੨੬. ਪਞ੍ਚ

ਅਵਧੀਯਤੇ ਵਿਸਿਲਿਸ੍ਸਤੇ ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਯਵਧਿ, ਅਵਪੁਬ੍ਬਾਯ ਧਾਧਾਤੁਤੋ ਅਵਧਿਮ੍ਹਿ‘‘ਦਾਧਾਤ੍ਵੀ’’ਤਿ (੫-੪੫) ਇ.

ਯਤੋ-ਵਧੀਯਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਕ੍ਰਿਯਾਪੁਬ੍ਬਂ ਕੁਤੋਚਿਪਿ;

ਚਲਞ੍ਚਾਚਲਮਞ੍ਞਞ੍ਚ, ਤਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯ ਵਧਿਮ੍ਬੁਧਾ.

ਏਤ੍ਥਾਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਯਤੋਕੁਤੋਚਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਥੁਅਵਧੀਯਤੇ ਸਂਯੋਗਸ੍ਸ ਵਾ ਕਿਰਿਯਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਮਨਦਾਨਾਦਿਕਿਰਿਯਾਪੁਬ੍ਬਂ ਵਿਸਿਲਿਸ੍ਸਤੇ ਸਯਂ ਵਾ ਅਪੇਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਵਿਸੁਂ ਕਰੀਯਤੇ, ਤਮੇਵਂਵਿਧਂ ਚਲਞ੍ਚਾ ਚਲਞ੍ਚ ਵਿਸਿਲੇਸਪਰਿਚ੍ਛੇਦਭੂਤਂ ਪਦਤ੍ਥਮਵਧਿਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ਬੁਧਾ ਤਬ੍ਬਿਦੁਨੋ’’ਤਿ, ਤਂ ਯਥਾ ਧਾਵਤਾਸ੍ਸਾ ਪੁਰਿਸੋ ਪਤਤਿ, ਪੁਰਿਸਂ ਪਾਤੇਤਿ ਵਾ, ਰੁਕ੍ਖਾ ਪਣ੍ਣਂ ਪਤਤਿ, ਪਣ੍ਣਂ ਪਾਤੇਤਿ ਵਾਤਿ, ਸੋਚ ਤਿਧਾਪ੍ਯੁਚ੍ਚਤੇ ਵਿਸਯਭੇਦੇਨ, ਯਥਾ–

ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਵਿਸਯੋ ਕੋਚਿ, ਉਪਾਤ੍ਤਵਿਸਯੋ ਤਥਾ;

ਅਨੁਮੇਯ੍ਯਵਿਸਯੋ ਚਾਤਿ, ਤਿਧਾਵਧਿ ਸਮੀਰਿਤੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਵਚਨੋਪਨੀਤਾ ਕਿਰਿਯਾ ਵਿਸਯੋ ਯਤ੍ਥ ਸੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠ ਵਿਸਯੋ ਵਧਿ, ਯਥਾ-‘ਗਾਮਸ੍ਮਾ ਆਗਤੋ’ਤਿ, ਉਪਾਤ੍ਤਾਜ੍ਝਾਹਟਾ ਕਿਰਿਯਾ ਵਿਸਯੋ ਯਤ੍ਥ ਸੋ ਉਪਾਤ੍ਤਵਿਸਯੋ, ਯਥਾ-‘ਵਲਾਹਕਾ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ’ਤਿ, ਵਲਾਹਕਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਵਿਜ੍ਜੋਭਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਨੁਮੇਯ੍ਯਾ ਕਿਰਿਯਾ ਵਿਸਯੋ ਯਤ੍ਥ ਸੋ ਅਨੁਮੇਯ੍ਯਵਿਸਯੋ, ਯਥਾ‘ਮਾਥੁਰਾ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਕੇਹਿ ਅਭਿਰੂਪਤਰਾ’ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਰੂਪਗੁਣੇਨ ਉਕ੍ਕਂਸਨਮਨੁਮੇਯ੍ਯਂ, ਅਤੋਯੇਵੇਤ੍ਥਾਯਮੇਵ ਸਞ੍ਞਾ ਪਰਿਪ੍ਫੁਟਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਨ ਕਾਚਿਦਿਹ ਸਞ੍ਞਾ ਪਰਿਭਾਸੀਯਤੇ ਬ੍ਯਾਮੋਹਕਾਰਿਣੀ, ਅਥਾਵਧਿਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ‘ਪਦਤ੍ਥਾਵਧਿਸ੍ਮਾ’ਤਿ ਕੁਤੋ-ਵਸੀਯਤੇ ਯੇਨੇਵਂ ਵਿਵਰਣਂ ਕਤਨ੍ਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-ਪਦਾਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ. ਯਥਾ ਗਾਮਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿਨਾ ਇਦਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਂ ਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਪੁਬ੍ਬਕੋਵ ਵਿਸਿਲੇਸੋ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਸਗ੍ਗਪੁਬ੍ਬਕੋਪਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਹ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਸਗ੍ਗ ਪੁਬ੍ਬਕੋ, ਤਥਾਹਿ ਚੋਰੇਹਿ ਭਾਯਤਿਤ੍ਯਾਦੋ ਯੋ (ਭਯ)ਪੇਕ੍ਖਣ ਸੀਲੋ ਭਵਤਿ, ਸੋ ਯਦਿ ਮਂ ਚੋਰਾ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਧੁਵਂ ਮੇ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਪ੍ਪੋਤਿ ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਚ ਤਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਤੇ, ਤਥਾ ਚੋਰੇਹਿ ਤਾਯਤਿਤ੍ਯਾਦੋ ਯੋ ਏਕਸ੍ਸ ਮਿਤ੍ਤੋ ਭਵਤਿ ਸੋ ਯਦ੍ਯੇਤਂ ਚੋਰਾ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯੁਂ ਧੁਵਮਸ੍ਸ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਯਤੀਤ੍ਯਵਧਿਤ੍ਤਾ ਅਵਧਿਸ੍ਮਾਵ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਮੀ’’ਤਿ, ਪਰੇਹਿ ਪਨ ਏਤਾਦਿਸੇਸੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਟਿਪਤ੍ਤੁਵਿਸੇਸਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ ਸੁਤ੍ਤੇਹੇਵ ਪਪਞ੍ਚੋ ਕਤੋ, ਇਧ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਵਚਨੇਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਦਨੁਗ੍ਗਹਾਯ ਉਦਾਹਰਣੇਹੇਵ ਪਪਞ੍ਚਿਤਂ, ਭੀਤਿਭਾਯਨਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ ਭੀਤਿ ਤਾਯਨਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ ਯੇਸਂ ਤੇ ਭੀਤਿਤਾਯਨਤ੍ਥਾ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਨੁ ਭੀਤ੍ਯਤ੍ਥਾਨਂ ਪਯੋਗੇ ਭਯਹੇਤੁ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਨਤੁ ਤਾਯਨਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ, ਨੇਸ ਦੋਸੋ, ਤਾਯਨਞ੍ਹਿ ਰਕ੍ਖਨਮੁਚ੍ਚਤੇ [ਸਾਯਨਾਹਿ ਰਕ੍ਖਨਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਭੇ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਤਞ੍ਚ ਭਯਹੇਤੁਤੋ ਵੇਤ੍ਯਾਹ-‘ਯੋ ਭਯਹੇਤੁ’ਤਿਆਦਿ, ਇਮਿਨਾ ਚ ‘‘ਭੀਤ੍ਯਤ੍ਥਾਨਂ ਭਯਹੇਤੁ’’ਤਿ (੧-੪-੨੫) ਪਾਣਿਨਿਯਾਨਮਪਾਦਾਨਸਞ੍ਞਾ ਸੁਤ੍ਤਮ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਤਤੋਤਿ ਭਯਹੇਤੁਤੋ, ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਭਯਤਾਯਨਾਨਂ, ਭਯਮਨਿਟ੍ਠਪਾਤਸਙ੍ਕਾ, ਉਤ੍ਤਾਸੋਤ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਤਾਯਨ ਮਨਿਟ੍ਠਪਾਤਤੋ ਪਰਿਰਕ੍ਖਨਂ, ਯਥਾ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਨ੍ਤੇਵਾਤੀਮਿਨਾ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯੇਵ ਪਧਾਨਤ੍ਤਮਾਹ, ਕੋ ਹਿ ਲੋਕਿਯਂ ਵਚਨਿਚ੍ਛਮਤਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਥਾਹਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਦਬ੍ਬਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬਕਾਰਕਸਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾਵ, ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਕਾਰਕਵਿਭਾਗੋ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨੇਵ, ਤਂ ਯਥਾ ‘ਵਲਾਹਕੋ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ, ਵਲਾਹਕੇਨ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ, ਵਲਾਹਕੇ ਵਿਜ੍ਜੋਤਤੇ’ਤਿ. ਪਰਾਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਪਰਾਜਿਸ੍ਸਾਸਯ੍ਹੋ’’ਤਿ (੧-੪-੨੬) ਸਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ, ਅਸਯ੍ਹੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਸਹਿਤੁਂ ਅਭਿਭਵਿਤੁਮਸਮਤ੍ਥੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਜ੍ਝੇਨਸਕਾਸਾਇਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਉਦਾਹਰਣਤ੍ਥਮਾਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਨਨੁਚੇਵਮਤ੍ਥਂ ਵਦਤਾ ਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤਸ੍ਸਾਸਯ੍ਹਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਕਥਂ ਅਜ੍ਝਯਨਸ੍ਸਾਸਯ੍ਹਤ੍ਤਂ, ਯੇਨਾਸਯ੍ਹਤ੍ਤਸ੍ਸਾਵਧਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਾਦਯਤਿ ਤ੍ਯਾਸਙ੍ਕਿਯਾਹ-‘ਯਞ੍ਞਦਤ੍ਤਾਨਭਿਭਵੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਸਯ੍ਹੋਤੀਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਰਣਂ ਪਟਿਪਾਦਯਤਿ ‘ਯੋ ਪਨਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ. ‘‘ਵਾਰਣਤ੍ਥਾਨਮਿਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ (੧-੪-੨੭) ਸੁਤ੍ਤਿਤਂ, ਤਦਾਹ ‘ਵਾਰਣਤ੍ਥਾਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਵਾਰਣਮਤ੍ਥੋ ਯੇਸਂ ਤੇ ਵਾਰਣਤ੍ਥਾ, ਅਵਧਿਮਤ੍ਤਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਿਧਾਨਮਨ੍ਤਰੇਨਾ ਵਧਿਮਤ੍ਤ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਂ, ਵਿਸੇਸਵਿਧਾਨੇਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਵਿਸੇਸਵਿਧਾਨੇ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਵਧਿਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਮ੍ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਪਾਪਂ ਨਿਵਾਰਯੇਤਿ ਭਵਤਿ. ‘‘ਰਕ੍ਖਨਤ੍ਥਾਨਮਿਚ੍ਛਿਤ’’ਨ੍ਤਿ (੨-੬-੩) ਸੁਤ੍ਤਿਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਰਕ੍ਖਨਤ੍ਥਾਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਕਚ੍ਚਾਯਨਾਦਿਕੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇ ਯੇਨਾਦਸ੍ਸਨਮਿਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ (੧-੪-੨੮) ਸਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਮਾਰਦ੍ਧਂ, ਤਦਾਹ-‘ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਯਮੁਪਜ੍ਝਾਯੋ ਯਦਿ ਮਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਦਸ੍ਸਨੇ ਦੋਸਂ ਤਕ੍ਕੇਤਿ ‘ਨੁਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ, ਪੇਸਨਮਸਕ੍ਕਾਰਪੁਬ੍ਬਕੋ ਨਿਯੋਗੋ, ਅਜ੍ਝੇਸਨਂ ਸਕ੍ਕਾਰਪੁਬ੍ਬਕੋ, ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਸਿਸ੍ਸਾ ਅਹਂ ਕਥਨ੍ਨਾਮ ਬ੍ਯਵਹਿਤੋ ਭਵਾਮੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇ ਬ੍ਯਵਧਾਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਯੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਦਸ੍ਸਨਮਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਤ੍ਤਮੀਚਾਯਂ, ਅਤੋ ਆਹ-‘ਬ੍ਯਵਧਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਯਵਹਿਤੋਤਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ, ਮਾਮਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਉਦਾਹਰਣਤ੍ਥਮਾਹ, ਬ੍ਯਵਧਾਨਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਵਹਿਤਤ੍ਥਂ, ‘‘ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇਤਿ ਕਿਂ ਚੋਰੇ ਨ ਦਿਦਿਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਟਂ ਪਰੇਹਿ, ਤਮ੍ਪਟਿਪਾਦਯਮਾਹ-‘ਯਤ੍ਥਾਦਸ੍ਸਨ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਚੋਰੇ ਨ ਦਿਦਿਕ੍ਖਤੀ (ਤ੍ਯ), ਤ੍ਰ ਹਿ ਯੋ ਚੋਰੇ ਨ ਦਿਦਿਕ੍ਖਤਿ ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਦਸ੍ਸਨਮਿਚ੍ਛਤੀਤਿ ਨ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਕਿਨ੍ਤੁਪਘਾਤਨਿਵਤ੍ਯਤ੍ਥਂ, ਕਿਨ੍ਤੁਪਘਾਤਨਿਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਵਂ ਮਞ੍ਞਤੇ ‘‘ਨਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤਰਧਾਨਮੇ (ਵਾਵਸੇਯਂ), ਕਿਨ੍ਤੁ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਪਘਾਤਨਿਵਤ੍ਤਿਪਿ, ‘ਉਪਜ੍ਝਾਯਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤੀ’ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਵਿਨਾਪ੍ਯੁਪਘਾਤਸਮ੍ਭਵਮਨ੍ਤਰਧਾਨਸਮ੍ਪਾਦਨਮੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ. ਇਚ੍ਛਤਿਗ੍ਗਹਣਂ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਅਦਸ੍ਸਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਸਤਿ ਸਤ੍ਯਪਿ ਦਸ੍ਸਨੇ ਯਥਾਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, (ਤਂ) ਪਟਿਪਾਦਯਮਾਹ-‘ਅਦਸ੍ਸਨਿਚ੍ਛਾਯਮ੍ਪਨਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਸਤੀਪਿ ਦਸ੍ਸਨੇਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਦਸ੍ਸਨੇ ਸਤੀਪਿ, ਤਤੋਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਤੋ, ਅਵਧਿਰੂਪਤਾ ਏਵਾਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸਾਵਧਿਰੂਪਤਾ ਏਵ. ‘‘ਆਖ੍ਯਾਤੋ ਪਯੋਗੇ’’ਤਿ (੧-੪-੨੯) ਪਰਵਚਨਂ, ਤਦਾਹ ‘ਉਪਯੋਗੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਨਿਯਮਪੁਬ੍ਬਕਂ ਵਿਜ੍ਜਾਗਹਣਮੁਪਯੋਗੋ ਤ੍ਰਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਉਪਯੋਗਵਚਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾ ਵਿਜ੍ਜਾਗਹਣਤ੍ਥਂ ਸਿਸ੍ਸਵਤ੍ਤਂ ਨਿਯਮੋ, ਤਤੋਤਿ ਆਖ੍ਯਾਤੁਤੋ. ‘‘ਜਨਿਕਤ੍ਤੁਨੋ ਪਕਤੀ’’ਤਿ (੧-੪-੩੦) ਸਞ੍ਞਾਸੁਤ੍ਤਂ ਕਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਜਨ੍ਯਤ੍ਥਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿ, ਜਨਿਨੋ ਅਤ੍ਥੋ ਜਨ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਕਿਨ੍ਤਂ ਜਨਨਂ, ਤਤੋਤਿ ਜਨਿਕਤ੍ਤੁਹੇਤੁਤੋ, ਪਕਤਿਸਦ੍ਦੇਨ ਕਾਰਣਮਤ੍ਤਂ ਗਹਿਤਂਪਰੇਹਿ ‘ਪੁਤ੍ਤਾ ਪਮੋਦਾ ਜਾਯਤੇ’ਚ੍ਚਾਦੋ ਪੁਤ੍ਤਾਦਿਤੋਪਿ ਯਥਾ ਸਿਯਾ’ਤਿ, ਦੁਵਿਧਂ (ਹਿ) ਕਾਰਣਂ ਉਪਾਦਾਨਕਾਰਣਂ ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਞ੍ਚ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਿਯੇਨਾਭਿਨ੍ਨਦੇਸੋ ਘਟਸ੍ਸ ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿਣ੍ਡੋ ਉਪਾਦਾਨਕਾਰਣਂ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਦਣ੍ਡਚਕ੍ਕਾਦਿ (ਕਾਰਿਯੇਨ ਭਿਨ੍ਨਦੇਸੋ) ਸਹਕਾਰਿਕਾਰਣਂ, ਤੇਸੂਪਾਦਾਨਕਾਰਣਸ੍ਸੇਹ ਗਹਣੇ’ਸਿਙ੍ਗਾ ਸਰੋ ਜਾਯਤੇ’ਚ੍ਚਤ੍ਰੇਵ ਸਿਯਾ, ਨ ਤੁ ‘ਪੁਤ੍ਤਾ ਪਮੋਦਾ ਜਾਯਤੇ’ਚ੍ਚਾਦੋ, ਕਾਰਕਨ੍ਤਰਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਰਕਨ੍ਤਰਾਦਿਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤਿ ਪਾਠੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ… ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਤਤ੍ਰ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਤਤ੍ਰਟ੍ਠਾ, ਤੇਸਂ, ਲੋਕੋ-ਨਞ੍ਞਥਾਵਾਦੀ ਵੋਹਾਰਿਕਜਨੋ, ਤਤ੍ਥ ਭਵਾ ਲੋਕਿਯਾ, ਨਵਤ੍ਤੁ ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਤਿ ਲੋਕਵਚਨਿਚ੍ਛਮੁਲ੍ਲਙ੍ਗਿਯ ਅਹਮੇਵ ਵਦਾਮੀਤਿ ਸਕਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵਦਨ੍ਤੋ ਵਤ੍ਤਾ, ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਭਵੋ ਭਵਤਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (੧-੪-੩੧) ਸੁਤ੍ਤਿਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਭਵਤਿਸ੍ਸਾ’ਤਿਆਦਿ, ਪਠਮਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਕਥਨੇਨ ਜਨ੍ਯਤ੍ਥੋ-ਤ੍ਰ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਵਦਤਿ, ਨਹਿ ਹਿਮਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਕਾਰਣਂ, ਸਾ ਹਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਏਵਕਾਰਣੇਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਹਿਮਵਤਿ ਤੁ ਕੇਵਲਂ ਪਠਮਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ‘‘ਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵਿਰਾਮਪਮਾਦਤ੍ਥਾਨੁਮੁਪਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਂ’’ਤਿ (੧-੪-੨੪ਵਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਵਿਰਮਣਤ੍ਥੇ’ਤ੍ਯਾਦਿ, ਜਿਗੁਚ੍ਛਾਪਮਾਦਤ੍ਥਧਾਤੁਯੋਗੇ ਪਨ ਕਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਵਚਨਿਚ੍ਛਾ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਵਧਿਵਚਨਿਚ੍ਛਾਪਿ ਪਨ ਦਿਸ੍ਸਕੇ ‘ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ ਨਾਹਿਰਿਕੋ ਪਾਪਾ’ਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਪਮਜ੍ਜਤੀਤਿਪਿ ਹੋਤੇਵ ਪਟਿਸੇਧਾਭਾਵਾ. ‘‘ਅਞ੍ਞਾਰਾਦਿਤਰਰਿਤੇ ਦਿਸਾਸਦ੍ਦਾਞ੍ਚੁਤ੍ਤਰਪਦਾਚਾਹਿ ਯੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿ (੨-੩-੨੯) ਸੁਤ੍ਤਿਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਅਞ੍ਞਸਦ੍ਦਯੋਗੇ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਯਤੋਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਦਿਤੋ, ‘‘ਅਞ੍ਞਇਤ੍ਯਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ, ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯਪ੍ਪਯੋਗੇਪਿ ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਬ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਤ੍ਤਾ ਆਹ-‘ਭਿਨ੍ਨੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਾ’ਤਿ, ਆਰਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਦੂਰਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯਤੋ ਆਰਾ ਦੂਰੋ ਭਵਤੀ(ਤ੍ਯਤ੍ਥੋ ਉ) ਪਾਦੀਯਤੇਤ੍ਯਾਹ‘ਆਰਾਸਦ੍ਦੋ ਦੂਰਤ੍ਥੋ’ਤਿ, ਨਿਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਪਟਿਯੋਗੀਤਿ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸੂਰੋ’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਯੋ ਸੋ ਦੁਤਿਯੋ, ਸੋ ਪਟਿਯੋਗੀ. ਦਿਸਾਦੇਸਕਾਲਵੁਤ੍ਤੀਨਂ ਦਿਸਾਸਦ੍ਦਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਤੋ ਆਹ‘ਦਿਸਾ ਦੇਸਕਾਲਵਾਚੀਨਂ ਯੋਗੇ’ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾਤਿਆਦੀਨਿ ਕਾਲਵਾਚੀਯੋਗੇ ਉਦਾਹਰਣਾਨਿ, ਅਞ੍ਚੁਤ੍ਤਰਪਦਆਚਆਹਿਪਚ੍ਚਯਯੋ ਗੇਤ੍ਵਿਹ ਨੋਦਾਹਟਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚਮੀਵਿਧਾਨੇ ਲ੍ਯਪ੍ਲੋਪੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਯੁਪਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨਂ ‘‘ਅਧਿਕਰਣੇ ਚੋਪਸਙ੍ਖ੍ਯਾਨ’’ਮਿਤਿ (੨-੩-੨੮-ਵਾ) ਵਾਤ੍ਤਿਕਂ, ਤਦਾਹ‘ਯਤ੍ਥ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਲ੍ਯਪ੍ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਯਤ੍ਰਾਪ੍ਪਯੋਗੋ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਚੇ ਗਮ੍ਯਤੇ, ਸੋ ਲ੍ਯਪ੍ਲੋਪੋ, ਤ੍ਵਾਲੋਪੋ ਲ੍ਯਪਲੋਪੋਤ੍ਯਵਿਸੇਸੋ, ਪਾਸਾਦ ਮਾਰੁਯ੍ਹ ਪੇਕ੍ਖਤਿ ਆਸਨੇ ਉਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਇਦਂ ਵਿਸਯੋ ਪਦਸ੍ਸਨਂ ਪੁਬ੍ਬਂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨੇ ਸਮਾਸੋ, ਵਕ੍ਖਮਾਨਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਨੇਸੁਪਿ ਪਾਸਾਦਤੋ-ਪਕ੍ਕਮਨਲੇਸਸਬ੍ਭਾਵਾ ਪਾਸਾਦੋ (ਯੇਵਾ) ਵਧਿਰੂਪੇਨ ਵਤ੍ਤੁਮਿਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਤਥਾਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਪਕ੍ਕਮਤਿ ਤਤੋ ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਾਸਾਦਤੋ ਤਸ੍ਸ ਦਟ੍ਠੁਨੋ ਦਸ੍ਸਨਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਪਕ੍ਕਮਤ੍ਯਪਯਾਤੀਤ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਅਵਧਿਭਾਵੋ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਵੇਸੇਸਿਕਾਨਂ, ਤੇ ਹ੍ਯੇਵਮਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਗੋਲ਼ਕਤੋ-ਚ੍ਚਨ੍ਤਸੁਖੁਮਭਾਵੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਵਿਸਾਲੀਭਵਨ੍ਤਂ ਵਿਸਯਦੇਸਮੁਪਗਮ੍ਮ ਸਕਲਮਤ੍ਤਨਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਰਂਸਿਰੂਪੇਨ, ਯਥਾ ਕਾਹਲਾ ਮੂਲੇ ਕਿਸਾ ਅਗ੍ਗੇਮਹਤੀ, ਤਥਾ ਞਾਣਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀ’’ਤਿ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਦੇਸਨ੍ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਚਕ੍ਖੁਗੋਲ਼ਕਦੇਸਂ, ਵਿਸਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਗੋਚਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਸਨ੍ਤਤਿਯਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਤੋਤਿ ਪਾਸਾਦਤੋ, ਅਪਕ੍ਕਨ੍ਤ੍ਯਾਤਿ ਅਪਗਮਨੇਨ, ਯਜ੍ਜਪਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਗੋਲ਼ਕਤੋ ਬਹਿ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਥਾਪਿਪਾਸਾਦਟ੍ਠਸ੍ਸਚਕ੍ਖੁਗੋਲ਼ਕਾ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸਾਪ੍ਯਵਧਿਭਾਵੋ, ਯੇਸਨ੍ਤੂਤਿ ਖਣਿਕਵਾਦੀਨਨ੍ਤੁ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਧਿਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਵਿਸਯੇ ਵਿਞ੍ਞਾਣਲਕ੍ਖਣਂ ਕਾਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਪਤ੍ਤਕਾਰੀਨਿ, ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਧਿਟ੍ਠਾਨਦੋਸੋ ਨੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਤੋਤਿ ਪਾਸਾਦਤੋ, ਯੇਸਮ੍ਪਨਾਤਿ ਖਣਿਕਵਾਦਿਨੋਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਕ੍ਖਾ ਪਤ੍ਤਕਾਰੀਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਰੀਨਿ, ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਨਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਰੀਨਿ ਸੇਸਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਤਾਨਿ, ਚਕ੍ਖੁਯੇਵ ਪਤ੍ਤਕਾਰੀ ਸੇਸਮਞ੍ਞਥੇਤਿ, ਚਤੁਸ੍ਵੇਵ ਤੇਸੁ ਪਠਮਪਕ੍ਖਦ੍ਵਯਮੁਪਨ੍ਯਸ੍ਯ ਪਟਿਪਾਦਿਤਂ… ਤਪ੍ਪਟਿਪਾਦਨੇਨੇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਪਟਿਪਾਦਿਤਤ੍ਤਾ, ਸਬ੍ਬਸਾਮਯਿਕਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਇਦਂ ਅਯੁਤ੍ਤਮਿਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ… ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਸ੍ਸਿਮਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੋਪਯੋਗਿਤ੍ਤੇਨ ਸੋਗਤਸਮਯਾਨੁਗੁਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ, ਖਣਿਕਵਾਦਿਨੋ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਾਯੇਦਂ ਸੁਨ੍ਦਰਮੇਵ, ਮਨਸਿਕਾਰਾਦੀਤਿਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚਕ੍ਖੁਤੋ [ਚਕ੍ਖੁਨਾ (ਪੋਤ੍ਥਕੇ)] ਅਭੇਦੋ ਰੂਪਾਪਾਥਗਮੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਯੋਗ੍ਗਦੇਸੇਤਿ ਦਸ੍ਸਨਯੋਗ੍ਗੇ ਪਦੇਸੇ. ‘‘ਪੁਚ੍ਛਨਾਖ੍ਯਾਨੇਸੁ ਚ ਪਞ੍ਚਮੀ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (੨-੩-੨੮ਵਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਪੁਚ੍ਛਨਸਦ੍ਦਤੋ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਪੁਚ੍ਛਨਾਖ੍ਯਾਨੇਸੁ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪਞ੍ਚਮੀਵਿਧਾਨੇ-ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਅਵਸ੍ਸ’ਮਿਚ੍ਚਾਦਿ, ਕਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਹੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸੇਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਨਂ, ਕੋਸੋ ਯਞ੍ਞ ਦਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਹੋ ਵਿਧਿਰੂਪੋਵਾਯਂ, ਯੋ-ਙ੍ਗਦੀਤ੍ਯਾਦ੍ਯਨੁਵਾਦਰੂਪਮਾਖ੍ਯਾਨਂ, ਅਙ੍ਗਦੀਕੇਯੂਰੀ. ‘‘ਯਤੋਚਾਦ੍ਧਕਾਲਨਿਮ੍ਮਾਨਂ ਤਤੋ ਪਞ੍ਚਮੀ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (੨-੩-੨੮ਵਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਅਦ੍ਧ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਨਿਮੀਯਤੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੇ ਯੇਨ ਤਂ ਨਿਮਾਨਂ, ਤਦੇਵ ਨਿਮ੍ਮਾਨਂ. ‘‘ਅਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਠਮਾ ਸਤ੍ਤਮੀ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (੨-੩-੨੮) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤ੍ਥਾਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਤ੍ਤਤੇ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਮਿਯੁਤ੍ਥਾ ਪਰਸ੍ਸਾਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਠਮਾ ਚ ਸਤ੍ਤਮੀ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ, ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਪਞ੍ਚਮਿ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਏਤਾਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ-‘ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਾਨੀ’ਤਿਆਦਿ, ਅਤ੍ਰ ਹਿ ਯਦਾ ਰਾਜਗਹਸ੍ਸ ਯੋਜਨਞ੍ਚਾਭੇਦੋ ਵਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛੀਯਤੇ, ਤਦਾ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਾ ਰਾਜਗਹਂ ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਾਨੀਤਿ, ਭੇਦਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਨ੍ਤੁ ‘‘ਸਬ੍ਭਾਵੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ (੨-੩੪) ਸਤ੍ਤਮੀ ਸਿਦ੍ਧਾ‘ਸਤ੍ਤਸੁ ਯੋਜਨੇਸੁ’ਤਿ. ਤਥਾਹਿ ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤਸੁ ਯੋਜਨੇਸੁ ਸਤਿ ਰਾਜਗਹਂਭਵਤੀਤ੍ਯਯਮਤ੍ਥੋ ਪਤੀਯਤੇ, ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਭਵਨਂ ਰਾਜਗਹ (ਭਵਨ)ਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਮ੍ਭਵਤਿ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਛਟ੍ਠੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਾ ਕਾਲੇ ਸਤ੍ਤਮੀ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ (੨-੩-੨੮ਵਾ) ਵਚਨਮ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ‘‘ਕਰਣੇਚ ਥੋਕਪ੍ਪਕਿਚ੍ਛਕਤਿਪਯਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸੇ’’ਤਿ (੨-੩-੩੩) ਸੁਤ੍ਤਿਤਂ, ਤਦਾਹ-‘ਯਦਾ ਇਚ੍ਚਾਦਿ, ਕਿਚ੍ਛਾਦਯੋਤਿਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਥੋਕਅਪ੍ਪਕਤਿਪਯੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਸਤ੍ਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਦ੍ਦਬ੍ਬਰੂਪਂ, ਗੁਣੇ ਹੇਤੁਮ੍ਹੀਤਿ ਗੁਣਪਦਤ੍ਥੇ ਹੇਤੁਭੂਤੇ ‘‘ਗੁਣੇ’’ਤਿ (੨-੨੧) ਪਞ੍ਚਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਧਾਨੇਨੇਤਿ ‘‘ਗੁਣੇ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਾਨੇਨ, ‘‘ਗੁਣੇ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਾਨੇਨ, ਯਦਾਤ੍ਵਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਪਰੇਸਂ ਵਿਯ ਕਰਣੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਧਾਨੇ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਰੂਪਸ੍ਸ ਚਲਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤੇਨ ਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ, ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚ ‘ਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸੋ’ਤ੍ਯਾਦੋ ਅਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤੇਨ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੋ ਚਾਸ੍ਸ ਥੋਕਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤੇ ਚਲਨੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਥੋਕਸਦ੍ਦੋ ਅਸਤ੍ਤਵਚਨੋਵ ਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਨੇਵਾਖ੍ਯਾਯਤੇ ‘ਥੋਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮੇ ਦੁਤਿਯਾ’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮੀਤ੍ਯਨੁਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ‘‘ਦੂਰਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਹਿ ਛਟ੍ਠੀ ਵਾ’’ਤਿ (੨-੩-੩੪) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਾਹ‘ਦੂਰਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥੇਹਿ’ਚ੍ਚਾਦਿ, ਅਵਧਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਲਕ੍ਖਣਾਤਿ ਅਵਧਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਵ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਸਂ ਪਞ੍ਚਮੀਛਟ੍ਠੀਨਂ ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਵਤ੍ਤੁਮਿਟ੍ਠੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯੇਵ ਪਧਾਨਤ੍ਤਮਾਹ, ਏਵਂ ਚਰਹਿ ਤਂਤਂ ਕਾਰਕਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਮਞ੍ਞਾਪਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਕਸ੍ਮਾ ਨਪ੍ਪਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਆਹ-‘ਲੋਕਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥਾ’ਤਿਆਦਿ, ਏਤ੍ਥ ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਂ ਨਿਯਮੇ ਲੋਕਿਯਾ ਏਵ ਵਚਨਿਚ੍ਛਾ ਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਞ੍ਚਮੀਚਾਤ੍ਯਨੁਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ‘‘ਦੂਰਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥੇਹਿ ਦੁਤਿਯਾ ਚੇ’’ਤਿ (੨-੩-੩੫) ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਪਞ੍ਚਮ੍ਯਧਿਕਰਣੇਚ’’ (੨-੩-੩੬) ਇਚ੍ਚਤ੍ਰ ਚ ਕਾਰੇਨ ਦੂਰਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥੇਹਿ ਸਤ੍ਤਮੀ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਾਟਿ ਪਦਿਕਤ੍ਥੇ ਸਾਰਸਙ੍ਗਹਕਾਰਾਦੀਹਿ, ਤਦਕ੍ਖਿਪ੍ਪ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਕੇਚਿਤ੍ਯਾਦਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ’ਕੇਚੀਤਿ ਸਾਰਸਙ੍ਗਹਾਦਯੋ’ਤਿਆਦਿ. ਦੂਰਾਪਾਦਾਵਸੇਚਨਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਤੇਸਮ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਨ ਯੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਨਹਿਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਤਸਦ੍ਦੇਨਾਸਤ੍ਤਰੂਪਂ ਦੂਰਾਦਿ ਵਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤ੍ਯਵਸੇਯਂ, ਨ ਹਿ ਤਂ ਗਮ੍ਯਤੇ, ਨ ਹਿ ਤਤੋ ਗਮ੍ਯਤੇ, ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਗਮ੍ਯਤੇ, ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠੀਯਤੇ’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵਸੇਯੋ. ਪਤੀਯਨ੍ਤੇਚਾਤਿ ਚੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਰਸਮੁਚ੍ਚਯੇ, ਅਤੋਚੇਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਹੇਤੁਪਰਾਮਾਸੋ, ਯਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਵਾਕ੍ਯਕਾਰੋ ਵਰਰੁਚਿ, ਤਂਸਾਮਾਨਾਧਿਕਰਣ੍ਯਤੋਤਿ ਦੂਰਾਦਿਸਾ ਮਾਨਾਧਿਕਰਣ੍ਯਤੋ, ਤਂਯੁਤ੍ਤਤੋਪੀਤਿ ਦੂਰਾਦਿਯੁਤ੍ਤਾ ਗਾਮਾਦਿਸਦ੍ਦਤੋਪਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਤੋਤਿ ਵਾਕ੍ਯਕਾਰਵਚਨਂ ਪਚ੍ਚਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਤਥਾਹ੍ਯਤ੍ਰਾਯਂ ਮਹਾਭਾਸ੍ਸ ਪਾਠੋ ‘‘ਦੂਰਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਹਿ ਪਞ੍ਚਮੀਵਿਧਾਨੇ ਤਂਯੁਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਮੀਪਟਿਸੇਧੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੂਰਾ ਗਾਮਸ੍ਸ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਦਸ੍ਸਨਾ ਅਨਤ੍ਥਕੋ-ਯਮ੍ਪਟਿਸੇਧੋ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਪਞ੍ਚਮੀ ਦਿਸ੍ਸਤਿ–

ਦੂਰਸ੍ਮਾਵਸਥਾ ਮੁਤ੍ਤਂ, ਦੂਰਾਪਾਦਾਵਸੇਚਨਂ;

ਗੁਰੁਤੋ ਕੁਪਿਤਾ ਦੂਰਾ,ਭਾਬ੍ਯਂ ਦੂਰਾ ਚ ਦਸ੍ਸੁਹਿਤਿ.

ਅਤ੍ਰ ਦੂਰਨ੍ਤਿਕੇਤ੍ਯਾਦਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਾਕ੍ਯਕਾਰਵਚਨਂ, ਦੂਰਾ ਗਾਮਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸੋਦਾਹਰਣਂ, ਤਤ੍ਰਾਪਿਚ੍ਚਾਦਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਭਾਸ੍ਸਂ, ਦੂਰਸ੍ਮਾਵਸਥਾਤਿ ਆਵਸਥਸ੍ਸ ਦੂਰੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋਹਿ ਭਾਸ੍ਸਪਦੀਪੇ ਕੇਯ੍ਯਟੋ, ਪਠਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਪਠਮਪੁਰਿਸੋ ਭਵਤਿ ‘‘ਦੂਰਨ੍ਤਿਕਾ’’ਦਿ (੨-੬-੫) ਕਚ੍ਚਾਯਨਸੁਤ੍ਤੇ ਸੁਦ੍ਧਾਦਿਯੋਗੋਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਤੇਨਾਹ–‘ਸੁਦ੍ਧਪ੍ਪ ਮੋਚਨਵਿਵਿਤ੍ਤਪ੍ਪਮਾਣਯੋਗੇ’ਤਿ, ‘‘ਧਾਤੁਨਾਮਾਨਮੁਪਸਗ੍ਗਯੋਗਾਦੀਸ੍ਵਪਿਚ’’ ਇਤਿ (੨-੬-੨) ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪਭੁਤਿਯੋਗੋ ਚ ਗਹਿਤੋ, ਤੇਨਾਹ–‘ਪਭੁਤਿ ਯੋਗੇਚਾ’ਤਿ, ਪਭੁਤਿਯੋਗੇਚਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਭੁਤ੍ਯਤ੍ਥਯੋਗੋਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਤੇਨੇਵ ‘ਯਤੋਸਰਾਮਿ ਅਤ੍ਤਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਉਦਾਹਟਂ.