤਿ ਅਪਾਦਾਨਂ. ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰਾ ਚਲਨਾਦੀਹਿਪਿ ਸੀਲਸਾਧੁਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਅਨੋ, ਚਲਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਚਲਨੋ ਏਵਂ ਜਲਨੋ, ਕੋਧਨੋ, ਕੋਪਨੋ. ਮਣ੍ਡ=ਭੁਸਨੇ, ਮਣ੍ਡੇਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਮਣ੍ਡਨੋ. ਏਵਂ ਭੂਸਨੋ. ‘‘ਅਞ੍ਞਾਤ੍ਰਪੀ’’ਤਿ ਓਕਾਰਨਿਸੇਧੋ.

੪੯. ਇਤ੍ਥਿਯ+ਮ+ਣ+ਕ੍ਤਿ+ਕ+ਯਕ+ਯਾ ਚ

ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇ ਭਾਵੇ ਕਾਰਕੇ ਚ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਅਆਦਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੋ ਚ ਬਹੁਲਂ.

ਅ-ਜਰ=ਵਯੋਹਾਨਿਯਂ, ਜਿਰਤਿ ਜਿਰਣਂ ਵਾ ਜਰਾ. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯ+ਮ+ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਪਚ੍ਚਯੋ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ. ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਪਟਿਪਦਾ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਦਾ, ਆਪਦਾ. ਉਪਾਦੀਯਤੀਤਿ ਉਪਾਦਾ. ਇਕ੍ਖ+ਚਕ੍ਖ=ਦਸ੍ਸਨੇ, ਉਪਇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ. ‘‘ਯੁਵਣ੍ਣਾਨ+ਮੇਓ ਲੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਕਾਰੋ. ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਚਿਨ੍ਤਾ. ਸਿਕ੍ਖ=ਵਿਜ੍ਜੋਪਾਦਾਨੇ, ਸਿਕ੍ਖਨਂ ਸਿਕ੍ਖੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖਾ. ਇਚ੍ਛਨਂ ਇਚ੍ਛਾ. ‘‘ਗਮਯਮਿ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਚ੍ਛਙਾਦੇਸੋ. ਪੁਚ੍ਛ=ਪੁਚ੍ਛਨੇ, ਪੁਚ੍ਛਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਮਿਧ+ਮੇਧ=ਸਙ੍ਗਮੇ, ਅਪਠਿਤਧਾਤੁ, ਮੇਧਨਂ ਮੇਧਾ. ਏਵਂ ਗੁਧ=ਪਰਿਵੇਠਨੇ, ਗੋਧਨਂ ਗੋਧਾ. ਤਿਤਿਕ੍ਖਨਂ ਤਿਤਿਕ੍ਖਾ. ਏਵਂ ਵੀਮਂਸਾ, ਜਿਗੁਚ੍ਛਾ, ਪਿਪਾਸਾ, ਪੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਈਹਨਂ ਈਹਾ.

ਣ-ਕਰਣਂ ਕਾਰਾ, ‘‘ਅਸ੍ਸਾ ਣਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤਿ ਆ ਹੋਤਿ, ਏਵ+ਮੁਪਰਿਪਿ. ਹਰਣਂ ਹਾਰਾ ਮੁਤ੍ਤਾਵਲਿ. ਤਰਣਂ ਤਾਰਾ, ਧਰਣਂ ਧਾਰਾ. ਅਰਣਂ ਆਰਾ.

ਯਥਾਕਥਞ੍ਚਿ ਸਦ੍ਦਮ੍ਹਿ, ਰੁਲ਼੍ਹਿਯਾ ਅਤ੍ਥਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਕ੍ਤਿ-ਸਮ੍ਭੁਵਨਂ ਸਮ੍ਭੁਤਿ. ‘‘ਨ ਤੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਨ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਸਵਨਂ ਸੁਤਿ. ਨਯਨਂ ਨਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਾ ਨੀਤਿ. ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਮਤਿ, ‘‘ਗਮਾਦਿਰਾਨਂ ਲੋਪੋਨ੍ਤਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਮਾਦਿਤ੍ਤਾ ਨਲੋਪੋ. ਗਮਨਂ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵਾ ਗਤਿ. ਉਪਹਨਨਂ ਉਪਹਤਿ. ਰਮਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ ਰਮਨਂ ਵਾ ਰਤਿ. ਤਨਨਂ ਤਤਿ. ਨਿਯਮਨਂ ਨਿਯਤਿ. ਭੁਞ੍ਜਨਂ ਭੁਤ੍ਤਿ. ਯੁਞ੍ਜਨਂ ਯੁਤ੍ਤਿ, ਪਰਰੂਪਂ. ਏਵਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੇਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਯਜ=ਦੇਵਪੂਜਾਸਙ੍ਗਤਿਕਰਣਦਾਨੇਸੁ, ਯਜਨਂ ਇਟ੍ਠਿ, ‘‘ਯਜਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਟਿਯੀ’’ਤਿ ਟਿਆਦੇਸੋ, ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਦਿਤੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਠੋ, ਪਰਰੂਪਪਠਮਕ੍ਖਰਾ ਚ. ਸਾਸਨਂ ਸਿਟ੍ਠਿ, ‘‘ਸਾਸਸ੍ਸ ਸਿਸ ਵਾ’’ਤਿ ਸਿਸ, ਸਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਠੋ’’ਤਿ ਠਾਦੇਸੋ. ਭੇਦਨਂ ਭਿਜ੍ਜਤੇਤਿ ਵਾ ਭਿਤ੍ਤਿ. ਭਜ=ਸੇਵਾਯਂ, ਭਜਨਂ ਭਤ੍ਤਿ. ਤਨ=ਵਿਤ੍ਥਾਰੇ, ਤਨੋਤੀਤਿ ਤਨ੍ਤਿ, ਨਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਾਦਿ.

ਕ-ਗੁਹਨ੍ਤੀ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਗੁਹਾ, ਓਕਾਰਨਿਵੁਤ੍ਤਿ. ਰੁਜਤੀਤਿ ਰੁਜਾ. ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਮੁਦਾ ਨਾਮ ਮੁਦਿਤਾ.

ਯਕ-ਵਿਦ=ਞਾਣੇ, ਵਿਦਨਂ ਵਿਦਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਦਸ੍ਸ ਜੇ ਪੁਬ੍ਬਰੂਪਂ. ਯਜਨਂ ਇਜ੍ਜਾ, ਟਿਆਦੇਸੋ.

ਯ-ਸਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸੇਯ੍ਯਾ, ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ. ਅਜ=ਵਜ=ਗਮਨੇ, ਸਮਜਨਂ ਸਮਜਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਸਮਜ੍ਜਾ. ਪਪੁਬ੍ਬੋ, ਪਬ੍ਬਜਨਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ. ਤਵਗ੍ਗਵਰਣਾ’’ਦਿਮ੍ਹਿ ‘‘ਚਵਗ੍ਗਬਯਞਾ’’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗੇਨ ਵਸ੍ਸ ਬੇ ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਂ. ਊਮ੍ਹਿ ਪਰਿਚਰਣਂ ਪਰਿਚਰਿਯਾ. ਜਾਗਰਣਂ ਜਾਗਰਿਯਾ.

ਅਨ-ਪਯੋਜਕੇ ਕਾਰਿਯਧਾਤੁਤੋ ਕਤ੍ਤੁਂ ਪਯੋਜਨਂ ਕਾਰਣਂ, ਏਕਾਰਨਿਸੇਧੋ ਨਸ੍ਸ ਣੋ ਚ. ਏਵਂ ਹਰਿਤੁਂ ਪਯੋਜਨਂ ਹਾਰਣਂ. ਵਿਦ=ਅਨੁਭਵੇ, ਵਿਤ੍ਤਿ ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਵਾ ਵੇਦਨਾ. ਵਨ੍ਦ=ਅਭਿਵਾਦਨਥੁਤੀਸੁ, ਵਨ੍ਦਨਂ ਵਨ੍ਦਨਾ. ਉਪਾਸਨਂ ਉਪਾਸਨਾ. ਚਿਤ=ਸਂਚੇਤਨਾਯਂ, ਚੇਤਯਤੀਤਿ ਚੇਤਨਾ. ਦੇਸਿਯਤੀਤਿ ਦੇਸਨਾ. ਭਾਵਿਯਤੀਤਿ ਭਾਵਨਾ.

੫੦. ਜਾਹਾਹਿ ਨਿ

ਜਾ=ਵਯੋਹਾਨਿਮ੍ਹਿ, ਹਾ=ਚਾਗੇ, ਇਮੇਹਿ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਨਿ ਹੋਤਿ. ਜਾਨਂ=ਵਯਪਰਿਪਾਕੋ ਜਾਨਿ. ਹਾਨਂ ਹਾਨਿ.

੫੧. ਕਰਾ ਰਿਰਿਯੋ

ਕਰਤੋ ਰਿਰਿਯੋ ਹੋਤਿ+ਤ੍ਥਿਯਂ. ਰਾਨੁਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਰਲੋਪੇ ਕਰਣਂ ਕਿਰਿਯਾ. ‘‘ਕ੍ਰਿਯਾ’’ਤਿ ‘‘ਤੁਂਤਾਯੇ’’ਚ੍ਚਾਦਿਮ੍ਹਿ ‘‘ਕ੍ਰਿਯਾਯਂ’’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗਾ ਰਿਯਰਮ੍ਹਿ ਅਰਲੋਪੋ, ਰਿਕਾਰੋ ਕਕਾਰੇ+ਨੁਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

੫੨. ਇ+ਕਿ+ਤੀ ਸਰੂਪੇ

ਧਾਤੁਸ੍ਸ ਸਰੂਪੇ+ਭਿਧੇਯ੍ਯੇ ਏਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵਚਇਚ੍ਚ+ਯਂ ਧਾਤੁ ਏਵ ਵਚਿ. ਏਵਂ ਯੁਧਿ. ‘‘ਕਰੋਤਿਸ੍ਸ ਖੋ’’ਤਿ ਵਿਕਰਣਸ੍ਸ ਞਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕਤ੍ਤਰਿ ਲੋ’’ਤਿ ਲੋ, ਪਚਤਿ. ਅਕਾਰੋ ਕਕਾਰੋਤਿ ਘਣਨ੍ਤੇਨ ਕਾਰਸਦ੍ਦੇਨ ਛਟ੍ਠੀਸਮਾਸੋ.

੫੩. ਸੀਲਾ+ਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞਾ+ਵਸ੍ਸਕੇਸੁ ਣੀ

ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਣੀ ਹੋਤਿ ਸੀਲਾਦੀਸੁ. ਸਂਸ=ਪਸਂਸਨੇ, ਪਿਯਪੁਬ੍ਬੋ, ਪਿਯਂ ਪਸਂਸਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਪਿਯਪਸਂਸੀ ਰਾਜਾ. ਅਥ ਵਾ ਪਿਯਂ ਪਸਂਸਤਿ ਸੀਲੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਧੁ ਵਾਤਿ ਪਿਯਪਸਂਸੀ, ਪਿਯਪਸਂਸਨੀ, ਪਿਯਪਸਂਸਿ ਕੁਲਂ, ਆਵੁਦ੍ਧਿਮ੍ਹਿ ਤਥਾ ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ, ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ. ਸੀਘਯਾਯੀਤਿ ‘‘ਅਸ੍ਸਾ+ਣਾਪਿਮ੍ਹੀ ਯੁਕ’’ ਇਤਿ ਯੁਕ. ਪਾਪਕਾਰੀ, ਮਾਲਕਾਰੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ. ਉਣ੍ਹਂ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਉਣ੍ਹਭੋਜੀ, ‘‘ਲਹੁਸ੍ਸੁਪਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਓਕਾਰੋ.

ਆਭਿਕ੍ਖਞ੍ਞੇ-ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ ਖੀਰਂ ਪਿਵਤੀਤਿ ਖੀਰਪਾਯੀ, ਯੁਕ. ਅਵਸ੍ਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਵਸ੍ਸਕਾਰੀ. ‘‘ਸ੍ਯਾਦਿ ਸ੍ਯਾਦਿਨੇ+ਕਤ੍ਥਂ’’ਤਿ ਸਮਾਸੇ ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੇ ਚ ਕਤੇ ‘‘ਲੋਪੋ’’ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਲੋਪੋ. ਸਤਨ੍ਦਾਯੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬਹੁਲਂਵਿਧਾਨਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੇ ਅਮਾਦਿਸਮਾਸਪਟਿਸੇਧੇ ਚ ਕਤੇ ਵਗ੍ਗਨ੍ਤਂ.

ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇਪਿ ‘‘ਣੀ’’ਤਿ ਯੋਗਵਿਭਾਗੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਸਾਧੁਕਾਰੀ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਭੋਜੀ. ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨੀ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਧਾਰੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.

ਸਾਧੁਕਰਣਂ ਸਾਧੁਕਾਰੋ, ਸੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਾਧੁਕਾਰੀਤਿ ਘਣਨ੍ਤਾ ਈ.

੫੪. ਥਾਵਰਿ+ਤ੍ਤਰ ਭਙ੍ਗੁਰ ਭਿਦੁਰ ਭਾਸੁਰ ਭਸ੍ਸਰਾ

ਏਤੇ ਸਦ੍ਦਾ ਨਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤੇ ਸੀਲੇ ਗਮ੍ਯਮਾਨੇ. ਇਮਿਨਾ ਨਿਪਾਤਨਾ ਵਰਪਚ੍ਚਯੋ ਚ ਥਾਸ੍ਸ ਥੋ ਚ, ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਥਾਵਰੋ. ਇ=ਅਜ੍ਝੇਨਗਤੀਸੁ, ਤ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਇਤ੍ਤਰੋ. ਭਞ੍ਜ=ਓਮਦ੍ਦਨੇ, ਭਜ੍ਜਤੇ ਸਯਮੇਵ ਭਜ੍ਜਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਭਙ੍ਗੁਰੋ, ਕਮ੍ਮੇ ਕਤ੍ਤਰਿ ਵਾ ਗੁਰਪਚ੍ਚਯੋ. ਭਿਜ੍ਜਤੇ ਸਯਮੇਵ ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਭਿਦੂਰੋ, ਏਤ੍ਥ ਕੂਰਪਚ੍ਚਯੋ, ਕਕਾਰੋ+ਨੁਬਨ੍ਧੋ. ਪਰਭਞ੍ਜਨਵਿਸਯੇਸੁਪਿ ਉਦਾਹਰਣੇਸੁ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਕੇਚਿ ‘‘ਦੋਸਨ੍ਧਕਾਰਭਿਦੂਰੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਭਾਸਤਿ ਦਿਪ੍ਪਤੀਤਿ ਭਾਸੁਰੋ, ਉਰਪਚ੍ਚਯੋ. ਸਰਪਚ੍ਚਯੇ ਭਸ੍ਸਰੋ, ‘‘ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਰਸ੍ਸੋ. (ਤੇਕਾਲਿਕਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ).

੫੫. ਕਤ੍ਤਰਿ ਭੂਤੇ ਕ੍ਤਵਨ੍ਤੁ+ਕ੍ਤਾਵੀ

ਭੂਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਤੋ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਕ੍ਤਵਨ੍ਤੁ+ਕ੍ਤਾਵੀ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ. ਵਿਜਿਨੀਤਿ ਵਿਜਿਤਵਾ ਵਿਜਿਤਾਵੀ, ਕਾਨੁਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨ ਵੁਦ੍ਧਿ. ਗੁਣਵਨ੍ਤੁ ਦਣ੍ਡਿਸਮਂ. ਹੁ=ਹਵਨੇ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਹਵੀਤਿ ਹੁਤਵਾ ਹੁਤਾਵੀ, ਹੁਤਾਵਿਨੀ ਹੁਤਵਾਨੀ. ‘‘ਭੂਤੇ’’ਤਿ ਯਾਵ ‘‘ਆਹਾਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰੋ.

੫੬. ਕ੍ਤੋ ਭਾਵਕਮ੍ਮੇਸੁਤਿ

ਭਾਵੇ ਕਮ੍ਮੇ ਚ ਭੂਤੇ ਕ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਸਨਂ ਆਸਿਤਂ ਭਵਤਾ, ਞਿ. ਕਰੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਕਤੋ ਕਟੋ ਭਵਤਾ, ‘‘ਗਮਾਦਿਰਾਨਂ’’ ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਰਲੋਪੋ. ਏਵ+ਮੁਪਰਿਪਿ.

੫੭. ਕਤ੍ਤਰਿ ਚਾ+ਰਮ੍ਭੇ

ਕ੍ਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇ ਕਤ੍ਤਰਿਕ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਯਥਾਪਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਪਕਰੀਤਿ ਪਕਤੋ ਭਵਂ ਕਟਂ. ਪਕਰੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਪਕਤੋ ਕਟੋ ਭਵਤਾ. ਪਸੁਪੀਤਿ ਪਸੁਤ੍ਤੋ ਭਵਂ. ਪਸੁਪੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਪਸੁਤ੍ਤਂ ਭਵਤਾ, ਪਰਰੂਪਂ.

੫੮. ਠਾ+ਸ ਵਸ ਸਿਲਿਸ ਸੀ ਰੁਹ ਜਰ ਜਨੀਹਿ

ਠਾਦੀਹਿ ਕਤ੍ਤਰਿ ਕ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਯਥਾਪਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਉਪਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਉਪਟ੍ਠੀਤੋ ਭਵਂ ਗੁਰੁਂ. ਉਪਟ੍ਠੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ ਗੁਰੁ ਭੋਤਾ, ‘‘ਠਾਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਠਾਸ੍ਸ ਇ. ਏਵਂ ਉਪਾਸੀਤਿ ਉਪਾਸਿਤੋ. ਉਪਾਸੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਾਸਿਤੋ. ‘‘ਞਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਞਿ. ਅਨੁਵੁਸਿ ਅਨੁਵੁਸੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਅਨੁਵੁਸੀਤੋ. ‘‘ਅਸ੍ਸੂ’’ਤਿ ਅਸ੍ਸ ਉਕਾਰੋ. ਆਪੁਬ੍ਬੋ ਸਿਲਿਸ=ਆਲਿਙ੍ਗਨੇ, ਆਸਿਲੇਸਿ ਆਸਿਲੇਸੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਆਸਿਲਿਟ੍ਠੋ. ‘‘ਸਾਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਠੋ’’ਤਿ ਠੇ ਪਰਰੂਪਂ ਪਠਮਕ੍ਖਰਞ੍ਚ. ਅਧਿਸਯਿ ਅਧਿਸੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਅਧਿਸਯਿਤੋ ਖਟੋਪਿਕਂ ਭਵਂ, ਅਧਿਸਯਿਤਾ ਖਟੋਪਿਕਾ ਭੋਤਾ. ਏਵਂ ਆਰੁਹਿ ਆਰੁਹੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ ਰੁਕ੍ਖਂ ਭਵਂ, ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ ਰੁਕ੍ਖੋ ਭੋਤਾ, ‘‘ਰੁਹਾਦੀਹਿ ਹੋ ਲ਼ ਚਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਹਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਹਕਾਰਸ੍ਸ ਚ ਲ਼ੋ. ਅਨੁਜੀਰਿ ਅਨੁਜੀਰੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਅਨੁਜਿਣ੍ਣੋ ਵਸਲਿਂ ਭਵਂ, ਅਨੁਜਿਣ੍ਣਾ ਵਸਲੀ ਭੋਤਾ, ‘‘ਤਰਾਦੀਹਿ ਰਿਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਕ੍ਤਸ੍ਸ ਰਿਣ੍ਣਾਦੇਸੋ ‘‘ਰਾਨੁਬਨ੍ਧੇ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਅਰਭਾਗਸ੍ਸ ਲੋਪੋ ਚ. ਅਨ੍ਵਜਾਯਿ ਅਨ੍ਵਜਾਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਅਨੁਜਾਤੋ ਮਾਣਵਕੋ ਮਾਣਵਿਕਂ, ਅਨੁਜਾਤਾ ਮਾਣਵਿਕਾ ਮਾਣਵਕੇਨ, ‘‘ਜਨਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਨਸ੍ਸ ਆ.

੫੯. ਗਮਨਤ੍ਥਾ+ਕਮ੍ਮਕਾ+ਧਾਰੇ ਚ

ਗਮਨਤ੍ਥਤੋ ਅਕਮ੍ਮਕਤੋ ਚ ਕ੍ਰਿਯਤ੍ਥਾ ਆਧਾਰੇ ਕ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ ਚ ਯਥਾਪਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਯਾ=ਪਾਪੁਣਨੇ, ਯਾਤਵਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਯਾਤਂ ਠਾਨਂ. ਯਾਤਵਨ੍ਤੋ ਯਾਤਾ, ਯਾਨਂ ਯਾਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਯਾਯਿਤਾਤਿ ਯਾਤੋ ਪਥੋ. ‘‘ਯੇ ਗਤ੍ਯਤ੍ਥਾ, ਤੇ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਤ੍ਥਾ. ਯੇ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਤ੍ਥਾ, ਤੇ ਗਤ੍ਯਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਥਲਕ੍ਖਣਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਆਗਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਇਤਿਪਿ ਹੋਤਿ. ਆਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਆਸਿਤਂ. ਆਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਆਸਿਤਾ. ਆਸਨ+ਮਾਸਿਤਂ.

੬੦. ਆਹਾਰਤ੍ਥਾ