੨. ਨਾਮਕਣ੍ਡ
ਵਿਭਤ੍ਤਿਰਾਸਿ
ਅਥ ਲਿਙ੍ਗਮ੍ਹਾ ਸ੍ਯਾਦਿਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਧਾਨਂ ਦੀਪਿਯਤੇ.
ਲਿਙ੍ਗਂ, ਨਾਮਂ, ਪਾਟਿਪਦਿਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ, ਦਬ੍ਬਾਭਿਧਾਨਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਾਦਿਕਸ੍ਸ ਪਕਤਿਰੂਪਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਸਦਰੂਪਂ ਹੋਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਿਸਦਰੂਪਂ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਜ੍ਝਿਮਰੂਪਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਿਵਿਧੇਨ ਲਿਙ੍ਗਰੂਪੇਨ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਲਿਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਤਦੇਵ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਦ੍ਦਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਂ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਲਿਙ੍ਗਾਨੁਰੂਪਞ੍ਚ ਪਰਿਣਮਨ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਤਦੇਵ ਧਾਤੁ, ਪਚ੍ਚਯ, ਵਿਭਤ੍ਤਿਪਦੇਹਿ ਚੇਵਸਦ੍ਦਪਦਤ੍ਥਕਪਦੇਹਿ ਚ ‘ਵਿਸੁਂ ਭੂਤਂ ਪਦ’ਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਟਿਪਦਿਕਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਧਾਤੁਪਦਂ ਨਾਮ ਬ੍ਰੂ, ਭੂ, ਹੂਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਪਚ੍ਚਯਪਦਂ ਨਾਮ ਣ, ਤਬ੍ਬ, ਅਨੀਯ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਵਿਭਤ੍ਤਿਪਦਂ ਨਾਮ ਸਿ, ਯੋ, ਅਂ, ਯੋ,ਤਿ, ਅਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਸਦ੍ਦਪਦਤ੍ਥਕਪਦਾਨਿ ਨਾਮ ਰਾਜਸ੍ਸ, ਸਖਸ੍ਸ, ਪੁਮਸ੍ਸ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਰਾਜਸ੍ਸਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਸਦ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇ ਸਦ੍ਦਪਦਤ੍ਥਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਅਤ੍ਥਪਦਤ੍ਥਕਾਨਿ. ਧਾਤੁਪਚ੍ਚਯਵਿਭਤ੍ਤਿਪਦਾਨਿ ਪਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਦ੍ਦਪਦਤ੍ਥਕਾਨਿ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਚ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਯੋਗੇਤਿ, ਇਦਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ.
ਯਦਿਏਵਂ ਭੁਸ੍ਸ, ਬ੍ਰੁਸ੍ਸ, ਭੂਤੋ, ਹੂਤੋ, ਣੇ, ਤਬ੍ਬੇ, ਸਿਮ੍ਹਿ, ਤਿਮ੍ਹਿ ਇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਤੇਹਿ ਕਥਂ ਵਿਭਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤੀਤਿ? ਅਨੁਕਰਣਪਦਾਨਿ ਨਾਮ ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿਸ੍ਸ, ਕਰੋਤਿਸ੍ਸ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਚ ਰਾਜਸ੍ਸ ਇਚ੍ਚਾਦੀਨਿ ਚ ਅਨੁਕਰਣਲਿਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਕਨ੍ਤਲਿਙ੍ਗਭਾਵੇਨਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘ਧਾਤੁ- ਪਚ੍ਚਯ, ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਜ੍ਜਿਤਮਤ੍ਥਵਂ ਲਿਙ੍ਗ’ਨ੍ਤਿ ਅਵੋਚੁਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਪਦਤ੍ਥਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਰਾਜਸ੍ਸਇਚ੍ਚਾਦਿਕਂ ਸਦ੍ਦਪਦਤ੍ਥਕਂ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਏਤੇਨ ਅਤ੍ਥਪਦਤ੍ਥਕੇ ਸਤਿ ਤਦ੍ਧਿਤ, ਸਮਾਸ, ਕਿਤਕਪਦਾਨਮ੍ਪਿ ਏਕਨ੍ਤਲਿਙ੍ਗਭਾਵਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤੇਸਂ ਲਿਙ੍ਗਨਾਮਬ੍ਯਪਦੇਸਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾਨਿ ਚ ਨਾਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਾਨਿ ਭਵਿਤੁਂ ਅਰਹਨ੍ਤਿ, ਤਾਨਿ ਉਪਸਗ੍ਗ, ਨਿਪਾਤਪਦਾਨਿ ਤ੍ਵਾਨ੍ਤਾਦਿਪਦਾਨਿ ਚ ਇਧ ਵਿਸੇਸਨਨਾਮਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ.
੬੧. ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇਕਾਨੇਕੇਸੁ ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਸਿ ਯੋ ਅਂਯੋ ਨਾ ਹਿ ਸ ਨਂ ਸ੍ਮਾਹਿ ਸਨਂਸ੍ਮਿਂਸੁ [ਕ. ੫੫; ਰੂ. ੬੩; ਨੀ. ੨੦੦].
ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਅਨੇਕੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਸਿ, ਯੋ…ਪੇ… ਸ੍ਮਿਂ, ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਵਿਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ, ਏਕਮੇਕਂ ਪਕਤਿਨਾਮਪਦਂ ਨਾਨਾਰੂਪਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਕਤ੍ਤੁ, ਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾਨਾਅਤ੍ਥਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਏਕਤ੍ਤ, ਬਹੁਤ੍ਤਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਚ ਵਿਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਿ, ਲੋ ਇਤਿ ਪਠਮਾ ਨਾਮ…ਪੇ… ਸ੍ਮਿਂ, ਸੁ ਇਤਿ ਸਤ੍ਤਮੀ ਨਾਮ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ ਏਕਵਚਨਂ ਨਾਮ. ਪਰਂ ਪਰਂ ‘ਅਨੇਕੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ ਅਨੇਕਵਚਨਂ ਨਾਮ. ਬਹੁਵਚਨਨ੍ਤਿ ਚ ਪੁਥੁਵਚਨਨ੍ਤਿ ਚ ਏਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ.
੬੨. ਪਠਮਾਤ੍ਥਮਤ੍ਤੇ [ਕ. ੨੮੪; ਰੂ. ੬੫; ਨੀ. ੫੭੭; ਚਂ. ੨.੧.੯੩; ਪਾ. ੨.੩.੪੬].
ਕਤ੍ਤੁ, ਕਮ੍ਮਾਦਿਕਂ ਬਾਹਿਰਤ੍ਥਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਮਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਪਠਮਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਅਯਂ ਮਮ ਪੁਰਿਸੋ, ਇਮੇ ਮਮ ਪੁਰਿਸਾ.
੬੩. ਆਮਨ੍ਤਨੇ [ਕ. ੨੮੫; ਰੂ. ੭੦; ਨੀ. ੫੭੮; ਚਂ. ੨.੧.੯੪; ਪਾ. ੨.੩.੪੭].
ਆਮਨ੍ਤਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਲਪਨਂ. ਆਮਨ੍ਤਨਵਿਸਯੇ ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਥਮਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਪਠਮਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਭੋਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਾ.
੬੪. ਕਮ੍ਮੇ ਦੁਤਿਯਾ [ਕ. ੨੯੭; ਰੂ. ੭੬, ੨੮੪; ਨੀ. ੫੮੦; ਚਂ. ੨.੧.੪੩; ਪਾ. ੧.੪.੪੯-੫੧].
ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਦੁਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਪੁਰਿਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਰਿਸੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
੬੫. ਕਤ੍ਤੁਕਰਣੇਸੁ ਤਤਿਯਾ [ਕ. ੨੮੬, ੨੮੮; ਰੂ. ੮੩; ਨੀ. ੫੯੧, ੫੯੪; ਚਂ. ੨.੧.੬੨, ੬੩; ਪਾ. ੨.੩.੧੮].
ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਕਤ੍ਤਰਿ ਚ ਕਰਣੇ ਚ ਤਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਪੁਰਿਸੇਨ ਕਤਂ, ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਕਤਂ, ਪੁਰਿਸੇਨ ਕੁਲਂ ਸੋਭਤਿ, ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਕੁਲਂ ਸੋਭਤਿ.
੬੬. ਚਤੁਤ੍ਥੀ ਸਮ੍ਪਦਾਨੇ [ਕ. ੨੯੩; ਰੂ ੮੫, ੩੦੧; ਨੀ. ੬੦੫; ਚਂ. ੨.੧.੭੩; ਪਾ. ੨.੩.੧੩].
ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਦਾਨਤ੍ਥੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਦੇਤਿ, ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਦੇਤਿ.
੬੭. ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਾਵਧਿਸ੍ਮਿਂ [ਕ. ੨੯੫; ਰੂ. ੮੯, ੩੦੭; ਨੀ. ੬੦੭ ਚਂ. ੨.੧.੮੧; ਪਾ. ੨.੩.੨੮; ੧.੪.੨੪ ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਵਧਿਸ੍ਮਾ (ਬਹੂਸੁ)].
ਅਵਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਪਾਦਾਨਂ. ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਅਵਧਿਅਤ੍ਥੇ ਪਞ੍ਚਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਪੁਰਿਸਸ੍ਮਾ ਅਪੇਤਿ, ਪੁਰਿਸੇਹਿ ਅਪੇਤਿ.
੬੮. ਛਟ੍ਠੀ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ [ਕ. ੩੦; ਰੂ. ੯੨, ੩੧੫; ਨੀ. ੬੦੯; ਚਂ. ੨.੧.੯੫; ਪਾ. ੨.੩.੫੦].
ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤ੍ਥੇ ਛਟ੍ਠੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਧਨਂ, ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਧਨਂ.
੬੯. ਸਤ੍ਤਮ੍ਯਾਧਾਰੇ [ਕ. ੩੧੨; ਰੂ. ੯੪, ੩੧੯; ਨੀ. ੬੩੦; ਚਂ. ੨.੧.੮੮; ਪਾ. ੨.੩.੩੬; ੧.੩.੪੫].
ਨਾਮਸ੍ਮਾ ਆਧਾਰਤ੍ਥੇ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਪੁਰਿਸਸ੍ਮਿਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਪੁਰਿਸੇਸੁ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.
ਵਿਭਤ੍ਤਿਰਾਸਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਇਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਰਾਸਿ
੭੦. ਇਤ੍ਥਿਯਮਤ੍ਵਾ [ਕ. ੨੩੭; ਰੂ. ੧੭੬; ਨੀ. ੪੬੬; ਚਂ. ੨.੩.੧੫; ਪਾ. ੪.੧.੪].
ਇਤ੍ਥਿਯਂ+ਅਤੋ+ਆਤਿ ਛੇਦੋ. ਅਕਾਰਨ੍ਤਨਾਮਮ੍ਹਾ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਆਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ.
ਅਭਾਸਿਤਪੁਮੇਹਿ ਕੇਹਿਚਿ ਸਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦੇਹਿ ਨਿਚ੍ਚਂ –
ਕਞ੍ਞਾ, ਪਞ੍ਞਾ, ਸਞ੍ਞਾ, ਨਾਵਾ, ਸਾਲਾ, ਤਣ੍ਹਾ, ਇਚ੍ਛਾ, ਭਿਕ੍ਖਾ, ਸਿਕ੍ਖਾ, ਗੀਵਾ, ਜਿਵ੍ਹਾ, ਵੀਸਾ, ਤਿਂਸਾ, ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਭਾਸਿਤਪੁਮੇਹਿਪਿ ਸਬ੍ਬਨਾਮੇਹਿ ਤਬ੍ਬਾ, ਨੀਯ, ਤਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਨਿਚ੍ਚਂ –
ਸਬ੍ਬਾ, ਕਤਰਾ, ਕਤਮਾ, ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਨੁਭਵਨੀਯਾ, ਗਤਾ, ਜਾਤਾ, ਭੂਤਾ, ਹੂਤਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਪਨ ਅਨਿਚ੍ਚਂ –
ਕਲ੍ਯਾਣਾ, ਕਲ੍ਯਾਣੀ, ਸੁਨ੍ਦਰਾ, ਸੁਨ੍ਦਰੀ, ਸੋਭਣਾ, ਸੋਭਣੀ, ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਾ, ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੀ, ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਿਨੀ, ਅਤ੍ਥਕਾਮਾ, ਅਤ੍ਥਕਾਮੀ, ਅਤ੍ਥਕਾਮਿਨੀ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਿਨੀ, ਏਕਾਕਾ, ਏਕਾਕਿਨੀ, ਦੀਪਨਾ, ਦੀਪਨੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਤ੍ਤੇਨ ਸਮਾਸੇ ਮਾਤੁ, ਧੀਤੁ ਇਚ੍ਚਾਦੀਹਿ ਆਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਨਨ੍ਦਮਾਤਾ, ਉਤ੍ਤਰਮਾਤਾ, ਦੇਵਧੀਤਾ, ਰਾਜਧੀਤਾ, ਅਸ੍ਸਮਣੀ ਹੋਤਿ ਅਸਕ੍ਯਧੀਤਰਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘ਇਤ੍ਥਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ਜੋਤੇਤਬ੍ਬੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਇਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਾਪਿ ਸ੍ਯਾਦਯੋ ਵਿਯ ਜੋਤਕਮਤ੍ਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਾਚਕਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ.
੭੧. ਨਦਾਦੀਹਿ ਙੀ [ਕ. ੨੩੮; ਰੂ. ੧੮੭; ਨੀ. ੪੬੭; ਨਦਾਦਿਤੋ ਵੀ (ਬਹੂਸੁ)].
ਨਦਾਦੀਹਿ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਙੀ ਹੋਤਿ. ਙਾਨੁਬਨ੍ਧੋ ‘ਨ੍ਤਨ੍ਤੂਨਂ ਙੀਮ੍ਹਿ ਤੋ ਵਾ’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥੋ.
ਨਦੀ, ਮਹੀ, ਇਤ੍ਥੀ, ਕੁਮਾਰੀ, ਤਰੁਣੀ, ਵਾਸੇਟ੍ਠੀ, ਗੋਤਮੀ, ਕਚ੍ਚਾਨੀ, ਕਚ੍ਚਾਯਨੀ, ਮਾਣਵੀ, ਸਾਮਣੇਰੀ, ਨਾਵਿਕੀ, ਪਞ੍ਚਮੀ, ਛਟ੍ਠੀ, ਚਤੁਦ੍ਦਸੀ, ਪਞ੍ਚਦਸੀ, ਸਹਸ੍ਸੀ, ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ, ਸਤਸਹਸ੍ਸੀ, ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੀ, ਮਾਲਕਾਰੀ, ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ, ਞਾਣਕਰਣੀ, ਧਮ੍ਮਦੀਪਨੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
੭੨. ਨ੍ਤਨ੍ਤੂਨਂ ਙੀਮ੍ਹਿ ਤੋ ਵਾ [ਕ. ੨੩੯, ੨੪੧; ਰੂ. ੧੯੦, ੧੯੧; ਨੀ. ੪੬੮, ੪੭੧].
ਨ੍ਤ, ਨ੍ਤੂਨਂ ਤੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਙੀਮ੍ਹਿ ਪਰੇ.
ਗਚ੍ਛਤੀ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ, ਸਤੀ, ਸਨ੍ਤੀ, ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ, ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ, ਗੁਣਵਤੀ, ਗੁਣਵਨ੍ਤੀ, ਸਤਿਮਤੀ, ਸਤਿਮਨ੍ਤੀ, ਸਬ੍ਬਾਵਤੀ, ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤੀ, ਯਾਵਤੀ, ਯਾਵਨ੍ਤੀ, ਤਾਵਤੀ, ਤਾਵਨ੍ਤੀ, ਭੁਤ੍ਤਵਤੀ, ਭੁਤ੍ਤਵਨ੍ਤੀ.
੭੩. ਗੋਤੋ ਵਾ [ਕ. ੨੩੮; ਰੂ. ੧੮੭; ਨੀ. ੪੬੭].
ਗੋਸਦ੍ਦਮ੍ਹਾ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਵੀ ਹੋਤਿ ਵਾ.
ਗਾਵੀ.
ਵਾਤਿ ਕਿਂ? ਗੋਕਾਣਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਚਾਰਿਨੀਤਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਣਾਤਿ ਅਨ੍ਧਾ.
੭੪. ਯਕ੍ਖਾਦੀਹਿਨੀ ਚ [ਕ. ੨੩੮, ੨੪੦; ਰੂ. ੨੮੭, ੧੯੩; ਨੀ. ੪੬੭, ੪੬੯; ਯਕ੍ਖਾਦਿਤ੍ਵਿਨੀ ਚ (ਬਹੂਸੁ)].
ਯਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਅਕਾਰਨ੍ਤੇਹਿ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਵੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਨੀ ਚ.
ਯਕ੍ਖੀ, ਯਕ੍ਖਿਨੀ, ਨਾਗੀ, ਨਾਗਿਨੀ, ਮਹਿਂਸੀ, ਮਹਿਂਸਿਨੀ, ਮਿਗੀ, ਮਿਗਿਨੀ, ਸੀਹੀ, ਸੀਹਿਨੀ, ਦੀਪੀ, ਦੀਪਿਨੀ, ਬ੍ਯਗ੍ਘੀ, ਬ੍ਯਗ੍ਘਿਨੀ, ਕਾਕੀ, ਕਾਕਿਨੀ, ਕਪੋਤੀ, ਕਪੋਤਿਨੀ, ਮਾਨੁਸੀ, ਮਾਨੁਸਿਨੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
੭੫. ਆਰਾਮਿਕਾਦੀਹਿ [ਕ. ੨੪੦; ਰੂ. ੧੯੩; ਨੀ. ੪੬੯].
ਆਰਾਮਿਕਾਦੀਹਿ ਅਕਾਰਨ੍ਤੇਹਿ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਇਨੀ ਹੋਤਿ.
ਆਰਾਮਿਕਿਨੀ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ, ਨਾਵਿਕਿਨੀ, ਓਲੁਮ੍ਬਿਕਿਨੀ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਿਨੀ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਿਨੀ, ਰਾਜਿਨੀ, ਏਕਾਕਿਨੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਸਞ੍ਞਾਯਂ –
ਮਾਨੁਸਿਨੀ ਮਾਨੁਸਾ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਾਨੁਸੀ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ.
੭੬. ਘਰਣ੍ਯਾਦਯੋ [ਕ. ੨੪੦; ਰੂ. ੧੯੩; ਨੀ. ੪੬੯].
ਘਰਣੀਇਚ੍ਚਾਦਯੋ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਨੀਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾ ਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ.
ਘਰਣੀ, ਵੇਤ੍ਰਣੀ, ਪੋਕ੍ਖਰਣੀ-ਏਸੁ ਨਸ੍ਸ ਣਤ੍ਤਂ. ਆਚਰਿਨੀਯਲੋਪੋ, ਆਚਰਿਯਾ ਵਾ.
੭੭. ਮਾਤੁਲਾਦਿਤ੍ਵਾਨੀ ਭਰਿਯਾਯਂ [ਕ. ੯੮; ਰੂ. ੧੮੯; ਨੀ. ੨੬੧].
ਮਾਤੁਲਾਦੀਹਿ ਅਕਾਰਨ੍ਤੇਹਿ ਭਰਿਯਾਯਂ ਆਨੀ ਹੋਤਿ.
ਮਾਤੁਭਾਤਾ ਮਾਤੁਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਮਾਤੁਲਾਨੀ, ਏਵਂ ਵਰੁਣਾਨੀ, ਗਹਪਤਾਨੀ, ਆਚਰਿਯਾਨੀ, ਖਤ੍ਤਿਯਾਨੀ.
‘ਬਹੁਲਾ’ਧਿਕਾਰਾ ਖਤ੍ਤਿਯੀ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਚ.
੭੮. ਯੁਵਣ੍ਣੇਹਿ ਨੀ.
ਇਵਣ੍ਣਨ੍ਤੇਹਿ ਉਵਣ੍ਣਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਨੀ ਹੋਤਿ.
ਛਤ੍ਤਪਾਣਿਨੀ, ਦਣ੍ਡਪਾਣਿਨੀ, ਦਣ੍ਡਿਨੀ, ਛਤ੍ਤਿਨੀ, ਹਤ੍ਥਿਨੀ, ਮਾਲਿਨੀ, ਮਾਯਾਵਿਨੀ, ਮੇਧਾਵਿਨੀ, ਪਿਯਪਸਂਸਿਨੀ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੀ, ਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਨੀ, ਅਤ੍ਥਕਾਮਿਨੀ, ਹਿਤਚਾਰਿਨੀ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਖਤ੍ਤਿਯਬਨ੍ਧੁਨੀ, ਪਟੁਨੀ, ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੁਨੀ, ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਨੀ, ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੁਨੀ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੁਨੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
੭੯. ਤਿਮ੍ਹਾਞ੍ਞਤ੍ਥੇ [ਕ੍ਤਿਮ੍ਹਾਞ੍ਞਤ੍ਥੇ (ਬਹੂਸੁ), ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇ ੩੧ ਸੁਤ੍ਤਙ੍ਕੇ].
ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਮਾਸੇ ਤਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਮ੍ਹਾ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਨੀ ਹੋਤਿ.
ਅਹਿਂਸਾਰਤਿਨੀ, ਧਮ੍ਮਰਤਿਨੀ, ਵਚ੍ਛਗਿਦ੍ਧਿਨੀ, ਪੁਤ੍ਤਗਿਦ੍ਧਿਨੀ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਨੀ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਨੀ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਨੀ, ਅਤ੍ਤਗੁਤ੍ਤਿਨੀ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਅਞ੍ਞਤ੍ਥੇਤਿ ਕਿਂ? ਧਮ੍ਮੇ ਰਤਿ ਧਮ੍ਮਰਤਿ.
੮੦. ਯੁਵਾਤਿ.
ਯੁਵਤੋ ਇਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਹੋਤਿ.
ਯੁਵਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘ਤਿ’ ਇਤਿ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਤ੍ਤੇਨ ਵੀਸ, ਤਿਂਸਤੋਪਿਤਿ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਵੀਸਤਿ, ਵੀਸਂ, ਤਿਂਸਤਿ, ਤਿਂਸਂ.
੮੧. ਉਪਮਾ ਸਂਹਿਤ ਸਹਿਤ ਸਞ੍ਞਤ ਸਹ ਸਫ ਵਾਮਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੂਰੁਤ੍ਵੂ [ਚਂ. ੨.੩.੭੯; ਪਾ. ੪.੧.੬੯, ੭੦ ਤੂਰੁਤੂ (ਬਹੂਸੁ)].
ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੋ+ਊਰੁਤੋ+ਊਤਿ ਛੇਦੋ.
ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਮਾਸੇ ਉਪਮਾਦਿਪੁਬ੍ਬਾ ਊਰੁਸਦ੍ਦਮ੍ਹਾ ਇਤ੍ਥਿਯਂ ਊ ਹੋਤਿ.
ਨਾਗਸ੍ਸ ਨਾਸਾ ਵਿਯ ਊਰੂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਨਾਗਨਾਸੂਰੂ, ਸਂਹਿਤਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਊਰੂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਂਹਿਤੋਰੂ, ਸਹਿਤਾ ਏਕਬਦ੍ਧਾ ਊਰੂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਹਿਤੋਰੂ, ਸਞ੍ਞਤਾ ਅਲੋਲਾ ਊਰੂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਞ੍ਞਤੋਰੂ, ਊਰੁਯਾ [ਊਰੁਨਾ?] ਸਹ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਹੋਰੂ, ਸਫੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਖੁਰੋ, ਸਂਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਸਫਭੂਤਾ ਊਰੂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਫੋਰੂ, ਵਾਮਾ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਊਰੂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾਮੋਰੂ, ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਊਰੂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣੋਰੂ.
ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਤ੍ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੂਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ.
‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਨਾਗਨਾਸੂਰੂ, ਓਲੋਕੇਯ੍ਯ ਪਭਾਵਤੀ’’ਤਿ [ਜਾ. ੨.੨੦.੧੪] ਚ ‘‘ਏਕਾ ਤੁਵਂ ਤਿਟ੍ਠਸਿ ਸਹਿਤੂਰੂ’’ਤਿ [ਜਾ. ੧.੧੬.੨੯੭] ਚ ‘‘ਸਞ੍ਞਤੂਰੂ ਮਹਾਮਾਯਾ, ਕੁਮਾਰਿ ਚਾਰੁਦਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ [ਜਾ. ੨.੧੭.੧੦੯] ਚ ‘‘ਵਾਮੋਰੂ ਸਜ ਮਂ ਭਦ੍ਦੇ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੪੮] ਚ ‘‘ਕਾਰਣਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਮਿ, ਸਮ੍ਮਤ੍ਤੋ ਲਕ੍ਖਣੂਰੁਯਾ’’ਤਿ [ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੪੮] ਚ ‘‘ਗਾਰਯ੍ਹਸ੍ਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੁਯਾ’’ਤਿ [ਜਾ. ੨.੨੨.੨੧੦੯] ਚ ਪਾਲ਼ਿਪਦਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ‘ਸਜਾ’ਤਿ ਆਲਿਙ੍ਗਾਹਿ, ‘ਗਾਰਯ੍ਹਸ੍ਸ’ਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਗਾਰਯ੍ਹੋ ਭਵੇਯ੍ਯਂ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਤਾਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾ ਸਭਾਵਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਾ ਏਵ – ਲਹੁਤਾ, ਮੁਦੁਤਾ, ਗਾਮਤਾ, ਜਨਤਾ, ਦੇਵਤਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ.
ਤਥਾ ਤਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾ – ਗਤਿ, ਮਤਿ, ਰਤ੍ਤਿ, ਸਤਿ, ਤੁਟ੍ਠਿ, ਦਿਟ੍ਠਿ, ਇਦ੍ਧਿ, ਸਿਦ੍ਧਿ ਇਚ੍ਚਾਦਿ, ਤਥਾ ਯਾਗੁ, ਧਾਤੁ, ਧੇਨੁ, ਕਣ੍ਡੁ, ਕਚ੍ਛੁ, ਮਾਤੁ, ਧੀਤੁ, ਦੁਹਿਤੁ ਇਚ੍ਚਾਦਿ, ਜਮ੍ਬੂ, ਵਧੂ, ਚਮੂ, ਸੁਤਨੂ, ਸਰਬੂ ਇਚ੍ਚਾਦਿ ਚ. ਸਕ੍ਕਤਗਨ੍ਥੇਸੁ ਪਨ ਸੁਤਨੂ, ਸਰਬੂ ਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁਪਿ ਊਪਚ੍ਚਯਂ ਵਿਦਹਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਭੂਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ‘ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣਾ ਪਿਤ੍ਥਿਯ’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਪਸਞ੍ਞਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘ਆਕਾਰੋ ਚ ਘਾ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਨਿਚ੍ਚਂ ਘਸਞ੍ਞੋ.
ਇਤ੍ਥਿਪਚ੍ਚਯਰਾਸਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਆਕਾਰਨ੍ਤਿਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਰਾਸਿ
ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਆਕਾਰਨ੍ਤਂ, ਇਕਾਰਨ੍ਤਂ, ਈਕਾਰਨ੍ਤਂ, ਉਕਾਰਨ੍ਤਂ, ਊਕਾਰਨ੍ਤਂ, ਓਕਾਰਨ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦਮ੍ਹਾ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤੇ ਪਠਮਾ.
੮੨. ਗਸੀਨਂ [ਕ. ੨੨੦; ਰੂ. ੭੪; ਨੀ. ੪੪੭].
ਕੇਨਚਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਅਲਦ੍ਧਵਿਧੀਨਂ ਗਸੀਨਂ ਲੋਪੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਿਲੋਪੋ.
ਕਞ੍ਞਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.
੮੩. ਜਨ੍ਤੁਹੇਤ੍ਵੀਘਪੇਹਿ ਵਾ [ਕ. ੧੧੮; ਰੂ. ੧੪੬; ਨੀ. ੨੯੩].
ਜਨ੍ਤੁ, ਹੇਤੂਹਿ ਚ ਪੁਨ੍ਨਪੁਂਸਕੇਸੁ ਈਕਾਰਨ੍ਤੇਹਿ ਚ ਘਤੋ ਚ ਪਸਞ੍ਞੇਹਿ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣੇਹਿ ਚ ਯੋਨਂ ਲੋਪੋ ਹੋਤਿ ਵਾ.
ਕਞ੍ਞਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਕਞ੍ਞਾਯੋ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.
ਆਮਨ੍ਤਨਤ੍ਥੇ ਪਠਮਾ, ‘ਗੋਸ੍ਯਾਲਪਨੇ’ਤਿ ਗਸਞ੍ਞਾ.
੮੪. ਘਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਤ੍ਵੇ [ਕ. ੧੧੪, ੧੯੩; ਰੂ. ੧੨੨, ੧੭੮; ਨੀ. ੨੮੮; ਘਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਤੇ (ਬਹਸੁ)].
ਘਤੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਤੋ ਚ ਗਸ੍ਸ ਏ ਹੋਤਿ ਵਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਇਸਿ, ਮੁਨਿ, ਰੇਵਤੀ, ਕਤ੍ਤੁ, ਖਤ੍ਤੁਇਚ੍ਚਾਦਿਤੋਪਿ.
ਭੋਤਿ ਕਞ੍ਞੇ, ਭੋਤਿ ਕਞ੍ਞਾ, ਭੋਤਿਯੋ ਕਞ੍ਞਾਯੋ, ਭੋਤੀ ਕਞ੍ਞਾਯੋ, ‘‘ਉਟ੍ਠੇਹਿ ਪੁਤ੍ਤਿਕ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਦੁਕ੍ਕਰਾ ਪੁਤ੍ਤਿਕ’’ ਇਤਿ ਥੇਰੀਪਾਲ਼ਿ [ਥੇਰੀਗਾ. ੪੬੫], ਤਸ੍ਮਾ ਗੇ ਪਰੇ ਮਹਾਵੁਤ੍ਤਿਨਾ ਰਸ੍ਸੋਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਕੁਸਜਾਤਕੇ ‘‘ਨ ਮੇ ਅਕਾਸਿ ਵਚਨਂ, ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਯ ਪੁਤ੍ਤਿਕੇ’’ਤਿਪਿ [ਜਾ. ੨.੨੦.੪੭] ਅਤ੍ਥਿ.
ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਦੁਤਿਯਾ, ‘ਸਰੋ ਲੋਪੋ ਸਰੇ’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਸਰਲੋਪੋ.
ਕਞ੍ਞਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਕਞ੍ਞਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਕਞ੍ਞਾਯੋ ਪਸ੍ਸਤਿ.
ਕਤ੍ਤਰਿ ਤਤਿਯਾ.
੮੫. ਘਪਤੇਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਦੀਨਂ ਯਯਾ [ਕ. ੧੧੧, ੧੧੨; ਰੂ. ੧੭੯, ੧੮੩ ਨੀ. ੨੮੩, ੨੮੪].
ਘਤੋ ਚ ਪਸਞ੍ਞੇਹਿ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣੇਹਿ ਚ ਏਕਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਏਕਵਚਨਾਨਂ ਕਮੇਨ ਯ, ਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਕਞ੍ਞਾਯ ਕਤਂ, ਕਞ੍ਞਾਹਿ ਕਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਘਤੋਪਿ ਯਾਆਦੇਸੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਤੇ ਚ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਛਾਯਯਾ’’ [ਜਾ. ੧.੧੪.੧੮੨] ਤਿ ਚ ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਵਾਰਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਛਾਯਯਾ’’ [ਜਾ. ੧.੧੪.੧੮੯] ਤਿ ਚ ਪਾਲ਼ਿ, ਤਥਾ ‘‘ਸਕ੍ਖਰੋਪਮਯਾ ਵਦੇ’’ [ਸਚ੍ਚਸਙ੍ਖੇਪ ੧੭੬ ਗਾਥਾ], ‘‘ਬਾਲਦਾਰਕਲੀਲਯਾ’’ਤਿ [ਵਿਭਾਵਿਨੀ ੧੫੪] ਚ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਮਹਾਵੁਤ੍ਤਿਨਾ ਘਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸੋ.
੮੬. ਸ੍ਮਾਹਿਸ੍ਮਿਂਨਂ ਮ੍ਹਾਭਿਮ੍ਹਿ ਵਾ [ਕ. ੯੯; ਰੂ. ੮੧].
ਤੇਸਂ ਕਮੇਨ ਮ੍ਹਾ, ਭਿ, ਮ੍ਹਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ. ਏਤੇ ਆਦੇਸਾ ਗਾਥਾਸੁ ਬਹੁਲਂ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਕਞ੍ਞਾਹਿ ਕਤਂ, ਕਞ੍ਞਾਭਿ ਕਤਂ.
ਸਮ੍ਪਦਾਨੇ ਚਤੁਤ੍ਥੀ, ਕਞ੍ਞਾਯ ਦੇਤਿ, ਕਞ੍ਞਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਕਞ੍ਞਾਯ ਆਭਤਂ ਵਤ੍ਥਂ, ਕਞ੍ਞਾਨਂ ਆਭਤਂ ਵਤ੍ਥਂ.
ਅਪਾਦਾਨੇ ਪਞ੍ਚਮੀ, ਕਞ੍ਞਾਯ ਅਪੇਤਿ, ਕਞ੍ਞਮ੍ਹਾ ਅਪੇਤਿਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ, ਕਞ੍ਞਾਹਿ ਕਞ੍ਞਾਭਿ ਅਪੇਤਿ.
ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਛਟ੍ਠੀ, ਕਞ੍ਞਾਯ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਕਞ੍ਞਾਨਂ ਸਨ੍ਤਕਂ.
ਓਕਾਸੇ ਸਤ੍ਤਮੀ, ਕਞ੍ਞਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.
੮੭. ਯਂ [ਕ. ੧੧੬; ਰੂ. ੧੮੦; ਨੀ. ੪੪੩].
ਘਤੋ ਚ ਪਸਞ੍ਞੇਹਿ ਇਵਣ੍ਣੁਵਣ੍ਣੇਹਿ ਚ ਸ੍ਮਿਂਨੋ ਯਂ ਹੋਤਿ ਵਾ.
ਕਞ੍ਞਾਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਞ੍ਞਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਞ੍ਞਾਸੁ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.
ਸਦ੍ਧਾ ਮੇਧਾ ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਚਿਨ੍ਤਾ ਮਨ੍ਤਾ ਵੀਣਾ ਤਣ੍ਹਾ.
ਇਚ੍ਛਾ ਮੁਚ੍ਛਾ ਏਜਾ ਮਾਯਾ, ਮੇਤ੍ਤਾ ਮਤ੍ਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਭਿਕ੍ਖਾ.
ਜਙ੍ਘਾ ਗੀਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾ ਵਾਚਾ, ਛਾਯਾ ਆਸਾ ਗਙ੍ਗਾਨਾਵਾ.
ਗਾਥਾ ਸੇਨਾ ਲੇਖਾ ਸਾਖਾ, ਮਾਲਾ ਵੇਲਾ ਪੂਜਾ ਖਿਡ੍ਡਾ.
ਪਿਪਾਸਾ ਵੇਦਨਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਚੇਤਨਾ ਤਸਿਣਾਪਜਾ.
ਦੇਵਤਾ ਵਟ੍ਟਕਾ ਗੋਧਾ, ਬਲਾਕਾ ਪਰਿਸਾ ਸਭਾ.
ਊਕਾ ਸੇਫਾਲਿਕਾ ਲਙ੍ਕਾ, ਸਲਾਕਾ ਵਾਲਿਕਾ ਸਿਖਾ.
ਵਿਸਾਖਾ ਵਿਸਿਖਾ ਸਾਖਾ, ਗਚ੍ਛਾ ਵਞ੍ਝਾ ਜਟਾ ਘਟਾ.
ਜੇਟ੍ਠਾ ਸੋਣ੍ਡਾ ਵਿਤਣ੍ਡਾ ਚ, ਵਰੁਣਾ ਵਨਿਤਾ ਲਤਾ.
ਕਥਾ ਨਿਦ੍ਦਾ ਸੁਧਾ ਰਾਧਾ, ਵਾਸਨਾ ਸੀਸਪਾ ਪਪਾ.
ਪਭਾ ਸੀਮਾ ਖਮਾ ਜਾਯਾ, ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਸਕ੍ਖਰਾ ਸੁਰਾ.
ਦੋਲਾ ਤੁਲਾ ਸਿਲਾ ਲੀਲਾ, ਲਾਲੇ’ਲਾ ਮੇਖਲਾ ਕਲਾ.
ਵਲ਼ਵਾ’ ਲਮ੍ਬੁਸਾ ਮੂਸਾ, ਮਞ੍ਜੂਸਾ ਸੁਲਸਾ ਦਿਸਾ.
ਨਾਸਾ ਜੁਣ੍ਹਾ ਗੁਹਾ ਈਹਾ, ਲਸਿਕਾ ਵਸੁਧਾਦਯੋ.
੮੮. ਨਮ੍ਬਾਦੀਹਿ [ਨਮ੍ਬਾਦੀਹਿ (ਬਹੂਸੁ)].
ਗਸਞ੍ਞੇਹਿ ਅਮ੍ਬ, ਅਨ੍ਨ, ਅਮ੍ਮਇਚ੍ਚੇਤੇਹਿ ਗਸ੍ਸ ਏ ਨ ਹੋਤਿ.
੮੯. ਰਸ੍ਸੋ ਵਾ.
ਅਮ੍ਬਾਦੀਨਂ ਰਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ ਵਾ ਗੇ ਪਰੇ.
ਭੋਤਿ ਅਮ੍ਬ, ਭੋਤਿ ਅਮ੍ਬਾ, ਭੋਤਿ ਅਨ੍ਨ, ਭੋਤਿ ਅਨ੍ਨਾ, ਭੋਤਿ ਅਮ੍ਮ, ਭੋਤਿ ਅਮ੍ਮਾ, ਸੇਸਂ ਕਞ੍ਞਾਸਮਂ.
ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਵਿਧਾਨਮੁਚ੍ਚਤੇ.
੯੦. ਤਿ ਸਭਾਪਰਿਸਾਯ.
ਸਭਾਪਰਿਸਾਹਿ ਸ੍ਮਿਂਨੋਤਿ ਹੋਤਿ. ‘ਘੋ ਸ੍ਸਂਸ੍ਸਾਸ੍ਸਾਯ ਤੀਸੂ’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਤਿਮ੍ਹਿ ਰਸ੍ਸੋ.
ਸਭਤਿ, ਸਭਾਯ, ਸਭਾਯਂ, ਸਭਾਸੁ, ਪਰਿਸਤਿ, ਪਰਿਸਾਯ, ਪਰਿਸਾਯਂ, ਪਰਿਸਾਸੁ, ਤਮਦ੍ਦਸ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਸਮ੍ਹਿ ਪਰਿਸਤਿ, ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਸਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣਂ ਕਾਯਂ ਵਿਵਰਿ [ਮ. ਨਿ. ੧.੩੫੯].
ਨਨ੍ਦਮਾਤਾ, ਰਾਜਧੀਤਾਇਚ੍ਚਾਦੀਸੁ ‘ਘਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਤ੍ਵੇ’ਤਿ ਘਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਂ.
ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਨਨ੍ਦਮਾਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਨਨ੍ਦਮਾਤੇ [ਅ. ਨਿ. ੭.੫੩], ਭੋਤਿ ਦੇਵਧੀਤੇ, ਭੋਤਿ ਸਕ੍ਯਧੀਤਰੇ-ਮਹਾਵੁਤ੍ਤਿਨਾ ਸਮਾਸੇ ਸ੍ਯਾਦੀਸੁ ਆਰਤ੍ਤਂ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਲ੍ਤੁਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਾ ਪਨ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤੀਸੁ ਲਿਙ੍ਗੇਸੁ ਸਮਾਨਰੂਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ‘‘ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਚ ਉਗ੍ਗਹੇਤਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੋਤਾ ਚ ਪਯਿਰੂਪਾਸਿਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਥੇਰੀਪਾਲ਼ਿ. ਤਥਾ ਕ੍ਵਚਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਦਿਸਦ੍ਦਾਪਿ. ਤਮੋਖਨ੍ਧਂ ਪਦਾਲਯਂ, ਏਵਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਭਣਂ ਇਚ੍ਚਾਦਿ-ਤਤ੍ਥ ਪਦਾਲਯਨ੍ਤਿ ਪਦਾਲਯਨ੍ਤੀ, ਭਣਨ੍ਤਿ ਭਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.