੨. ਚੇਤਸਿਕਸਙ੍ਗਹਅਨੁਦੀਪਨਾ

੬੮. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤ ਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦੀਪਨਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚੇਤਸਿਕ ਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦੀਪਨਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਥਮਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਨੁ ਸਨ੍ਧਿਞ੍ਚ ਆਦਿਗਾਥਾਯ ਪਯੋਜਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ’’ਤਿਆਦਿ ਮਾਰਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਰੂਪਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਿਤਿਸਬ੍ਬਥਾਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਨੁਪਤ੍ਤਂ. ਹੇਤੁ ਵਿਸੇਸਨਞ੍ਚੇਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚੇਤਸਿਕ ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਨੁਪਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ‘ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਤਾ, ਏਕ ਨਿਰੋਧਤਾ, ਏਕਾ ਰਮ੍ਮਣਤਾ, ਏਕ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ,ਤਿ. ‘‘ਚੇਤਸਿ ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਚੇਤਸਾ ਵਾਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਏਕੀਭਾਵਂ ਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਿਦ੍ਧਪਦਂ ਨਾਮ ਪਕਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨ ਪਦਂ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਤੋ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਸਸਙ੍ਖਤ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਥਮ ਭਾਗਤੋ. ਉਦ੍ਧਂ ਪਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਕਤਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਰੂਪਤੋ ਪਾਤੁਭਵਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਧਾਤੁ ਪਾਠੇਸੁ-ਜਨਿਪਾਤੁਭਾਵੇ-ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਜਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਰੂਪ ਵਿਨਾਸੋ’’ਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ. ‘‘ਏਵਂ ਪਰਤ੍ਥ ਪੀ’’ਤਿ ਪਰਸ੍ਮਿਂ ਏਕਾਲਮ੍ਬਣਵਤ੍ਥੁਕਾਦਿਪਦੇਪਿ. ‘‘ਏਕ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਬਹੁਦੇਵਾ’’ਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਏਕਮੇਵ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨੇਕਾਨਿ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਸੋਤਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਦ੍ਦੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਕਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਬਹੁਵਚਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਕਤ੍ਤਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਬਹੂਨਿਪਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਰੂਪਤਾ ਸਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕੀਭਾਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਕਸ੍ਮਾ. ਅਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤੋ. ਕੋਪਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਯਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿ, ਸਾਯੇਵ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਥ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਏਕ ਨਿਰੋਧਤਾਦੀਸੁ. ‘‘ਮੂਲਟੀਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਰੂਪਕਣ੍ਡਮੂਲਟੀਕਾਯਂ. ‘‘ਸਹੇਵਾ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਏਵ. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਚ ਜੀਰਣਸ੍ਸ ਚ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦ ਜੀਰਣ ਨਿਰੋਧਾ. ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਚੇਤਸਿਕਾਮਤਾ’’ਤਿ ਚੇਤਸਿਕਾ ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ. ‘‘ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨਂ’’ਤਿ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦ ਭਾਵੋ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਏਕ ਨਿਰੋਧਾਦੀਸੁ. ਯਥਾ ਇਦਂਪਿ ਸਙ੍ਘੇਰਤਨਂ ਪਣੀਤ-ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਰਤਨ ਭਾਵੋ ਪਣੀਤੋਤਿ ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯੇ’’ਤਿ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ. ‘‘ਸਹਜਾਤ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨ ਰੂਪਾਨਿ ਪੀ’’ਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿਪਿ. ਚੇਤਸਿਕਾਨਿ ਨਾਮ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਤਦਾ ਯਤ੍ਤ ਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾਯ. ‘‘ਚੇਤੋਯੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਹੇਤੁ ਵਿਸੇਸਨਂ. ਤਦੇਵ ਹੇਤੁਮਨ੍ਤ ਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਹੇਤੁ ਅਨ੍ਤੋ ਨੀਤਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਹੇਤੁ ਅਨ੍ਤੋ ਗਧਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਾਨਂ. ‘‘ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਭੂਤਕਥਨ ਵਿਸੇਸਨਾਨਿ ਏਤਾਨੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਭੂਤਕਥਨਂਪਿ ਸਮਾਨਂ ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਬ੍ਯਵਚ੍ਛੇਦਕਂਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਵਯੋਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵਿਨਾਸੋ ਪਕਾਸਤਿ. ‘‘ਠਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਤਿਟ੍ਠ ਮਾਨਾਯ ਵੇਦਨਾਯ. ਅਞ੍ਞੋ ਪਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਾਵੋ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ. ਜਰਾਵਸੇਨ ਪਰਿਣਾਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਯਾ ਠਿਤਿ, ਯਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਯੋ ਪਾਤੁਭਾਵੋ. ਏਸੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਏਸਾ ਰੋਗਾਨਂ ਠਿਤਿ, ਏਸੋ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਇਤਰਥਾ’’ਤਿ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਗਹਿਤੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪਾਰੂਪਕਲਾਪੇ ਨਾਨਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਬਹੂਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਚ ਨਿਰੋਧੇਸੁ ਚ ਗਹਿਤੇਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਵਿਕਾਰਰੂਪਾਨਂ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਯ ਲਹੁਤਾਦਿਤ੍ਤਯਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਭੂਤ ਗਣਨਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਿਯੁਂਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕਲਾਪੇ ਬਹੁਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਬਹੁਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ.

ਯਦਿ ਏਵਂ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਲਹੁਤਾਦੀਨਿਪਿ ਏਕੇਕਾਨਿ ਏਵ ਸਿਯੁਂ, ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਲਹੁਤਾ ਚਿਤ੍ਤ ਲਹੁਤਾਦਯੋਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਈਦਿਸਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਤਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਭਾਵਨਿਪਾਠੇ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਨੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹਨਿਰੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ. ‘‘ਪਸਙ੍ਗਾ’’ਤਿ ਚੇਤਸਿਕਤਾ ਪਸਙ੍ਗੋ. ‘‘ਪੁਰੇਤਰਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਰੇਤਰਂ ਏਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਰ ਸਮ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ. ਤਥਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਸਙ੍ਗੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨੀਵਾਰੇਤੁਂ ਤਿਯੋਜਨਾ. ‘‘ਪਸਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਚੇਤਸਿਕਤਾ ਪਸਙ੍ਗੋ. ‘‘ਅਲਮਤਿ ਪਪਞ੍ਚੇਨਾ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇਟੀਕਾਸੁ ਵਿਯ ਅਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ’’ਤਿ ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਪਞ੍ਚੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੬੯. ਫਸ੍ਸਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਹਨਤਿ, ਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟ ਨਂ ਨਦੋਸਪਟਿਘਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਿਬਾਧਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਭਮਰਸ੍ਸ ਪਦੁਮ ਪੁਪ੍ਫੇਸੁ ਪੁਪ੍ਫਰ ਸਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯ ਵਿਜਾਨਨ ਮਤ੍ਤੇ ਅਠਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣ ਰਸਪਾਤੁਭਾਵਤ੍ਥਂ ਯਥਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਂਹਨਨ ਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਫੁਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਆਹਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਆਹਨਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਉਪਹਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਕਥਂ ਪਾਕਟੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿ ਯਂ ਕਾਰਣਾ. ‘‘ਤਦਨੁਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣ ਰਸਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੀ, ਵੇਦਨਾ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਵੇਦਨਾ ਪਾਤੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪ੍ਫੁਸਨਂ ਞਾਣੇ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਫੁਸਨ ਲਕ੍ਖਣੋ, ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਆਪਾਤਾ ਗਤਵਿਸਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਨਾਮ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਰਮ੍ਮਣ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਸਮਾਗਮੋ ਸਮੋਧਾਨਂ. ਤਥਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਘਟ੍ਟਨ ਕਿਚ੍ਚੋ. ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨ ਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਏਵ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮ ਚਿਨ੍ਤਾਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਮੁਖਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ ਪਕਾਸਤੀਤਿ. ‘‘ਸਨ੍ਨਿਪਾਤ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ’’. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਧਜੋਰਥਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ. ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਕਾਰੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ. ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚੁ ਪਟ੍ਠਾਨੋ ਵਾ. ਧੂਮੋਵਿਯ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ. ਵੇਦਨਾਫਲਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਪਨ ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸੋ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾ ਵਾਦੋਤਾਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤਤ੍ਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਫਸ੍ਸੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਫੁਸਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਯਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ. ਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਫੁਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਵੇਦੇਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਚੇਤੇਤੀਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਅਯਂ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਯਥਾਪਾਸਾਦਂ ਪਤ੍ਵਾ ਥਮ੍ਭੋ ਨਾਮ ਸੇਸਦਬ੍ਬ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨਂ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯੋ. ਏਵਮੇਵ ਸਹਜਾਤ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਲਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਸਙ੍ਗਹਕਾਰੇਨ ਪਨ ਇਦਂ ਪਨ ਅਕਾਰਣਂ, ਏਕਕ੍ਖਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਯਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਯਂ ਪਚ੍ਛਾਤਿ ਇਦਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਾ. ਬਲਵਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਪਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਕਾਰਣਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਤਂ ਵਾਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸਨਾ ਵਾਰੇਨੇਵ ਫਸ੍ਸੋ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦੇਸਨਾਵਾਰੇ ਨੇਵਾ’’ਤਿ ਦੇਸਨਕ੍ਕਮੇਨੇਵ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਾਦੇਸੁ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾ ਵਾਦੋ ਏਵ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋਤਿ ਇਦਂ ਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਨਞ੍ਞੇਹਿ ਚੇਤਸਿਕੇਹਿ ਵਿਨਾ ਵਿਸੁਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਤਂ ਯੇ ਕੇਚਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਭਾਗਿਯਾ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ, ਮਨੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਮਨੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਿਕੇਹਿ ਵਿਨਾ ਵਿਸੁਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਬਲਵਪਚ੍ਚਯ ਭਾਵੇਪਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਫਸ੍ਸੋਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਪਨਾਯ. ਫਸ੍ਸੋ ਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਯ. ਫਸ੍ਸੋ ਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਫਸ੍ਸਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਫਸ੍ਸ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਫਸ੍ਸੋ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣ ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਿਕ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਹੋਤਿ, ਪਧਾਨਂ, ਜੇਟ੍ਠਕਂ. ਫਸ੍ਸੋ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚੇਤਸਿਕ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਹੋਤਿ, ਪਧਾਨੋ, ਜੇਟ੍ਠਕੋਤਿ ਅਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚੋਦਕੋ ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਪਟਿਘਰੂਪਾਨਂ ਏਵ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਨਨੁਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦੇਤਿ. ‘‘ਨਨੁਚਾ’’ਤਿ ਚੋਦੇਧੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਘਸਭਾਵਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁਵਿਸੇਸਨਂ. ‘‘ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਵਤ੍ਥੁਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਫਸ੍ਸੋ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਾ ਪਤ੍ਤਿਂ’’ਤਿ ਚਲਨ ਕਮ੍ਪਨ ਥਮ੍ਭਨ ਜੇਗੁਚ੍ਛ ਭਯ ਤਾਸ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ਦਿਵਸੇਨ ਵਿਕਾਰਾ ਪਜ੍ਜਨਂ. ‘‘ਵੇਦਨਾ ਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ’’ਤਿ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸੁਖਵੇਦਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖ ਵੇਦਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਫਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਾਨੁਰੂਪਂ ਵੇਦਨਾ ਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧਂ ਰੂਪਪ੍ਫੁਸਨਂ, ਨਾਮਪ੍ਫੁਸਨ, ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਪ੍ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬ ਧਾਤੂਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਨਾਮਪ੍ਫੁਸਨਂ ਦੁਵਿਧਂ ਫਸ੍ਸਪ੍ਫੁਸਨਂ, ਞਾਣਪ੍ਫੁਸਨ, ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਪ੍ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਞਾਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ. ਅਪਿ ਚ ਝਾਨਮਗ੍ਗ ਫਲ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭੋਪਿ ਫੁਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਫੁਸਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ. ਫੁਸਾਮਿ ਨੇਕ੍ਖਮਂ ਸੁਖਂ. ਅਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਸੇਵਿਤਨ੍ਤਿ-ਆਦੀਸੁ. ਇਦਂ ਉਪਮਾ ਮਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਮਨ੍ਦ ਪਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਖੇਲ਼ੁਪ੍ਪਾਦ ਵਚਨਂ. ਵਿਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤਿਪਾਕਟ ਫਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਪ੍ਪਾਕਟ ਫਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਂ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤਿਪਾਕਟਾਯ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ.

੭੦. ਵੇਦਨਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੇਦਨਾ ਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਾ. ‘‘ਸਾਤਂ ਵਾ’’ਤਿ ਸਾਧੁਰਸਂ ਵਾ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾਤਂ ਵਾ’’ਤਿ ਅਸਾਧੁਰਸਂ ਵਾ. ‘‘ਕਿਂ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਕਤਮਂ ਵੇਦਯਤਿ. ‘‘ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਅਥਵਾ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਕਥਞ੍ਚਵੇਦਯਤਿ. ‘‘ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਸੁਖਂ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖ ਭਾਵੇਨ ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ‘‘ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਰਬ੍ਯਾਵਟਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਕਿਚ੍ਚਬ੍ਯਾਵਟਾ. ਅਧਿਪਤਿ ਭਾਵੋ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਕਿਚ੍ਚਂ. ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣਵਚਨਂ. ਰਾਜਾਰਹ ਭੋਜਨਂ ਰਾਜਗ੍ਗਭੋਜਨਂ. ‘‘ਸੂਦਸਦਿਸਤਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋਭਤ੍ਤਕਾਰਸਦਿਸਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੂਦੋ ਰਞ੍ਞੋਭਤ੍ਤਂ ਪਚਨ੍ਤੋ ਰਸਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਥੋਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਵੀਮਂਸਤਿ. ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ ਪਨ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਨਿਸ੍ਸਰੋ. ਰਾਜਾ ਏਵ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਰਾਜਾ ਵਿਯ ਵੇਦਨਾ. ਸੂਦੋ ਵਿਯ ਸੇਸਚੇਤਸਿਕ ਧਮ੍ਮਾ.

੭੧. ਸਞ੍ਞਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਜਾਨਾਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁਜਾਨਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਵਿਵਿਧਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਯ ਯਥਾਭੂਤਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭੂਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਅਭੂਤਂ ਵਾ. ਯਂ ਯਂ ਛ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਅਪ੍ਪਮੁਸ੍ਸਕਰਣ ਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਨਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤ ਕਰਣਂ. ਭਵਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਅਪ੍ਪਮੁਟ੍ਠਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ ਓਪਪਾਤਿਕ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਹਿ ਪੁਰਿਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਪਿ ਕੇਚਿ ਪੁਰਿਮਂ ਭਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯੇਜਾਤਿਸ੍ਸਰ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਪ੍ਪਮੁਟ੍ਠਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨਟ੍ਠਭਾਵਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸ ਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ. ‘‘ਬੋਧੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਬੁਜ੍ਝਾਪੇਤੁਂ. ‘‘ਦਾਰੁਤਚ੍ਛਕਸਦਿਸਾਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਦਾਰੁਤਚ੍ਛਕੋ ਨਾਮ ਕਟ੍ਠਵਡ੍ਢਕੀ. ਸੋ ਕਟ੍ਠਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾਰੀਹੋਤਿ. ਸੁਤਚ੍ਛਿਤਛਿਨ੍ਦਿਤੇਸੁ ਕਟ੍ਠੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਿ. ਪਚ੍ਛਾਤਾਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਕਮ੍ਮੇ ਉਪਨੇਤਿ. ‘‘ਹਤ੍ਥਿ ਦਸ੍ਸਕ ਅਨ੍ਧਸਦਿਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕੋ ਕਿਰ ਰਾਜਾ ਕੇਲ਼ਿਪ੍ਪਸੁਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਨਂਠਾਨੇ ਏਕਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾਠਪੇਨ੍ਤੋ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੇ ਆਹ ਜਾਨਾਥ ਭੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਹਤ੍ਥਿਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਾਮਸਿਤਂ ਤਂ ਤਂ ਅਙ੍ਗਮਵਹਤ੍ਥੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਦਲ਼੍ਹਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿ ਕੀਦਿਸੋ ਭੋ ਹਤ੍ਥੀਤਿ. ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਹਤ੍ਥਿਸਣ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਆਚਿਕ੍ਖਨਮੇਵ ਰਞ੍ਞੋਹਤ੍ਥਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਦਸ੍ਸਕ ਅਨ੍ਧਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ‘‘ਉਪਟ੍ਠਿਤਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣੇ’’ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਰਜ੍ਜੁਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਸਣ੍ਠਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਸੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਸਪ੍ਪੋਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ. ਮਿਗਪੋਤਕਾਨਞ੍ਚ ਅਰਞ੍ਞੇਖੇਤ੍ਤਮਜ੍ਝੇਪੁਰਿਸਸਣ੍ਠਾਨਂ ਤਿਣ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪੁਰਿਸਸਣ੍ਠਾ ਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਅਮ੍ਹੇ ਪਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਲਾਯਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ.

੭੨. ਚੇਤਨਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਚੇਤਨਾ. ਚੇਤਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਭਿਸਨ੍ਧਾਨਂ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਕਪ੍ਪਨਂ ਵਾ ਆਯੂਹਨਂ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਤਿਧਾ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਤੀ’’ਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਸਨ੍ਦਹਤਿ, ਸਂਯੋਗਂ ਕਰੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਘਟੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਘਟੇਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤਿ. ‘‘ਪਕਪ੍ਪੇਤਿ ਵਾਤੇ’’ਤਿ ਅਥਵਾ ਤੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ ਪਕਾਰਤੋ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਂਵਿਦਹਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਂਵਿਦਹਤੀ’’ਤਿ ਤ੍ਵਂ ਫੁਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਹਿ, ਤ੍ਵਂ ਵੇਦਯਿਤ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਹਿ, ਤ੍ਵਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਂ ਕਰੋਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵਦਮਾਨਾ ਵਿਯ ਸਂਵਿਦਹਤਿ. ‘‘ਆਯੂਹਤਿਵਾਤੇ’’ਤਿ ਅਥਵਾ ਤੇਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ ਭੁਸੋ ਬ੍ਯੂਹਯਤਿ, ਰਾਸਿਂ ਕਰੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਮੋਸਰਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਓਸਰਨ੍ਤੇ. ਸਙ੍ਗਮਨ੍ਤੇ. ‘‘ਸਾ’’ਤਿ ਚੇਤਨਾ. ‘‘ਤਾਯਾ’’ਤਿ ਚੇਤਨਾਯ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ’’ਤਿ ਰੂਪਾਦਿਕੇਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਪੁਞ੍ਞਾਪੁਞ੍ਞ ਕਿਚ੍ਚੇਵਾ. ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਸਤਿਯਾ. ਜੇਟ੍ਠਸਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਬਹੂਸੁ ਸਿਸ੍ਸੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠਭੂਤੋ ਸਿਸ੍ਸੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੇ ਸੇਸਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤੇਨ ਸੋ ਉਭਯਕਿਚ੍ਚ ਸਾਧਕੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਮਹਾਵਡ੍ਢਕੀਪਿ.

੭੩. ਏਕਗ੍ਗਤਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਏਕਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਪਿ ਬਹੂਸੁ ਸਭਾਵੇਸੁ ਏਕਸਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ’’ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ. ‘‘ਨਿਵਾਤੇ’’ਤਿ ਵਾਤਰਹਿਤੇ ਪਦੇਸੇ. ‘‘ਦੀਪਚ੍ਚੀਨਂ’’ਤਿ ਦੀਪਜਾਲਾਨਂ.

੭੪. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਇਸ੍ਸਰਭਾਵੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ’’ ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨ ਨਯੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਜੀਵਨ ਕਿਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਨ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

੭੫. ਮਨਸੀਕਾਰਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਸਮਾਸਮਜ੍ਝੇ ਸਕਾਰਾਗਮੋ. ਕਰਧਾਤੁਯੋਗੇ ਈਕਾਰਾਗਮੋ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਲੁਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤਮੀ ਪਦਨ੍ਥਿ ਕੇਚਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ਈਦੀਘਤ੍ਤਂ ਨਸਿਜ੍ਝਤਿ. ‘‘ਅਸੁਞ੍ਞਂ’’ਤਿ ਅਰਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਟਿਪਾਦੇਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਂ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਂ ਕਾਰਾਪੇਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਯੋਜੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋਜੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਦਮੇਵ ਦ੍ਵਯਂ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨ ਦ੍ਵਯਂ. ‘‘ਤਂ’’ਤਿ ਤਂ ਦ੍ਵਯਂ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨਿਨ੍ਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਯੋਨਿਸੋ’’ਤਿ ਉਪਾਯੇਨ ਹਿਤਸੁਖ ਮਗ੍ਗੇਨ. ‘‘ਅਯੋਨਿਸੋ’’ਤਿ ਅਨੁਪਾਯੇਨ ਅਹਿਤ ਅਸੁਖ ਮਗ੍ਗੇਨ. ‘‘ਸਮੁਦਾਚਿਣ੍ਣਨਿਨ੍ਨਨਿਯਾਮਿਤਾਦੀਹੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮੁਦਾਚਿਣ੍ਣਂ ਨਾਮ ਆਚਿਣ੍ਣ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਚਰਿਤਂ. ਨਿਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਇਦਂ ਨਾਮ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਨਿਨ੍ਨਂ. ਨਿਯਾਮਿਤਂ ਨਾਮ ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਦਂ ਨਾਮ ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰੋਮਿ, ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਕਰੋਮੀਤਿ ਏਵਂ ਨਿਯਾਮਿਤਂ. ‘‘ਅਸਤਿ ਕਾਰਣ ਵਿਸੇਸੇ’’ਤਿ ਭਵਙ੍ਗ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਤਿ, ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਕਲ੍ਲਾਦਿਕੇਵਾ ਅਧਿਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨੇਵਾ ਅਸਤਿ. ‘‘ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਂਸਦ੍ਦੇ ਬਿਨ੍ਦੁ ਲੋਪੋ, ਦੀਘਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਧਾਰਣਾ’’ਤਿ.

੭੬. ਵਿਤਕ੍ਕਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਤਥਾ ਤਥਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਕਾਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਨਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਨਞ੍ਚਵਸੇਨ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤਂ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ‘‘ਤੇ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ. ‘‘ਅਵਿਤਕ੍ਕਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦੁਤੀਯਾ ਦਿਜ੍ਝਾਨ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ. ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਚਾ’’ਤਿ ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨ ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਚ. ‘‘ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਸਮੁਦਾਚਿਣ੍ਣ ਵਸਿਭੂਤਾਯ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾਯ ਵਸੇਨ. ‘‘ਕਿਂ ਵਾ ਏਤਾਯਯੁਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇਤਿਆਦਿਕਾਯ ਯੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕਿਂ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਰੋਹਤਿਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਅਵਿਨਾਭਾਵਵੁਤ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਂ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਨਿਯਾਮਕੋ ਨਾਮ ਨਾਵਂ ਇਚ੍ਛਿਤ ਦਿਸਾਦੇਸਨਿਯੋਜਕੋ. ‘‘ਅਕੁਸਲਂ ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਨ ਕਥਂਤਿ. ਕੁਸਲਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਾਵਾਸਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮੁਦਾ ਚਿਣ੍ਣ ਨਿਨ੍ਨਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਲਦ੍ਧ ਪਚ੍ਚਯੇ ਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਧਾਸਤਿ ਆਦਯੋਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣ ਰੂਹਨੇ ਥਾਮਗਤਾ ਏਵ. ਅਲਦ੍ਧ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਨ ਸਤਿ ਅਕੁਸਲ ਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ ਥਾਮਗਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਮਨਸਿਕਾਰ ਵੀਰਿਯ ਸਤੀਨਂ’’ਤਿ ਭਾਵਨਾ ਬਲਪਤ੍ਤਾ ਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਂ ਪਨ ਸਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ. ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨ ਕਿਚ੍ਚ ਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਸਾਧਾਰਣਂ, ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸੇਵ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕੋਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਸਾਰਮ੍ਮਣ ਸਭਾਵਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁ ਵਿਸੇਸਨਮੇਤਂ. ‘‘ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੭੭. ਵਿਚਾਰਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਏਕਮੇਕਸ੍ਮਿਂ ਏਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਵਿਵਿਧੇਨ ਚਰਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਸਭਾਵਾਕਾਰੋ ਨਾਮ ਨੀਲਪੀਤਾਦਿਕੋ ਅਗਮ੍ਭੀਰੋ ਆਰਮ੍ਮਣ ਸਭਾਵੋ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਾਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾਕਾਰੋ ਚ. ‘‘ਅਨੁਮਜ੍ਜਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਮਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਸੋਧਨਵਸੇਨ. ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ’’ਤਿ ਵਿਚਾਰਤੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ. ਏਵਂ ਸੇਸਪਦੇਸੁ. ‘‘ਘਣ੍ਡਾਭਿਘਾਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਘਣ੍ਡਾਭਿਘਾਤੇਨ ਪਥਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਥਾਹਿ ਵਿਚਾਰੋ ਘਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਨੁਰਵੋ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਦਣ੍ਡਕੇਨ ਘਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਭਿਘਾਤ ਕਿਰਿਯਾ ਵਾ ਘਣ੍ਡਾਭਿਘਾਤੋ. ਤਥਾਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚੇਤਸੋ ਪਥਮਾਭਿ ਨਿਪਾਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋਤਿ ਚ, ਆਹਨਨ ਪਰਿਯਾਹਨਨ ਰਸੋਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਘਣ੍ਡਾਨੁਰਵੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਘਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਨੁਰਵਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ.

੭੮. ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਸਂਸਪ੍ਪਨਂ’’ਤਿ ਅਨਵਤ੍ਥਾਨਂ. ‘‘ਪਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਨੁ ਖੋਤਿ ਏਕੋ ਪਕ੍ਖੋ, ਨੋਨੁ ਖੋਤਿ ਦੁਤੀਯੋ ਪਕ੍ਖੋ. ਤਾਦਿਸਮ੍ਹਾ ਪਕ੍ਖਤੋ ਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ.

੭੯. ਵੀਰਿਯਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਵੀਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਸੋ ਚ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪਚ੍ਚੁ ਪਟ੍ਠਿਤੇਸੁ ਸੀਤੁਣ੍ਹਾਦਿ ਦੁਕ੍ਖ ਭਯਤੋ ਅਲੀਨ ਵੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਸੂਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਅਨੋਤ੍ਤਵ੍ਵੀਹਿ ਪਾਪਸੂਰੋ, ਅਯਂ ਕਮ੍ਮ ਸੂਰੋਤਿ. ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਕੁਸੀਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਿਤਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁ. ‘‘ਅਪ੍ਪਕਤੋ ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਕਭਾਵੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਪ੍ਪਕਮੇਵਿਦਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਤ ਕਿਲਮਥਂ’’ਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਦਂ. ‘‘ਤਂ’’ਤਿ ਵੀਰਿਯਂ. ‘‘ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਕਮ੍ਮਸੂਰਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ. ‘‘ਹੇਤੁਚੇ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਭਾਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਕਾਯਚਿਤ੍ਤ ਕਿਰਿਯਾਭੂਤਂ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਕਮ੍ਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ. ‘‘ਵਿਧਿਨਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰ ਵਿਧਾਨੇਨ. ਤਮੇਵ ਵਿਧਾਨਂ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਨੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਨਯੋਤਿ ਚ, ਉਪੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਉਪਾਯੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਯੇਨ ਉਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਮੇਵ ਵਿਧਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਵੀਰਿਯਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਈਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਰਯਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਚ੍ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣ ਵਿਜਾਨਨ ਫੁਸਨਾਦਿ ਕਿਚ੍ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਯ. ਬ੍ਯਾਵਟਾਨਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਬ੍ਯਾਵਟਾਨੀ’’ਤਿ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਾਨਿ. ‘‘ਥੂਣੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨ ਸਦਿਸਂ’’ਤਿ ਜਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਗੇਹਸ੍ਸ ਅਪਤਨਤ੍ਥਾਯ ਸਾਰਤ੍ਥਮ੍ਭੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਸਦਿਸਂ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਤ੍ਥਮ੍ਭਸਦਿਸਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮੂਲਂ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਲੋਕਿਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ ਨਞ੍ਚ ਮੂਲਂ. ਕਸ੍ਮਾ, ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਾਰਮਿ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ. ਸਤਿਹਿ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਾ ਲੋਕਿਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਸਤਿ ਚ ਪਾਰਮਿ ਪੁਞ੍ਞ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਾਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ. ਏਤੇਨ ਹੀਨ ਵੀਰਿਯੋ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਿਬਾਹਿਯੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ.

੮੦. ਪੀਤਿਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਪਿਨਯਤੀ’’ਤਿ ਪਿਨੇਤਿ, ਪਿਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਪ੍ਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਤੋਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤੁਟ੍ਠਿਂ’’ਤਿ ਤੁਸਿਤਂ, ਪਹਟ੍ਠਂ. ‘‘ਸੁਹਿਤਂ’’ਤਿ ਸੁਧਾਤਂ, ਸੁਪੁਣ੍ਣਂ, ਵਦ੍ਧਿਤਂ. ਅਨੇਕਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਧਾਤੂਨਂ ‘‘ਵਡ੍ਢੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਿਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਜੋਤਨ੍ਤਿ, ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ, ਦਿਵਾ ਤਪ੍ਪਤਿਆਦਿਚ੍ਚੋਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਖੁਦ੍ਦਿਕਾ ਪੀਤਿ ਨਾਮ ਲੋਮਹਂਸ ਨ ਮਤ੍ਤਕਾਰਿਕਾ ਪੀਤਿ. ਖਣਿਕਾ ਪੀਤਿ ਨਾਮ ਖਣੇ ਖਣੇ ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਸਦਿਸਾ ਪੀਤਿ. ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਾ ਪੀਤਿ ਨਾਮ ਸਰੀਰਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਭਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ ਪੀਤਿ. ਉਬ੍ਬੇਗਾਪੀਤਿ ਨਾਮ ਕਾਯਂ ਉਦਗ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘਾਪੇਨ੍ਤੀ ਪੀਤਿ. ਫਰਣਾ ਪੀਤਿ ਨਾਮ ਕਪ੍ਪਾਸਵਤ੍ਤਿਯਂ ਫਰਣਕਤੇਲਂ ਵਿਯ ਸਕਲਕਾਯਂ ਫਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿ.

੮੧. ਛਨ੍ਦਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਅਭਿਸਨ੍ਧੀ’’ਤਿ ਅਭਿਲਾਸੋ, ਅਭਿਕਙ੍ਖਨਂ. ‘‘ਕਤ੍ਤੁਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਕਰਧਾਤੁ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾ ਪਦਾਨੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਤੁਮਿਚ੍ਛਤ੍ਥ ਕਿਰਿਯਾ ਪਦਾਨਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿਕੋ’’ਤਿ ਅਸਿਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਾਧੇਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਿਕੋ. ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਆਰਾਧੇਤੁਕਾਮਤਾ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਸਾਧੇਤੁ ਕਾਮਤਾਵਸੇਨ, ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ ਕਾਮਤਾ ਵਸੇਨ. ਉਸੁਂ ਸਰਂ ਅ ਸਨ੍ਤਿ ਖਿਪਨ੍ਤੀਤਿ ਇਸ੍ਸਾਸਾ. ਇਕਾਰਸ੍ਸ ਉਕਾਰੋ. ਧਨੁਗ੍ਗਹਾ. ‘‘ਯਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਵਾ, ਕਿਤ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ. ‘‘ਸਰੇ’’ਤਿ ਕਣ੍ਡੇ. ਵਿਭਾਵਨਿਪਾਠੇ ਨਾਨਾਵਾਦ ਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਅਯਞ੍ਚਾਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਦਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ. ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ ਯੁਤ੍ਤਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ ਯੋਗ੍ਯੇਨ. ‘‘ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰੋ. ‘‘ਸੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਖਿਪਿਤ ਉਸੂਨਂ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਖਿਪਿਤ ਉਸੂਨਂ. ‘‘ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥਤੋ ਪਨ. ‘‘ਹਤ੍ਥਪ੍ਪਸਾਰਣਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਲੋਕੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਜਨਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪ੍ਪਸਾਰਣਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਥਾਮਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪਤਿ ਭਾਵ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਥਾਹੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਤਣ੍ਹਾਯ ਹਤ੍ਥੇ ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਉਪਚਾਰ ਵਚਨਮੇਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਨੋ ਨਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਮੇਤਂ ਛਨ੍ਦੋਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਯ ਬਲਵਤਰੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਬਲਵਤਰੋਤਿ. ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸ ਦਸ੍ਸਨਞ੍ਞਾਣੇਨ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ.

੮੨. ‘‘ਪਕਿਰਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਮਾਨਾ’’ਤਿ ਸਾਵਜ੍ਜੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ, ਅਨਵਜ੍ਜੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾਤਿ ਏਵਂ ਸਦਿਸਾ, ਸਾਧਾਰਣਾ.

ਅਞ੍ਞਸਮਾਨਰਾਸਿਮ੍ਹਿਅਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮੩. ਅਕੁਸਲਰਾਸਿਮ੍ਹਿ. ‘‘ਮੁਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿ ਞਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸਞੇਯ੍ਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਣ ਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਭਾਵੋ ਹੋਤਿ. ਚਤੁਰਙ੍ਗਤਮੋ ਨਾਮ ‘ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸਿ ਦਿਵਸੋ, ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਿ ਸਮਯੋ, ਤਿਬ੍ਬਵਨਸਣ੍ਡੋ, ਬਹਲਮੇਘਚ੍ਛਨ੍ਨੋ,ਤਿ ਅਯਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਤਮੋ. ਸੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਭਾਵਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਤਮਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਭਾਵਕਰਣਂ ਵਿਯ. ਞਾਣਗਤਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਨਯੇਨ. ਤਮੇਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਨਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾ ਹੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਟੀਕਾਯਂ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰ ਚਿਨ੍ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਸੇਨ ਞਾਣਗਤਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਮੋਹੋ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧੀ ਭੂਤੋ, ਨਾਨਾਚਿਨ੍ਤਨ ਕਿਚ੍ਚ ਰਹਿਤੋ, ਕਥਂ ਞਾਣਗਤਿਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਪਾਪ ਕਿਰਿਯਾਸੂ’’ਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤ ਕਮ੍ਮੇਸੁ. ‘‘ਉਪਾਯ ਚਿਨ੍ਤਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਕਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਥਾਵੁਧਾਦਿਵਿਧਾਨੇਸੁ ਨਾਨਾਉਪਾਯ ਚਿਨ੍ਤਾਵਸੇਨ. ਅਪ੍ਪਟਿ ਪਜ੍ਜਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿ ਪਤ੍ਤਿ. ਞਾਣ ਗਤਿਂ ਅਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਞਾਣਗਤਿਕਾ’’ਤਿ ਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾ. ਲੋਭੋ ਞਾਣ ਗਤਿਕੋ ਮਾਯਾਸਾਠੇਯ੍ਯ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਤ੍ਤਾ. ਵਿਚਾਰੋ ਞਾਣ ਗਤਿਕੋ. ਤਥਾਹਿ ਸੋ ਝਾਨਙ੍ਗੇਸੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਞਾਣ ਗਤਿ ਕਤਾ ਵਿਚਿਤ੍ਤਤ੍ਥਵਾਚਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਞਾਣ ਗਤਿਕਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਞਾਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤੇ ਸਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਕਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕਾ ਨਾਮ ਤਿਹੇਤੁਕਪ੍ਪਟਿ ਸਨ੍ਧਿਕਾ. ਅਞ੍ਞਪ੍ਪਟਿ ਸਨ੍ਧਿਕਾਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤ ਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤਾ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪਸੁਤ ਭਵਤੋ ਆਗਤਾ ਵਾ. ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਪ੍ਪਟਿ ਸਨ੍ਧਿਕਾਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ.

੮੪. ਅਹਿਰਿਕਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਨ ਹਿਰੀਯਤੀ’’ਤਿ ਨਾਮ ਧਾਤੁ ਪਦਮੇਤਂ. ਹਰਾਯਤਿ ਲਜ੍ਜਤੀਤਿ ਹਿਰੀ. ਹਰੇ ਲਜ੍ਜਾਯਂਤਿ ਧਾਤੁ. ਨ ਹਿਰੀ ਅਹਿਰੀਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥੋ. ‘‘ਰੁਚਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਗਾਮਸੂ ਕਰਸ੍ਸ ਗੂਥਰਾਸਿ ਦਸ੍ਸਨੇ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਰੋਚਨ ਚਿਤ੍ਤ ਖਮਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮ ਲਿਮ੍ਪਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਲੀਨਤਾ ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨਂ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸ ਭਾਵਪਤ੍ਤਿਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਲੀਨਤਾ ਅਲਜ੍ਜਾ ਨਾਮ.

੮੫. ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਨ ਭਾਯਤੀ’’ਤਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਭਯਤੋ ਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ‘‘ਨ ਉਤ੍ਰਸਤੀ’’ਤਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮ ਹੇਤੁ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ. ‘‘ਤਾਸੂ’’ਤਿ ਪਾਪਕਿਰਿਯਾਸੁ. ‘‘ਅਸਾਰਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸੂਰਂ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਸਾਰਜ੍ਜਂ ਨਾਮ ਸੂਰਭਾਵੋ. ਅਨੁਤ੍ਤਾਸੋ ਨਾਮ ਪਾਪਕਮ੍ਮ ਹੇਤੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਮ੍ਪਨਂ. ਗਾਥਾਯਂ. ਅਜਿਗੁਚ੍ਛਨਸੀਲੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਜੇਗੁਚ੍ਛੀ. ‘‘ਪਾਪਾ’’ਤਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਤੋ. ‘‘ਸੂਕਰੋ’’ਤਿ ਗਾਮਸੂਕਰੋ. ਸੋ ਗੂਥਤੋ ਅਜੇਗੁਚ੍ਛੀ. ਅਹਿਰਿਕੋ ਪਾਪਤੋ ਅਜੇਗੁਚ੍ਛੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਭਾਯਨਸੀਲੋ ਅਭੀਰੂ. ‘‘ਸਲਭੋ’’ਤਿ ਪਟਙ੍ਗੋ. ‘‘ਪਾਵਕਾ’’ਤਿ ਦੀਪਜਾਲਮ੍ਹਾ. ਸਲਭੋ ਪਾਵਕਮ੍ਹਾ ਅਭੀਰੂ ਵਿਯ ਅਨੋਤ੍ਤਵ੍ਵੀ ਪਾਪਤੋ ਅਭੀਰੂਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੮੬. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਉਦ੍ਧਰਤੀ’’ਤਿ ਉਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਮਿਂ ਨ ਸਨ੍ਨਿ ਸੀਦਤਿ. ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਗੇਣ੍ਡੁਕੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋ ਸਾਰਗੇਣ੍ਡੁਕੋ ਵਿਯ. ‘‘ਧਜਪਟਾਕਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵਾਤੇਰਿਤਾ ਧਜਪਟਾਕਾ ਵਿਯ.

੮੭. ਲੋਭਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਲੁਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਗਿਜ੍ਝਤਿ, ਅਭਿਕਙ੍ਖਤਿ. ਅਭਿਸਜ੍ਜਨਂ ਅਭਿਲਗ੍ਗਨਂ. ਮਕ੍ਕਟਂ ਆਲਿਮ੍ਪਤਿ ਬਨ੍ਧਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮਕ੍ਕਟਾ ਲੇਪੋ. ‘‘ਤਤ੍ਤ ਕਪਾਲੇ’’ਤਿ ਅਗ੍ਗਿਨਾਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਘਟ ਕਪਾਲੇ. ਤੇਲਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਮ੍ਹਿ ਅਞ੍ਜਨਂ ਅਭਿਲਗ੍ਗਨਂ ਤੇਲਞ੍ਜਨਂ. ਰਜ੍ਜਨਂ ਪਟਿਸਜ੍ਜਨਂ ਰਾਗੋ. ਤੇਲਞ੍ਜਨ ਭੂਤੋ ਰਾਗੋ ਤੇਲਞ੍ਜਨ ਰਾਗੋ. ਨ ਕਿਲੇਸਰਾਗੋ. ਰਤ੍ਤਿ ਦਿਵਂ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ਏਵ ਨਦੀਸੋਤਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਨਦੀ. ‘‘ਸਤ੍ਤਾਨਂ’’ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ‘‘ਸੁਕ੍ਖਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਤਿਣਕਸਟਾਨੀ’’ਤਿ ਸੁਕ੍ਖ ਕਟ੍ਠਕਸਟਾਨਿ, ਸੁਕ੍ਖ ਸਾਖਾ ਕਸਟਾਨੀਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਸਟ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਸਾਰਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਨਦੀ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਤੇਯ੍ਯਾ ਨਦੀ ਵਿਯ.

੮੮. ਦਿਟ੍ਠਿਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਦਸ੍ਸਨਂ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾ ਸਿਦ੍ਧੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾ ਸਭਾਵੇਸੁ ਵਿਪਰੀਤ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨਂ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨਂ’’ਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿ ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ. ‘‘ਯਾਥਾਵ ਸਭਾਵੇਸੂ’’ਤਿ ਭੂਤਸਭਾਵੇਸੁ. ਭੂਤਸਭਾਵੋ ਹਿ ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਅਵਤਿ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਯਾਥਾਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤ ਮਾਨਿਨੋ. ਪਟਿਵੇਧਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮ ਅਰਿਯ ਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਂ. ਪਰਮਂ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਲੋਕੇ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਟ੍ਠੇਨ ਤਂ ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੮੯. ਮਾਨਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਮਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿ ਭੂਤਸਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਅਧਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਹਮਸ੍ਮੀਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਅਭੂਤਾਕਾਰੇਨ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਹਂ ਲੋਕੇ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕਟ੍ਠਕਥਿਙ੍ਗਰੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਸੁਕ੍ਖਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯ. ਸੋ ਪਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤੋ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਂ ਮਞ੍ਞਤੀ’’ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮਾਨੇਨ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਉਨ੍ਨਤਿ ਲਕ੍ਖਣੋ’’ਤਿ ਉਨ੍ਨਮਨ ਸਭਾਵੋ.

੯੦. ਦੋਸਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਚਣ੍ਡੇਨ ਕਾਯਵਚੀ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਣ੍ਡਿਕੋ. ਚਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਚਣ੍ਡਿਕ੍ਕਂ. ‘‘ਪਹਤਾਸੀਵਿਸੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਦਣ੍ਡੇਨ ਪਹਤੋ ਆਸੀਵਿਸੋ ਵਿਯ. ‘‘ਵਿਸਪ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਸਕਲਕਾਯੇ ਵਿਵਿਧੇਨ ਸਪ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ, ਫਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਇਦਞ੍ਚ ਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨ ਰੂਪਾਨਂ ਫਰਣ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਸਨਿਪਾਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਸੁਕ੍ਖਾ ਸਨਿਪਤਨਂ ਵਿਯ. ‘‘ਦਾਵਗ੍ਗਿਵਿਯਾ’’ਤਿ ਅਰਞ੍ਞਗ੍ਗਿ ਵਿਯ. ‘‘ਸਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਦੁਟ੍ਠਵੇਰੀ ਵਿਯ. ‘‘ਵਿਸਸਂਸਟ੍ਠਪੂਤਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਯਥਾ ਮੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਪਕਤਿਯਾ ਏਵ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕੁਲਤ੍ਤਾ ਦੂਰੇ ਛਟ੍ਟਨੀਯਨ੍ਤਿ ਅਹਿਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਪੁਨ ਪੂਤਿਭਾਵੇ ਸਤਿ, ਦੂਰਤਰੇ ਛਟ੍ਟੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਸਸਂਸਟ੍ਠੇਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਨਤ੍ਥਿ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਹਿਤਰਾਸਿ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਦੋਸੋਪਿ ਤਂ ਸਮਙ੍ਗੀਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਪਰੇਸਂ ਅਮਨਾਪਿਯਤਂ ਆਪਾਦੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਹਿਤ ਪਰਹਿਤ ਵਿਨਾਸਞ੍ਚ ਕਾਰੇਤਿ, ਪਰਮ੍ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਞ੍ਚ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਹਿਤਰਾਸਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਸਸਂਸਟ੍ਠਪੂਤਿ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

੯੧. ਇਸ੍ਸਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਦੁਵਿਧਾ ਇਸ੍ਸਾਲਦ੍ਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਸਯਾ ਚਲਭਿਤਬ੍ਬ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਸਯਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਸਯਂ ਤਾਵਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਪਰੇਸਂ ਪਕਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਲਦ੍ਧ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਤੀਤ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਇਸ੍ਸਾਪਕਤਿਕਾਹਿ ਕੇਚਿ ਅਸੁਕੋ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਵਾ, ਅਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਅਹੋਸਿਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਸਹਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤਂ ਵਚਨਂ ਸੋਤੁਂਪਿ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਸੁਕੋਤਿਆਦਿਨਾ ਲਭਿਤਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਸਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੯੨. ਮਚ੍ਛਰਿਯਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਮਮ ਏਵਾ’’ਤਿ ਮਮਪਕ੍ਖੇ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਗੁਣਜਾਤਂ’’ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਿਪ੍ਪਵਿਜ੍ਜਾਦਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਗੁਣਜਾਤਂ ਵਾ. ‘‘ਵਤ੍ਥੁ ਵਾ’’ਤਿ ਧਨਧਞ੍ਞਾਦਿਵਤ੍ਥੁ ਵਾ. ‘‘ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਤਂ ਸਿਪ੍ਪਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਂ ਵਾ ਧਨਧਞ੍ਞਾਦਿਕਂ ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਦੇਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਰਹਿਤਤ੍ਥਾਯ ਦਾਤਬ੍ਬ ਯੁਤ੍ਤਕਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤੇਸਤਿ, ਪਰਹਿਤਪ੍ਫਰਣਾਵਸੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਦੇਹੀਤਿ ਵਚਨਮ੍ਪਿ ਸੋਤੁਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਰਹਿਤਤ੍ਥਾਯ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕ ਚਿਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾਵਸੇਨ ਚਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਮਚ੍ਛਰਞ੍ਚ ਕਾਰਸ੍ਸ ਛ ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਨ ਮਚ੍ਛਰੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਤਂ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ. ‘‘ਪਰੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਚ ਦ੍ਵਿਸਨ੍ਤਕਂ ਵਾਤਿ ਸਨ੍ਤਕਂ ਵਾ ਭਵਿਸ੍ਸਮਾਨਂ, ਪਰੇਹਿ ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨਂ. ‘‘ਨਿਗ੍ਗੁਹਨਲਕ੍ਖਣਂ’’ਤਿ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤੀਹਿਸਙ੍ਗੋਪਨ ਸਭਾਵਂ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਦ੍ਧ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਇਸ੍ਸਾਯ ਅਵਿਸਯੋ. ਲਭਿਤਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਉਭਯ ਸਾਧਾਰਣਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਲਾਭਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਭਤੁ ਵਾ ਮਾਵਾ, ਕੇਵਲਂ ਪਰ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਸ ਪਰਸ੍ਸ ਲਾਭਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤ ਵਿਘਾਤੋ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤ ਵਿਹਞ੍ਞਨਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਲਦ੍ਧੁਂ ਇਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਪਰੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੁ ਵਾ ਮਾਵਾ, ਯਤ੍ਥ ਪਰਲਾਭੇਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਲਦ੍ਧੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਲਭਤਿ, ਪਰੋ ਚ ਲਭਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਘਾਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਕਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਲਭਿਸ੍ਸਮਾਨਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ.

੯੩. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਕਿਰਿਯਾ ਕਤਂ’’ਤਿ ਕਤ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸਭਾਵ ਸਾਧਨਮਾਹ. ਏਵਂ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਅਨੁਸੋਚਨ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਪਵਸੇਨ. ਸੋ ਕੁਕਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਕੁਸਲ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਪੁਞ੍ਞ ਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤ ਪਰਿਯਾਦਾਨਾਯ ਏਵ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚ ਸਮਙ੍ਗੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤ ਸੁਖਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਬਹੁਜਨ ਮਜ੍ਝੇ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਾਨਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨ ਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤ ਸੁਖਂ ਲਭਤਿ. ਤਦਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮ ਕਰਣਤ੍ਥਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦੀਯਤਿ, ਪਰਿਕ੍ਖਿਯ੍ਯਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਵਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤ ਪਰਿਯਾਦਾਨਾਯ ਏਵ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ. ‘‘ਕਤਾ ਕਤਸ੍ਸ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਸ੍ਸ ਸਾਵਜ੍ਜਕਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਅਕਤਸ੍ਸ ਅਨਵਜ੍ਜ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇਸਾਮਿਵਚਨਂ. ‘‘ਅਭਿਮੁਖਗਮਨਂ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣ ਕਰਣਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਮੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਂ. ਏਤੇਨ ਪਟਿਮੁਖਂ ਸਰਣਂ ਚਿਨ੍ਤਨਂ ਪਟਿਸਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਅਕਤਂ ਨ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਅਕਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਵਂ ਕਤਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਪਿ. ‘‘ਵਿਰੂਪੋ’’ਤਿ ਵੀਭਚ੍ਛੋ ਅਸੋਭਣੋ. ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਨੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਉਭਯਮੇਤਂ ਨ ਸਮੇਤੀਤਿ. ਨੋ ਨ ਸਮੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾਨੁ ਪਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਯੇਨ ਚ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਕਤਾਕਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨਿਰਤ੍ਥਕ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਕਾਰਣੇਨ. ਸੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਵ ਕੁਕਤਪਦੇ ਗਹੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ, ਨਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਵਿਯ ਕਤਾਕਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤ ਸੁਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਨੁ ਵਿਭਾਵਨਿਯਮ੍ਪਿ ਸੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਵ ਉਪਚਾਰ ਨਯੇਨ ਗਹਿਤੋਤਿ ਚੇ. ਯੁਤ੍ਤਿ ਵਸੇਨ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਗਮੇਨ ਚ ਮੁਖ੍ਯਤੋ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸਤਿ, ਕਿਂ ਉਪਚਾਰ ਨਯੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਕੁਕਤਸ੍ਸਭਾਵੋ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਅਕਾਰਸ੍ਸ ਉਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ. ਇਦਾਨਿ ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਨਯੇਨ ਅਪਰਂ ਵਚਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਧਾਤੁਪਾਠੇਸੂ’’ਤਿ ਅਕ੍ਖਰਧਾਤੁਪ੍ਪਕਾਸਨੇਸੁ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਪਾਠੇਸੁ. ਪਠਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਨੋ ਨ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਚ ਅਤ੍ਥਾ ਚੇਤਸੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਮਨੋ ਵਿਲੇਖੋਤਿ ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਸਮੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਅਪਰੋਨਯੋ ਇਧ ਅਵਸ੍ਸਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਯੇਵਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਵਿਪ੍ਪਟਿ ਸਾਰਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਚ ਤਂ ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿ ਸਾਰਗ੍ਗਿਨਾ ਦਯ੍ਹਮਾਨ ਚਿਤ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਂ ਨਲਭਤਿ. ਚਿਤ੍ਤ ਸੁਖਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਤਿ. ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਤਂ ਪਹਾਯ ਯਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤ ਸੁਖਂ ਵਿਨ੍ਦਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਰਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਕੋਚਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ. ਕਿਲੇਸਸਲ੍ਲਿਖਨਂ ਨਾਮ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿ ਸਲ੍ਲੇਖਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਤਂ ਤਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਨਾਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਿਲਪਨਾਕਾਰੇਨ. ਸਙ੍ਕੋਚਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਭਯਂ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੁਸਲਕਮ੍ਮ ਸਮਾਦਾਨੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਮਿਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਦੇਤਿ. ਕੁਤੋ ਸਮਾਦਾਤੁਂ ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਵਾ ਦਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤਨੁਕਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਲਕਰਣੇਨ. ਵਿਸੇਸਨਟ੍ਠੇਕਰਣ ਵਚਨਂ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੋ. ਤਂ ਪਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ ਸੁਚਰਿਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ ਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤ ਸੁਚਰਿਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ ਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸਪਾਠੇ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਚੇਤਸੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਮਨੋਵਿਲੇਖੋਤਿ ਪਾਠੋ. ‘‘ਕਤਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਚ. ‘‘ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਅਯਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਨਾਮ ਕਦਾਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤ ਸੁਚਰਿਤਮ੍ਪਿ ਅਕਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਮ੍ਪਿ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸਦਿਸਞ੍ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੋ ਪਨ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਵਾਦੇ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਨਾਮ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋਚ ਖੋ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਾਵੋ. ਅਪਾਯਭਯੇਨ ਤਜ੍ਜੀਯਨ੍ਤਿ ਤਾਸੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਪਾਯਭਯ ਤਜ੍ਜਿਤਾ. ‘‘ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ’’ਤਿ ਸੁਚਰਿਤ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ. ਸੁਚਰਿਤਦੁਚ੍ਚਰਿਤ ਨਾਮੇਨ ਅਨੁਸੋਚਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਕਤਂ ਮੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਾਥਾਵਮਾਨੋ ਨਾਮ ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋ ਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਸਦਿਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਹੀਨਸ੍ਸ ਹੀਨੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਭੂਤਮਾਨੋ. ਯਞ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਤਂ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਤਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਇਦਂ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਾ ਕਤਕਾਲੇ ਏਵ ਅਯਾਥਾਵਂ ਹੋਤਿ. ਅਨੁਸੋਚਨ ਕਾਲੇਪਨ ਯਾਥਾਵਮੇਵ. ‘‘ਹਤ੍ਥ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਕੋਚਨਤ੍ਥੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਕੁਚ੍ਛਿਤ ਕਿਰਿਯਤ੍ਥੋ ਏਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਹਤ੍ਥਲੋਲਤਾਹਿ ਹਤ੍ਥ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਾਦਲੋਲਤਾ ਚ ਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਸਂਯਤ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ. ‘‘ਤਂ’’ਤਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ. ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤਾ. ਨਾਮਧਾਤੁ ਪਦਞ੍ਹੇਤਂ. ਕਪ੍ਪਤਿ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਨੁ ਖੋ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਿਨਯ ਸਂਸਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪ੍ਪਕਤਤਾਯਾ’’ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੇਨ ਅਪਕਤਤਾਯ ਅਭਿਭੂਤਤਾਯ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਵਿਸਯੇ’’ਤਿ ਆਣਾਚਕ੍ਕਠਾਨੇ. ਆਣਾਚਕ੍ਕ ਸਾਮਿਨੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕ ਭੂਤਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਪਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੇਵ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤਾ ਪੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾਪਤ੍ਤਿਂ.

੯੪-੯੫. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਚਨਤ੍ਥੇਸੁ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਨ ਕਿਚ੍ਚੇ ਅਤਿਮਨ੍ਦਂ ਪਰਿਦੁਬ੍ਬਲਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਿਲਾਨਂ ਮਿਲਾਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤੀ’’ਤਿ ਅਭਿਭਵਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣ ਵਿਜਾਨਨੇ ਵਾ ਜਵਨਕਿਚ੍ਚੇ ਵਾ ਪਰਿਹੀਨਥਾਮਬਲਂ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਥਿਯਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਥਿਨਂ ਥਿਯਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਭੂਤੇ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਅਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮੇ ਪਰਿਦੁਬ੍ਬਲੇ ਕਤ੍ਵਾ. [ਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਵਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ]. ‘‘ਤੇ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤ ਚੇਤਸਿਕੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ. ‘‘ਓਲੀਯਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਵਲੀਨੇ ਅਵਸੀਦਨ੍ਤੇ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਰਿਯਾ ਪਥਂ ਪੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਥਿਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਵਿਜਾਨਨ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਗੇਲਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਥਿਨਸ੍ਸ. ਮਿਦ੍ਧਂ ਚੇਤਸਿਕੇ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਫੁਸਨਾਦਿ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਗੇਲਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੯੬. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਚਿਕਿਚ੍ਛਨਂ’’ਤਿ ਰੋਗਾਪਨਯ ਨਤ੍ਥੇ ਕਿਤਧਾਤੁਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਙ੍ਖਤ ਕਿਰਿਯਾ ਪਦਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਞਾਣਪ੍ਪਟਿਕਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਕਾਰੋ’’ਤਿ ਚ ਰੋਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖ ਕਮ੍ਮਂ. ‘‘ਏਤਾਯਾ’’ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਚਿਨੋ. ਧਮ੍ਮ ਵੀਮਂਸਕਾ. ਕਿਚ੍ਛਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਕਿਚ੍ਛਾ. ਵਿਚਿਨਂ ਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਭਾਵਂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਪਦਂ. ਤਞ੍ਚ ਕਙ੍ਖਾਯਂ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵਿਧਾ ਏਲ਼ਯਤਿ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਦ੍ਵੇਲ਼ਕਂ. ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵੇਲ਼ਕਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਸੂ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਸਙ੍ਘੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾ ਪਰਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯ ਵਤ੍ਥੂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਙ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇਸੁ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮ ਗੁਣੇਸੁ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਗੁਣੇਸੁ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘੇ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਨਂ ਵਟ੍ਟ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਸੁ ਅਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤੀਤ ਭਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ਕਙ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਮ੍ਮਰਣਾ ਅਨਾਗਤ ਭਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੇ ਕਙ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥਿ ਭਾਵੇ ਕਙ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾ ਪਰਨ੍ਤੇ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇ ਚ ਕਙ੍ਖਨ੍ਤੋ ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਙ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਵਿਮਤਿ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੇਮਤਿਕਭਾਵੇਨ. ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਟਿਰੂਪਕਾ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਬੁਦ੍ਧੀਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਏਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂਨਂ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਕੁਸਲਰਾਸਿਮ੍ਹਿਅਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯੭. ਸਦ੍ਧਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ’’ਤਿ ਅਚਲਿਤਂ. ‘‘ਸੁਟ੍ਠੂ’’ਤਿ ਅਨਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਅਚਲਨ੍ਤਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਧਾਰੇਤਿ. ਤਥਾ ਠਪੇਤੀਤਿ. ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਤਾ. ਸਦ੍ਧਾਤੁਂ ਅਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਾਨਿ. ਅਕਾਲੁਸ੍ਸਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨਾਵਿਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਕਾਲੁਸ੍ਸਂ ਏਵ ਅਕਾਲੁਸ੍ਸਿਯਂ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਓਕਪ੍ਪਨਾ’’ਤਿ ਅਹੋਸਾਧੁ ਅਹੋਸੁਟ੍ਠੂਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤਨਾ. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋਯੇਵ. ‘‘ਵਿਤ੍ਤੇ ਅਸਤੀ’’ਤਿ ਧਨੇ ਅਸਤਿ. ਧਨਞ੍ਹਿ ਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਂ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤੇਸਂ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ.

੯੮. ਸਤਿਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਸਰਤੀ’’ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ‘‘ਕਤਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਾਨਿ. ‘‘ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਪਕਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਪਾਪ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਮ੍ਮੇ ਏਵ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਿਤੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਤਿਨਾਮ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਾਪਕਮ੍ਮੇ ਪਨ ਵਿਸੁਂ ਸਤਿਯਾ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਮਤ੍ਤ ਰੂਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਤਰਾਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਸਤਿਯੇਵ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਸਤਿ ਨਾਮਕੋ ਏਕੋ ਚੇਤਸਿਕੋਯੇਵ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਤਮਾ ਪਨ ਸਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਨੁਮੋਦਨਵਸੇਨ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਅਨੁਸੋਚਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨਂ. ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਅਭਿਮੁਖਤਾ. ‘‘ਕਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਤਥਾ ਸੇਸੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਦੇਸੁ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਰਾਜਕਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਿਕੋ. ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਵਟਕਾਯ ਚਿਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ. ਸਾ ਹਿ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਕ੍ਖ ਕਿਚ੍ਚਾ ਹੋਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਸਂਵਰਣ ਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਲੋਭਮੂਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ ਸਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਨਿਟ੍ਠਾ ਰਮ੍ਮਣੇ ਦੋਸਮੂਲ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਮੋਹਮੂਲ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ. ਅਪਿ ਚ, ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗ ਭਾਵਨਾ ਠਾਨੇਸੁ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤ ਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਾਵਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੀਨਟ੍ਠਾਨੇਪਿ ਸਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ ਲੀਨਪਕ੍ਖਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨੀਵਾਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ.

੯੯-੧੦੦. ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਵਚਨਤ੍ਥੇਸੁ. ‘‘ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਲਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਤਾਨਿਕਾਤੁਂ ਲਜ੍ਜਤਿ. ਤਾਨਿ ਹੀਨਕਮ੍ਮਾਨਿ ਲਾਮਕਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤੀ’’ਤਿ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਯੋਗਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਤੇਹਿ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਕਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿਯੇਵ. ‘‘ਉਬ੍ਬਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤਸਤਿ, ਭਯਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਗਾਥਾਸੁ. ‘‘ਅਲਜ੍ਜਿਯੇਸੂ’’ਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੇਸੁ ਕਲ੍ਯਾਣ ਕਮ੍ਮੇਸੁ. ‘‘ਲਜ੍ਜਰੇ’’ਤਿ ਲਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਭਯੇ’’ਤਿ ਅਭਾਯਿਤਬ੍ਬੇ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਹਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਗਾਰਵਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਗੁਣਾਦਿਕਂ ਵਾ ਸੀਲ ਗੁਣਾਦਿਕਂ ਵਾ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਏਵ ਰੂਪਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ. ਯਦਿ ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਸੁਦ੍ਧਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖੀਦੁਮ੍ਮਨੋ ਭਵੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਹਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਗਾਰਵਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੇਨ ਪਰੇਸੁ ਗਾਰਵਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਰਾਨੁਵਾਦਭਯਂ ਭਾਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਾਨੁਵਾਦਭਯਂ ਨਾਮ ਪਰੇਸਂ ਸਾਧੁ ਜਨਾਨਂ ਗਰਹਾ ਭਯਂ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਪਾਯਭਯਂ ਸਂਸਾਰ ਵਟ੍ਟਭਯਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿਯੇਵ. ਲੋਕਂਪਾਲੇਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕਪਾਲਾ. ‘‘ਲੋਕਂ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਂ. ‘‘ਪਾਲੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਪਾਯ ਭਯਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.

੧੦੧. ਅਲੋਭਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਅਕਾਰੋ ਵਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੋਤਿਆਹ ‘‘ਲੋਭਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ’’ਤਿ. ਲੋਭਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਤਾ ਚ ਪਹਾਯਕ ਪਹਾਤਬ੍ਬ ਭਾਵੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁਵਸੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਹਿਤ ਸਞ੍ਞਿਤੇਸੂ’’ਤਿ ਇਦਂ ਮੇ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾਤਿ ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਿਤੇਸੁ. ‘‘ਲਗ੍ਗਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਾਮਤਾਵਸੇਨ. ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਭਵਭੋਗ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਗੂਥਰਾਸਿਂ ਵਿਯ ਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨ ਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਹੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਗਰਹਿਤ੍ਵਾ. ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੋ. ਸੋ ਏਵ ਧਾਤੂਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਧਾਤੁ.

੧੦੨. ਅਯਂ ਨਯੋ ਦੋਸਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ, ਮੋਹਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਨੇਤਬ੍ਬੋ.

੧੦੩. ਤਤ੍ਰ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾਯਂ. ‘‘ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨਂ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲੀਨਤਾ ਏਕੋ ਵਿਸਮਪਕ੍ਖੋ. ਉਦ੍ਧਟਤਾ ਦੁਤੀਯੋ ਵਿਸਮਪਕ੍ਖੋ. ਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜੇ ਵਿਸਮਪਕ੍ਖੇ ਪਤਤਿ. ਉਦ੍ਧਟਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਵਿਸਮਪਕ੍ਖੇ ਪਤਤਿ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲ ਪਕ੍ਖਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤਿ ਲੂਖਤਾ ਏਕੋ ਵਿਸਮ ਪਕ੍ਖੋ. ਅਤਿਪਹਟ੍ਠਤਾ ਏਕੋਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਵਿਧਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਰ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮੇ ਉਭੋਸੁ ਅਨ੍ਤੇਸੁ ਪਾਤੇਤੁਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਪ੍ਪਟਿਪਦਾਯਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

੧੦੪. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦੀਸੁ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਵੀਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸੁ ਪੁਞ੍ਞ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤ ਸੁਖਂ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ.

੧੦੫. ਲਹੁਤਾ ਦ੍ਵਯੇ. ‘‘ਤਤ੍ਤਪਾਸਾਣੇ’’ਤਿ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਪਾਸਾਣਪਿਟ੍ਠੇ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਸੁ.

੧੦੬-੧੧੦. ਮੁਦੁਤਾ ਦ੍ਵਯਾਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ.

੧੧੧. ਵਿਰਤਿਤ੍ਤਯੇ. ‘‘ਕਥਾ, ਚੇਤਨਾ, ਵਿਰਤਿ, ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ‘ਕਥਾਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਚੇਤਨਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਵਸੇਨ. ਤਂ ਕਥਾਵਾਚਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ. ਯਾ ਪਨ ਪਾਪ ਵਿਰਮਣਾਕਾਰੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵਿਰਮਾਮੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ. ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਵਚੀਭੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਤਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ. ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਸਮਾਦਾਨ ਵਿਰਤਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤ ਵਿਰਤਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਏਤਾਯਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਵਿਰਤਿਯਾ. ਸਾ ਪਨ ਕਤ੍ਤੁਨਾ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਚ ਸਹਭਾਵਿਨੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਾਨ ਕ੍ਰਿਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਕਰਣ ਸਾਧਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਰਣਤ੍ਥੇਵਾਕਰਣ ਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਬਹੂਸੁਜਵਨਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਪੁਰਿਮ ਪੁਰਿਮ ਜਵਨਵਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਪਚ੍ਛਿਮ ਪਚ੍ਛਿਮ ਜਵਨਵਾਰਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਸਮਾਦਾਨ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਤਾਯ ਕ੍ਰਿਯਾਯ ਅਸਹਭਾਵਿਤ੍ਤਾ ਕਰਣਲਕ੍ਖਣਂ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਹੇਤੁ ਲਕ੍ਖਣੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਤੁ ਅਤ੍ਥੇਵਾ ਕਰਣਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਤਿ ਪਦਂ ਪਨ ਕਿਤਸਾਧਨ ਪਦਤ੍ਤਾਕਰਣਤ੍ਥੇ ਏਵਸਿਦ੍ਧਂ. ਨ ਹਿ ਅਕਾਰਕ ਭੂਤੋ ਹੇਤੁ ਅਤ੍ਥੋ ਸਾਧਨਂ ਨਾਮ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਸਮਾਦਾਨ ਵਚਨਾਨੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਨਿ ਸਮਾਦਾਨ ਵਚਨਾਨਿ. ‘‘ਤਤੋ’’ਤਿ ਤਤੋਪਰਂ. ‘‘ਤੇਸਂ’’ਤਿ ਤੇ ਸਂਵਦਮਾਨਾਨਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਤਿ ਵਚਨੇ ਵਚੀਭੇਦਵਾਚਂ ਪਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦ ਵਿਰਤਿਭੂਤਾਯ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਯ ਵਚੀਭੇਦੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਵਿਰਤਿ ਕਿਚ੍ਚ ਮੇਵਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਵਿਸੇਸਨ ਹੇਤੁ ਪਦਮੇਤਂ.

੧੧੨-੧੧੩. ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇਪਿ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੇਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ.

੧੧੪. ‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ’’ਤਿ ਪਾਣਾਤਿ ਪਾਤਾਦਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਂ. ਸਾਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤ ਵਸੇਨਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸਧਰਮਾਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪਾਣਾਤਿ ਪਾਤਾਪਟਿਵਿਰਮਾਧੀਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਯਾ ਸਮਾਦਾਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਰਤਿ. ‘‘ਸਾ ਪਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਥਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਪਾਣਾਤਿ ਪਾਤਾਪਟਿਵਿਰਮਾਧੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਾਣਸਦ੍ਦਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਣੋ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਤੋ ਸਤ੍ਤੋ. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਸੋ ਚ ਸਤ੍ਤੋ ਤਞ੍ਚਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬਕਾਲਮ੍ਪਿ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਏਵਰੂਪਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਮਾਧੀਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ‘‘ਅਨਾਗਤਾ ਰਮ੍ਮਣਾਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕਦਿਵਸਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਧਰਮਾਨ ਸਤ੍ਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਮਾਨਸਤ੍ਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਪਾਣਵਚਨੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਮੇਵ. ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਪਿ ਚ ਅਨਾਗਤਕਾਲਿਕਮ੍ਪਿ ਸਮਾਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵ. ਅਹਂ ਅਸੁਕਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜੀਵਮ੍ਪਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਾਧੀਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਸਮਾਦਾਨ ਵਿਰਤਿ ਅਨਾਗਤਾ ਰਮ੍ਮਣਾਪਿ ਹੋਤੀਤਿ. ‘‘ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਤਂ ਤਂ ਕਿਲੇਸਾਨੁਸਯ ਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ.

੧੧੫-੧੧੬. ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਦ੍ਵਯੇ. ਅਪਿਚਾਤਿਆਦੀਸੁ. ‘‘ਕਲਿਸਮ੍ਭਵੇਭਵੇ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇ ਸਂਸਾਰਭਵੇ. ‘‘ਪਾਪੇਕਲਿ ਪਰਾਜਯੇ’’ਤਿ ਕਲਿਸਦ੍ਦੋ ਪਾਪੇ ਚ ਪਰਾਜਯੇ ਚ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਕਲਿਂ ਅਵਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਕਰੁਣਾ. ਸਤ੍ਤੇਹੀਤਿ ਚ ਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਯੋਗੇ ਇਚ੍ਛਿਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਪਾਦਾਨ ਵਚਨਂ. ਯਥਾ-ਕਾਕੇ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਡੁਲਾ-ਤਿ. ਸਤ੍ਤੇਵਾ ਕਲਿਤੋ ਅਵਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਕਰੁਣਾ. ਕਲਿਤੋਤਿ ਚ ਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥ ਯੋਗੇ ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਅਪਾਦਾਨਵਚਨਂ. ਯਥਾ-ਪਾਪਾਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਾਰਯੇਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਾਪਿ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ.

੧੧੭. ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਸੋਭਣਰਾਸਿਮ੍ਹਿਅਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੧੮. ਏਤਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਂ. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਨ੍ਤੇਨ-ਫਸ੍ਸੋ, ਵੇਦਨਾ, ਸਞ੍ਞਾ,ਤਿਆਦਿਵਚਨਕ੍ਕਮੇਨ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੂ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ-ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ-ਤਿਆਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕ ਸਮੂਹੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਏਵ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੂਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦੁਬ੍ਬਲਤਰਤ੍ਤਾ. ‘‘ਭਾਵਨਾ ਬਲੇਨਾ’’ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕ ਵਿਰਾਗਸਤ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤੇਨ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ ਬਲੇਨ, ਵੁਟ੍ਠਾਨ ਗਾਮਿਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਭਾਵਨਾ ਬਲੇਨ ਚ. ‘‘ਬਲਨਾਯਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਬਲ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਯਕਤ੍ਤਾ, ਜੇਟ੍ਠਕਤ੍ਤਾ.

੧੧੯. ਅਕੁਸਲ ਚੇਤਸਿਕੇਸੁ. ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਂ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸਾ ਕੁਸਲ ਚਿਤ੍ਤੇਸੂਤਿ ਵਚਨਂ. ‘‘ਪੁਰਿਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਕੁਸਲ ਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ. ‘‘ਸਮਤ੍ਤਨ ਵਚਨਂ’’ਤਿ-ਕਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲ ਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮਾਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ. ਲ. ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾ ਕੁਸਲ ਸਾਧਾਰਣਾ ਨਾਮਾ-ਤਿ ਏਵਂ ਸਾਧਨ ਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਵਿਨਾਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਤੇਸੁ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਵਿਨਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹਿਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਤੇਹੀ’’ਤਿ ਪਾਪੇਹਿ. ਸਬ੍ਬ ਪਾਪ ਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤਥਾ ਤਥਾ ਆਮਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਆਮਸਤਿ. ਮਾਨੋ ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯੋ ਸਦਿਸੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵਾ ਆਮਸਤਿ. ਏਵਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਆਮਸਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤੇਸੂ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨੇਸੁ. ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੀ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਤਂ ਗਹਿਤਾਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਹਨ੍ਤਿ ਗਹਿਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਕਾਰਂ. ਸਕ੍ਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਗਤਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿ ਗਤਿਕਾ. ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤ ਸਕ੍ਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਕਾ. ‘‘ਅਹਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮਾਨੇਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਹਿ ਮਾਨਸ੍ਸ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਯਥਾ ਮਾਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਣੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਤਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਣੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਣਂ ਨਾਮ ਪਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁਪਗ੍ਗਹਣਂ. ‘‘ਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਯਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਯਾਥਾਵਪਕ੍ਖਪਰਿਕਪ੍ਪਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਯਾਥਾਵਪਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਾ ਸਸ੍ਸਤੋ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿਆਦਿ. ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਲਗ੍ਗਨਲੋਭਸਮੁਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਲੋਭਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਸਿਯਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਾਸਂ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ.

੧੨੦. ਸੋਭਣਚੇਤਸਿਕੇਸੁ. ‘‘ਤੀਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ’’ਤਿ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਚ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਚ੍ਛਿਮਕੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਕੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਿਵਾ ਰਮਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਪੀ’’ਤਿ ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨਿਕ ਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇ ਅਸਨ੍ਤੇਪਿ. ‘‘ਸੀਲਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿ ‘ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ,ਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ. ਸਮ੍ਮਾ ਵਾਯਾਮੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀ,ਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਨਾਮ. ਇਮੇਸੁ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ. ‘‘ਏਕੋ ਏਕਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਾਧੇਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਾਧੇਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਜੀਵਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਾਧੇਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਚ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਯ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਸਾਧੇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਸੀਲਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਕਾਰਿਤਾ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਮੁਸਾਵਾਦ ਵਿਰਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਮੇਵ ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਨ ਇਤਰਾਨਿ ਪਿਸੁਣਵਾਚਾਦੀਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ. ਮੁਸਾਵਾਦਵਿਰਤਿ ਨਾਮ ਕੁਸਲ ਧਮ੍ਮੋ ਹੋਤਿ. ਕੁਸਲ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲ ਧਮ੍ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਕੁਸਲਾਨਿ ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੁਸਾਵਾਦ ਵਿਰਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਮੇਵ ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਥਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਪਹਾਨੇਸੁ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨ ਵਚਨਂ. ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇਨ ਤੇਨ ਕੁਸਲਙ੍ਗੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਙ੍ਗਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਇਧ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਮਾਮੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿ ਪਾਤਵਿਰਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕੁਸਲਙ੍ਗੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤ ਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਕੁਸਲਙ੍ਗਂ ਪਜਹਤਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨ ਵਿਰਤਿ ਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਕੁਸਲਙ੍ਗੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨ ਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਕੁਸਲਙ੍ਗਂ ਪਜਹਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲ ਧਮ੍ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਕੁਸਲਾਨਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਨੋਕਾਸਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਹਾਨਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤਾਨਿ ਅਕੁਸਲਾਨਿ ਏਵ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਥਖੋ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਕੁਸਲ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਅਨੋਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨ ਪਹਾਨਤ੍ਤਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਾਦਿ ਵਸੇਨ ਪਨ ਪਹਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਧ ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ-ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ ਸੁਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਮੁਸਾਵਾਦ ਵਿਰਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦਮੇਵ ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਨ ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਯਙ੍ਗਚੋਪਨਤ੍ਥਾਯ ਵਾਚਙ੍ਗਚੋਪਨਤ੍ਥਾਯ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਯਵਚੀਚੋ ਪਨ ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਨਾਮ. ਕਾਮਾਵਚਰ ਕੁਸਲੇਸ੍ਵੇਵ ਵਿਰਤਿਯੋ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰ ਕੁਸਲੇਸੁ ਪੀ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਕਾਮਭੂਮਿਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਏਵ ਕਾਮਾਵਚਰ ਕੁਸਲੇਸੁ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਿਵਿਧ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਨਿ ਚ ਵਿਰਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਟ੍ਠਾਨੇਠਿਤਾਨਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕੁਹਨਂ ਨਾਮ ਵਿਮ੍ਹਾਪਨਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰ ਸਿਲੋਕਤ੍ਥਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਨਾਨਾਮਾਯਾਸਾਠੇਯ੍ਯ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤ ਭਾਵਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਤਿਵਿਧਂ ‘ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਟਿਸੇਵਨਕੁਹਨਞ੍ਚ, ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨ ਕੁਹਨਞ੍ਚ, ਇਰਿਯਾ ਪਥਸਣ੍ਠਾ ਪਨ ਕੁਹਨਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਿਚ੍ਛੋਯੇਵ ਸਮਾਨੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਆਦਿਤੋ ਆਗਤਾ ਗਤੇ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਬਹੁਂ ਬਹੁਂ ਆਗਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਟਿਸੇਵਨ ਕੁਹਨਂ ਨਾਮ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋਯੇਵ ਸਮਾਨੋ ਅਯਂ ਝਾਨਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਲਾਭੀਤਿ ਵਾ ਅਰਹਾਤਿ ਵਾ ਜਨੋ ਮਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤੂਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿ ਮਨੁਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਤੇ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਞ੍ਚੇਤਿ. ਇਦਂ ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨ ਕੁਹਨਂ ਨਾਮ. ਪਾਪਿਚ੍ਛੋਯੇਵ ਸਮਾਨੋ ਅਯਂ ਸਨ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿ ਸਮਾਹਿਤੋ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋਤਿ ਜਨੋ ਮਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤੂਤਿ ਸਮ੍ਭਾਵਨਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਇਰਿਯਾ ਪਥ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਾਨਾਵਞ੍ਚਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਂ ਇਰਿਯਾ ਪਥ ਸਣ੍ਠਾਪਨ ਕੁਹਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੂਨੀ’’ਤਿ ਸੁਰਾ ਪਾਨ ਵਿਕਾਲ ਭੋਜਨ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤ ਦਸ੍ਸਨ ਸਵਨਾਦੀਨਿ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨਾ ਵਿਰਮਾਧੀਤਿ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨ ਚੇਤਨਾ ਵਿਰਮਿਤਬ੍ਬ ਵਤ੍ਥੁ ਨਾਮ. ਵਿਕਾਲ ਭੋਜਨਾ ਵਿਰਮਾਮੀਤਿ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਾਲੇ ਯਾਵਕਾਲਿਕ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ ਚੇਤਨਾ ਵਿਰਮਿਤਬ੍ਬ ਵਤ੍ਥੁ ਨਾਮ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ. ‘ਸਬ੍ਬਥਾਪੀ,ਤਿ ਚ ‘ਨਿਯਤਾ’ਤਿ ਚ ‘ਏਕਤੋ ਵਾ’ਤਿ ਚ ਤੀਣਿ ਵਿਸੇਸਨਾਨਿ. ਲੋਕਿਯੇਸੁ ਪਨ ‘ਕਦਾਚੀ’ਤਿ ਚ ‘ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ’ਤਿ ਚ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਵਿਸੇਸਨਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ‘ਸਬ੍ਬਥਾਪੀ’ਤਿ ਇਦਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨ ਦਸ੍ਸਨਂ ਲੋਕਿਯੇਸੁਪਿ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਂ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨ ਦਸ੍ਸਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕੇਕ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨੇ ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੨੧. ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਸੁ. ‘‘ਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ ਵਿਭਙ੍ਗੇ. ‘‘ਕਾਰੁਞ੍ਞਪ੍ਪਕਤਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞਸਭਾਵਸ੍ਸ. ‘‘ਅਨਿਸ੍ਸੁਕਿਨੋ’’ਤਿ ਇਸ੍ਸਾਧਮ੍ਮਰਹਿਤਸ੍ਸ. ਥਾਮਗਤਾ ਕਰੁਣਾ ਦੋਸ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਵਿਹਿਂਸਂ ਪਜਹਤਿ. ਥਾਮਗਤਾ ਮੁਦਿਤਾ ਦੋਸਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਅਰਤਿਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਹਿਂਸਾ ਅਰਤੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣ ਭੂਤਾ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਰਤਿ ਨਾਮ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰੇਸੁ ਚ ਭਾਵਨਾ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ. ਦੋਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣੇ ਸਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਨਿਸ੍ਸਰਣਮ੍ਪਿ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਞ੍ਚ ਨਾਮ ਪਟਿਪਕ੍ਖ ਧਮ੍ਮ ਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਪਿ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਸੁ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਪਿ ਸਹ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਹਗਤ ਕਾਮਾਵਚਰ ਕੁਸਲ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਕਰੁਣਾ ਮੁਦਿਤਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇਪਿ ਹਿ ਇਮੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਏਵਾ-ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਪਿ ਸਹ ਵਿਰੁਦ੍ਧੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ‘‘ਪਟਿਕੂਲਾ ਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਨ…ਪੇ… ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕੂਲਾ ਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਨਾਮ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਦੂਰੇ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਕ੍ਖਿਤ ਸਤ੍ਤਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਾ ਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਅਸੁਭ ਭਾਵਨਾ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਕਰੁਣਾ ਭਾਵਨਾ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਆਦਿਤੋ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਹਗਤਾ ਨੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਸਾਹਿਵੇਦਨੁਪੇਕ੍ਖਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰ ਵੇਦਨੁਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਭਾਵਨਿਪਾਠੇ, ‘‘ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਸ੍ਸ ਪੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਮਨਸਿਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ. ਸਜ੍ਝਾਯਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ‘‘ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਨੁ ਤਮ੍ਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਹਗਤ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਕਰੁਣਾ ਮੁਦਿਤਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਂ ਸਾਧੇਤਿ ਯੇਵਾਤਿ. ਸਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿਯੇਵ. ਤੇਨ ਪਨ ਪਰਿਚਯ ਵਸੇਨ ਤੇਸੁ ਤਾਸਂ ਸਮ੍ਭਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਪਟਿਕੂਲਾ ਰਮ੍ਮਣੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਪਰਿਚਯੇਨ ਵਿਨਾ ਪਕਤਿਯਾ ਤਾਸਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾਯ ਏਵ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਿ ਬਹੁਲਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ. ‘‘ਯੋਗਕਮ੍ਮ ਬਲੇਨਾ’’ਤਿ ਯੁਞ੍ਜਨ ਵੀਰਿਯ ਕਮ੍ਮ ਬਲੇਨ.

੧੨੨. ਚੇਤੋ ਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤ ਚੇਤਸਿਕਾਨਂ. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘ਕਦਾਚਿ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ, ਕਦਾਚਿ ਨਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜਾਯਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਉਪਰਿ ਚ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾ ਵਿਰਤਿਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਮੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ’ਤਿ. ਇਸ੍ਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਨਾਨਾ ਕਦਾਚਿ ਯੋਗੋ ਉਪਰਿ ‘ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛੇਰ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚੇਕਮੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਮਾਨਥਿਨ ਮਿਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਨਾਨਾ ਕਦਾਚਿ ਯੋਗੋ ਇਧ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਕਦਾਚੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ ‘‘ਤੇਸਂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਤੇਸਂ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ. ‘‘ਨਿਦ੍ਦਾਭਿਭੂਤ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨ ਵਚਨਮੇਤਂ. ਤੇਨ ਕੋਸਜ੍ਜਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾਯਾ’’ਤਿ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਭਾਵੇਨ. ਤੇਹਿ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚੇਹਿ. ਤੇਨ ਚ ਮਾਨੇਨ. ਕਿਚ੍ਚ ਵਿਰੋਧੇ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣ ਵਿਰੋਧੇ ਵਾ ਨਾਨਾਭਾਵੋ. ਅਵਿਰੋਧੇ ਸਹਭਾਵੋ.

੧੨੩. ‘‘ਯੋਗਟ੍ਠਾਨਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤ ਸਾਧਾਰਣਾ ਤਾਵ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਏਕੂਨਨਵੁਤਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ, ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਞਾ ਸਚਿਤ੍ਤੇਸੂਤਿਆਦਿਨਾ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨ ਭੂਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਗਣਨਸਙ੍ਖ੍ਯਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ. ‘‘ਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਰਾਸਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ ਛਤ੍ਤਿਂਸ, ਮਹਗ੍ਗਤੇ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਰਾਸੀਨਂ ਗਣਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦ ਵਸੇਨ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਂ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ‘‘ਤੇਸਂ ਨਯਾਨਂ’’ਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕ ਪਞ੍ਚਕ ਨਯਾਨਂ.

੧੨੪. ‘‘ਕਾਯਵਚੀ ਵਿਸੋਧਨ ਕਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਵਚੀਦ੍ਵਾਰ ਸੋਧਨ ਕਿਚ੍ਚਾ.

੧੨੫. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਵਿਰਤੀਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਵਿਪਾਕੇਸੁਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ‘‘ਇਦਞ੍ਚ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਾਸਂ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਨਂ. ਤੇਸੁ ਮਹਾਵਿਪਾਕੇਸੁ. ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਕੁਸਲੇਨ. ‘‘ਵਿਕਪ੍ਪ ਰਹਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰ ਚਿਨ੍ਤਨ ਰਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਪ੍ਪਨਾਪਤ੍ਤ ਕਮ੍ਮ ਵਿਸੇਸੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਨਾਪਤ੍ਤਕਮ੍ਮ ਵਿਸੇਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਾਨਿ ਨਾਮ ਪਥਵੀਕਸਿਣ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ. ‘‘ਅਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ, ਕਾਮਵਿਪਾਕਾਨਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਆਲਮ੍ਬੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਙ੍ਗਹਨਯਭੇਦਕਾਰਕਾ’’ਤਿ ਪਥ ਮਜ੍ਝਾਨਿਕ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਛਤ੍ਤਿਂਸ. ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨਿਕ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਗਹਨਯਭੇਦਸ੍ਸ ਕਾਰਕਾ.

੧੨੬. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ‘‘ਪਞ੍ਚਸੁ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਸੂ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੇਸੂਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ.

੧੨੮. ‘‘ਭੂਮਿ ਜਾਤਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਦਿਭੇਦੇਨਾ’’ਤਿ ਫਸ੍ਸੋਤਾਵ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰੋ, ਰੂਪਾਵਚਰੋ, ਅਰੂਪਾਵਚਰੋ ਚਾਤਿ. ਅਯਂ ਭੂਮਿਭੇਦੋ.

ਦ੍ਵਾਦਸਾਕੁਸਲਾ ਫਸ੍ਸਾ, ਕੁਸਲਾ ਏਕਵੀਸਤਿ;

ਛਤ੍ਤਿਂਸੇਵ ਵਿਪਾਕਾ ਚ, ਵੀਸਤਿ ਕ੍ਰਿਯਾ ਮਤਾ.

ਇਤਿ ਅਯਂ ਜਾਤਿਭੇਦੋ. ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਸਹਗਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕੋ ਚ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕੋ ਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਪਯੋਗਾਦਿਭੇਦੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮਂ ਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਭੇਦੇਨ ਸਮਂ ਭੇਦਂ. ਏਕੂਨਨ ਵੁਤਿਯਾ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਚੇਤਸਿਕਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਦੋਸੋ, ਇਸ੍ਸਾ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦ੍ਵੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਞ੍ਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਚੇਤਸਿਕਸਙ੍ਗਹਦੀਪਨਿਯਾਅਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.