੧੪. ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਾ+ਧਾਰੇ

ਆਧਾਰਕਾਰਕੇ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਸ੍ਮਿਂ+ਸੁਇਤਿ ਸਤ੍ਤਮੀ. ਸਤ੍ਤਮ੍ਯੇਕਵਚਨਂ ਸ੍ਮਿਂ, ਸੁਗਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸੁਗਤਮ੍ਹਿ ਸੁਗਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ. ਸਤ੍ਤਮੀਬਹੁਵਚਨਂ ਸੁ, ‘‘ਸੁ+ਹਿਸ੍ਵ+ਸ੍ਸੇ’’ਤਿ ਏ, ਸੁਗਤੇਸੁ.

ਸੁਗਤੋ, ਸੁਗਤਾ. ਭੋ ਸੁਗਤ, ਭੋ ਸੁਗਤਾ, ਭਵਨ੍ਤੋ ਸੁਗਤਾ. ਸੁਗਤਂ, ਸੁਗਤੇ. ਸੁਗਤੇਨ, ਸੁਗਤੇਭਿ, ਸੁਗਤੇਹਿ. ਕਰਣੇ ਸੁਗਤੇਨ, ਸੁਗਤੇਭਿ, ਸੁਗਤੇਹਿ. ਸੁਗਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤਾਯ, ਸੁਗਤਾਨਂ. ਸੁਗਤਾ, ਸੁਗਤਮ੍ਹਾ, ਸੁਗਤਸ੍ਮਾ, ਸੁਗਤੇਭਿ, ਸੁਗਤੇਹਿ. ਸੁਗਤਸ੍ਸ, ਸੁਗਤਾਨਂ. ਸੁਗਤੇ, ਸੁਗਤਮ੍ਹਿ, ਸੁਗਤਸ੍ਮਿਂ, ਸੁਗਤੇਸੁ.

ਸੁਗਤੋ ਸੁਗਤੋ. ਸੁਗਤਂ ਨਮਤਿ. ਸੁਗਤੇਨ ਕਤੋ. ਸੁਗਤੇਨ ਜਿਤੋ. ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਦਦੇ. ਸੁਗਤਾ ਵਿਗਤੋ. ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਸੁਤੋ. ਸੁਗਤੇ ਰਮਤੇ. ਏਵਂ –

ਸੂਰਾ+ਸੁਰ+ਨਰੋ+ਰਗ+ਨਾਗ+ਯਕ੍ਖਾ,

ਗਨ੍ਧਬ੍ਬ+ਕਿਨ੍ਨਰ+ਮਨੁਸ੍ਸ+ਪਿਸਾਚ+ਪੇਤਾ;

ਮਾਤਙ੍ਗ+ਜਙ੍ਗਮ+ਤੁਰਙ੍ਗ+ਵਰਾਹ+ਸੀਹਾ,

ਬ੍ਯਗ੍ਘ+ਚ੍ਛ+ਕਚ੍ਛਪ+ਤਰਚ੍ਛ+ਮਿਗ+ਸ੍ਸ+ਸੋਣਾ.

ਆਲੋਕ+ਲੋਕ+ਨਿਲਯਾ+ਨਿਲ+ਚਾਗ+ਯੋਗਾ,

ਵਾਯਾਮ+ਗਾਮ+ਨਿਗਮਾ+ਗਮ+ਧਮ੍ਮ+ਕਾਮਾ;

ਸਙ੍ਘੋ+ਘ+ਘੋਸ+ਪਟਿਘਾ+ਸਵ+ਕੋਧ+ਲੋਭਾ,

ਸਾਰਮ੍ਭ+ਥਮ੍ਭ+ਮਦ+ਮਾਨ+ਪਮਾਦ+ਮਕ੍ਖਾ.

ਪੁਨ੍ਨਾਗ+ਪੂਗ+ਪਨਸਾ+ਸਨ+ਚਮ੍ਪਕ+ਮ੍ਬ-

ਹਿਨ੍ਤਾਲ+ਤਾਲ+ਵਕੁਲ+ਜ੍ਜੁਨ+ਕਿਂਸੁਕਾ ਚ;

ਮਨ੍ਦਾਰ+ਕੁਨ੍ਦ+ਪੁਚਿਮਨ੍ਦ+ਕਰਞ੍ਜ+ਰੁਕ੍ਖਾ,

ਞੇਯ੍ਯਾ ਮਯੂਰ+ਸਕੁਣ+ਣ੍ਡਜ+ਕੋਞ੍ਚ+ਹਂਸਾ.

ਸੁਗਤਸਦ੍ਦੋਵ, ਯਤੋ ਸਬ੍ਬੋ ਸਦ੍ਦੋ, ਨ ਸਦ੍ਦਤਾਲਿਤਤ੍ਥੋਵ, ਅਥ ਖੋ ਸਂਯੋਗਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇ+ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

ਸਂਯੋਗਾ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਾ ਚ, ਸਾਹਚਰਿਯਾ+ਵਿਰੋਧਤੋ;

ਅਤ੍ਥਾ ਪਕਰਣਾ ਲਿਙ੍ਗਾ, ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਮੀਪਤੋ.

ਸਾਮਤ੍ਥ੍ਯੋ+ਚਿਤ੍ਰ+ਦੇਸੇਹਿ, ਕਾਲ+ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ+ਨੁਰੂਪਤੋ;

ਉਪਚਾਰ+ਕਾਕੁਭੇਦ, ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਹੁ+ਪਲਕ੍ਖਣਾ.

ਵਚਨਾ ਚ ਤਦਙ੍ਗਤ੍ਤਾ, ਪਧਾਨਤ੍ਤਾਤਿਆਦਿਹਿ;

ਸਦ੍ਦ+ਤ੍ਥਾ ਪਵਿਭਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਨ ਸਦ੍ਦਾਦੇਵ ਕੇਵਲਾਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਸਂਯੋਗਤੋ ਤਾਵ, ‘‘ਸਕਿਸੋਰਾ ਧੇਨੁ ਦੀਯਤੂ’’ਤਿ, ਕਿਸੋਰੋ ਅਸ੍ਸਪੋਤਕੋ, ਤਂਸਂਯੋਗਤੋ ਵਲ਼ਵਾ ਏਵ ਪਤੀਯਤੇ.

ਵਿਪ੍ਪਯੋਗਤੋ – ‘‘ਅਕਿਸੋਰਾ ਆਨੀਯਤੂ’’ਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਸੇਧਾ ਵਲ਼ਵਾ ਏਵ ਪਤੀਯਤੇ.

ਸਹਚਰਣਤੋ – ‘‘ਰਾਮ+ਲਕ੍ਖਣ’’ਇਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਹਚਰਣੇਨ ਰਾਮੋਤਿ ਦਾਸਰਥਿ ਏਵ ਰਾਮੋ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਭਿਧਾਨੋ ਜਾਮਦਗਨ੍ਯਾਦਿ. ਲਕ੍ਖਣੋਪਿ ਸੋਮਿਤ੍ਤਿ ਏਵ, ਨ ਤੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਲਕ੍ਖਣੋ.

ਵਿਰੋਧਤੋ – ‘‘ਰਾਮ+ਜ੍ਜੁਨਾ’’ ਇਤਿ ਭਗ੍ਗਵੋ ਸਹਸ੍ਸਬਾਹੁ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਰੁਦ੍ਧਾਤਿ ਤੇ ਏਵ ਪਤੀਯਨ੍ਤੇ, ਨ ਦਾਸਰਥਿ ਸਬ੍ਯਸਾਚਿ ਚ.

ਅਤ੍ਥਤੋ – ‘‘ਸਿਨ੍ਧਵ+ਮਾਨਯ, ਪਵਿਸਾਮਿ ਰਣਙ੍ਗਣ’’ਮਿਤਿ ਰਣਙ੍ਗਣਪਵੇਸੋ ਵਾਹਨਵਿਸੇਸੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤੁਰਙ੍ਗਪਤੀਤਿ, ਨ ਤੁ ਲਵਣਵਿਸੇਸਂ.

ਪਕਰਣਤੋ-ਭੋਜਨਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਉਪਸਙ੍ਖਰਿਯਮਾਨੇ ‘‘ਸਿਨ੍ਧਵ+ਮਾਨਯੇ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸ੍ਸਾ+ਭਾਵੇਪਿ ਭੋਜਨੋਪਕਰਣਸਮਵਾਯ+ਮਾਲੋਕਿਤਭਾਵਤੋ ਲਵਣੇ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸੋ ਹਿ ਪਤ੍ਥਾਵੋਤਿ.

ਲਿਙ੍ਗਤੋ – ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਠਮ+ਮੁਪਵੇਸਯ ਸਮਾਰਾਧਿਤਗੁਰੁਂ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਰ ਸਮਾਰਾਧਿਤਗੁਰੁਤ੍ਤੇਨ ਲਿਙ੍ਗੇਨ ਤਸ੍ਸ ਬਾਹੁਸ੍ਸਚ੍ਚ+ਮਵਗਮ੍ਯਤੇ, ਨ ਤੁ ਯੋ ਕੋਚਿ ਦੇਵਗੁਣੋ.

ਸਨ੍ਨਿਧਾਨਤੋ – ‘‘ਅਜ੍ਜੁਨੋ ਕਤਵੀਰਿਯੋਤਿ’’ ਪਤੀਯਤੇ, ਨੋ ਅਕਤਵੀਰਿਯੋ ਅਜ੍ਜੁਨੋਤਿ.

ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ – ‘‘ਅਨੁਦਰਾ ਕਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਉਦਰੇ ਅਸਤਿ ਕਞ੍ਞਾ ਏਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਸਾਙ੍ਗਿਯਾ ਮਜ੍ਝਪਦੇਸੋਤਿ ਪਤੀਯਤੇ.

ਓਚਿਤ੍ਰਤੋ – ‘‘ਰਾਮਸਦਿਸੋ+ਯਂ’’ ਇਤਿ, ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਰਾਮੋ ਪਯੁਤ੍ਤਦਾਸਰਥਿਸ੍ਮਿਂ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸਾਧਾਰਣੋ ਪਰਿਚਯੋਤਿ ਦਾਸਰਥਿ ਏਵ ਪਤੀਯਤੇ, ਨ ਭਗ੍ਗਵਰਾਮੋ.

ਦੇਸਤੋ – ‘‘ਪੋਟ੍ਠਪਾ’’ ਇਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸੇ ਪਸਂਸਾਵਚਨਂ. ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਚਨਂ.

ਕਾਲਤੋ – ‘‘ਪਚੇ’’ਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹੇ ਯਾਗੁਪਾਕੇ, ਸਾਯਣ੍ਹੇ ਤੁ ਓਦਨਪਾਕੇ.

ਬ੍ਯਤ੍ਤਿਤੋ – ‘‘ਗਾਮਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧ’’ ਮਿਤਿ ਸਮਭਾਗੇ, ਨਪੁਂਸਕਤ੍ਤਾ. ‘‘ਗਾਮਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਪੁਮਤ੍ਤੇਨ ਤੁ ਅਸਮਭਾਗੇ.

ਅਨੁਰੂਪਤੋ – ‘‘ਨਰਪਤਿ ਸਾਧੁ ਰਕ੍ਖਤਿ ਗੋਮਣ੍ਡਲ’’ਮਿਤਿ ਮਹੀਮਣ੍ਡਲਪਾਲਨਂ ਰਾਜਿਨੋ+ਨੁਰੂਪ+ਮਿਤਿ ਮਹੀਮਣ੍ਡਲਪਾਲਨੇਵ ਪਤੀਤਿ, ਨ ਤੁ ਗੋਯੂਥਰਕ੍ਖਨੇ.

ਉਪਚਾਰਤੋ – ਅਤਂਸਭਾਵੇ ਤਂਸਭਾਵਾਰੋਪਨ+ਮੁਪਚਾਰੋ, ਸ ਚ ਤਦਟ੍ਠੋ, ਤਦ੍ਧਮ੍ਮੋ, ਤਂਸਹਚਰਿਯੋ, ਤਂਸਮੀਪੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ, ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਮਞ੍ਚਾ ਉਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ, ਅਗ੍ਗਿ ਮਾਣਵੋ, ਯਟ੍ਠਿਂ ਪਵੇਸਯ, ਗਙ੍ਗਾਯਂ ਵਜੋਤਿ.

ਕਾਕੁਤੋ-ਕਾਕੁਸਦ੍ਦੋ ਇਤ੍ਥਿਯਂ, ਸ ਚ ਵਿਕਾਰ+ਸੋਕ+ਭੀਤਿ+ਧਨਿਰੂਪੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਵਤ੍ਤੁ ਕਾਯਵਿਕਾਰਾ ਕਥਞ੍ਚਿ ਤਂ ਅਕਤਵਾਅਪਿ ਕੇਨਚਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ‘‘ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਤਂ ਅਕਾਸਿ ‘‘ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਕੋਪੇਨ ਭਮੁਭੇਦਾ ‘‘ਅਹਂ ਕਤਵਾ ਅਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਕਥੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਮੁਭੇਦਕ੍ਰਿਯਾ ਅਕ੍ਰਿਯਾਪਟਿਞ੍ਞਂ ਸੂਚਯਤਿ.

ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਤੋ – ‘‘ਮਾਤਰਿ ਸਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਿਤਰਿ ਸੁਸ੍ਸੂਯਿਤਬ੍ਬਂ’’ ਇਤਿ, ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਸਮਾਤਰਿ ਸਪਿਤਰੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਸਦ੍ਦਾਭਾਵੇਪਿ ਸਾ ਮਾਤਾ ਸੋ ਪਿਤਾ ਚ ਅਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਤੀਯਤੇ.

ਉਪਲਕ੍ਖਣਤੋ – ‘‘ਕਾਕੇਹਿ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ਦਧੀ’’ਤਿ ਕਾਕਸਦ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬੇਸ+ਮੁਪਘਾਤਕਾਨਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਉਪਲਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਸੁਨਖਾਦਿਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਨਿਵਾਰੀਯਤੇ.

ਵਚਨਤੋ – ‘‘ਦਾਰਾ’’ਇਤਿ ਦਾਰਸਦ੍ਦੋ ਕਲਤ੍ਤੇ ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨਿਯਤਵਚਨੋ.

ਤਦਙ੍ਗਤ੍ਤਾ – ‘‘ਸਜ੍ਜਿਤਂ ਭੋਜਨ’’ਮਿਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਪ੍ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਤ੍ਤਾ ਤਦੁਪਕਰਣ ਆਸਨ, ਪਾਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦਨਮ੍ਪਿ ਪਤੀਯਤੇ.

ਪਧਾਨਭਾਵਤੋ – ‘‘ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਵਨਿਨਾਥੋ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਨਿਗ੍ਗਮਨੇਨ ਤਦੁਪਜੀਵੀਨਮ੍ਪਿ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ.

ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ –

ਨੇਯ੍ਯਨੀਤਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤੇਸੁ, ਞੇਯ੍ਯਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਮਤ੍ਤਕਂ;

ਨੇ+ਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਅਤ੍ਥੇਨ, ਸੁਤ੍ਤਂ ਨੀਤਤ੍ਥਕਂ ਭਵੇਤਿ.

ਏਵ+ਮਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਅਕਾਰਨ੍ਤਾਨਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਰੂਪਨਯੋ ਕ੍ਰਿਯਾ+ਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਚ. ਸੁਗਤਸਦ੍ਦਤੋ ਯਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਵਕ੍ਖਾਮ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਛਟ੍ਠਿਯਾ ਚਤੁਤ੍ਥੀਸਮਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਮੀਬਹੁਵਚਨਸ੍ਸ ਚ ਤਤਿਯਾਬਹੁਵਚਨੇਨ ਸਮਤ੍ਤਾ ਨ ਤਾ ਦਸ੍ਸਿਯਨ੍ਤੇ.

ਗੁਮ੍ਬ ਸਿ, ‘‘ਅਤੋ’’ ‘‘ਸਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਤੇ.