ਦੁਤੀਯਗਾਥਾ-ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨੀ

੧੧. ਏਵਂ ਆਦਿਗਾਥਾਯਤਂਤਂ ਪਯੋਜਨ ਸਹਿਤੇ ਪਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਦੁਤੀਯਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਭਾਸਿਸ੍ਸਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਪਦੇ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ ਸਬ੍ਬਥਾਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਚਤੁਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥਚ -

[੧੨] ਟੀਕਾਯਂ ਤਾਵ

ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਪਕਰਣੇਤਿਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਪਦੇਤਿਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਤਿਵਾ ਤਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਨਸੁਨ੍ਦਰਂ.

ਨ ਹਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹਪਕਰਣੇ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪਕਰਣਂਪਿ ਹਿ ਉਪਰਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਨਤੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਤੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਤਿ. ਨ ਚ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਪਕਰਣੇਸੁ ਆਦਿਮ੍ਹਿਯੇਵ ਤਾਵ ਤਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪਧਾਨਪਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਕੇਨ ਟ੍ਠੇਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾਕ੍ਯੇਵਿਯ ਇਧ ਤਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ –

[੧੩] ਟੀਕਾਸੁ

ਸਬ੍ਬਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ.

ਸਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨੇਹਿ ਸਬ੍ਬਯਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸ, ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਤਿਆਦੀਹਿ ਨਸਮੇਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਤ ਸਬ੍ਬਥਾਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕੁਸਲਾਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨਪਿ ਚਤੁਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਵਿਭਤ੍ਤੇ ਨ ਖਨ੍ਧਾਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨਪਿ ਚਤੁਧਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਾਤੁ ਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

੧੨. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਤੋ. ਦ੍ਵੇ ਹਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ, ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤ ਪੁਗ੍ਗਲ ਅਤ੍ਤ ਜੀਵਾਦਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਾ ਸਭਾਵਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਞ੍ਞਾਣਰਹਿਤਾਨਂਪਨ ਮਹਾਜਨਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਵਿਯ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਚ ਮਹਾਜਨਾ ਸਮਗ੍ਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਤਥਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਮਹਾਜਨੇਹਿ ਸਮਗ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਤ੍ਤਾਤਤੋਯੇਵਚ ਵਚੀਸਚ੍ਚਵਿਰਤਿਸਚ੍ਚਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਤ੍ਤਾਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬ ਲੋਕਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਚ ਸਬ੍ਬਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰ ਧਮ੍ਮੇਚ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਅਪਾਯਪੂਰਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਚ੍ਚਮੇਵ ਨਹੋਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਯਂ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਮਹਾਜਨੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿ ਤਿਵਿਧਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਾਲਜਨਾਨਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਂ ਨਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਪਰੀਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ. ਏਵਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਞ੍ਚਾਤਿ. ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਂਪਨ ਦੁਵਿਧਂ ਸਭਾਵਸਚ੍ਚਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਆਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਪਕਰਣੇਸੁ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਸਭਾਵਸਚ੍ਚਂਨਾਮ. ਤੇ ਹਿ ਸਯਂ ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਨਾਮ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਖਾਨਾਮ ਵੇਦਨਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਨ ਵਿਸਂਵਾਦੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਸਚ੍ਚਂਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਤਥਾਹਿ ਅਨੁਭਵਨਭੇਦਮਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯੇਵ ਵੇਦਨਾ ਸੁਖਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਸੁਖਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਸਙ੍ਖਤਤਾਦੀਹਿ ਅਨੇਕਸਤੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਵੇਦਨਾ ਦੁਕ੍ਖਾਏਵ. ਤਥਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਭਾਵੋਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਉਪਾਦਾਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਤੇਭੂਮਕਾ ਕੁਸਲਸਮ੍ਮਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਸਵਤਾ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਤਾ ਓਘਨਿਯ ਯੋਗਨਿਯ ਉਪਾਦਾਨਿਯਤਾ ਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਵਜ੍ਜੇਹਿ ਸਾਵਜ੍ਜਾਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਭੂਤਾਨਞ੍ਚ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਾਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਸਮ੍ਮਤਂ ਉਪਾਦਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਚਤੁਬ੍ਭੂ ਮਕਧਮ੍ਮਾ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਪਿਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕੁਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਨਾਮ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਤੋ ਪਸ੍ਸਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਨਯੋ ਸੇਸਤ੍ਤਿਕ ਦੁਕਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਰਿਯ ਸਚ੍ਚਂਨਾਮ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਨ੍ਤ ਦੁਕ੍ਖਭਾਵੋ ਤਣ੍ਹਾਯ ਏਕਨ੍ਤ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯ ਭਾਵੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਵ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧ ਭਾਵੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਵ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਮਗ੍ਗਭਾਵੋਚਾਤਿ. ਇਧਮੇਵ ਹਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਬੁਦ੍ਧੀਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਞਾਣੇ ਅਚਲਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਸਚ੍ਚਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤੇਸੁ ਇਧ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋਤਿ ਇਦ ਮਾਹ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਤੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਵਿਧੋ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧੋਚ ਪਰਿਕਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੋਚ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਕੇਵਲਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧੋਨਾਮ. ਯੋਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਯੇਵ ਨਹੋਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸਪਨ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਾਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੇ ਉਪਾਦਾਯ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਮਯੋ ਚਿਤ੍ਤਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਏਵ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਾਦਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧੋ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧੋਯੇਵ ਪਰਮਤ੍ਥੋਨਾਮ. ਸੋ ਹਿ ਸਨ੍ਤਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਸਦ੍ਦਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਨ੍ਤਵਿਜ੍ਜਮਾਨਟ੍ਠੇਨ ਇਤਰਤੋ ਪਰਮੋ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥੋ. ਅਪਿ ਚ, ਯੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥਿ ਅਯਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥਾਯ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਪਹਾਨਤ੍ਥਾਯ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣਤ੍ਥਾਯ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਭਾਵਨਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਦਤ੍ਥਸਾਧਨੇ ਅਵਿਸਂਵਾਦਕਟ੍ਠੇਨ ਪਰਮੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥੋ. ਇਤਰੋਪਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦਿਅਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਤਦਤ੍ਥਸਾਧਨੇ ਵਿਸਂਵਾਦਕੋਯੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਨਪਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਸ੍ਸ ਤੀਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥੋਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨਾਰਹਤੀਤਿ.

[੧੪] ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ

‘‘ਪਰਮਸ੍ਸਵਾ ਉਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਗੋਚਰੋਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ.

ਨ ਹਿ ਪਰਮਸਦ੍ਦੋਞਾਣੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਨਚ ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਗੋਚਰੇਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਅਨੁਟੀਕਾਯਂ ਸਚ੍ਚਮੇਵ ਸਚ੍ਚਿਕਂ. ਸੋ ਏਵ ਅਤ੍ਥੋ ਅਵਿਪਰੀਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭਾਵਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂਪਿ ਅਵਿਪਰੀਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਅਰਣੀਯਤੋ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬ ਤੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਪਰਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ. [ਪਰਮਤ੍ਥਪਦਂ]

੧੩. ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਚ ਚਿਨ੍ਤਨਕ੍ਰਿਯਾ ਨਾਮ ਨਿਚ੍ਚਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਪੇਕ੍ਖਾ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵਿਨਾ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣ ਆਰਮ੍ਮਣੁਪਲਦ੍ਧਿਯੇਵ ਇਧ ਚਿਨ੍ਤਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਭਵਙ੍ਗਸਮਯ ਵਿਸਞ੍ਞਿਸਮਯੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਾਦੀਨਂ ਵਾਦੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿਚ ਨਿਸ੍ਸਯ ਸਮਨਨ੍ਤਰਾਦੀਸੁ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਤੇਹਿ ਨਾਮਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਕਿਚ੍ਚੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਭੂਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ. ਚਿਨ੍ਤਨਮਤ੍ਤਂਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾ ਤਂਤਂ ਕ੍ਰਿਯਾਮਤ੍ਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਤੇਸੁ ਦਬ੍ਬਂਵਾ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਵਿਗ੍ਗਹੋਵਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤ ਵੁਤ੍ਤਿਨੋ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨ ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮੇਨਵਾ ਬਲੇਨਵਾ ਵਸੇਨਵਾ ਸਤ੍ਤਿਯਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂਪਿ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਪਗੇਵ ਚਿਨ੍ਤੇਤੁਂਵਾ ਫੁਸੇਤੁਂਵਾਤਿ. ਖਣਮਤ੍ਤਟ੍ਠਾਯਿਨੋਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਕਦਾਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸੁ ਇਦਂ ਦਬ੍ਬਂ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਿ, ਅਯ ਕ੍ਰਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਭਾਗੋ ਨਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਰਮਤ੍ਥਪਦੇਸੁ ਏਕਂ ਭਾਵਸਾਧਨਮੇਵ ਪਧਾਨਤੋ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਦਞ੍ਞ ਸਾਧਨਾਨਿਪਨ ਪਰਿਯਾਯਤੋਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦਬ੍ਬਾਦਿਵਸੇਨ ਅਭੇਦਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਗ ਕਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਭੇਦਕਰਣਂ ਪਰਿਯਾਯਕਥਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਸਿਲਾ ਪੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸਸਰੀਰਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਕਰਣਞ੍ਚ ਤਂ ਤਂ ਕ੍ਰਿਯਾਸਙ੍ਖਾਤ ਧਮ੍ਮਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਕਾਰਕਭੂਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤ ਜੀਵ ਸਤ੍ਤ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਸਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਤਾਦਿਮ੍ਹਿ ਕਿਂ ਅਭੇਦਸ੍ਸ ਭੇਦਕਪ੍ਪਨਾਯਾਤਿ.

ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ

ਸਸਵਿਸਾਣਂ ਵਿਯ ਅਭੂਤਸ੍ਸ ਭੂਤ ਕਪ੍ਪਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ-ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਤ੍ਤਾਵਾ ਕਾਰੇ ਤਾਵਾ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਲੋਕੇਪਨ ਅਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨੋ ਕ੍ਰਿਯਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦਕੋ ਕਤ੍ਤਾਨਾਮ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਨਕਿਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨਤਾ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਤਂ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਚ ਬਲੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਚ੍ਚੇ ਤਦਨੁਕੂਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨਕਰਣਭਾਵਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵਞ੍ਚ ਤੇਸੁ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਤ੍ਥਵਾਚਕੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇ ਤਂ ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ –

ਦਿਟ੍ਠਂ ਵੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਰਣਂਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ. ਤਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਰਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਚਿਨ੍ਤਿਤਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਪਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਚਿਤ੍ਤਤਰਨ੍ਤਿ, ਨਾ ਹਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਨਿਕਾਯਂਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਂ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਥਯਿਦਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਪਾਣਾ. ਤੇਪਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਪਾਣਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਿਕਤਾ. ਤੇਹਿਪਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨ ਗਤੇਹਿ ਪਾਣੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਚਿਤ੍ਤਤਰਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਚਰਣਂਨਾਮ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥਵਿਚਿਤ੍ਰਾਨਿ ਦਿਬ੍ਬਵਿਮਾਨਾਦੀਨਿ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਇਧਚਿਧਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਟਕੋਟ੍ਠਕਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਯਥਯਿਦਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਇਮੇ. ਚਿਤ੍ਤਿਕਤਾਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾ ਕਤਾ. ਏਤ੍ਥਚ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਕਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਿਚਿਤ੍ਤਾ. ਸਞ੍ਞਾਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਿਤ੍ਤਾ. ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਕਮ੍ਮਵਿਚਿਤ੍ਤ ਤਾਯ ਯੋਨਿਯੋ ਵਿਚਿਤ੍ਤਾ. ਯੋਨਿਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਤੇਸਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾ ਨਗਤਾਨਂ ਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. [ਵਚਨਤ੍ਥੋ]

ਤਂ ਤਂ ਸਭਾਵੋ ਲਕ੍ਖਣਂ, ਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਰਸੋ;

ਗਯ੍ਹਾਕਾਰੋ ਫਲਂਵਾਪਿ, ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨ ਸਞ੍ਞਿਤਂ.

ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ ਯਂ ਤਂ, ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਮਤਂ;

ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਾਯ, ਅਲਂ ਏਤੇ ਵਿਬੁਦ੍ਧਿਨੋ.

ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਰਸਂ, ਸਨ੍ਧਾਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਾਮਰੂਪਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. [ਚਿਤ੍ਤਂ]

੧੪. ਚੇਤਸਿਕਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੇਤਸਿ ਭਵਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਚੇਤਸਿਕਂ. ਫਸ੍ਸਾਦਿ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ. ਏਤ੍ਥਚ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਨਾਮ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਤਾਦੀਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਏਕੀ ਭੂਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਏਤੇਨ ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿ. ਸਾਏਵ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ. ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਰਾ, ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਰਣਂ, ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ, ਤਦੇਵ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਕਪੁਪ੍ਫ ਮਞ੍ਜਰਿਯਂ ਏਕਵਣ੍ਟੁਪਨਿਬ੍ਬਨ੍ਧਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਜਾਤਿਯਾਦਿ ਉਪਨਿਬ੍ਬਨ੍ਧਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਇਧ ਚੇਤਸਿਕਂਨਾਮਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂਪਿ ਤੇਹਿ ਫਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਸਹ ਤਥੇਵ ਆਯਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਤਂਪਿ ਫਸ੍ਸਿਕਂ ਵੇਦਨਿਕਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ. ਨ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਜੇਟ੍ਠਕਤ੍ਤਾ. ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਚ ਮਨੋਮਯਾਤਿ ਮਨਸਾਏਵ ਪਕਤਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਰਿਯਾ ਭੂਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਤੇ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂਪਨ ਤੇਹਿ ਕੇਹਿਚਿ ਵਿਨਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿਯੇਵ. ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿਤੇਹਿ ਕੇਹਿਚਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਹਿ ਵਿਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਤਦਾਯਤ੍ਤ ਵੁਤ੍ਤਿਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ.

[੧੫] ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ

ਏਕਾਲਮ੍ਬਣਤਾ ਮਤ੍ਤੇਨ ਤੇਸਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਂ ਚੇਤਸਿ ਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ.

ਨ ਹਿ ਏਕਾਲਮ੍ਬਣਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਿਕਂਨਾਮ ਜਾਤਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਲੋਕੇ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਧਾਤੁਯੋ ਉਦਕੇ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਨਾਨਾ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਫਰਣਂ ਬਨ੍ਧਨਞ੍ਚ ਉਦਕਸ੍ਸੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਨ ਵਣ੍ਣਧਾਤੂਨਂ. ਨਾਨਾਰੂਪ ਦਸ੍ਸਨਂ ਵਣ੍ਣਧਾਤੂਨਮੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਨ ਉਦਕਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਦਕਂਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਨਾਨਾ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁਯੋਵਿਯ ਚੇਤਸਿਕਧਮ੍ਮਾਤਿ. [ਚੇਤਸਿਕਂ]

੧੫. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਰੂਪਂ. ਸੀਤੁਣ੍ਹਾਦੀਹਿ ਵਿਰੋਧਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਵਿਸਮ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਸੇਨ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਹਿ ਵਾ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਾਦੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਹ –

ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੇਨ ਰੁਪ੍ਪਤਿ. ਸਿਤੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤਿ. ਉਣ੍ਹੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤਿ. ਜਿਘਚ੍ਛਾਯਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤਿ. ਵਿਪਾਸਾਯਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤਿ. ਡਂਸ ਮਕਸ ਵਾਤਾਤਪ ਸਰਿਂ ਸਪ ਸਪ੍ਫਸ੍ਸੇਹਿਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ. ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿਚ ਰੁਪ੍ਪਤਿ, ਕੁਪ੍ਪਤਿ, ਘਟ੍ਟੀਯਤਿ, ਪਿਲ਼ੀ ਯਤਿ, ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ.

ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੋ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਟਿਘਸਭਾਵਾਚ. ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇਸੁ ਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਮਾਗਮੋਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਨਪਨਞ੍ਞੇਸਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਘਸਭਾਵਾਨਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਘਸਭਾਵਾਨਂ ਸੁਖੁਮ ਰੂਪਾਨਂਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸੀਤਾਦੀਹਿ ਸਮਾਗਮੋਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕੁਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਘਸਭਾਵਾਨਞ੍ਚ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ. ਯਦਿਏਵਂ ਸੁਖੁਮਰੂਪਾਨਂ ਅਰੂਪਤਾਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾਤਿ. ਨਸਿਯਾ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਰੂਪੇਹਿ ਸਮਾਨਗਤਿ ਕਤ੍ਤਾ. ਤਾਨਿਹਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕੇਸੁ ਰੁਪ੍ਪਮਾਨੇਸੁ ਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਸਮਾਗਮੋਚ ਨਾਮ ਇਧ ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਆਪਾਤਗਮਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਰੁਦ੍ਧਾਨਂ ਠਿਤਿਪਤ੍ਤਾਨਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਰੂਪਾਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਮੇਵਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਭਿਘਟ੍ਟਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਰੁਪ੍ਪਤਿ ਘਟ੍ਟੀਯਤਿ ਪੀਲ਼ੀਯਤੀਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੁਪ੍ਪਨਞ੍ਚਨਾਮ ਪਰਸੇਨਾਯੁਦ੍ਧੇਨ ਰਟ੍ਠਖੋਭੋਵਿਯ ਕਲਾਪਨ੍ਤਰਗਤਧਾਤੂਨਂ ਕੁਪ੍ਪਨਂ ਭਿਜ੍ਜਨਂਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਚ ਕੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋਭਤਿ ਚਞ੍ਚਲਤਿ, ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਮਾਗਮਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਯਂਪਿ ਵਿਕਾਰਪਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਓਮਤ੍ਤਾਧਿਮਤ੍ਤਰੂਪਸਨ੍ਤਤੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਦੁਵਿਧਂ ਵਡ੍ਢਨਂ, ਹਾਯਨਞ੍ਚ. ਤਦੁਭਯਂਪਿ ਕਪ੍ਪਵੁਟ੍ਠਾਨੇ ਕਪ੍ਪਸਣ੍ਠਾਨੇ ਨਾਨਾਆਯੁਕਪ੍ਪ ਸਂਵਚ੍ਛਰ ਉਤੁ ਮਾਸ ਰਤ੍ਤਿ ਦਿਵਾਦੀਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨੇਚ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਘਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਧਮ੍ਮਾਨਮੇਵ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਮੇਵ ਸਵਿਗ੍ਗਹਤ੍ਤਾ. ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਸਮੂਹਸਣ੍ਠਾਨਾਦਿ ਭਾਵਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਵਿਗ੍ਗਹਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਮੇਵ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋਪਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਪਾਕਟਨ੍ਤਿ ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਅਵਿਗ੍ਗਹਾਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਵਿਕਾਰੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਲੋਕਸ੍ਸ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਤਂ ਰੂਪਵਿਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਯੇਵ ਵਾ ਸੋ ਲੋਕੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੂਹਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਰੂਪਤਾਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.

[੧੬] ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ

ਤੇਸਂ ਰੂਪਤਾਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਸੀਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵੋਹਾਰੋਨਾਮ ਲੋਕੋਪਚਾਰੇਨ ਵਿਨਾ ਨਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਲੋਕੋਪਚਾਰੋਚ ਪਾਕਟਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇ ਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸੀਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਨਿਵਤ੍ਤਿ ਲੋਕਤੋਵ ਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.

ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਕਾਯਵਿਕਾਰ ਵਚੀਵਿਕਾਰਾ ਚ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਪ੍ਪਨਾਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਾਨਾਰੂਪਵਿਕਾਰਾਚ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਚ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਾਕਾਰਾਏਵ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਾਨਂ ਰੂਪਤਾਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਰੂਪਯਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਪਕਾਸਤੀਤਿ ਰੂਪਂ. ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਪਾਕਟਂ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿਪਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਰੂਪਾਨਂਪਿ ਉਜੁ ਕਤੋਵ ਰੂਪਤਾਸਿਦ੍ਧਿ ਹੋਤੀਤਿ.

[੧੭] ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ

ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਸੀਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਤਂ ਸਭਾਵਾ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ ਵਸੇਨਚ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਤਾਸਿਦ੍ਧਿ ਵਿਭਾਵਿਤਾ. ਯਸ੍ਮਾਪਨ ਸੀਤੇ ਨਾਪਿ ਉਣ੍ਹੇਨਾਪੀਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਮ੍ਮ ਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਾਨਂਪਿ ਵਸੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਤਥਾਹਿ ਸਞ੍ਞਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿਪਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਰਸਾਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਏਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ. ਨ ਹਿ ਸਞ੍ਞਾ ਰੂਪਂਏਵ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ. ਨ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰਸ ਮੇਵ ਵਿਜਾਨਾਤਿ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨ ਦੇਸਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਵ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਤਾਸਿਦ੍ਧਿਵਿਭਾਵਨੇਨ ਪਯੋਜਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. [ਰੂਪਂ]

੧੬. ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਾਪਾ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਕਿਲੇਸਾਵਾ ਖਨ੍ਧਾਵਾ ਅਭਾਵਿਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਯੇਵ ਭਾਵਿਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਪਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਅਤੀਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਆਯਤਿਂ ਅਵਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਾਪਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟ ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟ ਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਾਪਾ. ਨ ਹਿ ਤਿਵਿਧ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਾਪਰਹਿਤਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵਿਸਯੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਯਥਾ ਆਕਾਸੇ ਸਕੁਣਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ. ਯੇਹਿ ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਟ੍ਠਾਨਂਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਰਿਯਜਨਾ ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾ ਯਥਯਂ ਪਦੀਪੋਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਤਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂਵਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂਵਾ ਪੁਨ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵਿਸਯੇਏਵ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿ ਗਤੇਤਿਪਿ ਯੋਜੇਨ੍ਤਿ. ਟੀਕਾਸੁਪਨ ਭਵਾਭਵਂ ਵਿਨਨਤੋ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨ ਤੋ ਵਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਣ੍ਹਾ. ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

[੧੮] ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ

‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਭਿਵਾ ਏਤੇਨ ਰਾਗਗ੍ਗਿਆਦਿਕੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ.

ਨ ਹਿ ਮਗ੍ਗੇਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਰਣਸਾਧਨਂ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਨਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬੂਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾਸਾਧਨੇ ਰਾਗਾਦਿਕਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਨੋ ਸਹ ਕਾਰਿਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. [ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ]

ਦੁਤੀਯਗਾਥਾਯ ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.