੧੨. ਨਞ

ਏਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ‘‘ਟ ਨਞ੍ਸ੍ਸ’’ਇਤਿ (੩-੭੪) ਸੁਤ੍ਤੇਏਵ. ਪਾਮਨਪੁਤ੍ਤੋਤਿਪਾਮਾ ਕੁਟ੍ਠਵਿਸੇਸੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਾਮਸਦ੍ਦਾ ‘‘ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਞ੍ਞੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ (੪-੧੨੦) ਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ, ਪਾਮਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਯਦਿ ਹੇਤ੍ਥ ਞਕਾਰੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥੋ ਨ ਕਰੀਯੇਥ, ਤਦਾ ‘‘ਟ ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਰੀਯੇਥ, ਤਥਾ ਚ ਸਤ੍ਯੁਤ੍ਤਰਪਦੇ ਪਰਤੋ ਪਾਮਨਸਦ੍ਦੇ ਨਕਾਰਸ੍ਸਾਪਿ ਟੋ

ਸਿਯਾਤਿ ਭਾਵੋ, ਨਨੁ ਚਿਹ ਸਮਾਸਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਞ ਕਾਰੋਚ੍ਚਾਰਣਾ ਞ ਲੋਪ ਰਹਿਤਸ੍ਸ ਸਮਾਸੋ ਨ ਭਵਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮੁਚਿਤਂ, ਨ ਤੁ ‘‘ਟ ਨਞ੍ਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥੋਤਿ [ਞ੍ਞਕਾਰੋ ਏਤ੍ਥੋਵ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥੋ, ਤਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬ] ਸਚ੍ਚਂ, ਕਿਨ੍ਤ੍ਵਿਹ ਸਮਾਸਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਞ ਕਾਰਸ੍ਸ ਬ੍ਯਵਚ੍ਛਜ੍ਜਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੇ.

ਪਰਿਯੁਦਾਸਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿ ਤੁਲਿਤਮੁਗ੍ਗਯ੍ਹ ਨਿਸੇਧਨੀਯਸ੍ਸ ਅਸਨਂ ਖੇਪਨਂ ਵਜ੍ਜਨਂ ਪਰਿਯੁਦਾਸੋ, ਤੇਨ ਪਰਿਯੁਦਾਸੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇ-ਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸੇਤਿ ਪਰਿਯੁਦਾਸਵੁਤ੍ਤਿ, ਪਸਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਸੇਧਵੁਤ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਸੇਧਨੀਯਮੇਵ ਪਸਜ੍ਜ ਪਤ੍ਵਾ ਤਂਸਦਿਸਮਨਪੇਕ੍ਖਿਯ ਨਿਸੇਧੋ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸੇਤਿ ਪਸਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਸੇਧ ਵੁਤ੍ਤਿ.

ਯਤ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਞ੍ਞੋਵ ਭਵਤੀਤ੍ਯੇਵਂ ਵਾਕ੍ਯੇਨਾਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਿਧਾਨਾ ਵਿਧਿਨੋ ਪਧਾਨਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਿਧਾਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧੋ ਪਤੀਯਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ [ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸਾ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਨਿਵਤ੍ਤਨੇ ਤਦਪੇਕ੍ਖਾਯਾਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਧਾਨਯੋਗਤੋ ਸਕਪਦੇਨ ਨਞ੍ਖ੍ਯੇਨ ਵਿਧਿਭਾਗੀ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਅਞ੍ਞਸਦ੍ਦੇਨ… ਪਰਿਯੁਦਾਸਨਿਸ੍ਸਯਿਨੋਞ੍ਞਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਵਾਕ੍ਯੇ ਪਯੋਗਤੋ’ ਅਞ੍ਞੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ, ਨਞ੍ਸ੍ਸਚ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇਨ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ, ਨ ਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨ੍ਤੇਨੇਤ੍ਯੇਕਵਾਕ੍ਯਤਾ… ਅਞ੍ਞੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯੁਦਾਸਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ.

ਪਸਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਸੇਧੇਤੁ ਪਟਿਸੇਧਸ੍ਸ ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨ ਭਵਤੀਤਿ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧੋ ਵਿਧਿ ਅਤ੍ਥਗਮ੍ਮੋ ਵਾਕ੍ਯਭੇਦੋ, ਸਕਪਦੇਨ ਚ ਨਞ੍ਖ੍ਯੇਨ ਪਟਿਸੇਧਭਾਗਿਵਾਚੀ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਤੇ. ਕੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਞ੍ਞੋਤਿ ਆਹ- ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਤਾਨਜ੍ਝਾਸਿਤੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ.

ਇਤਰਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਸਜ੍ਜਪ੍ਪਟਿਸੇਪੇਕ੍ਖੇ, ਕੇਨਚਿ ਸਂਸਯਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਉਪਵੀਤਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ ਕੇਨਚਿ ਸਂਸਯਕਾਰਣੇਨ, ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਦਂ ਸਕਤ੍ਥੇ ਪਯੋਗਮ੍ਪਤਿ ਞਾਣਮਪੇਕ੍ਖਤੇ, ਤਞ੍ਚ ਞਾਣਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਞਾਣਞ੍ਚ. ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਦ੍ਦਂ ਪਵਤ੍ਤਯਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਞਾਣ ਪੁਬ੍ਬਕੇ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗੇ ਨਤ੍ਥਿ ਨਞ੍ਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ, ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਤੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਰੀਯਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਪੁਬ੍ਬਕੇ ਤੁ ਵਿਜ੍ਜਤੇ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾ ਰੋ ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਤੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਪ੍ਪਭਵਤਾ ਪਰਸ੍ਸਾਖ੍ਯਾਯਤੇ, ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਂ ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਹੇਤੁਕਂ, ਵਿਨਾ ਸਦਿਸਤ੍ਤਂ ਨ ਭਵਤੀਤਿ ਪਟਿਸੇਧੇ ਸਤਿ ਉਤ੍ਤਰਪਦਤ੍ਥਸਦਿਸੋ ਸਮਾਸਤ੍ਥੋ ਜਾਯਤੇਚ੍ਚਾਹ- ‘ਤਤ੍ਥ ਸਦਿਸਤ੍ਤਂ ਵਿਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਰਜ੍ਜੁਯਂ ਹਿ ਸਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਿ ਸਦਿਸਤ੍ਤਾ.

ਪਯੋਗਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾਚੇਤਿ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਨਯੇਚ੍ਚਾਦਿਪਯੋਗਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾ ਚ. ਏਵਮ੍ਮਞ੍ਞਤੇ- ‘‘ਯਦ੍ਯਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਤ੍ਤਸ੍ਸਾਨਯਨਂ ਸਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬਪਦਸ੍ਸੁਚ੍ਚਾਰਣਮਨਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾ, ਅਥ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਨਯਨਂ ਏਵਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸਾਨਤ੍ਥਕਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਯੋਗਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾਪਿ ਸਦਿਸਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਤਗ੍ਗਤਾਤਿ ਸਦਿਸਤ੍ਥਗਤਾ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾ-ਤ੍ਥਸ੍ਸੁਪਬ੍ਰੂਹਨਾਯ ਵਿਞ੍ਞੂਵਚਨਮੁਪਞ੍ਞਸ੍ਸਤਿ ‘ਅਤੋਯੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ਅਯਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ‘‘ਨਞ੍ਵਚਨੇਨ ਇਵਸਦ੍ਦੇਨ ਚ ਯਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਤਪ੍ਪਦਤ੍ਥਸਦਿਸੇ-ਤ੍ਥੇ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਜਨੇਤਿ, ਤਥਾਹ੍ਯਤ੍ਥਸਮ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਲੋਕੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਨਯਾ’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਦਿਸੋ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਿ ਆਨੀਯਤੀਤਿ, ਅਧਿਕਰੀਯਤਿ ਨਿਯੁਜ੍ਜਤੇ ਸਦ੍ਦੋ-ਸ੍ਮਿਨ੍ਤ੍ਯਧਿਕਰਣਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਚ ਬ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨੇਨ ਕਿਮਿਟ੍ਠਂ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤ੍ਯਾਹ- ‘ਤਦੇਵ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਉਤ੍ਤਰਪਦਤ੍ਥਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਮਿਹ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ.

ਸਮਤ੍ਥਵਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਤ੍ਥੋ ਪਦਵਿਧਿ’’ (ਪਾ ੨-੧-੧) ਤ੍ਵੇਵਂ ਵਾਦੀਨਂ. ਸਮਤ੍ਥ ਵਾਦੀਨਂ ਸਮਾਸੋ ਵਿਧੇਯ੍ਯੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਵਿਧੇਯ੍ਯੋਤਿ ਵਚਨਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਧੇਯ੍ਯੋ, ਤਥਾਹਿ ਅਪੁਨਗੇਯ੍ਯਾਤਿ ਗਾਯਨੇਨ ਨਞ੍ਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਨ ਤੁ ਪੁਨਸਦ੍ਦਤ੍ਥੇਨ. ਅਨੋਕਾਸਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕਰਣੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨ ਓਕਾਸੇਨ. ਅਮੂਲਾਮੂਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਗਮਨੇਨ, ਨ ਮੂਲੇਨਾਤਿ ਅਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ. ਗਮਕਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋਤਿ ਅਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਪਿ ਯਤ੍ਰ ਗਮਕਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਸੋ ਹੋਤੇਵ, ਤਤੋ ਗਮਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਸਮਾਸਸ੍ਸ ਨਿਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਯੋ ਵਦਤਿ ਤਸ੍ਸੇਤ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਅਪੁਨਗੇਯ੍ਯਾਤ੍ਯਾਦੋਪਿ, ਨਨ੍ਵਯਮਪ੍ਯਾਚਰਿਯੋ ਗਮਕਤ੍ਤਵਾਦੀ, ਤਥਾਸਤਿ ਗਮਕਤ੍ਤਾਇਚ੍ਚਨਭਿਧਾਯ ਬਹੁਲਾਧਿਕਾਰਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ-‘ਸੋ ਚੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ.

ਕੇਹਿਚੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਿਗ੍ਗਨ੍ਥੇਨ ਬ੍ਯਵਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ- ‘ਕੇਹਿਚਿਯੇਵ ਨ ਸਬ੍ਬੇਹੀ’ਤਿ, ਅਪੁਨਗੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਟ ਨਞ੍ਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (੩-੭੪) ਨਸ੍ਸਟੋ, ਅਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਾਭਾਵਤੋਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਨ ਸਮਾਸੇ ਅਵਿਹਿਤੇਪਿ ਅਨਭਿਮਤਤ੍ਥਾਨਮ੍ਪਤੀਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ.