ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ

ਅਨੁਦੀਪਨੀਪਾਠ

੧. ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਅਨੁਦੀਪਨਾ

ਅਨਨ੍ਤਞ੍ਞਾਣਂ ਨਤ੍ਵਾਨ, ਲੋਕਾਲੋਕਕਰਂ ਜਿਨਂ;

ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਰਮਤ੍ਥ-ਦੀਪਨਿਯਾ ਨੁਦੀਪਨਿਂ.

[ਤਤ੍ਥ, ਲੋਕਾਲੋਕਕਰਨ੍ਤਿ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਯਂ ਚਤੁਸ੍ਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਲੋਕਕਾਰਕਂ. ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਵਿਧੋ ਪਧਾਨਤ੍ਥੋਚ ਪਰਿਯਾਯਤ੍ਥੋਚ. ਤਤ੍ਥ ਪਧਾਨਤ੍ਥੋ ਪਰਮਤ੍ਥੋਨਾਮ, ਪਧਾਨਤ੍ਥੋਤਿਚ ਪਦਵਾਕ੍ਯਾਨਂ ਮੁਖ੍ਯਤ੍ਥੋ ਉਜੁਕਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਯਾਯਤ੍ਥੋਪਿ ਕੋਚਿ, ਯੁਤ੍ਤਰੂਪੋ ਅਤ੍ਥੋ ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਯੇਵ. ਪਰਮਤ੍ਥਂਦੀਪੇਤਿਪਕਾਸੇਤੀਤਿਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨੀ]. ਤਂਪਰ ਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਂਕਰੋਨ੍ਤੋਆਚਰਿਯੋ ਪਥਮਂਤਾਵ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਭਗਵਤੋ ਪਣਾਮਂਕਰੋਤਿ ‘‘ਉਦਯਾਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਉਦਯਾ’’ਤਿ ਉਦਯਤੋਉਗ੍ਗਮਨਤੋ. ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਮਹਾਸੂਰਸ੍ਸ. ‘‘ਏਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਦੁਤੀਯਸ੍ਸ, ਅਸਦਿ ਸਸ੍ਸਵਾ. ‘‘ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਂਸਿਜਾਲਿਨੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਤਿਸਤ੍ਥੁਸਾ ਸਨਧਮ੍ਮੋਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥਚ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਦੇਸਨਾਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਂਰਂਸਿਜਾਲਂਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਂਸਿਜਾਲੀ. ਤਸ੍ਸਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਂਸਿਜਾਲਿਨੋ. ‘‘ਪਬੁਜ੍ਝਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਿਕਸਿਂਸੁ, ਚਤੁਸ੍ਸਚ੍ਚਞ੍ਞਾਣਵਿਕਾਸਂਤਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਫੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ‘‘ਜਨਮ੍ਬੁਜਾ’’ਤਿ ਜਨਸਙ੍ਖਾਤਾਅਮ੍ਬੁਜਾ. ਤਤ੍ਥਜਨਾਨਾਮ ਇਧਬੋਧਨੇਯ੍ਯਸਤ੍ਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਯੇਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚਤੁਸ੍ਸਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬੁਜਾਤਿਪਦੁਮਾ. ‘‘ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਮਹਾਸਰੇਤਿ’’ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤ ਸਙ੍ਖਾਤੇ ਜਨਮ੍ਬੁਜਮਹਾਸਰੇ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਨਾਮਦਸਸਹਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਂ, ਯਂ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਕ੍ਖੇਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਚ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਪਥਮਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਕਾਲਾਦੀਸੁ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨਪਥਵਿਕਮ੍ਪਨਾਦੀਨਿਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯਤ੍ਥਚਵਸਨ੍ਤਾਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਬੁਦ੍ਧਪਰਿਸਾਹੋਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇਮਹਾਸਰੇਯਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਂਸਿਜਾਲਿਨੋ ਮਹਾਸੂਰਸ੍ਸ ਉਦਯਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਮਹਾਸਰੇ ਜਨਮ੍ਬੁਜਾਪਬੁਜ੍ਝਿਂਸੂਤਿਯੋਜਨਾ.

‘‘ਤਂ ਮਹਾਸੂਰ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਮਹਾਸੂਰਿਯਮਣ੍ਡਲਂ. ਜਨਮ੍ਬੁਜ ਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁਪਵਤ੍ਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਮੋਹਤਮਂਨੂਦਤਿ ਅਪਨੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਰਂਸਿਜਾਲਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤੀਤਿ ਮਹਾਮੋਹਤਮੋਨੁਦੋ. ਤਂ ‘‘ਮਹਾਮੋਹਤਮੋਨੁਦਂ’’.

ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਪਣਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਇਚ੍ਛਿਤਂ ਪਣਾਮਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਪਰਿਣਾਮੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਞ੍ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਸੋਮਹਾਸੂਰੋਮਯ੍ਹਂ ਹਦਯੇ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਤਮੋਖਨ੍ਧਂ ਪਨੂਦਤ’’ਨ੍ਤਿਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਞ੍ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁਜਾਤਂ, ਅਨਮਤਗ੍ਗੇਸਂਸਾਰੇ ਦਲ਼੍ਹਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤਮੋਖਨ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਮਹਾਮੋਹਤਮੋਖਨ੍ਧਂ. ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਤਮੋਖਨ੍ਧਂ ਵਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਾਨਿ ਉਪਵੀਲ਼ਕੋਪਘਾਤਕਕਮ੍ਮਾਨਿਪਿ ਤਮੋਖਨ੍ਧੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ ਏਵ. ਤਥਾ ਰੋਗਾਦਯੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯ ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਤਮੋਜਾਤਿਕਾਏਵਤਮੋਤਮਪਰਾਯਨੋਤਿਆਦੀਸੁ. ‘‘ਪਨੂਦਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਨੂਦਤੁ, ਅਪਨੇਤੁ, ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤੁ.

ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਯੋਜਨਂ ਪਣਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਨਿਦਾਨਂ ਗਨ੍ਥਪ੍ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਪੋਰਾਣਕੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਦਾਨਂ ਨਾਮ ਗਨ੍ਥਪ੍ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ. ਕਤਧਂਪਨਤਨ੍ਤਿ, ਸਾਰਤ੍ਥਾਭਿਮਾਨੀਨਂ ਯਾਚਨਞ੍ਚਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸਵਿਪੁਲਤ੍ਥਤਾ ਚ.

ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸਕਾਰਣਂ ਯਾਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੁਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਸਉਪਮਂਵਿਪੁਲਤ੍ਥਤਂਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਨ੍ਥਪ੍ਪਕਾਰ ਗਨ੍ਥਗੁਣੇਹਿ ਸਹਗਨ੍ਥਪ੍ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਗਾਥਾਯਂ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹੇ ਪੋਰਾਣਕੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਵਣ੍ਣਿਤਾ ਬਹੂਵਣ੍ਣਨਾ ਇਧਲੋਕਮ੍ਹਿਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਵਣ੍ਣਨਾ’’ਤਿ ਪੋਰਾਣਟੀਕਾਯੋ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚਸਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਅਭਿਨਵਂ ਵਣ੍ਣਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਯੇ ਸਾਰਤ੍ਥਾਭਿਮਾਨਿਨੋ, ਤੇ ਤਾਹਿਬਹੂਹਿ ਪੋਰਾਣਵਣ੍ਣਨਾਹਿਤੁਟ੍ਠਿਂ ਨਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਯਾਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿਯੋਜਨਾ. ਏਤੇਨ ਅਪ੍ਪਸਾਰਤ੍ਥਾ ਏਵ ਤਾਪੋਰਾਣਵਣ੍ਣਨਾਯੋਤਿਪਿ ਦੀਪੇਤਿਯੇਵ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤੁਟ੍ਠਿ’’ਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂ. ਨਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿਨਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯੇ’’ਤਿਯੇਜਨਾ.

ਸਾਰਤ੍ਥਮੇਵ ਅਭਿਮਾਨੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੇਸੇਨ ਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿਸੀਲੇਨਾਤਿ ਸਾਰਤ੍ਥਾਭਿਮਾਨਿਨੋ. ਤੇਨਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿਪੁਰਿਮੇਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਨ ‘‘ਤੇ’’ਤਿ ਤਾਹਿ ਤੁਟ੍ਠਿਂ ਅਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਤੇਜਨਾ. ‘‘ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ‘‘ਸਙ੍ਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਰਮਤ੍ਥਸ੍ਸਦੀਪਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਿਸ੍ਸਾਟੀਕਾਯ ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨੀ’’ਤਿ ਨਾਮਂਪਿ ਸਿਦ੍ਧਂਹੋਤਿ. ‘‘ਮਹਣ੍ਣਵੇ’’ਤਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ. ‘‘ਰਤਨਾਨੀ’’ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਾਦੀਨਿ ਰਤਨਾਨਿ. ‘‘ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਯਥਿਚ੍ਛਕਂਵੀ’’ਤਿਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂਪਿ. ਯਤ੍ਤਕਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂਵੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਦਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ’’ਤਿ ਦਦੇਯ੍ਯੁਂ. ਕਾਮਂ ਦਦਨ੍ਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਯ੍ਯਾਦਿਵਚਨਾਨਂ ਅਨੁਮਤਿ ਅਤ੍ਥੇਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ‘‘ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਵਊਨਤਾ’’ਤਿ ਮਹਣ੍ਣਵੇਰਤਨਾਨਂ ਊਨਤਾਹਾਨਿਤਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਵ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਪਰਿਮਾਣ ਰਤਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਯਤੋ ਸੋ ਸਾਗਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾਨਂਧਨਰਤਨਾਨਂ ਗੇਹਗਬ੍ਭਸਦਿਸਤ੍ਤਾਸਾਗਰੋਤਿ ਹਿਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.

‘‘ਤਥੇਵੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹੇਤਥੇਵ. ‘‘ਵਿਪੁਲਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਾ. ‘‘ਰਤਨੂਪਮਾ’’ਤਿ ਮਹਣ੍ਣਵੇ ਰਤਨਸਦਿਸਾ. ‘‘ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂਪੀ’’ਤਿ ਅਨੇਕਸਤਵਾਰਂਪਿ. ‘‘ਵਣ੍ਣੇਯ੍ਯੁਂ’’ਤਿ ਕਾਮਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੁ. ‘‘ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਪਰਿਤੋ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਆਦਿਨ੍ਨਾ ਗਹਿਤਾ. ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਨਹੇਸ੍ਸਰੇ’’ਤਿ ਨਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਯਸ੍ਮਾਚ ਯਾਚਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾਚ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਾਨਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ‘‘ਤਾਸੁਵਣ੍ਣਨਾਸੂ’’ਤਿ ਤਾਸੁ ਪੋਰਾਣਟੀਕਾਸੁ. ‘‘ਵਣ੍ਣਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਵਵਣ੍ਣਨਂ, ਅਭਿਨਵਟੀਕਂਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕੀਦਿਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਨਾਸਾਰਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਾਨਵਾਕ੍ਯਞ੍ਚ. ‘‘ਨਾਤਿਸਙ੍ਖੇਪਵਿਤ੍ਥਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਤਿਸਙ੍ਖੇਪਂਨਾਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਞ੍ਚ. ਮਨ੍ਦਾ ਬੁਦ੍ਧਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਨੋ. ‘‘ਮਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਮੁਦੁਕਾ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਞਾਣਂ. ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਨੋ ਸੋਤੁਜਨੇ ਪਬੋਧੇਤਿ ਵਿਕਾਸੇਤਿ, ਞਾਣ ਵਿਕਾਸਂਪਾਪੇਤੀਤਿ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਬੋਧਨਾ. ‘‘ਕਰਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ‘‘ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂਵਣ੍ਣਨਂ. ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥੇਸੁਪਾਟਵਤ੍ਥਿਨੋਸੁਣਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਟੁਨੋਭਾਵੋਪਾਟਵਂ. ਪਟੁਨੋਤਿ ਬ੍ਯਤ੍ਤਸ੍ਸਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ. ਪਾਟਵੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਯੇਸਂ ਤੇ ਪਾਟਵਤ੍ਥਿਨੋ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਸਮਾਪਨਜੋਤਕੋ. ਸੋ ਹਿ ਗਨ੍ਥਾਰਬ੍ਭਵਿਧਾਨਸ੍ਸ ਇਧਪਰਿਸਮਾਪਨਂ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਞਾਪੇਤੁਂ ਗਨ੍ਥਾਰਬ੍ਭਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਯੋਜਿਤੋ. ਅਵਯਵ ਵਾਕ੍ਯਾਨਂ ਪਿਯੋਜੀਯਤਿਯੇਵ. ਏਸਨਯੋਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਗਨ੍ਥਾਰਬ੍ਭਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧. ਏਵਂ ਗਨ੍ਥਾਰਬ੍ਭਵਿਧਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਆਦਿਗਾਥਾਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਪ੍ਫਲਸਂਯੋਗਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਾਥਾਪਵਤ੍ਤਨਂ ਕਾਰਣਂ ਨਾਮ. ਪਞ੍ਚਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਂ ਫਲਂ ਨਾਮ. ਕਾਰਣਪ੍ਫਲਸਂਯੋਗੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਨਾਮ. ‘‘ਸਪ੍ਪਯੋਜਨੇ’’ਤਿ ਫਲਪ੍ਪਯੋਜਨਸਹਿਤੇ. ਗਨ੍ਥੇਨ ਅਭਿਧਾਤਬ੍ਬੋ ਕਥੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਗਨ੍ਥਾਭਿਧੇਯ੍ਯੋ. ਨਿਪਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਪਚ੍ਚਂ. ਨਿਪਚ੍ਚ ਕਿਰਿਯਾ, ਨਿਪਚ੍ਚਾਕਾਰੋ, ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਸ੍ਸਕਰਣਨ੍ਤਿ ਸਮਾਸੋ. ‘‘ਸਾ’’ਤਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਵਨ੍ਦਨਾ. ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਭਿਹਿਤਾ’’ਤਿ ਕਥਿਤਾ. ਪਕਾਸਿਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਪਧਾਨਤ੍ਥਭੂਤਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਭੂਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਦੁਵਿਧੋਹਿ ਅਤ੍ਥੋਵਚਨਤ੍ਥੋ ਚ ਅਭਿਧਾਨਤ੍ਥੋਚ. ਤਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਗਤੋ, ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਗਚ੍ਛਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਯੋਕੋਚਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਚਨਤ੍ਥੋਨਾਮ. ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਪਦੇਨਦਸ੍ਸਿਤੋ ਪਧਾਨਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥੋ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਤ੍ਥੋ ਨਾਮਾਤਿ. ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ, ਚਤੁਧਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ;

ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਰੂਪਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਿਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ. ਤਿ

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਯੇਵਚ ਤੇਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ ਏਵ ਇਧਪਧਾਨਤ੍ਥਭੂਤਾਤਿ ਚ, - ਪਧਾਨਤ੍ਥਾਏਵ ਇਧਗਨ੍ਥਾਭਿਧੇਯ੍ਯ ਭਾਵੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਚਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਕੇਚਿਪਨਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਗਹਪ੍ਪਕਰਣਂ ਪਤ੍ਤਾ ਵਿਸੁਂ ਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਾਨਾਮਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ. ਇਧ ਚ ਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਾ ਏਵ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਭਾਵੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹਪ੍ਪਦੇਨਾਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਤੇਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਗਹਪ੍ਪਕਰਣਂ ਪਤ੍ਤਾਪਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ ਏਵਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਸੁਂ ਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਾਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾਤਿਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਤੁਵੁਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਚਸਤਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਭਾਵਮਤ੍ਤਂ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ. ਤਦੇਵ ਇਧ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਨਾਮ ਸਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਗਹਿਤਭਾਵੋਪਿ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਙ੍ਗਹਿਤਭਾਵੋ’’ਤਿਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹੋ, ਚੇਤਸਿਕਸਙ੍ਗਹੋਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਗਹਣਕਿਰਿਯਾ. ਸਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਞ੍ਞਾ ਨਹੋਤਿ. ਤੇਸ੍ਵੇਵਧਮ੍ਮੇਸੁਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਗਹਿਤਭਾਵੋਪਿ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞਾਨਹੋਤਿ, ਤੇ ਸ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਸਾਪਨ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸਪਧਾਨਤ੍ਥੋ ਨਹੋਤਿ. ਇਧ ਚ ਪਧਾਨਤ੍ਥੋਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਂਨਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਨਸੁਨ੍ਦਰਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਹਿਸੋ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਏਤ੍ਥਚਹਿਸਦ੍ਦੋ ਇਮਸ੍ਸ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸਹੇਤੁਵਾਕ੍ਯਭਾਵਂ ਜੋਤੇਤਿ. ਏਸਨਯੋਪਰਤ੍ਥਪਿ. ‘‘ਇਤੋਪਟ੍ਠਾਯ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਗਨ੍ਥ ਗਰੁਦੋਸਵਿਵਜ੍ਜਨਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਇਮਸ੍ਸਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ. ‘‘ਦੁਤੀਯਾ’’ਤਿਦੁਤੀਯਾਟੀਕਾ. ‘‘ਦ੍ਵੇਪੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿਟੀਕਾਯੋ. ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇਮਹਾਟੀਕਾ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ ਕਤਾਪਰਮਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਨਾਮਟੀਕਾ. ਸਾ ਬ੍ਰਮ੍ਮਰਟ੍ਠੇ ਤਿਰਿਯਪਬ੍ਬਤਵਾਸਿਨਾ ਥੇਰੇਨਕਤਂ ਚੂਲ਼ਟੀਕਂ ਉਪਾਦਾਯ ਮਹਾਟੀਕਾਤਿ ਪਾਕਟਾ. ਤਂਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਗਨ੍ਥਪ੍ਪਕਾਰੋਚ ਪਕਾਰਵਨ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਹੇਵਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਨਾ ਨਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸੋਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਪਦੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਮਞ੍ਚ ਸੋ ਤੇਹਿ ਸਹੇਵਸਿਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਨਾਨਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਪਦਂ ਪਨ ਸਙ੍ਗਹਣਕਿਰਿਯਾਪਕਾਰਂਨ ਵਦਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਂ ਨਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਵਿਧਂ ਨਾਮਂ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਨਾਮਂ ਰੁਲ਼ਿਨਾਮਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ਅਤ੍ਥਾਨੁਗਤਂ ਨਾਮਂ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਨਾਮਂ, ਯਥਾ ਸੁਖਿਤਸ੍ਸਜਨਸ੍ਸ ਸੁਖੋਤਿਨਾਮਂ. ਅਤ੍ਥਰਹਿਤਂ ਆਰੋਪਿਤਂ ਨਾਮਂ ਰੁਲ਼ਿਨਾਮਂ, ਯਥਾ ਦੁਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸਜਨਸ੍ਸ ਸੁਖੋਤਿ ਨਾਮਂ. ਇਧ ਪਨ ਅਨ੍ਵਤ੍ਥਨਾ ਮਨ੍ਤਿਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਨੁਗਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਤ੍ਥਾਨੁਗਤਾ’’ਤਿ ਸਕਤ੍ਥਾਨੁਗਤਾ. ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਗਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਗਨ੍ਥਸਮਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਥਸਮ੍ਮੁਤਿ. ਗਨ੍ਥਸ੍ਸਨਾਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਙ੍ਗਹਗਨ੍ਥੋਨਾਮ ਪਾਲ਼ਿਯਂਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣੇਧਮ੍ਮੇ ਏਕਤ੍ਥ ਸਭਾਗਰਾਸਿਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਗਨ੍ਥੋ. ਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਕੇਨ ਗਨ੍ਥੇਨਬਹੁਕੇਧਮ੍ਮੇਸੁਖੇਨਜਾਨਾਤਿ. ‘‘ਤਦੁਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਉਗ੍ਗਹੋਚ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਚਾਤਿ ਦ੍ਵਨ੍ਦੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਧਾਰਣਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਠਸ੍ਸਵਾਚੁਗ੍ਗਤਕਰਣਂ ਉਗ੍ਗਹੋਨਾਮ. ਉਗ੍ਗਹਿ ਤਸ੍ਸਪਾਠਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਨਾਮ. ‘‘ਅਨਾਯਾਸਤੋ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖੇਨ. ‘‘ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂਫਲਾਨੁਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਰੂਪਤੋ ਅਵਬੁਜ੍ਝਨਂ ਸਰੂਪਾਵਬੋਧੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਲਕ੍ਖਣਾਵਬੋਧੋ ਰਸਾਵ ਬੋਧੋਤਿਆਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਪਾਦਾਯਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਫਲਾਨੁਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਫਲਞ੍ਚੇਵ ਅਨੁਫਲਞ੍ਚ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਮੂਲਪ੍ਫਲਂ. ‘‘ਅਨੁਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪਰਮ੍ਪਰਪ੍ਫਲਂ. ਪਯੋਜੇਤੀਤਿ ‘‘ਪਯੋਜਨਂ’’. ਪਯੋਜੇਤੀਤਿ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਕਿਂ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਫਲਤ੍ਥਿਕਂਜਨਂ. ਕਤ੍ਥ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੇਕਮ੍ਮੇ. ਕਿਮਤ੍ਥਾਯ ਨਿਯੋਜੇਤਿ. ਤਸ੍ਸਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ. ਫਲਾਨੁਭਵਨਤ੍ਥਾਯ ਤਤ੍ਥਤਤ੍ਥ ਫਲਾਨੁਭਵਨਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਪਯੁਜ੍ਜੀਯਤੀਤਿ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਪਿਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ’’ਤਿ ਵਚਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤੋ. ਕਿਂ ਵਚਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ. ਕਾਰਣਵਚਨਂ ਫਲਂਪਿਦੀਪੇਤਿ. ਫਲਵਚਨਂ ਕਾਰਣਂਪਿਦੀਪੇਤਿ. ਯਥਾਤਂ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਰਟ੍ਠੇ ਸਮ੍ਮਾਦੇਵੋ ਵੁਟ੍ਠੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਰਟ੍ਠਂਸੁ ਭਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਸੁਕਰਟ੍ਠਂ ਸੁਭਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿਵੁਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਟ੍ਠੇ ਸਮ੍ਮਾਦੇਵੋ ਵੁਟ੍ਠੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ. ਪਯੋਜਨਂ ਪਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਸਦ੍ਦੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਙ੍ਗਹਵਚਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸਙ੍ਗਹਸਦ੍ਦੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਦਸ੍ਸਨੇ ਪਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਚਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਥਾ ਅਨਿਟ੍ਠਤ੍ਥਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋਪਿ ਸਿਯਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਤੁਵਾਕ੍ਯੇਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤਿ.

੨. ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਯੋਜਨੇ ਪਞ੍ਚਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਾਨਂ ਵਿਸੁਂਵਿਸੁਂ ਪਞ੍ਚਪ੍ਪਯੋਜਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤੇਸੁਪਞ੍ਚਸੁ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੇਸੁ. ਨਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ. ਸਙ੍ਖਾਤੁਂਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਪਮੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਂ. ਪਮੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਕਿਚ੍ਚਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਕ੍ਕਤ੍ਥ ਦੀਪਨਂ ਹੋਤਿ. ਸਕਵਚਨਂ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨੇਨ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਗਾਥਂ ਆਹਰਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿ ਕਥਂ ਆਹ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ ਵਚਨਂ ਕਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਹ, ਕਥਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਹ, ਕਥਂ ਟੀਕਾਯਂ ਆਹਾਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾਰਹਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਤੇਤਾਦਿਸੇਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਅਕੁਤੋਭਯੇ ਪੂਜਯਤੋ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤੇ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧ ਬੁਦ੍ਧ ਸਾਵਕੇ. ‘‘ਤਾਦਿਸੇ’’ਤਿ ਤਥਾ ਰੂਪੇਸੀ ਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਗੁਣ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬੁਤੇ’’ਤਿ ਕਿਲੇਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤੇ. ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਤੋਚਿ ਹੇਤੁਤੋ ਭਯਂ ਯੇਸਂ ਤੇ ਅਕੁਤੋ ਭਯਾ. ਅਨਾਗਾਮਿ ਖੀਣਾਸਵਾ. ‘‘ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯਂ. ‘‘ਪੂਜਯਤੋ’’ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਤਂ ਪਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿਤਸ੍ਸਾਰਤਨਤ੍ਤਯ ਵਨ੍ਦਨਾਯ ਪਯੋਜਨਂ. ‘‘ਸਙ੍ਗਹਕਾਰਾ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸਤ੍ਥੇਰਾਦਯੋ ਪਚ੍ਛਿਮ ਅਟ੍ਠਕਥਾਕਾਰਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਹਿ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣੇਪਕਿਣ੍ਣਕਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਵ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯੋ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਅਭਿਨਵਅਟ੍ਠਕਥਾਯੋ ਸਙ੍ਗਹਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਚ ਆਚਰਿਯਾ ਸਙ੍ਗਹਕਾਰਾ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਗਹਕਾਰਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸ. ਪੇ… ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯ ਨੀਵਾਰਣਮੇਵ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਚੇ. ਤੇਸਂ ਵਚਨੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਙ੍ਗਹਕਾਰ ਗਾਥਂ ਆਹਰਿ. ‘‘ਰਤਨਤ੍ਤਯੇਕਤਸ੍ਸ ਏਤਸ੍ਸਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ ਅਸੇਸਤੋਸੋਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਹੀ’’ਤਿ ਞਾਪਕਹੇਤੁ ਜੋਤਕੋ. ‘‘ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩. ‘‘ਕਥਞ੍ਚਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾ. ‘‘ਵੁਚ੍ਚਤੇ’’ਤਿ ਵਿਸਜ੍ਜਨਾ ਕਥੀਯਤੇ. ‘‘ਹੀ’’ਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਜੋਤਕੋ. ‘‘ਵਨ੍ਦਨਾ ਕਿਰਿਯਾਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦਕੋ ਪੁਞ੍ਞਪ੍ਪਵਾਹੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਅਨੇਕ…ਪੇ… ਵਾਰੇ’’ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤ ਸਂਯੋਗਤ੍ਥੇ ਉਪਯੋਗ ਵਚਨਂ. ‘‘ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸੋਤੋ, ਪੁਞ੍ਞਪ੍ਪਵਾਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ‘‘ਸੋ ਚ ਪੁਞ੍ਞਾਤਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਾ ਤਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਖੇਤ੍ਤ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਜ੍ਝਾਸਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਂਵਡ੍ਢਿਤ੍ਥਾਤਿ ਸਂਵਡ੍ਢਿਤੋ. ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ. ਸਂਵਡ੍ਢਿਤਸ੍ਸਭਾਵੋ ਸਂਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਂ. ਸੁਗਨ੍ਧੇਹਿਵਿਯ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਭਾਵੀਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਭਾਵਿਤੋ. ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋਯੇਵ. ਪਰਿਭਾਵਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਪਰਿਭਾਵਿਤਤ੍ਤਂ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਹੇਤੁ ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ‘‘ਮਹਾਜੁਤਿਕੋ’’ਤਿ ਮਹਾਤੇਜੋ. ‘‘ਮਹਪ੍ਫਲੋ’’ਤਿ ਮੂਲਪ੍ਫਲੇਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ. ‘‘ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ’’ਤਿ ਆਨਿਸਂਸਪ੍ਫਲੇਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ. ਆਨਿਸਂਸਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ ਚ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਫਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਸਯਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤਿਸ੍ਸਯੋ. ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚ ਤਂ ਅਤਿਸ੍ਸਯੋਚਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਤਿਸ੍ਸਯੋ. ਅਤਿਸ੍ਸਯਪੁਞ੍ਞਂ, ਅਧਿਕ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੋ ਅਨੁਬਲਂ ਦੇਤਿ, ਓਕਾਸਲਾਭਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਞ੍ਚ ਅਨੁਬਲਂ ਦੇਤਿ, ਕਥਞ੍ਚ ਓਕਾਸਲਾਭਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਯਂ ਪਯੋਗ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਾਵੇਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨਾਮ ਅਤੀਤ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਾਨਂ ਬਲਵਤਰਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਕਮ੍ਮਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਤੋ. ‘‘ਵਿਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯੇ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ, ਵਿਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਾਨਾਮ-ਰਾਜਤੋਵਾ ਚੋਰਤੋਵਾ-ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਾ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਾ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਾਨਾਮ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪਾਯ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਾਨਿ ਚ ਆਰਕ੍ਖ ਦੇਵਤਾਦਯੋ ਚ ਸੁਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜ ਬਹੁ ਲਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਰਤ੍ਤਿਦਿਵਂ ਪੀਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸੁਖਸਮਾਧੀਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਭੂਤਾ ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਾ ਚ ਅਤਿ ਪਣੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾ ਸਰੀਰਟ੍ਠਕਧਾਤੁਯੋ ਚ ਅਤਿਪਣੀਤਾ ਏਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਬ੍ਰੂਹਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਰੀਰਟ੍ਠਕਧਾਤੁਯੋ ਨਾਮ ਪਥਵਿ ਆਦਯੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਾਦਯੋਚ. ‘‘ਅਨੁਬਲਂਦੇਤੀ’’ਤਿਅਭਿਨਵਂਥਾਮਬਲਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ‘‘ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਜਨਕਸ੍ਸ ਬਹੁਵਿਧਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ‘‘ਅਥਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਬਲਵਬਲਵਨ੍ਤਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਕਤਿ ਬਲਤੋ ਅਤਿਬਲਵਨ੍ਤਿਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਥੇਰਸਨ੍ਤਾਨੇ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਇਟ੍ਠਪ੍ਫਲਘਨਪੂਰਿਤੇ’’ਤਿ ਇਟ੍ਠਪ੍ਫਲਭੂਤਾਨਂ ਰੂਪਸਨ੍ਤਤੀਨਂ ਘਨੇਨ ਪੂਰਿਤੇ. ‘‘ਓਕਾਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨੋਕਾਸੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ‘‘ਦੂਰਤੋ ਅਪਨੀਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਟ੍ਠਪ੍ਫਲਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਬਾਧਨ੍ਤਿ ਨੀਵਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਇਟ੍ਠਪ੍ਫਲਸਨ੍ਤਾਨਵਿਬਾਧਕਾਨਿ ਉਪਪੀਲ਼ਕੂਪਘਾਤਕਕਮ੍ਮਾਨਿ. ਅਨਿਟ੍ਠਪ੍ਫਲ ਸਨ੍ਤਾਨ ਜਨਕਾਨਿ, ਅਕੁਸਲ ਜਨਕ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਅਪੁਞ੍ਞ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਤਾਨਿਤਿਵਿਧਾਨਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਿ ਦੂਰਤੋ ਅਪਨੀਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਨੋਕਾਸਕਰਣੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਤਤੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਅਪੁਞ੍ਞ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦੂਰਤੋ ਅਪਨੀਤਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਵਾਦੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦੀਨਂ ਅਭਿਵਾਦਨਕਮ੍ਮੇਗਰੁਂਕਰਣਂ ਅਭਿਵਾਦਨ ਸੀਲਂ ਨਾਮ. ਤਂ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਭਿਵਾਦਨਸੀਲੀ. ਗੁਣਵੁਦ੍ਧਵਯਵੁਦ੍ਧੇ ਅਪਚੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨੀਚਵੁਤ੍ਤਿ ਕਰਣੇਨ ਪੂਜੇਤਿਸੀਲੇਨਾਤਿ ਵੁਦ੍ਧਾਪਚਾਯੀ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿਸਮ੍ਪਦਾਨ ਵਚਨਂ. ਏਵਨ੍ਤਿਆਦਿਨਿ ਗਮਨ ਵਚਨਂ. ਨਿਗਮਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਮਨਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣ ਵਚਨਂ. ਲਦ੍ਧਗੁਣੋਤਿ ਚ ਤਂਤਂਪਸਙ੍ਗ ਵਿਸੋਧਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੋਵਿਸੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਵਚਨ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ ਲਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰੋਪਿ ਅਯਮਿਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ‘‘ਨਕੇਵਲਞ੍ਚ ਥੇਰਸ੍ਸੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਪਰਿਸਮਾਪਨਤ੍ਥਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਸੋਤੂਨਞ੍ਚਗਹਣ ਕਿਚ੍ਚ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਸੋਤਾਰੋ. ਤੇਸਂ. ‘‘ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ‘‘ਵਨ੍ਦਨਾਸਿਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿਰ ਤਨਤ੍ਤਯੇਵਨ੍ਦਨਾ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ਜਵਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯ ਨੀਵਾਰਣਂਨਾਮ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਫਲਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਪਥਮ ਜਵਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਪਥਮ ਜਵਨ ਚੇਤਨਾ ਏਵ ਇਧਪਰਿਯਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਭੂਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨ ਪਥਮ ਜਵਨ ਚੇਤਨਾ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਸਬ੍ਬਦੁਬ੍ਬਲਾ ਏਵਸਿਯਾ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਤ੍ਤਾ. ਸੇਸ ਚੇਤਨਾਯੋ ਏਵ ਬਲਵਤਿਯੋ ਸਿਯੁਂ. ਕਸ੍ਮਾ, ਲਦ੍ਧਾ ਸੇਵਨਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਤ੍ਤਜਵਨਪਕ੍ਖੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਉਪਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤਂ ਨਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿ ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਸਮਾਪਨਂ. ‘‘ਯਥਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਥਾਹੀ’’ਤਿ ਤਤੋ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟ੍ਠਾਨੇਪਿ=ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋਆਹਾਰੋ ਇਮਸ੍ਸਕਾਯਸ੍ਸ ਆਹਾਰ ਪਚ੍ਚਯੇਨਪਚ੍ਚਯੋ=ਤਿਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਇਤਰਥਾ ‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾਤਿ. ‘‘ਅਧੁਨਾਵਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਏਵ. ਏਵਂ ਵਨ੍ਦਨਾਯਪਯੋਜਨਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸੇਸਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਾਨਂ ਪਯੋਜਨਂ ਦੀਪੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਮਾਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਆਦਿਤੋਵਿਦਿਤੇਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ-ਭਾਸਿਸ੍ਸਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹ-ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੇਸਤਿ, ‘‘ਉਸ੍ਸਾਹੋਜਾਯਤਿ’’. ਇਮਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਦੁਲ੍ਲਭੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਚ ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਮ੍ਮੂਲਕਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਪਾਦਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਯੋਜਨਸ੍ਸਭਾਗਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦ ਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥਾਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਪਦਤ੍ਥੇ. ‘‘ਬੁਜ੍ਝੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿ. ‘‘ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ. ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਵਾਕ੍ਯਾਰਮ੍ਭ ਜੋਤਕੋ. ਵਾਕ੍ਯਾ ਰਮ੍ਭੋਤਿ ਚ ਮੂਲਵਾਕ੍ਯੇ ਯਂ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਥਨਤ੍ਥਾਯ ਅਨੁਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਭੋ. ਬੁਜ੍ਝਨਕਿਰਿਯਾਵੁਚ੍ਚਤਿਞਾਣਂ. ਕਥਂਪਨਅਵਿਪਰੀਤਤ੍ਥੇ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਦ੍ਦੋ ਅਸੇਸ ਬ੍ਯਾਪਨਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਪੁਰਿਮਤ੍ਥਮੇ ਵਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਪੁਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਤਥਾਹੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋਤਿ ਜੋਤੇਤਿ. ‘‘ਅਵਿਪਰੀਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨ ਪਦਮੇਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਏਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਵਿਸਯੇ ਏਵ ਤੇਸਂ ਵਿਸਯੋਚਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਕੋਪਿ ਧਮ੍ਮੋ ਕਾਲਦੇਸਸਨ੍ਤਾਨਾਦਿਭੇਦੇਨ ਅਨਨ੍ਤ ਭੇਦੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਦੇਸਞਾਣਿਕਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਏਕਧਮ੍ਮਂਪਿ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ’’ਤਿ ਸਭਾਵਤੋ, ਹੇਤੁਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਤੋ, ਫਲਤੋ, ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਤੋ, ਕਾਲਤੋ, ਦੇਸਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ. ‘‘ਯਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਵਿਸਯੇਧਮ੍ਮੇ. ‘‘ਤੇ ਵਿਪਰੀਤਂ ਬੁਜ੍ਝੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੋ ਅਵਿਸਯੋ ਨਾਮਧਮ੍ਮੋਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਯੋਜਨਾ. ਤਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਤਿਯਦ੍ਧਗਤੇ’’ਤਿ ਤੀਸੁਕਾਲੇਸੁ ਗਤੇ ਪਵਤ੍ਤੇ. ‘‘ਅਦ੍ਧਾਮੁਤ੍ਤਕੇ’’ਤਿ ਕਾਲਤ੍ਤਯਵਿਮੁਤ੍ਤਕੇ. ‘‘ਹਤ੍ਥਮਣਿਕੇਵਿਯਾ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥ ਤਲੇ ਠਪਿਤਮਣਿਰਤਨਾਨਿਵਿਯ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਾਲ਼ਿਸਾਧਕਂ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਆਪਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਪਤਨਂ. ਆਬਾਧਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਓਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਮਹਾਭਵਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਸੁ ਮਹਾਵਿਪਾਕੇਸੁ ਪਥਮਮਹਾਵਿਪਾਕਂ ਭਵਙ੍ਗ ਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਭਵਙ੍ਗੇ. ‘‘ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰ ਪਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਵਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਇਦਂਪਿਹਿ ਏਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮਾਤਿ. ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਾਯਾ’’ਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਧਮ੍ਮਾ ਮਹਨ੍ਤਾ. ਭਵਙ੍ਗਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਭਵਙ੍ਗਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਮਹਨ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਪਹੋਤੀਤਿ ਚੋਦਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਨਚੋਦੇਤਬ੍ਬਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਠਾਨਂ ਨਚੋਦੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਪਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਉਕ੍ਕਂਸੋ’’ਤਿ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮੋ ਅਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰੋ. ਪਰਮੋ ਉਕ੍ਕਂਸੋ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸੋਤਿਵਿਗ੍ਗਹੋ.

ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਂਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਂਸਦ੍ਦੋਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਉਪਸਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਉਪਸਗ੍ਗਪਦਂ. ‘‘ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਾਦੀਨਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਞ੍ਞਾਣੇਸੁ. ਨਤ੍ਥਿ ਆਚਰਿਯੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨਾਚਰਿਯੋ. ਸਮਾਸਨ੍ਤੇ ਕਕਾਰੇਨ ਸਹ ਅਨਾਚਰਿਯਕੋ. ਅਨਾਚਰਿਯਕਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਨਾਚਰਿਯਕਤਾ. ਤਂ ਅਨਾਚਰਿਯਕਤਂ. ਤਤੀਯਾ ਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਜ੍ਝਾਨਂ. ਤਂ ਭਗਵਾ ਆਲ਼ਾਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾ ਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਜ੍ਝਾਨਂ. ਤਂ ਉਦਕਸ੍ਸਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਲ਼ਾਰੁਦਕਮੂਲਿਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਨਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਨਾਸੇਵਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਛਡ੍ਡਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋਨਾਲਂ ਬੋਧਾਯ, ਅਥ ਖੋ ਯਾਵਦੇਵ ਤਤੀਯ ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਭਵਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਬੁਜ੍ਝਨਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ ਪਟਿਵੇਧਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ‘‘ਕੁਤੋ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਤਾ ਕੁਤੋ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਚ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਾਯਪਦਟ੍ਠਾਨਾਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਸ੍ਸਚਿਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇ ਸੁਚਤੁਸ੍ਸਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇਸੁ. ‘‘ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝੀ’’ਤਿਪਦੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦੇਵ ਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਾ ਏਵਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਪਾਤੁਬ੍ਭਵਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਦਨਨ੍ਤਰਾ’’ਤਿ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤ ਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਾਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ ਵਾਰਾਨਞ੍ਚ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤ ਹੇਤ੍ਵਤ੍ਥੇ. ‘‘ਭੁਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁਆਗਤਂ ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾਨਾਮਂ. ਤਾਸੁ ਹਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ, ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ, ਕਰਣ ਵਚਨਂ, ਸਮ੍ਪਦਾਨ ਵਚਨਂ, ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ, ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਸੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤੀਨਂ ਨਾਮਾਨਿ ਆਗਤਾਨੀਤਿ.

‘‘ਦਸਬਲਞ੍ਞਾਣੇਸੂ’’ਤਿ ਠਾਨਾਠਾਨ ਕੋਸਲ੍ਲਞ੍ਞਾਣਾਦੀਸੁ ਦਸ ਞਾਣਬਲੇਸੁ. ‘‘ਵਸਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾ ਸਙ੍ਖਾਤੋਸਤ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸੋ ਵਸੋਨਾਮ. ਵਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਸੀ-ਵਸਿਗਣੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁਵਿਯ. ਵਸਿਨੋ ਭਾਵੋ ਵਸਿਭਾਵੋ. ਤਂ ਵਸਿਭਾਵਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਸਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਸ੍ਸਰਭਾਵਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਨ ‘‘ਵਸੀ’’ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਪਦਂਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ=ਤਤ੍ਰਿਮਾ ਪਞ੍ਚਵਸਿਯੋ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੀਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੀ=ਤਿਆਦੀਸੁ.

ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪਦ.

੫. ਅਤੁਲਪਦੇ. ਅਨੇਕੇਹਿਗੁਣਪਦੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਵਨ੍ਦਨਾ ‘‘ਅਨੇਕਗੁਣਪਦਵਿਸਯਾਨਾਮ’’. ‘‘ਇਤਿਕਿਂਦੁਤੀਯੇਨਾ’’ਤਿ ਇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਤੀਯੇਨ ਅਤੁਲਪਦੇਨ ਕਿਂ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਨ ਸਮਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਨਸਮਤ੍ਥਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਮਤ੍ਥਾ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਮਤ੍ਤਕਾਰਿਨੋ’’ਤਿ ਪਮਾਣਕਾਰਿਨੋ. ‘‘ਥੇਰੋ ਚ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’’, ਤਸ੍ਮਾ ਮਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਦੁਤੀਯਂ ਅਤੁਲ ਪਦਂ ਆਹਰੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਕੇਵਲਂ ਵਨ੍ਦਨਾਯ ਅਨ੍ਤਰਾਯਨੀਵਾਰਣਮੇਵ ਇਚ੍ਛਿ ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਵਨ੍ਦਨਾਯਾ’’ਤਿ ਵਨ੍ਦਨਾਹੇਤੁ. ਸੋਪਿ ਪਞ੍ਞਾਪਾਟਵਾਦਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਗਨ੍ਥਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਥਦੋਸਾਨਾਮ ਪਦਦੋਸ ਵਾਕ੍ਯਦੋਸ ਅਤ੍ਥਦੋਸਾਦਯੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਹਿ ਦੋਸੇਹਿ ਇਮਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਕਥਂ ਪਨ ਵਨ੍ਦਨਾਯ ਪਞ੍ਞਾਪਾਟਵਾਦਿ ਅਤ੍ਥੋਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧ ਧਮ੍ਮ ਸਙ੍ਘਸੀਲਾਦੀਨਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਂ ਆਵਹਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਾਵਹੋ. ‘‘ਤਿਕ੍ਖਾਸੂਰਾਹੁਤ੍ਵਾਵਹਤੀ’’ਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰੇਸੁ ਅਤ੍ਥ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨ ਪਦੇਸੁ ਅਮਨ੍ਦਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਹਤਿ. ‘‘ਤਦਤ੍ਥਾਯਪੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਾਟਵਾਦਿ ਅਤ੍ਥਾਯਪਿ. ਗੁਣਨਾਮਪਦਾਨਂ ਗੁਣਤ੍ਥੋਨਾਮਵਿਗ੍ਗਹ ਵਾਕ੍ਯੇਸੁ ਪਾਕਟੋ, ਸਿਦ੍ਧਪਦੇਸੁ ਅਪਾਕਟੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਵਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਾਮ ਮਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤ ਵਚਨਤ੍ਥਯੋਗੇਪਿ…ਪੇ… ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਮਾਗਧ ਭਾਸਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ. ਮਾਗਧਭਾਸਾਹਿ ਮੂਲਭਾਸਾਤਿ ਚ ਅਰਿਯਭਾਸਾਤਿ ਚ ਮਾਗਧਭਾਸਾਤਿ ਚ ਪਾਲ਼ਿਭਾਸਾਤਿ ਚ ਧਮ੍ਮਨਿਰੁਤ੍ਤੀਤਿ ਚ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤੀਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਭਾਵਤ੍ਥਸੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗੁਣਨਾਮਾਨਂ ਗੁਣਤ੍ਥੋ ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਏਵਸਕਤ੍ਥੋਤਿ ਚ ਵਚਨਤ੍ਥੋਤਿ ਚ ਵਿਗ੍ਗਹਤ੍ਥੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਰਿਯਨਾਮਾਦੀਸੂਪਿ ਏਸੇਵਨਯੋ. ‘‘ਸਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁਨੋ. ‘‘ਸਮਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਾਮਸਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਂ ਭਵਿਤੁਂ ਨਾਰਹਤਿ. ਤਥਾਹਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋਸੇਟ੍ਠਿ ਰਾਜਗਹਂ ਅਨੁਪਤ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ=ਘੋਸੋਪਿ ਖੋ ਏਸੋਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਯਦਿਦਂ ਬੁਦ੍ਧੋ=ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨਾਮਂਪਿ ਲੋਕੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸੁਦੁਲ੍ਲਭਂਗੁਣਪਦਂ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧ ਨਾਮੇਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਨਤ੍ਥੀਤਿ. ‘‘ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਪਦਸਹਸ੍ਸਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂਪੀ’’ਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਏਕਂ ਅਤੁਲਪਦਂ, ਪਦਸਹਸ੍ਸਂਪਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਸਤ੍ਥੁਸਮਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਾਦਿਸਾਹਿ ਜਨਾ ਇਦਂ ਲੋਕੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਗੁਣਪਦਨ੍ਤਿਪਿ ਨਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਭਾਵਤ੍ਥਂ ਕਿਂਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਤੁਲੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੋ ਅਸਦਿਸੋਤਿ ਵਾ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਾਤੇਨ ਸਦਿਸੋਤਸ੍ਸਨਤ੍ਥੀਤਿਵਾ, - ਦ੍ਵਿਧਾਪਿਅਤ੍ਥੋਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਾਧਕਗਾਥਾਯਂ ‘‘ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹੀਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਮਕ੍ਖਲਿ ਪੂਰਣਾਦਯੋ ਵਿਸੁਂਵਿਸੁਂ - ਅਹਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵੀ - ਤਿਚ, ਅਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ-ਤਿਚ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾ ਯੁਗਗ੍ਗਾਹਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਪਨ ਸਿਨੇਰੁ ਪਬ੍ਬਤ ਰਾਜਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਕ੍ਖਰ ਕਥਲਾਨਿਵਿਯਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਅਨਚ੍ਛਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨਤਾਵ ਅਚ੍ਛਰਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਭੂਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਭੂਤਸ੍ਸਪਤ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਯਂ ਬੁਦ੍ਧ ਭੂਤਸ੍ਸ ਅਤੁਲਤ੍ਤਂ, ਏਤਂ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯਦਿ ਚੇਤਂ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਕਤਮਂ ਪਨ ਤਾਵ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਭਵਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਮ੍ਪਤਿਜਾਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਜ੍ਜੇਵਜਾਤਸ੍ਸਪਿ ਅਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ. ਕਥਂ ਅਤੁਲਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਦਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਏਕਙ੍ਗਣਾਨੀ’’ਤਿ ਏਕਤਲਾਨਿ. ਤਦਾਹਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤੋ ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਬ੍ਭਵਤਿ. = ਉਲ਼ਾਰੋ ਓਭਾਸੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮਦੇਵਾਨਂ ਦੇਵਾਨੁਭਾਵ=ਨ੍ਤਿਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਓਭਾਸੇਨ ਫਰਿਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਪਥਵਿ ਪਬ੍ਬਤਾਦਯੋ ਜਾਤਿਫਲਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾਵਿਯ ਸੁਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦਸਸਹਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਿ ਏਕਤਲਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨੇਕਾਨਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਏਕਙ੍ਗਣਾਨਿ ਅਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਰਮਾਯ ਪੂਜਾਯਾਤਿ ਥੁਤਿਮਙ੍ਗਲਵਚਨਪੂਜਾਯ. ‘‘ਲੋਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬ ਸਤ੍ਤਲੋਕਤੋ. ਏਵਂ ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸਿ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸਞ੍ਚੋਦਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਚ੍ਛਮ੍ਭਿਵਾਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸਾਰਦਵਾਚਂ. ਆਸਭਿਂ ਵਾਚਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਉਤ੍ਤਮਵਾਚਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸੀ’’ਤਿ ਉਦਾਹਰਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਨਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਪਿਤਤੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਤਰਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਦਾਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਪਾਰਮਿਤਾ ਗੁਣੇਹਿ ਤੇਨ ਸਦਿਸੋ ਕੋਚਿਨਤ੍ਥੇਵ ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਮਹਾਬੋਧਿ ਸਤ੍ਤੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਤੇਨ ਸਦਿਸਸ੍ਸ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਵਂਸਪਾਲ਼ਿਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਕੁਤੋਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਾਰਮਿਯੋ ਪਕਾਰੇਨਵਿਚਿਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਰਮਿਪਵਿਚਯੋ. ਞਾਣਂ. ਤਂਪਨਞਾਣਂ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਹੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤ ਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਵ. ਤਦੇਵ ਚ ਸਬ੍ਬੇਸਂਪਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਯਤਬ੍ਯਾਕਰਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭੇ ਪਧਾਨਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਬੋਧਿਵੁਚ੍ਚਤਿਵਿਮੋਕ੍ਖਞ੍ਞਾਣਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਬੋਧਿਮ੍ਹਿਸਜਨ੍ਤਿ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤੀਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ. ‘‘ਲਗ੍ਗਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਨਿਯਤ ਚਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬੋਧਿ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਤਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਤਿਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਬੁਦ੍ਧ ਸੁਞ੍ਞੇਪਿਲੋਕੇ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਪਰਿਯੇਸਿਨੋ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਭਾਰ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਦਸਵਿਧੇ ਪਾਰਮਿ ਧਮ੍ਮੇ. ਵਟ੍ਟਂ ਅਨੁਸਰਨ੍ਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਵਟ੍ਟਾਨੁਸਾਰਿਨੋ. ਪਥਵਿਯਂ ਪਂਸੁਚੁਣ੍ਣਾਨਿ ਵਿਯ ਪਕਤਿਯਾ ਵਪੁਥੁਭੂਤਾਜਨਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਮਹਨ੍ਤਾਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਤਿ ਮਹਾਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ਵਟ੍ਟਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਚ ਤੇ ਮਹਾਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਚਾਤਿ ਸਮਾਸੋ. ਤੇਸਂ ਭਾਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਅਯਂ ਭਾਵੋਯੇਵ ਤੇਸਂ ਭੂਮੀਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਮੋਕ੍ਖਧਮ੍ਮਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤਾ ਏਵ. ਅਚ੍ਛਨ੍ਦਿਕਤਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਤਯੋਨਿਯਤਾ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਨਿਯਤੋ ਚ ਚੂਲ਼ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਨਿਯਤੋ ਚ ਅਰਿਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਨਿਯਤੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਨਿਯਤੋ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਬਲੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਚੂਲ਼ਸੋਤਾਪਨ੍ਨ ਨਿਯਤੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਾਨੁਬੋਧਞ੍ਞਾਣਬਲੇਨ. ਅਰਿਯਸੋਤਾਪਨ੍ਨ ਨਿਯਤੋ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣ ਬਲੇਨ. ਤੇਸੁ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਨਿਯਤੋ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵਨਤ੍ਥਿਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਰਮਿ ਪਵਿਚਯਞ੍ਞਾਣ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਨਾ ਨਿਯਤਬ੍ਯਾਕਰਣ ਲਾਭਾ ਸਙ੍ਕਾਯ ਏਵ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਪਦਸਿਦ੍ਧਿਵਿਚਾਰੇਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ=ਤੁਲਾਯਸਮਿਤੋਤੁਲ੍ਯੋ. ਤੁਲ੍ਯੋ ਏਵ ਤੁਲੋਯਕਾਰ ਲੋਪਵਸੇਨਾ=ਤਿ. ਤਂਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯ ਕਾਰਸ੍ਸਵਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਞ੍ਚਵੁਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ=ਅਥਵਾਸਮੀਤਤ੍ਥੇ ਅਕਾਰਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਤੁਲਾਯਸਮੀਤੋਤੁਲੋ=ਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਕਾਰਸ੍ਸਵਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤੁਲਾਯਾ’’ਤਿ ਲੋਕੇ ਧਾਰਣਤੁਲਾਸਦਿਸਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਮੀਤੋ’’ਤਿ ਸਮਂ ਕਤੋ. ਨਹਿ ਤੁਲਸਦ੍ਦੋ ਭਵਿਤੁਂ ਨਯੁਤ੍ਤੋ. ਯੁਤ੍ਤੋ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੁਲਯਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥਹਿ ‘‘ਤੁਲਯਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿਵਚਨੇਨ ਤਸ੍ਸਕਮ੍ਮਸਾਧਨਤ੍ਤਂਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ-ਤੁਲਯਿਤਬ੍ਬੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸਹ ਪਮਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਤੁਲੋਤਿ ਏਵਂ ਇਧਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਮ੍ਮ ਸਾਧਨ ਵਚਨਤ੍ਥੇਨੇਵ. ‘‘ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਤੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਤੋ. ‘‘ਤਤੋ’’ਤਿ ਤੁਲਸਦ੍ਦਤੋ. ਚਿਨ੍ਤਾਯ ਕਿਂ ਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਨਤ੍ਥਿਯੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਦਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਵਤ੍ਤਾ. ਵਾਦੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਵਤ੍ਤੁਨੋ ਇਚ੍ਛਾਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾ. ਵਤ੍ਤੁਂ ਇਚ੍ਛਾਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਤਿਪਿਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਂ ਅਨੁਗਤੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਙ੍ਕੇਤਵੋਹਾਰ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਾਸੋ. ‘‘ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਦ੍ਵਿਧਾਸਿਦ੍ਧਵਚਨਂ. ‘‘ਚੇ’’ਤਿ ਚੇਵਦੇਯ੍ਯ. ‘‘ਨਾ’’ਤਿ ਨਯੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਥਾਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤੁਲ ਇਤਿ ਸੁਤਂ. ‘‘ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਸੁਤ ਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਅਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਧਾਰਣਤੁਲਾਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਤੁਲਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਤਤੋਯੇਵਯਕਾਰ ਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਤੁਲ੍ਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਅਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ. ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇਸਤਿ, ਤਤੋਪਿ ਏਕੋ ਅਕਾਰੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮੀਤਤ੍ਥੇ ਦੁਤੀਯੋ ਤਦ੍ਧਿਤ ਅਕਾਰੋਪਿ ਅਸ੍ਸੁਤੋਯੇਵਨਾਮਹੋਤਿ. ‘‘ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾਯਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਕਥਨਾਯ. ਪਯੋਜਨਾਭਾਵਤੋ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਤੁਲਪਦਂ.

੬. ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਦਾਨਂ ਪਦਤ੍ਥ ਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ. ‘‘ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਂ ਨਾਮ’’ ਸਮਤਿਂ ਸਪਾਰਮੀਨਂ ਪਰਿਪੂਰਣਂ. ‘‘ਮਹਾਵਜਿਰਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਅਨੁਪਦਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਕੋਟਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਨਂ ਦੇਵਸਿਕਂ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਪ੍ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪਿ ਮਹਾਵਜਿਰਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਮਹਾਟੀਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਮਹਾਬੋਧਿਯਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿ ਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ. ਪਹਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਧਮ੍ਮਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਹਾਨਂ. ਪਜਹਨ੍ਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬੇਧਮ੍ਮੇਏਤੇਨਾਤਿਵਾ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪਿ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯਂ ਵਾ ਸਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਨਿ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂਸੀਲਂ, ਵੇਰਮਣਿਸੀਲਂ, ਚੇਤਸਿਕਂਸੀਲਂ, ਸਂਵਰੋਸੀਲਂ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋਸਿਲਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਵਿਯ ਏਤ੍ਥਹਿ ਪਹਾਨਸੀਲਂ ਨਾਮ ਯਥਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਵੇਰਮਣਿਸੀਲਮੇਵਾਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪਹਾਨਂ ਨਾਮ ਕੋਚਿਧਮ੍ਮੋ ਨਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇ ਪਨ ਸਤਿਪਹਾਨ ਸੀਸੇਨ ਪਹਾਨਸਾਧਕਂ ਤਦੇਵਞਾਣਦ੍ਵਯਂ ਉਪਚਾਰੇਨਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਰਥਾ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਅਸਾਰਾ ਅਫਲਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤਾਪਿ ਵਾਸਨਾਯ ਸਹ ਅਪ੍ਪਜਹਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਮੋਹਵਾਸਨਾਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁ ਭਾਵਂ ਨਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਨਹੋਤਿ. ਨਤਥਾਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਵਾਸਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਵਿਭਾਵਨਿਯਂਞਾਣਸਮ੍ਪਦਾ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਪਹਾਨ ਸਮ੍ਪਦਾ. ਟੀਕਾਯਂ ਪਨ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਅਧਿਗਮ ਸਮ੍ਪਦਾਨਾਮ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਦਾ. ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਅਧਿਗਮ ਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਟਿਲਾਭੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਞਾਣਸਮ੍ਪਦਾਯਮ੍ਪਨ ਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਞਾਣੇਹਿ ਅਵਸੇਸਾਨਿਦਸਬਲਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿਸਬ੍ਬਞ੍ਞਾਣਾਨਿਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਇਧਪਿ ਟੀਕਾਨਯਮੇਵ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਯੇਵਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਆਸਨ੍ਨ ਕਾਰਣਂ. ‘‘ਨ ਹਿ ਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ’’. ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ=ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੋਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤਤੋ=ਤਿ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਹਾਯਕਧਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੇਨ ਪਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮ ਏਕੋਪਣੀਤ ਧਮ੍ਮੋਹੋਤਿ. ਏਕਂ ਸਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਮਗ੍ਗੇ=ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਭਯਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਖੇਮਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਿਪਦੇ ਞਾਣਂ. ਪਵਤ੍ਤਿ ਭਯਂ, ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਖੇਮਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਿਪਦੇਞਾਣ=ਨ੍ਤਿ. ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਪਨਤਦਙ੍ਗਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮ. ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਪਨ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦ ਸਮ੍ਪਾਪਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਉਪਚਾਰੇਨ ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ, ਉਪਰਿਞਾਣ ਸਮ੍ਪਦਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਮ੍ਪਦਾਸਙ੍ਕਰੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਦਾਸਮ੍ਭੇਦੋ, ਸਮ੍ਪਦਾਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੋ. ‘‘ਞਾਯਾਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਆਗਤਂ. ‘‘ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹੀ’’ਤਿ ਸੀਲ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞ੍ਞਾਣਦਸ੍ਸਨ ਗੁਣੇਹਿ. ‘‘ਇਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮੇਹੀ’’ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਭਿਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਇਦ੍ਧਿਗੁਣੇਹਿ. ‘‘ਲਕ੍ਖਣਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਚ ਅਸੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਚ ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ. ‘‘ਆਸਯੋ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਧਿਸਯਿਤੋ ਇਚ੍ਛਾਵਿਸੇਸੋ. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਲੋਭਜ੍ਝਾਸਯਾਦਿਕਸ੍ਸਅਜ੍ਝਾਸਯਸ੍ਸ. ‘‘ਉਲ਼ਾਰਤਾ’’ਤਿ ਪਣੀਤਤਾ. ‘‘ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯਤਾ’’ਤਿਹਿਤਕਾਮਤਾ. ਅਪਰਿਪਾਕ ਗਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰਿਪਾਕਕਾਲਾਗਮਨਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤਿਪਾਕਟਾਨਂ. ‘‘ਦ੍ਵੇਪਹਾਨਸਮ੍ਪਦਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇਪਹਾਨ ਸਮ੍ਪਦਾ ਞਾਣਸਮ੍ਪਦਾ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪਦੇ. ‘‘ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞ੍ਞਾਣਂ ਗਹਿਤਂ. ਤਞ੍ਚ ਪਹਾਨਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਧਾਨਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ. ‘‘ਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦਸਬਲਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪਦੇਨਵਿਭਾਵਿਤਾ’’ਤਿ.

ਸਮ੍ਪਦਾਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਸਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਣੁਤ੍ਤਮਪਦੇ. ਯਥਾ=ਸਸਙ੍ਘਂਲੋਕਨਾਯਕਂ ਨਮਸ੍ਸਿਸ੍ਸਂ=ਤਿ ਏਤ੍ਥਸਹਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮਵਾਯਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਅਹਂਲੋਕਨਾਯਕਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਨਮਸ੍ਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮਵਾਯਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਥਾ ਇਧਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚਸਦ੍ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਗਣੁਤ੍ਤਮਞ੍ਚ ਅਭਿਵਾਦਿਯਾਮੀਤਿ ਏਵਂ ਕਿਰਿਯਾਸਮਵਾਯਤ੍ਥੋ ਸਹਸਦ੍ਦੇਨ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੂਰਤੋਹਂ…ਪੇ… ਏਵਮਿਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਸਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਣੁਤ੍ਤਮਪਦਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ‘‘ਸਮਵਾਯੋ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਬਹੂਨਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਦਬ੍ਬੇਵਾ ਗੁਣੇਵਾਕਿਰਿਯਾਯਵਾਸਮਂ ਅਵੇਚ੍ਚ ਅਯਨਂਪਵਤ੍ਤਨਂ ਸਮਵਾਯੋ. ਪਚ੍ਚਾਨੁਤਾਪ ਪਚ੍ਚਾਨੁਮੋਦਨਾਦਿਠਾਨੇਸੁ=ਅਹਂ ਪੁਬ੍ਬੇਦਾਨਂ ਨਦਦਿਸ੍ਸਂ, ਸੀਲਂ ਨਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ. - ਅਨੇਕਜਾਤਿ ਸਂਸਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਵਿਸ੍ਸ=ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤੀਤੇਪਿਕਾਲੇ ਅਨਾਗਤਵਚਨਂ ਪਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਮਸ੍ਸਿਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਨਮਸ੍ਸਿਂਤਿ. ‘‘ਗੁਣੀਭੂਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮਾਸਪਦੇ ਵਿਸੇਸਨਭੂਤਾਨਂ, ਅਪ੍ਪਧਾਨਭੂਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਬ੍ਭੂਤ ਤਬ੍ਭਾਵੇਚਾਯਂ ਈਕਾਰੋ. ਯਥਾ, ਕਾਕੋ ਸੇਤੀ ਭਵਤਿ, ਬਕੋ ਕਣ੍ਹੀਭਵਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੇਤੀ ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਅਸੇਤਪੁਬ੍ਬੋ ਸੇਤੋਭਵਤਿ. ‘‘ਕਣ੍ਹੀਭਵਤੀ’’ਤਿ ਅਕਣ੍ਹਪੁਬ੍ਬੋ ਕਣ੍ਹੋਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਇਧਪਿ. ਬੁਦ੍ਧਂ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਞ੍ਚਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ-ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਸੁਂਵਿਸੁਂ ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਅਗੁਣਭੂਤਾਪਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਾ ਇਧਸਮਾਸਪਦੇ ਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸ੍ਸਗੁਣਭੂਤਾਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਅਬ੍ਭੂਤਤਬ੍ਭਾਵਤ੍ਥੋ ਨਾਮ. ‘‘ਅਭਿਵਾਦਿਤਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਬਹੁਲਂ ਅਤੀਤਕਾਲਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਾਲੇ ਧਮ੍ਮ ਸਙ੍ਘਾਨਂਪਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਾਸਿਦ੍ਧਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਭਿਵਾਦੇਤਬ੍ਬ ਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਨ ਤਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸਕਾਲਸਾਮਞ੍ਞਵਿਸਯਤ੍ਤਾਨ ਤਥਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਦਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਾਨਾਮਸਬ੍ਬਕਾਲਂਪਿ ਅਭਿਵਾਦੇਤਬ੍ਬਾਤਿ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਾਨਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂਪਿ ਅਭਿਵਾਦਨਾਰਹਗੁਣੋ ਏਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਅਭਿਵਾਦਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਿਰਿਯਾਸਮਵਾਯਦਸ੍ਸਨਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਾਲਵਿਸੇਸਂ ਪਨ ਨਦੀਪੇਤਿਯੇਵ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨਾ’’ਤਿ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਆਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ. ਸੋਹਿ ਪਯੋਗੋ ਕਿਰਿਯਾ ਸਮਵਾਯਸ੍ਸੇਵ. ਨਗੁਣਸਮਵਾਯਸ੍ਸਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਾਵਚਨੇ ਥੇਰੋ ਇਮੇਹਿ ਯੇਵਪਦੇਹਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂਤੀਹਿਦ੍ਵਾਰੇ ਹਿਵਨ੍ਦਤੀਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਭਿਵਾਦਿਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਵਾਦਿਯਾਧੀਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਨੀਹਰਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਧਾਨ ਕਿਰਿਯਾਪਦੇ ਪਨ ਤਦਤ੍ਥ ਨੀਹਰਣਂ ਅਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥਜੋਤਨੇ ਅਯਂ ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਯੋ. ‘‘ਗਨ੍ਥਪ੍ਪਟਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਥਪ੍ਪਟਿਞ੍ਞਾਵਚਨੇਨ. ‘‘ਸਹਘਟੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ.

ਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਸਧਨੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਧਨਵਾਪੁਰਿਸੋ-ਤਿ ਆਦਯੋ ਸਮਾਸਤਦ੍ਧਿਤਸਦ੍ਦਾ ਯੇਭੂਯ੍ਯੇਨ ਅਤਿਸ੍ਸਯਤ੍ਥ ਦੀਪਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨਹਿ ਅਪ੍ਪਕੇਨ ਧਨੇਨ ਤਥਾ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਾਪਿ ਤਥਾ ਰੂਪਂ ਅਤਿਸ੍ਸਯਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾਨਿਮ੍ਮਿਤੇਨ…ਪੇ… ਸਰਣਭੂਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਅਤ੍ਤਨਾਨਿਮ੍ਮਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੇਨ. ‘‘ਨਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਵਿਵਰਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਨਿਮ੍ਮਿਤੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤਥਾ ਥੋਮਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਸਦ੍ਧਮ੍ਮ ਗਣੁਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਥੋਮਨਂ. ‘‘ਇਦਂਪੀ’’ਤਿ ਦੁਤੀਯਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨੇ ਅਯਂਪਿਕਾਰੋ. ਨਕੇਵਲਂ ਪੁਰਿਮਪਦਦ੍ਵਯਮੇਵ ਸਤ੍ਥੁ ਅਸਾਧਾਰਣਗੁਣਪਦਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਇਦਂਪਿ ਪਦਂ ਸਤ੍ਥੁ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣ ਪਦਮੇਵਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਧਮ੍ਮਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿ ਵਹਤਿ. ਗਾਥਾਯਂ ‘‘ਰਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਅਪਾਯਾਦਿਦੁਕ੍ਖਤੋਰਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਯੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਕਿਲੇਸਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਧਾਰਣਤ੍ਥੇ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਇਦਞ੍ਚ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਚੋਦਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਸਹੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂ ਪਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਪਿਚ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਚ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਗਤਿਕਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂਪਿ ਮੁਖ੍ਯਧਾਰਣ ਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਮੇਵਵਾ ਪਧਾਨਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਪਿਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ‘‘ਧਾਰਣੂਪਾਯੋਯੇਵਹੋਤਿ’’. ਨਮੁਖ੍ਯਧਾਰਣਂ. ਕਸ੍ਮਾ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦ ਕਿਚ੍ਚਾਭਾਵਤੋ. ‘‘ਏਤੇਪਞ੍ਚ ਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮਾਯੇਵ’’. ਕਸ੍ਮਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਵਿਯਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦ ਕਿਚ੍ਚੇ ਅਸਹਾਯਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਪ੍ਫਲਾਨੀ’’ਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸਾਮਞ੍ਞਂ. ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸਫਲਂ ਸਾਮਞ੍ਞਪ੍ਫਲਂ. ਦੁਤੀਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਅਕਿਚ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਪਿ ਕੇਚਿਕਿਤਕਪਚ੍ਚਯਾ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥੇਗਤਾ ਕਿਚ੍ਚਪਚ੍ਚਯਾਨਂਪਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਥਾ, ਦਿਟ੍ਠਂ, ਸੁਤਂ, ਮੁਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧਾਰਣਾਰਹੋ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾ ਵੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮੁਖ੍ਯਧਮ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਚਪਰਿਯਾਯਧਮ੍ਮਾਯੇਵ. ‘‘ਕੇਚੀ’’ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ. ਪੁਨ ‘‘ਕੇਚੀ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ. ਬਹੁਵਚਨ ਸੋਤੇਪਤਿਤਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥ ਬਹੁਵਚਨਂ ਰੁਲ਼ਂ. ਪੁਨ ‘‘ਕੇਚੀ’’ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਾਮਞ੍ਞਪ੍ਫਲ ਧਮ੍ਮਾ. ‘‘ਕੇਚੀ’’ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਬਹੁਵਚਨਂ ਸੋਤਪਤਿਤਮੇਵ. ‘‘ਧਾਰੇਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਤਤੀਯ ਵਿਕਪ੍ਪੇ ‘‘ਅਪਤਮਾਨਂ ਵਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਪਤਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਹਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪੇ ‘‘ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ. ਧਮ੍ਮੋਵਦੀਪਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ. ਧਮ੍ਮੋਵ ਪਟਿਸਰਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਰਣਾ. ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭਵਥ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਰਣਾ, ਅਨਞ੍ਞਪ੍ਪਟਿਸਰਣਾ ਤਿਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲਦ੍ਧਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਧਮ੍ਮਦੀਪਪਾਠਾਨੁਲੋਮਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਧਮ੍ਮਵਿਚਾਰਣਾਯਂ, ਚੋਦਕੋਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦਸਵਿਧ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞਂਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦੇਤਿ. ਸੋ ਪਨ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੋਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪ੍ਪਟਿਪਦਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਯਥਾ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ ਅਮ੍ਬਪੁਪ੍ਫਅਮ੍ਬਪ੍ਫਲਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾ ਭਾਵੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਇਤੋਯੇਵਤਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਪ੍ਫਲਸ੍ਸ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥੇਵਸਂ ਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਤਥਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਪ੍ਫਲਸ੍ਸਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੂਪਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਟਿਪਦਾਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਇਤੋਯੇਵ ਤਸ੍ਸਜਾਤਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥੇਵਸਂ ਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਮਹਾਵਗ੍ਗ ਸਂਯੁਤ੍ਤੇ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਯੇਕੇਚਿ ਮੇਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਾਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੁਲ਼ਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਪਥਵਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਥਵਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸੀਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੀਲੇਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੀਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਵੁਡ੍ਢਿਂ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਧਮ੍ਮੇਸੂਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਾਵਿਯਦਾਨੇ’’ਤਿ ਯਥਾ ਤਿਵਿਧਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਦਾਨਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਸੀਲਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦਾਨਵਤ੍ਥੁ ਪਰਿਯੇਸਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭਪਵਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗ ਚੇਤਨਾ ਦਾਨਵਚਨੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਦਾਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂਗਤਾ. ਏਵਂ ਸੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਿਯ ਮਗ੍ਗਵਚਨੇ ਏਵਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਦਗ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿ ਯੇਨਕਾਰਣਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ ਧਾਰਣੂਪਾਯੋਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਰਣਭਾਗੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਨ੍ਦਨਂ ਅਰਹ ਤੀਤਿ ਵਨ੍ਦਨੇਯ੍ਯੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨ੍ਦਨੇਯ੍ਯੇ. ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧੋ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਵਿਨਯਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਲ੍ਯਾਣਕੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਨਯਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ ਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰ ਗੋਚਰ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਨਯੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦੁਵਿਧਾ, ਆਦਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਸੀਲਂ ਅਭਿਸਮਚਾਰਿਕਸੀਲਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸੀਲਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਨਾਮ. ਖਨ੍ਧਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸੀਲਂ ਅਭਿਸਮਚਾਰਿਕਂ ਨਾਮ.

ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਚਤੂਹਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ. ਇਧ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਇਤਿ ਪਿਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧੋ, ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ. ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ. ਅਰਿਯਕਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੋ ਨਾਮ ਅਰਹਂ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤਿਆਦਿਕਾਨਂ ਗੁਣਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥ ਜਾਨਨਞ੍ਞਾਣੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ ਪਸਾਦੋ. ਅਰਿਯੇਹਿਕਾਮੀਯਨ੍ਤਿ ਇਚ੍ਛੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਰਿਯਕਨ੍ਤਾਨਿ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਜੀਵਟ੍ਠਮਕਸੀਲਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਙ੍ਗਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਸਂਸੇਵੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਧਮ੍ਮਾਨੁ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਤਿਆਦੀਨਿ ਬਹੂਨਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਿ ਇਧ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਇਧ ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਨੀਤੋ. ਸੋ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਸੁਤਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਾ, ਯਤਨ, ਧਾਤੁ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਦੀਸੁ ਉਗ੍ਗਹ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਞਾਣ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਸੁਤ ਵਾ ਨਾਮਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਏਵ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਦੁਵੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾ;

ਅਨ੍ਧੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਏਕੋ, ਕਲ੍ਯਾਣੇਕੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਤਿ

ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰੇ ਪਨ ਚਤੁਕ੍ਕਨਿਪਾਤੇ ਕਤਮੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ ਸੁਤੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤਿ ਏਕਾਯਪਿ ਚਾਤੁਪ੍ਪਦਿਕਾਯ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥ ਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮ ਮਞ੍ਞਾਯ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋਸੁਤੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤਵਾਤਿ ਚ ਸੁਤੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨੋਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਨ੍ਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਸਙ੍ਘੇ ਸੇਕ੍ਖੇਸੁਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਂਹੇਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇ ਕੇ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖੋਤਿ. ਦਕ੍ਖਿਣ ਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ. ਤਿ ਸਰਣ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋਪਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਨਾਮ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ. ‘‘ਸੋਹਿਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸਙ੍ਘੇ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਘਂਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਚ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋਤਿ ਚ, ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਆਗਤੇ ਸਙ੍ਘ ਵਚਨੇ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ‘‘ਨ ਹਿਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸਸਰਣਗਮਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਙ੍ਘਂਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘ ਵਚਨੇਤਸ੍ਸਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤ ਭਾਵਸਾਧਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਂ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਦ੍ਧਿਸ੍ਸਤਮੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਙ੍ਘਂਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ. ਸਰਣ ਗਮਨਂ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਅਥ ਸਬ੍ਬਂ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ. ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਇਦਞ੍ਚ ਦਹਰਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਥਮਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸਰਣ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਸਕਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਸਦ੍ਧਂ ਅਜਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਾਵਜੀਵਂਪਿ ਨ ਭਿਜ੍ਜਤਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਹਣ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੇਪਿ ਦੋਸੋਨਤ੍ਥਿ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤਿ. ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਥਮਂ ਗਹਣਕਾਲੇ ਚ ਅਞ੍ਞੇਨ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਲਦ੍ਧਂ ਨਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋਵਚੀ ਭੇਦੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਯਮੇਵ ਵਚੀਭੇਦਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਰਣ ਗਮਨਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਤਥਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਗਹਟ੍ਠਸੀਲਾਨੀਤਿ. ਸਾਮਣੇਰ ਸਰਣ ਗਮਨਮ੍ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਉਭਿਨ੍ਨਂਪਿਠਾਨਕਰਣ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਤਿ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਵੋ’’ਤਿ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ. ਯੋਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੇਸਿਤੋ ਯੋਵਿਨਯੋਚਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ. ‘‘ਮਮਚ੍ਚਯੇਨਾ’’ਤਿ ਮਮਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ. ਮਯਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ‘‘ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋ’’ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂਵਣ੍ਣਿਤੋ ਥੋਮਿਤੋ. ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋਪੀ’’ਤਿ ਤੀਸੁਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋਪਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਿਤੋਪੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਬਾਹਿਰੋ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋਪਾਪਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਵਿਨਯਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਏਵ ਇਧ ਪਰਿਯਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਸੋਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ. ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਸਰਣਂ ਨਹੋਤਿ. ਅਵਸ੍ਸਂ ਅਪਾਯਗਾਮੀਯੇਵ ਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਕੁਤੋ ਸਰਣਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਅਨੇਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸੇਸੂ’’ਤਿ ਵਿਨਯੇਪਿ ਬਹੂਨਿ ਗਰਹਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁਪਿ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋਪਮਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ.

ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਕਿਲੇਸੇਸਮੇਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਮਿਤਕਿਲੇਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਤ ਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਪਸਤ੍ਥੇਚ, ਪੂਜਿਤੇਚ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੇਚ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਚ, ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮਂ ਅਭਿਧਾਨਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਸਤ੍ਥਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਚ੍ਚੋਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤੇਨ ਸਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਿਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯ ਧਮ੍ਮੋ. ‘‘ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਵਨੁਗ੍ਗਹਧਾਰਣਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਹਿਤੋਯੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਪਨ. ‘‘ਤਥਾ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਮੇ ਹਿਤੋਤਿ ਧਾਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿਤੋਯੇਵਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਗਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ ਸਮ੍ਪਾਪਕਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

‘‘ਸਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਸਮਾਨਸੀਲਾਨਞ੍ਚ. ਏਤੇਨ ਸਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਾ ਜਨਾ ਗਣੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਗਣੋ. ਸਂਹਨੀਯਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋਕਰੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਹ ਏਕਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ. ਏਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਧਮ੍ਮ ਵਿਨਯੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ਤੇਸਂ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ. ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਉਤ੍ਤਮਗਣੋ ਨਾਮ. ਯੇ ਕੇਚਿ ਲੋਕੇ ਸਙ੍ਘਾਵਾ ਗਣਾਵਾ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਯੇਵ ਇਧ ਗਣੁਤ੍ਤਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਸੇਸਨ ਪਰ ਨਿਪਾਤ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਤ੍ਤਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਗੁਣਨਾਮਤ੍ਤਾ ‘‘ਗੁਣਮ੍ਹਿਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤਮ ਸਦ੍ਦੇਨ. ‘‘ਗਣੋਤਿ ਸਙ੍ਘੋਯੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ’’ ਸਙ੍ਘਸਦ੍ਦਸ੍ਸਪਿ ਸਮੂਹਟ੍ਠੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ, ‘‘ਸੋ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪਸਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਸਙ੍ਘਾ ਚਤੁਵਗ੍ਗਸਙ੍ਘੋ, ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਸਙ੍ਘੋ, ਦਸਵਗ੍ਗਸਙ੍ਘੋ, ਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਸਙ੍ਘੋ, ਅਤਿਰੇਕਵੀਸਤਿਵਗ੍ਗਸਙ੍ਘੋ, ਚਤੁਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਕਰਣੀਯਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਸਿਦ੍ਧੋ ਪਾਕਟੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਫਲਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਪ੍ਫਲਪ੍ਪਟਿ ਲਾਭਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਦਾਨਕਮ੍ਮਂ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਾ ਏਤਾਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਂਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ. ‘‘ਅਰਹਤੀ’’ਤਿ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤ ਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾਦਾਯਕੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤ ਪਤ੍ਥਿਤਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਫਲਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁਸਮ੍ਪਾਦਨਵਸੇਨ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਚ ਅਵਿਰਾਧਨਤੋ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਵਡ੍ਢਿ ਆਵਹਨਤੋ ਚ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ. ਏਵਰੂਪਂਹਿਦਾਨਂ ਨਾਮ ਉਲ਼ਾਰਦਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਯੇਸੁਦੁਸ੍ਸੀਲੇਸੁਦਿਯ੍ਯਤਿ. ਤੇਸਂ ਖੇਤ੍ਤ ਦੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਦਾਯਕੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਪਤ੍ਥਿਤਂ ਫਲਂ ਨ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਨਿਪ੍ਫਲਂ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਅਪ੍ਪਪ੍ਫਲਂ ਵਾ. ਏਵਂਸਤਿ, ਤੇ ਦਾਯਕਞ੍ਚ ਵਿਰਾਧੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਪੁਞ੍ਞਪ੍ਫਲਾਨਿ ਚ ਵਿਨਾਸੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਸਯਞ੍ਚ ਤਂਦਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਵਾ ਪਰਿਭੋਗਤੋ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਦੇਯ੍ਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤਨਤੋ ਵਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਭਾਗਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤੇ ਏਵਰੂਪਂ ਦਾਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਨਾਰਹਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਾਮਂਤੇਰ ਸਸੁਸਮ੍ਮੁਤਿ ਕਮ੍ਮੇਸੁਨਾਗਤਂ. ਞਤ੍ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾ ਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਪਨ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭੂਮਿਂ ਪਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭੂਮਿ ਸਙ੍ਖਾਤਂ ਉਪਰਿਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਨਯੇ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਭਙ੍ਗੇ. ਞਤ੍ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਅਕੁਪ੍ਪੇਨ ਠਾਨਾਰਹੇਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਠਾਨਾਰਹੇਨਾ’’ਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨ ਭੂਮਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਅਰਹੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭੂਮੀ’’ਤਿ ਚ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨ ਸੀਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਵਿਨਯਕਮ੍ਮੇਸੁ ਪਸਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ਸੁਣਾਤੁਮੇਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਾਕਟੋ. ਅਪਿਚ ‘‘ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ, ਦੇਵਸਙ੍ਘਾਸਮਾਗਤਾਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਬਹੂਨਂ ਸਮੂਹਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧੋਸਙ੍ਘੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਙ੍ਘੋਤਿਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹੋ’’ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ, ਤੇਨ ਸਹ ਅਟ੍ਠਵਿਧੋ ਅਰਿਯ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਙ੍ਘੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਸਙ੍ਘੋ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਙ੍ਘੋਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਤ੍ਵੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਸਙ੍ਘਵਚਨੇਨ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਨਯਕਮ੍ਮੇਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਇਦਾਨਿ ਅਰਿਯਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਰਣ ਗਮਨ…ਪੇ… ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭੂਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਦਾਨੇਸੁ ਚਤੂਹਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋਪਿ ਸਾਮਣੇਰੋਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਸਙ੍ਘਿਕ ਦਾਨੇਸੁ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋਵ. ‘‘ਤਥਾ ਤਥਾ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ, ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ, ਅਞ੍ਜਲੀਕਰਣੀਯ੍ਯੋ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ, ਤਿਆਦਿਨਾਸੁਟ੍ਠੁ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯ ਸਙ੍ਘੋ. ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਰਿਯ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਾਕੇਵਲਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਙ੍ਘ ਵਚਨੇਨ ਸਙ੍ਘ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ ਏਕੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਸੋ ਸਚੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਨਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਅਰਿਯ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਦਕ੍ਖਿਣਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘਿਕਦਾਨੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦ ਗੋਤ੍ਰਭੁਨੋ ਕਾਸਾਵਕਣ੍ਠਾ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਸਂਪਿ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤਦਾਪਾਨਨ੍ਦ ਸਙ੍ਘਗਤਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯ ਸਙ੍ਘੇ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਖੇਤ੍ਤਂ ਦੂਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਖੇਤ੍ਤਦੁਟ੍ਠਾਨਿ. ਤਿਣਾਨਿ. ਖੇਤ੍ਤਦੁਟ੍ਠਾ ਕਿਲੇਸਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿਧਮ੍ਮਪਦੇ.

ਤਿਣਦੋਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਰਾਗਦੋਸਾ ਅਯਂਪਜਾ;

ਤਸ੍ਮਾਹਿ ਵੀਤਰਾਗੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਂ.

ਤਿਣਦੋਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਦੋਸਦੋਸਾ ਅਯਂਪਜਾ;

ਤਸ੍ਮਾਹਿ ਵੀਤਦੋਸੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਂ.

ਤਿਣਦੋਸਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ, ਮੋਹਦੋਸਾ ਅਯਂਪਜਾ;

ਤਸ੍ਮਾਹਿ ਵੀਤਮੋਹੇਸੁ, ਦਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿ.

ਇਧ ਪਨ ਸਾਤਿਸ੍ਸਯਤੋ ਖੇਤ੍ਤਦੁਟ੍ਠੇ ਕਿਲੇਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਬ੍ਭਾਵਾ’’ਤਿ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸਭਾਵੋ ਸਬ੍ਭਾਵੋਤਿਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ. ‘‘ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਅਪਿਚਯਦਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ.

ਸਸਦ੍ਧਮ੍ਮਗਣੁਤ੍ਤਮਪਦਤ੍ਥਾਨੁਦੀਪਨੀ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ‘‘ਅਭਿਵਾਦਿਯਾ’’ਤਿ ਸੁਖੀਹੋਹਿਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਏਵਂ ਅਭਿਵਦਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਵਾਦਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਵਨ੍ਦਨਾਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੋਹਿ ਵਨ੍ਦਨੇਯ੍ਯੇ ਵੁਦ੍ਧੇ ਤਥਾ ਵਦਾਪੇਤਿ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਵਦਨਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦਨੇਯ੍ਯਾਨਂਵੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਟਿਮੁਖਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤਿਵਿਧਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰ ਭੇਦੇਨ ਤਿਵਿਧਾ. ‘‘ਵਨ੍ਦਨੇਯ੍ਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ. ‘‘ਨਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਨਿਪਤਨ੍ਤੋ. ‘‘ਅਵਨ੍ਦਿਯੇਸੂ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਅਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੇ ਸੁਨਵਕਤਰਾਦੀਸੁ. ‘‘ਗੁਣਪਦਾਨੀ’’ਤਿ ਗੁਣਦੀਪਕਾਨਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿਆਦਿਪਦਾਨਿ. ਏਤ੍ਥਚਕਾਯੇਨਵਨ੍ਦਤੀਤਿਆਦਿ ਉਪਚਾਰ ਵਚਨਂ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਤਥਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਕਰਣਵਸੇਨ ਚਕ੍ਖੂਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੇਨ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨ ਸਮਤ੍ਥੇਨ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਪੋਰਾਣਾ ਪਨਾਹੁ ਚਕ੍ਖੁ ਰੂਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਚਕ੍ਖੁਤ੍ਤਾ. ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇ ਪਨ ਸਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਪਸਾਦਵਤ੍ਥੁ ਕੇਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਈਦਿਸੀ ਪਨੇਸਾ ਕਥਾ ਧਨੁਨਾ ਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਸਸਮ੍ਭਾਰ ਕਥਾਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ. ਏਤ੍ਥਹਿ ‘‘ਕਾਯੇਨਾ’’ਤਿ ਕਾਯ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਦ੍ਵਾਰ ਰੂਪਂ ਕਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਵਚਨੇ ਉਪਚਾਰ ਵਚਨੇ ਸਤਿ ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਵਚਨਂਪਿ ਉਪਚਾਰ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਥਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਪਦੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਪਦੇਪਿ ਕਾਯਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਵਾਚਾਯ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਮਨਸਾਵਨ੍ਦਤੀ,ਤਿ ਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸਨਯੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ, ਕਾਯ ਕਮ੍ਮੇਨਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਵਚੀਕਮ੍ਮੇਨ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਵਨ੍ਦਾਮਿ, ਤੀਹਿ ਕਮ੍ਮੇਹਿ ਵਨ੍ਦਾਮੀਤਿ ਇਦਮੇਵ ਮੁਖ੍ਯਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਸਂਵਰਸੀਲਟ੍ਠਾਨੇ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਮੁਖ੍ਯ ਕਰਣ ਵਚਨਮੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਪੁਰੇਜਾਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾ. ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂਸੁਤ੍ਵਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸਨਯੋ.

ਕਾਯੇਨਵਨ੍ਦਤਿ, ਵਾਚਾਯਵਨ੍ਦਤੀ,ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂਕਾਯਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਰੂਪ ਦ੍ਵਯਂ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਹਜਾਤ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮੇਨ ਜਾਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਤਂ ਚੇਤਨਾਕਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਯੇਨਜਾਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤਂ ਰੂਪ ਦ੍ਵਯਂ ਤਸ੍ਸਾਚੇਤਨਾਯ ਕਾਯਵਨ੍ਦਨਾਕਮ੍ਮ, ਵਚੀਵਨ੍ਦਨਾਕਮ੍ਮ ਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਤਂ ਮਾਤਿਤੋ ਜਾਤੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਵੁਦ੍ਧਿ ਪਤ੍ਤੋ ਤਂ ਤਂ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਮਾਤੁਯਾ ਬਲ ਵੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਰੂਪਦ੍ਵਯਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਦ੍ਵਾਰਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ‘ਕਾਯੇਨ, ਵਾਚਾਯਾ,ਤਿ ਇਦਂਪਿ ਮੁਖ੍ਯ ਕਰਣ ਵਚਨਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਪਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਾਕਿਰਿਯਾਯ ਸਹ ਅਭੇਦੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੇ. ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਚੇਤਨਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਕਮ੍ਮਂ ਵਦਾਮਿ, ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ ‘ਕਾਯੇਨ, ਵਾਚਾਯ, ਮਨਸਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਯਥਾਹਿ ‘‘ਚੇਤਯਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾਹਿ ਚੇਤ ਯਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਨ ਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਇਧਪਿ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਚੇਤਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਕਾਯਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮਚੇਤਨਾ ਕਮ੍ਮਂ ਗਯ੍ਹਤਿ. ‘‘ਵਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਛਿਮ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਨਚੇਤਨਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ.

੯. ‘‘ਰਚਯਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਿਦਹਨ੍ਤੋ. ‘‘ਰਚਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖੇ ਅਤੀਤੇ ਅਨਾਗਤਵਚਨਂ. ‘‘ਪੋਤ੍ਥਕਾਰੁਲ਼੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ ਪੋਤ੍ਥਕ ਪਤ੍ਤੇਸੁਲਿਖਨਵਸੇਨ ਆਰੁਲ਼੍ਹਂ.

੧੦. ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਪਦੇ. ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪ੍ਪਕਰਣੇ. ‘‘ਏਤ੍ਥ, ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਏਕਸੇਸਵਿਧਾਨਂਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਂਪਾਲ਼ਿਦ੍ਵਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ’’. ਕਸ੍ਮਾਤਂ ਪਾਲ਼ਿਦ੍ਵਯਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਯਥਾਪਵਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਰੂਪਂ ਪਵਤ੍ਤੇ. ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਧਮ੍ਮੇ ਏਵਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਮੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਤਯੋਮੇਭਿਕ੍ਖਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵੋਹਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਪਿ ਦੇਸਨਾ ਪਰਮਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਨਾ ਨਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪਰਮਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਮਤ੍ਥਧਮ੍ਮੇ ਏਵ ਦੀਪੇਤਿ. ਨ ਆਣਾਵਿਧਾਨਂ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਦ੍ਵੀਸੁਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ. ‘‘ਯੋਇਤਰਤੋ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੀਯਂ. ‘‘ਯੋ’’ਤਿ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ. ‘‘ਇਤਰਤੋ’’ਤਿ ਇਤਰ ਧਮ੍ਮਤੋ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤ ਧਮ੍ਮਤੋ. ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਵਿਭਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਤਿਰੇਕਤਾ, ਸੁਦ੍ਧ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਤਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨਵਸੇਸਵਿਭਤ੍ਤਿਤੋ, ਅਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾਭਾਵਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਦੇਵੇਸੁ ਏਵ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਪਵਤ੍ਤਨਯੋਗ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਾਯ ਪਹੋਨ੍ਤਂ. ‘‘ਕਥਾਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਕਥਾਪਬਨ੍ਧਂ. ‘‘ਏਕਮਾਤਿਕਾਨੁ ਬਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿਆਦਿਕਂ ਏਕਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮ ਮਾਤਿਕਂ ਅਨੁਗਤਾ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਅਤਿਰੇਕ ਵਿਸੇਸਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਿਸ੍ਸਂ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ. ਆਦਿਮ੍ਹਿਯੇਵਤਤ੍ਥ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ, ਧਮ੍ਮਾਤਿਰੇਕ ਧਮ੍ਮਵਿਸੇਸਟ੍ਠੇ ਨਾ-ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਪਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਏਕਦੇਸੇਨੇਵ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਨਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋਵ ਵਿਭਤ੍ਤਾ-ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਨਾਮਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਪਨਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਦ੍ਵਯਮਾਹ.‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਏਵਂ ਵਿਚਾਰਿਤੇਪਿਸਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਕੋ’’ਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਿਟਕਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਕੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਕੋ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਨਯਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਸ੍ਸਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਰਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਚਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਚਕ੍ਕਂ. ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਕੇਨਚਿ ਸਮਣੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਾ ਦੇਵੇਨ ਵਾ ਮਾਰੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਵਾ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਆਣਾਵਿਧਾਨਂ ਆਣਾਚਕ੍ਕਂ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਦੇਸਨਾ ਵਿਧਾਨਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ, ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ, ਪਾਰਾਜਿਕੋ ਹੋਤਿ ਅਸਂਵਾਸੋ-ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਆਣਾਵਿਧਾਨਂ ਆਣਾਚਕ੍ਕਂ ਨਾਮ. ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀ-ਤਿਆਦਿਕਂ ਦੇਸਨਾਵਿਧਾਨਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਨਾਮ. ਤਦੁਭਯਂਪਿ ਕੋਚਿ ਭਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਪਾਰਾਜਿਕਂ ਕਾਤੁਂ ਚਤੁਸ੍ਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਅਸਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਰੋਨ੍ਤੋਯੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵਿਯ ਆਪਾਯਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕੋਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਪਾਯਗਾਮੀਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਵਿਨਯ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਏਵਂ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਤਦੁਭਯਂਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਚਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਵਿਨਯੋ ਨਾਮ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਮੂਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯੇ ਠਿਤੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘੇ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੇ ਤਿਵਿਧੋਪਿਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਿਵਿਧਂਪਿ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਨਯੋ ਤਿਵਿਧਸ੍ਸਸਾਸਨਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਕਥਞ੍ਚਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤੇ ਤਿਵਿਧਂਪਿ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਤਤ੍ਥ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕਂਕਾਲਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ. ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਸੁਕਥਯਿਂਸੁ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਦਿਨੋਪਨਵਦਨ੍ਤਿ ਵਿਨਯੇ ਚੂਲ਼ਵਗ੍ਗੇਭਿਕ੍ਖੁਨਿਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ ਸਚੇ ਆਨਨ੍ਦ ਮਮਸਾਸਨੇਮਾਤੁਗਾਮੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਨਲਭੇਯ੍ਯ. ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਇਦਾਨਿ ਮਾਤੁਗਾਮਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਗੋਤਮਿਯਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਯਾਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ. ਪਞ੍ਚੇਵਦਾਨਿ ਆਨਨ੍ਦ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਠਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਂ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਏਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਤੋਪਰਂ ਏਕਦਿਵਸਂਪਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਸਾਸਨਪ੍ਪਟਿ ਰੂਪਕਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚੇਵਵਸ੍ਸਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨ ਵਚਨਂ ਨਹੋਤਿ. ਮਾਤੁਗਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵ ਦੀਪਨਮਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਸੋ ਚ ਆਦੀਨਵੋ ਅਟ੍ਠਗਰੁਧਮ੍ਮੇ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਏਵ ਪਟਿਬਾਹਿਤੋ. ਪੁਨ ‘‘ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਵਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨ ਵਚਨਂ ਜਾਤਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥਪਿਕੇਚਿਵਦਨ੍ਤਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮੇਵ ਸਾਸਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਤੋਪਰਂ ਏਕਦਿਵਸ ਮਤ੍ਤਂਪਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਤਦਾ ਸੀਮਾਯੋਪਿ ਅਸੀਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਛਾਤਾਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਿਤਾਪਿ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਸਾਸਨਪ੍ਪਟਿ ਰੂਪਕਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਦਂਪਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚਕਾਰਣਞ੍ਚ ਅਦਿਸ੍ਵਾ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮੇਵ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਅਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਤਤੋਪਰਂ ਪਨ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਕਥਂ ਪਨ ਅਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਕਥਞ੍ਚ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਪਞ੍ਚਸਙ੍ਘਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇਸੁ ਸਙ੍ਘੇ ਸੁਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ. ਖੀਣਾਸਵਸਙ੍ਘੋ, ਅਨਾਗਾਮਿਸਙ੍ਘੋ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਸਙ੍ਘੋ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਙ੍ਘੋ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਸਙ੍ਘੋ,ਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਬ੍ਬੇਪਞ੍ਚਸਙ੍ਘਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਅਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਤੋਪਰਂ ਖੀਣਾਸਵਸਙ੍ਘੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੇਸਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਾਨਂ ਖੇਤ੍ਤਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਤਤੋਪਰਂ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਰਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ‘‘ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਵਿਧੋ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ‘ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ, ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ, ਪਟਿਵੇਧਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ,ਤਿ. ਸੋ ਏਵ ਤਿਵਿਧਂ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਸਾਟ੍ਠਕਥਾਨਿਤੀਣਿਪਿਟਕਾਨਿ. ਸੋਚ ਏਤਰਹਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਕਥਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਪਟਿਰੂਪਕਮਤ੍ਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਚ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਿਕਾ ਅਨੇਕ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਕਥਞ੍ਚਿਦਂ ਸਾਸਨਂ ਤਤੋਪਰਂ ਏਕਦਿਵਸਂਪਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੀਲਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਾ ਅਨੇਕ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਾ ਏਤਰਹਿ ਸਨ੍ਧਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਸਾਸਨਂ ਤਤੋਪਰਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਚ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਾਯਪਟਿਵੇਧਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾਹਿ-ਏਕੋ ਧਨਸੇਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਪੁਤ੍ਤਧੀਤੁ ਪਰਮ੍ਪਰਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਮਹਨ੍ਤਾਰਤਨਨਿਧਯੋ ਭੂਮਿਯਂ ਬਹੂਸੁਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਨਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਚ ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਲਿਖਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਮੀਸੁ ਚ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਚ ਅਕ੍ਖਰੇਸੁ ਚ ਧਰਨ੍ਤੇਸੁ ਤੇਨਿਧਯੋ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਯੇਵ. ਏਵਮਿਦਂ ਸਾਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥਹਿ ਨਿਧੀਨਂਨਿਧਾਨਭੂਮਿਸਦਿਸਂ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ, ਧਨਰਤਨਸਦਿਸਾਨਿ ਧਮ੍ਮਰਤਨਾਨਿ. ਯਥਾ ਚ ਸੇਟ੍ਠਿਵਂਸੇਜਾਤੋ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪੋਤ੍ਥਕਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਖਣਨ੍ਤੋ ਤਾਨਿਰਤਨਾਨਿ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਏਵਮਿਧਪਿ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਾਨਿਧਮ੍ਮਰਤਨਾਨਿ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਲਭਮਾਨੇ ਚ ਸਤਿ, ਕਥਂ ਤਾਨਿਧਮ੍ਮਰਤਨਾਨਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਨਿ. ਸੀਮਾਨਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਨਿਵਤ੍ਤਿ ਵਾ ਆਣਾਚਕ੍ਕਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਸ੍ਸ. ਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ-ਪਞ੍ਚੇਵਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਠਸ੍ਸਤੀਤਿ ਚ, - ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੋ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਆਣਾਚਕ੍ਕਂ. ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯੋ ਚ ਨਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਨ੍ਤਿ. ਆਣਾਚਕ੍ਕਭੂਤਾਯ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਮੂਹਨਨੇਨ ਵਾ, ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਯ ਸਮੂਹਨਨਞ੍ਚ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਾਸਨਨ੍ਤਰਧਾਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਅਨਾਗਤੇ ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਧਾਤੁਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਹਿ ਜਾਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਆਣਾਚਕ੍ਕਂ ਵਿਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਨ ਦੇਵਲੋਕੇਸੁ ਯਾਵਾਨਾਗਤਬੁਦ੍ਧਕਾਲਾਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵ ਆਲ਼ਵਕਪੁਚ੍ਛਾਗਾਥਾਯੋ ਵਿਯ. ਅਪਿਚਯੋ ਵੋ ਆਨਨ੍ਦ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਵਿਨਯੋ ਚ ਦੇਸਿਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਵੋ ਮਮਚ੍ਚਯੇਨ ਸਤ੍ਥਾ-ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਚਤਿ ਪਿਟਕਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ ਸਤ੍ਥਾ ਏਤਰਹਿ ਤਿਵਿਧਂਪਿ ਸਾਸਨਂ ਲੋਕਸ੍ਸ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਤੋਬੁਦ੍ਧਭਾਸਿਕਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਨਾਨਾ ਬਾਹਿਰਕੇਹਿ ਜਨੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਮਹਨ੍ਤੋ ਞਾਣਾਲੋਕੋ ਏਤਰਹਿ ਵਿਜ੍ਜੋਤਮਾਨੋ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਦੇਸਿਤਾਨਿ ਏਤਰਹਿਧਰਮਾਨਾਨਿ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇਸਂਸਾਰੇ ਅਨਨ੍ਤਾਸੁ ਲੋਕਧਾਤੂਸੁ ਸਬ੍ਬਂਲੋਕਤ੍ਤਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ, ਸਬ੍ਬਂਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਾਨੁਗਤਿਕੇਨ ਸੁਤਮਯਞ੍ਞਾਣੇਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਸਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯ ਚ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ ਚ ਨਾਨਾਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਆਰਭਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਿ. ਭਾਵਨਂਭਾਵੇਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਸਨਪ੍ਪਟਿਰੂਪਕਮਤ੍ਤਂਨ ਹੋਤਿ. ਏਕਨ੍ਤ ਸਾਸਨਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਯਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਯਥਾ ਵਿਨਯਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਇਮਾਯ ਚ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਯਤਿਂ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਫਲ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਟਿਲਾਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਤ੍ਤਾਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਬ੍ਬਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਦੀਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾਵਚਨਂ ਵਿਧਮਿਤਂਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ.

ਪਣਾਮਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੧. ਦੁਤੀਯਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾਯਂ. ‘‘ਆਦਿਗਾਥਾਯਾ’’ਤਿ ਪਥਮਗਾਥਾਵਾਕ੍ਯੇਨ. ‘‘ਤਂ ਤਂ ਪਯੋਜਨਸਹਿਤੇ’’ਤਿ ਤੇਨਤੇਨਪਯੋਜਨੇਨ ਸਹਿਤੇ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਪਿਣ੍ਡਤ੍ਥੇ. ‘‘ਤੇਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਪਦੇ ਦੀਪਿਤੇ ਤੇਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥੇ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਿਸ੍ਸਂ ਦੁਤੀਯਗਾਥਾਯਂ. ‘‘ਨਤੁ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਪਨਪਕਰਣਂਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਾ ਕੁਤੋਪੁਬ੍ਬੇਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਵਂਤੀਸੁ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ ਪਥਮਸ੍ਸ ਕਾਲਵਿਰੋਧਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੁਤੀਯ ਤਤੀਯਾਨਂ ਸਦ੍ਦਤੋਵਿਰੋਧਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਨਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਯਦਾਕਦਾਚਿ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨਂ ਅਪ੍ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਧਾਨਪਦਾਨੀ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਸਪਦੇ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਵਿਸੇਸਨ ਪਦਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜਿਤੇ ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਪ੍ਪਕਰਣੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥ ਪਦੇਵਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਅਪ੍ਪਧਾਨਪਦਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤੀਤਿ ਦੋਸੋਪਨ ਆਪਜ੍ਜਤੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਞ੍ਹਿਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਏਵਞ੍ਹਿਸਤੀ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਵਿਯ ਇਧ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਪਦਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਨ੍ਤੇ ਸਤਿ. ਹਿਸਦ੍ਦੋ ਫਲ ਵਾਕ੍ਯਜੋਤਕੋ. ਲਦ੍ਧਗੁਣਜੋਤਕੋਤਿਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ’’ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਪਦੇ ਮਯਾ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੋ ਏਵ ਦੋਸੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪਰੋਪਿਦੋਸੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਧਾਤੁਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇਨਸਙ੍ਗਹਾਸਙ੍ਗਹਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨਾਤਿਯੋਜਨਾ.

੧੨. ਪਰਮਤ੍ਥਪਦਵਣ੍ਣਨਾਯਂ. ਵਿਸੇਸਨਪਦਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਥਚਿ ਭੂਤਕਥਨਤ੍ਥਾਯਵਾ ਪਯੁਜ੍ਜਤਿ ਕਣ੍ਹੋਕਾਕੋ, ਸੇਤੋਬਕੋ,ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਞ੍ਞਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਪਯੁਜ੍ਜਤਿ ਨੀਲੋਪਟੋ, ਨੀਲਂਪੁਪ੍ਫ, ਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਞ੍ਞ ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੁਵਿਧਾਨਿਹਿਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਞ੍ਞਾਪੀਯਤੀਤਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਞਾਪਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਜਨਾਨਂ ਵੋਹਾਰੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਚਮਹਾਜਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤੇ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੋਹਰਿਤਤ੍ਤਾਚੇਵ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਚ. ‘‘ਵਚੀਸਚ੍ਚਵਿਰਤਿਸਚ੍ਚਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਚੀਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਮੁਸਾਵਾਦਰਹਿਤਂ ਸਚ੍ਚਵਚਨਂ. ਵਿਰਤਿਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਵਿਰਤਿ. ਸਾਹਿ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦੀਹਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ ਵਿਰਮਣਮਤ੍ਤੇਨ ਵਚੀਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਤ੍ਤਾ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸਮ੍ਮਤਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਚ, ਸਾ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭੂਤਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਚਞ੍ਚਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਚ੍ਚਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਾਣੋ ਨਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਸਬ੍ਬੇਸਤ੍ਤਾ ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੂਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ. ‘‘ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ ਦਾਨਸੀਲਾਦੀਨਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਂ ਫਲਵਿਪਾਕਭੂਤਾ ਸਬ੍ਬਲੋਕਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਸਬ੍ਬੇ ‘‘ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਦਾਨਪਾਰਮਿਸੀਲਪਾਰਮਿਆਦਿਕੇਪਾਰਮਿਧਮ੍ਮੇ. ‘‘ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤ ਦੁਰਾਜੀਵਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ. ‘‘ਏਵਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਹਂ ਪਰਮਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਮੇਵਗਣ੍ਹਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਚ੍ਚਂ ਨਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋਹਿ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ ਤਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀਤਿ. ਸਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਵਤੋਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਭਵਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਪਰਿਬਾਹਿਰੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਾਯ ਪੂਰਕੋ ਭਵਤੀਤਿ. ‘‘ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾ ਚਿਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁਭਾਵੇਨ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਏਵਂ ਵਿਪਰੀਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਸਮ੍ਮੁਤਿ ਸਚ੍ਚਮੇਵਦਲ਼੍ਹਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਂ ਨਭਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋਹਿ ਤਾਹਿ ਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਨਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ ਤਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਖਨ੍ਧਮੁਤ੍ਤਕੇਵਾ ਅਤ੍ਤਜੀਵੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੇਚ ਅਤ੍ਤਜੀਵਾ ਪਰਮ੍ਮਰਣਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਜੀਵਾ ਭਵਾਭਵੇਸੁਸਸ੍ਸਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਵਤੋਭਵਂ ਸਂਸਰਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤੀਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ‘‘ਨਵਿਸਂਵਾਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਿਪਰੀਤਂ ਨਾਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਪਨਾ’’ਤਿ ਸਭਾਵਸਚ੍ਚਂ ਪਨ. ਅਨੁਭਵਨਭੇਦਮਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯੇਵ ਵੇਦਨਾ ਸੁਖਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਸੁਖਭੂਤਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਸੁਖਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਨਹੋਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਾਪਿਵੇਦਨਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਪਧਾਨਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਭਵਨਭੇਦੋ ਤਿਵਿਧੋ. ਸਾਤਤੋ ਵਾ ਅਨੁਭਵਨਂ, ਅਸ੍ਸਾਤਤੋ ਵਾ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਵਾ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਭਯਟ੍ਠੇਨ ਦੁਕ੍ਖਾ ਏਵ. ਭਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਚ ਸਂਸਾਰ ਭਯਦਸ੍ਸੀਹਿਭਾਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ. ਸੁਖੋ ਵਿਪਾਕੋ ਯੇਸਂ ਤੇ ਸੁਖਵਿਪਾਕਾ. ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾ. ‘‘ਕੁਸਲਸਮ੍ਮਤਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਭਾਵਸਚ੍ਚੇਪਿ ਏਤੇਵੋਹਾਰਾ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਸਾਸਵਤਾ’’ਤਿ ਆਸਵੇਹਿ ਸਹਿਤਭਾਵੋ. ‘‘ਸਂਕਿਲੇਸਿ ਕਤਾ’’ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਂਯੁਤ੍ਤਭਾਵੋ. ਓਘੇਹਿ ਚ ਯੋਗੇਹਿ ਚ ਉਪਾਦਾਨੇਹਿ ਚ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਭਾਵੋ ‘‘ਓਘਨੀਯਯੋਗਨੀਯ ਉਪਾਦਾਨੀਯਤਾ’’. ਅਧਿਕਾ ਅਤ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਰੁਕ੍ਖੇਰੂਪਧਮ੍ਮਾਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਾਮ ਸਾਰਟ੍ਠੇਨ. ਸਾਖਾਯਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਸਾਖਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਾਮ ਸਾਰਟ੍ਠੇਨ. ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਪਨ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਗ੍ਗਹ ਦਲ਼੍ਹਟ੍ਠੇਨ ਤਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਤ੍ਤਤੋ ਅਧਿਕਾ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਤਿ ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਤਿਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧ ਮਗ੍ਗਭਾਵੋ ਚ, ਇਤਿ ਇਦਂ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਇਦਮੇਵਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਚਤੁਕ੍ਕਮੇਵ. ‘‘ਅਚਲਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਰਿਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤੇਭੂਮਕ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਖਤਾ ਨਾਮ ਚਲਾ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਨਿਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਧਮ੍ਮੇਸੁਖਾਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਙ੍ਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਚਿਰੇਨੇਵ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਸਨਯੋ ਸੇਸਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ. ‘‘ਤੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਦੁਵਿਧਾਨਿਹਿ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ. ‘‘ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣਵਚਨਂ. ‘‘ਯੋ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੋ ਨਾਮ ਅਟ੍ਠਧਮ੍ਮ ਸਮੋਧਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਘਟਸਣ੍ਠਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਟਸਣ੍ਠਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਤਂ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਯਾਪਨਚਿਨ੍ਤਨ ਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵਸਿਦ੍ਧਾ. ਏਸਨਯੋ ਫੁਸਨਕਿਰਿਯਾ, ਵੇਦਯਿਤਕਿਰਿਯਾ, ਦੀਸੂਤਿ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇਨਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਸਵਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਵਤ੍ਥੁ ਦਬ੍ਬਸਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਮਯੋਚਿਤ੍ਤਨਿਮ੍ਮਿਤੋ’’ਤਿ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਰੂਪਾਨਿ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤੇਨਪਕਤੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਸਭਾਵਸਿਦ੍ਧੋ ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਸਧਾਤੁ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਦ੍ਦਾਬੁਦ੍ਧੀਹਿ ਅਰਣੀਯਤੋ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿਪਿਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਇਤਰਤੋ’’ਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਸਿਦ੍ਧਤੋ. ‘‘ਪਰਮੋ’’ਤਿ ਅਧਿਕੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਕ੍ਕਂਸਗਤੋ’’ਤਿ. ਏਤੇਨ ਪਰਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਧਿਕਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਪਞ੍ਚਸਾਸਨ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਿਜਾਨਨਂ. ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਪਰਿਜਾਨਨਂ. ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪਹਾਨਂ. ਸਚ੍ਛਿ ਕਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣਂ. ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਭਾਵਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਰਮਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ. ਦੁਕ੍ਖ ਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਨਾਮ. ਸਮੁਦਯ ਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨਾਮ. ਸਾਮਞ੍ਞਪ੍ਫਲਾਨਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ ਨਾਮ. ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਨਾਮ. ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤੇਸਂ ਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਸਾਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਰੂਪਾਨਂ ਸਾਸਨ ਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਅਵਿਰਾਧਕਤ੍ਤਾ ਅਵਿਸਂਵਾਦਕਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯੇ’’ਤਿਯੇਜਨਾ. ‘‘ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਪਹਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਸਚ੍ਛਿਕਾ ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸਭਾਵੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਰਮਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

‘‘ਤਂ ਨਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਨਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਨਕੇਵਲਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋਯੇਵ ਨਸੁਨ੍ਦਰਂ, ਅਤ੍ਥਤੋਪਿ ਨਸੁਨ੍ਦਰਮੇਵ. ਚਤੁਸਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਗੋਚਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਞੇਯ੍ਯ ਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਸਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਪਰਮਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵ. ਪਞ੍ਚਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਹ ਸਬ੍ਬਪਰਮਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਭਿ ਸਮ੍ਬੋਧੋ ਧਮ੍ਮ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਹ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚ ਸਮ੍ਬੋਧੋ ਧਮ੍ਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਹ ਨਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਯਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਸਮ੍ਬੋਧੋ ਮੂਗਸ੍ਸ ਸੁਪਿਨਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਸਹ ਪਞ੍ਚ ਞੇਯ੍ਯ ਧਮ੍ਮਾ ਏਵ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਚਰਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ.

ਪਰਮਤ੍ਥਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੩. ਚਿਤ੍ਤਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਨਹਿ ਸਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨਵਿਨਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਨ ਕਮ੍ਮਪਦੇਨ ਵਿਨਾ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਚਿਨ੍ਤਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੁਤਮਯਞ੍ਞਾਣਂ, ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਞ੍ਞਾਣ, ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭੂਤਸਭਾਵ ਚਿਨ੍ਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਸਾਪਞ੍ਞਾਏਵਾਤਿ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣ…ਪੇ… ਣੂਪਲਦ੍ਧਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ, ਮਨੋ, ਮਾਨਸਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣ, ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਆਰਮ੍ਮਣ ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ. ਨ ਚ ਅਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯੇਨ ਲਦ੍ਧਂ ਨਾਮਂ. ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣ ਵਿਜਾਨਨ ਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਸ੍ਸਬੋਧਕਂ ਨਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਨ੍ਤੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਤ੍ਤੁਨੋ ਕਿਰਿਯਾਸਾਧਨੇ ਅਤਿਸ੍ਸਯੂਪਕਾਰਕਂ ਕਰਣ ਸਾਧਨਂ ਵਦਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਚਿਨ੍ਤਨਮਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮਤ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਵਿਸੇਸਨਿਵਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ, ਤੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪਿਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਾ’’ਤਿ ਸਰੀਰਂ ਵਾ. ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਆਯਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਾ. ‘‘ਆਯਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ. ਵਤ੍ਤਨਂ ਵੁਤ੍ਤਿ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਵਾ ਠਿਤਿ ਵਾ. ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤ ਵੁਤ੍ਤਿਨੋ’’. ‘‘ਥਾਮੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨਿ. ‘‘ਏਕਂ ਭਾਵਸਾਧਨਮੇਵ ਪਧਾਨਤੋ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂ ਤਂ ਕਿਰਿਯਾ ਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਰਿਯਾਮਤ੍ਤਭੂਤਾਪਿ ਪਨ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਸਯਂ ਨਾਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਵਤ੍ਥਾਯਂ ਠਿਤਾ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵਤ੍ਥਾਯਂ ਠਿਤਾ ਵਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਮਤ੍ਥ ਪਦੇਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਤਦਞ੍ਞਸਾਧਨਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭੋ ਅਵਾਰਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਥਾ ਹੇਤੁ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਆਰਮ੍ਮਣ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ, ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋਤਿਆਦੀਸੁ ਕਥਂ ਭਾਵਸਾਧਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾਤਿ. ‘‘ਪਧਾਨਤੋ’’ਤਿ ਮੁਖ੍ਯਤੋ. ‘‘ਅਭੇਦਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਨਸ੍ਸਭੇਦਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਤਂ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਿਲਾਪੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਭੇਸਜ੍ਜਮੂਲਾਨਂ ਪਿਸਨਸਿਲਾਪੋਤਕਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਅਙ੍ਗਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਭਿਨ੍ਨਂਪਿ ਭਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਸਿਲਾਪੁਤ੍ਤਕਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਅਭੇਦਸ੍ਸਭੇਦਕਰਣਂ ਨਾਮ ਅਭੂਤਰੂਪਂ ਹੋਤਿ. ਪਯੋਜਨੇ ਸਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਅਸਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਥਾਕਰਣਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਰੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਾ ਚਰਿਯੇਹਿ ਪਰਿਚਿਨ੍ਤਿਤਸ੍ਸ. ‘‘ਸਤਿਹਿ…ਪੇ… ਕਪ੍ਪਨਾਯਾ’’ਤਿ ਸਚੇ ਅਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤੋਨਾਮਾਤਿਆਦਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਪਨ ਅਤ੍ਤਾਦਿਕੋ ਕਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਕਿਰਿਯਾ ਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਤ੍ਤਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿਲੋਕੇ ਅਤ੍ਤਾਦਿਕੋਕਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਇਦਂ ਅਭੇਦਸ੍ਸਭੇਦ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾਯ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਤਪ੍ਪਧਾਨੋ’’ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਸਾਧਨੇ ਬਹੂਨਂਕਾਰਕਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਸਯਂਪਧਾਨੋ ਸਯਂਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤਂਕਤ੍ਤੁਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇਸਿਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵਂ. ‘‘ਪੁਨ ਕਰਣਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਲੋਕੇ ਸਿਦ੍ਧਂ ਕਰਣਭਾਵਂ. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਧਾਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਥਯਿਦਂ ਯੇ ਇਮੇ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ ਪਾਣਾ ਚਿਤ੍ਤਾਵਿਚਿਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਨਿਕਾਯਂਪਿ ਨਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ-ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਨਿਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਜਾਤਿਸਮੂ ਹਂ.‘‘ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਕਰਣਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਾਪਾਦਾਨਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਏਤੇਨ ਤਤੋ ਚਰਣਤੋ ਚਿਤ੍ਤਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ. ਗਾਥਾਯਂ. ‘‘ਤਂ ਤਂ ਸਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵਿਜਾਨਨਫੁਸਨਾਦਿਕੋ ਸਭਾਵੋ, ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸਉਣ੍ਹੋਵਿਯ. ‘‘ਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਰਸੋ’’ਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਕਰਣਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚ, ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਗੁਣੋ ਚ. ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਪਰਿਪਾਚਨਕਿਚ੍ਚਂ ਵਿਯ, ਓਭਾਸਨਗੁਣੋਵਿਯ ਚ. ‘‘ਗਯ੍ਹਾਕਾਰੋ’’ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਧਜਭੂਤੋ ਆਕਾਰੋ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਰਸੋਯੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਫਲਂਵਾਪੀ’’ਤਿ ਕਾਰਿਯਪ੍ਫਲਂ ਵਾਪਿ, ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਧੂਮੋਵਿਯ. ‘‘ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਕਾਰਣਂ, ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਿਕਾਰਕ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ. ‘‘ਅਲ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮਤ੍ਥਾ. ‘‘ਵਿਬੁਦ੍ਧਿਨੋ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਬੁਦ੍ਧਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਰਸ’’ਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣੇ ਪਧਾਨਰਸ ਕਿਚ੍ਚਂ. ‘‘ਸਨ੍ਧਾਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਕਾਰਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ. ‘‘ਨਾਮ ਰੂਪਪਦਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਫਸ੍ਸਾਦਿਨਾਮਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੁ ਰੂਪਞ੍ਚਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਦਟ੍ਠਾਨਂ.

ਚਿਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੪. ‘‘ਚੇਤਸਿ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਤੁਭੂਤਂ. ‘‘ਏਤੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸਾ ਏਵ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਜਾਤਿ. ਯਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਜਰਾ, ਸਾ ਏਵ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂਜਰਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਕਵਣ੍ਟੂਪਨਿ ਬਨ੍ਧਾਨੀ’’ਤਿ ਏਕੇਨ ਵਣ੍ਟਦਣ੍ਡਕੇਨ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਾਨਿ. ‘‘ਏਕਜਾਤਿਯਾਦਿ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਏਕਜਾਤਿਕਥਾ ਦਿਵਸੇਨ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਾ. ‘‘ਚੇ’’ਤਿ ਚੇਵਦੇਯ੍ਯ. ‘‘ਨਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਗਾਥਾਯਂ. ‘‘ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਨਾਮਕ੍ਖਨ੍ਧ ਧਮ੍ਮਾ. ‘‘ਮਨਸਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਤੁਭੂਤੇਨ ਮਨੇਨ ਏਵ. ‘‘ਪਕਤਾ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ. ‘‘ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ’’ਤਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਾ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਭੂਤਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਫੁਸਨਾਕਾਰਂ ਜਨੇਤ੍ਵਾਵ ਵਿਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਫੁਸਨਾਕਾਰੋ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਵਸੇਸਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚੇਤਸਿਕਧਮ੍ਮਾ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਫਸ੍ਸੋ ਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯ. ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ. ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਤੇਪਿਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿ ਯਾਭੂਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨਗਾਥਾਪਦੇਨ. ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ ਏਕਾਲਮ੍ਬਣਤਾ ਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਚੇ ਤਸਿਕਙ੍ਗਾਨਿ ਉਪਰਿ ਥੇਰੇਨ ਸਯਮੇਵ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਪਦਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਨਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਪਟਕੋਟ੍ਠਕਾਦਿਮ੍ਹਿ. ‘‘ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥਿ ਅਸ੍ਸਰੂਪਾਦੀਨਿ. ਵਿਜਾਨਨਮਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਨਾਨਾਚੇਤਸਿਕੇ ਹਿ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਂਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ. ਪਭਸ੍ਸਰਮਿਦਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਦਕਂ ਵਿਯਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ.

ਚੇਤਸਿਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੫. ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਪਦਂ ਕਤ੍ਤਰਿਵਾਹੇਤੁਕਮ੍ਮਨਿਵਾਸਿਦ੍ਧਂ. ਰੁਪ੍ਪਨਞ੍ਚਵਿਕਾਰਾਪਤ੍ਤਿ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਤੁਣ੍ਹਾਦੀਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਧਾਤੂਨਂ ਵਿਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਧਾਤੁਕ੍ਖੋ ਭਵਸੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ‘‘ਕੇਨਰੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕੇਨਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁ ਅਤ੍ਥੇਵਾ ਹੇਤੁ ਕਤ੍ਤਰਿਵਾ ਕਰਣਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਸੀਤੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ਡਂਸਮਕਸਾ ਨਾਮ ਸੂਚਿਮੁਖਾ ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾਚੇਵ ਮਹਨ੍ਤ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਚ. ਵਾਤਾ ਨਾਮ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਵਾਤਾਦਯੋ. ਆਤਪੋ ਨਾਮ ਸੂਰਿਯਾਤਪੋ. ਸਰਿਂਸਪਾਨਾਮ ਅਹਿ ਵਿਚ੍ਛਿਕ ਸਤਪਦਿਕਾਦਯੋ. ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਹਿਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤਿ. ਮਰਣਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਰਣ ਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ. ‘‘ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਾ ਸਪ੍ਪਟਿਘਰੂਪਧਮ੍ਮਾ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਘਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ. ‘‘ਤੇਸੂ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇਭੁਮ੍ਮਂ. ਇਦਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮੁਖ੍ਯਰੁਪ੍ਪਨਂ ਸਂਸਨ੍ਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮਾਗਮੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਮਾਗਮੋ ਚ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਭਿਘਟ੍ਟਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਪਾਤਾਗਮਨਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਮਹਾਭੂਤਾਨਮੇਵ ਵਾ’’ਤਿ ਆਪੋਧਾਤੁ ਵਜ੍ਜਿਤਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਮੇਵ ਵਾ. ‘‘ਵਿਕਾਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਸਯਂਪਿ ਵਿਕਾਰਪਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੇਮਹਾਭੂਤਾਸਯਂਪਿ ਪਕਤਿਂ ਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ ਓਮਤ੍ਤਾਧਿਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਓਮਤ੍ਤਾਧਿਮਤ੍ਤਰੂਪਸਨ੍ਤਤੀਨਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਪਰਮ੍ਪਰਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਯੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ ਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ. ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿ ਮਸਨ੍ਤਤੀਨਂ ਵਿਸਦਿਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਭੂਤੋ ਵਿਕਾਰੋਪਿ ਏਕੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਂਨਾਮਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਿਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਘਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨ ਧਮ੍ਮਾਨ ਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਪਾਤਾਗਮਨਾਦਿਵਸੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਧਮ੍ਮੇਹਿਵਿਨਾ ਅਭਿਘਟ੍ਟਨਵਸੇਨਰੁਪ੍ਪਨ ਸਭਾਵਾਨਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਮੇਵ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ. ‘‘ਸਵਿਗ੍ਗਹਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦਬ੍ਬ ਸਣ੍ਠਾਨਾਕਾਰਸਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਬਹੂਨਞ੍ਚਰੂਪਕਲਾਪਾਨਂ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਏਕਾਬਦ੍ਧਭਾਵੇਨਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਹਿ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਸਭਾਵਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਅਨੇਕਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਏਕਤੋ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ. ਦਬ੍ਬਸਣ੍ਠਾਨਭਾਵਂ ਨਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਏਕ ਕਲਾਪੋਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਨਨ੍ਤਰ ਪਚ੍ਚਯੂਪਨਿਬਨ੍ਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾਤੇ ਸਵਿਗ੍ਗਹਾਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕ ਸਭਾਵਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਬਹੂਨਂ ਸਨ੍ਨਿਚਯੇਸਤਿ ਦਬ੍ਬਸਣ੍ਠਾਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚ ਬਹੁਕਲਾਪਾਪਿ ਏਕਾਬਦ੍ਧਾਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਵਿਗ੍ਗਹਾਹੋਨ੍ਤੀਤਿ.

‘‘ਸੀਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨਾ’’ਤਿ ਸੀਤੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤਿ, ਉਣ੍ਹੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਾਕਟਸ੍ਸ ਸੀਤਾਦਿਵਚਨਸ੍ਸਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਚਨਂ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਪਾਕਟਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਇਧਨਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਵੋਹਾਰੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਨਾਮਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਲੋਕੋਪਚਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਉਪਚਾਰੇਨ ਵੋਹਾਰੇਨ ਕਥਨੇਨ. ‘‘ਪਾਕਟ ਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਪਾਕਟਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨੇਵ. ‘‘ਸੀਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਨਾਪੀ’’ਤਿ ਪਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸੀਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਸਾਮਤ੍ਥਿਯੇਨਪੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਪਾਲ਼ਿਸਾਧਕਂ ਨਾਮ ਨ ਸਕ੍ਕਾਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧੁਂ. ਪਾਕਟਨਿਮਿਤ੍ਤ ਵਚਨਮੇਵ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਨਿਵਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਰੂਪਤਾਪਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ‘‘ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾਨਾਮਇਦ੍ਧਿਯਾਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਮਾਪਨਂ. ‘‘ਰੂਪਤਾ ਸਿਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਸਞ੍ਞਾਸਿਦ੍ਧਿ. ‘‘ਇਦਂ ਪਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਪਨ. ‘‘ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਨਂ ਸੀਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿਪਾਲ਼ਿਯਂ ਸੀਤਾਦਿਵਚਨਂ ਉਪਘਾਤਕਾਨਂ ਸੀਤਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਾ ਏਵ ਅਤ੍ਥਿ. ਤੇਸਂਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਸ੍ਮਾ ਸਞ੍ਞਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ. ਨੀਲਂਪਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਪੀਤਮ੍ਪਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀ-ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ, ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਵਿਜਾਨਾਤਿ. ਮਧੁਰਂਪਿ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਅਮ੍ਬਿਲਂਪਿ ਵਿਜਾਨਾਤੀ-ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ-ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ.

ਰੂਪਪਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੬. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਦੇ. ‘‘ਖਨ੍ਧਾਵਾ’’ਤਿ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਅਪਾਯਾਦੀਸੁ ਭਵਿਸ੍ਸਮਾਨਾ ਖਨ੍ਧਾਵਾ. ਨ ਹਿ ਅਤੀਤ ਧਮ੍ਮਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਸਤ੍ਤੇ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਏਤਰਹਿ ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਿ, ਅਵਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਨਾਗਤਧਮ੍ਮਾ ਚ ਅਨਾਗਤੇ ਪੀਲ਼ੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਥਂ ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ…ਪੇ… ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ‘‘ਵਿਸਯੇਭੁਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸਯਾਧਾਰੇਭੁਮ੍ਮਂ. ਵਿਸਯਾਧਾਰੋ ਨਾਮਮਨੁਸ੍ਸਾਭੂਮਿਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਮੁਖ੍ਯਾਧਾਰੋ ਨਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਤਂ ਕਿਰਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਨਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਧਾਰਭਾਵੇਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ ਆਧਾਰੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾਆਕਾਸੇ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਸਕੁਣਾਨਂ ਪਕ੍ਖਨ ਕਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਆਕਾਸੇਨ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਤਥਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇਹਿਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯੇ’’ਤਿ ਯੇਤਿਵਿਧਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਾਪਧਮ੍ਮਾ. ਹਿਸਦ੍ਦੋਨਿਪਾਤੋ. ਤੇਸਦ੍ਦੋ ਵਚਨਾਲਙ੍ਕਾਰੋ. ‘‘ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿ ਕਿਰਿਯਾਯ ਵਿਸਯਾ ਧਾਰੋਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾ ਅਯਂ ਪਦੀਪੋ ਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਤਥਾਧੀਰਾ ਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਤਂ ਤਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਤੇ ਸਂਤੇਸਂਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਾ. ‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਅਨਾਗਤਭਵੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਵਾ. ‘‘ਪੁਨਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਪੁਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਾਨਾਭਾਵਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਾ ਜਨਾ. ਯਥਾ ਮਗ੍ਗੇ ਕਰਣਵਚਨਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਅਦ੍ਧਾ ਇਮਾਯਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜਰਾਮਰਣਮ੍ਹਾ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿਆਦੀਸੁ. ਨ ਤਥਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਗ੍ਗੇਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਪਨਭੁਮ੍ਮਵਚਨਮੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਯਤ੍ਥਨਾਮਞ੍ਚਰੂਪਞ੍ਚ. ਅਸੇਸਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿਆਦੀਸੁ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕਰਣ ਵਚਨਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਰਣ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਰਣ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮਕਤ੍ਤੁਨੋ ਸਹਕਾਰੀ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ. ਨਨੁ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਸਚ੍ਚਂ, ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਵਿਸੇਸਨੇ ਕਰਣ ਵਚਨਂ. ਨ ਕਰਣਕਾਰਕੇ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾ.

ਦੁਤੀਯਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੮. ਕਾਮਾਵਚਰਪਦੇ. ‘‘ਕਾਮੀਯਤੀ’’ਤਿ ਇਚ੍ਛੀਯਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਵਤ੍ਥੁ ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਂ. ‘‘ਤੇਕਾਮੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੇ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯਾਦਯੋ ਇਚ੍ਛੀਯਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ. ‘‘ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਭਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਤਣ੍ਹਾ ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਸਾ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤਾਨਂਪਿ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵ. ‘‘ਕਾਮੇ ਅਵਚਰਤੀ’’ਤਿ ਕਾਮੇਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਮੇ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਭੂਮੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂਪਿ ਰੂਪਾਰੂਪਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਾਮਸਙ੍ਖ੍ਯਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕਾਮਗਣਨਮੇਵਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤੀਸੁਭਵੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿਪੀ’’ਤਿ ਕਾਮਰੂਪਾਰੂਪਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿਪਿ ਨ ਤਤ੍ਰਪਰਿਯਾ ਪਨ੍ਨਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਤਾਪਤ੍ਤਿਦੋਸੋ’’ਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾ ਪਤ੍ਤਿਦੋਸੋ. ‘‘ਰੂਪਾਵਚਰਤਾਦਿਮੁਤ੍ਤਿਦੋਸੋ’’ਤਿ ਇਮੇ ਰੂਪਾਵਚਰ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਰੂਪਾਵਚਰ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਪਤ੍ਤਿ ਦੋਸੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਸਨਯੋ ‘‘ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਤਾਪਤ੍ਤਿ ਦੋਸੋ ਕਾਮਾਵਚਰਤਾਮੁਤ੍ਤਿ ਦੋਸੋ’’ ਤਿਪਦੇਸੁ. ਅਵਚਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਥੇ ਗਹਿਤੇਪਿ ਏਤੇਦੋਸਾ ਨਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਲੋਕੇ ਯੇਭੂਯ੍ਯਨਯਤਬ੍ਬਹੁਲਨਯਾਨਂਪਿ ਸਬ੍ਭਾਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਨੁਯੇਭੂਯ੍ਯ ਵੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਾ. ਯਥਾਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕੋ ਗਾਮੇ ਚਰਨ੍ਤੋਪਿ ਵਨੇ ਚਰਣਬਹੁਲਤ੍ਤਾ ਵਨਚਰਕੋਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਰਾਜਹਤ੍ਥੀ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਚਰਨ੍ਤੋਪਿ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਚਰਣਬਹੁਲਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਾਮਾਵਚਰੋਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਅਯਂ ਯੇਭੂਯ੍ਯਨਯੋ ਨਾਮ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਨੇ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞਰੁਕ੍ਖਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਬਹੁਲਤ੍ਤਾ ਪਨ ਤਂ ਵਨਂ ਅਮ੍ਬਵਨਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤਿ. ਏਵਂ ਸਿਮ੍ਬਲਿਵਨਾਦੀਸੁ. ਅਯਂ ਤਬ੍ਬਹੁਲਨਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਭੂਮਿਯੋ ਤਬ੍ਬਹੁਲਨਯੇਨ ਕਾਮਰੂਪਾਰੂਪ ਨਾਮਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਾ ਯੇਭੂਯ੍ਯਨਯੇਨ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿ ਨਾਮਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਗਹਿਤੇ ਸਤਿ, ਤੇ ਦੋਸਾਨਾ ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਇਧਪਿ…ਪੇ… ਦੋਸੋਤੀ’’ਤਿਆਹ. ‘‘ਨਾ’’ਤਿ ਨ ਕੋਚਿਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਵਚਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ. ‘‘ਤਥਾ ਅਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਨਿਯਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯ ਕਤੋ’’ਤਿ ਤਥਾ ਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਨਿਯਾ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯ ਗੋਚਰਵਿਸਯਤ੍ਤਾਤਾਯਤਣ੍ਹਾਯ ਕਤੋਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਤੇਨ ਕਾਮੇਤੀਤਿ ਕਾਮੋ, ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ. ਅਵਚਰਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਵਚਰਂ. ਕਾਮਸ੍ਸ ਅਵਚਰਨ੍ਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਂ. ਕਾਮ ਤਣ੍ਹਾਯ ਗੋਚਰਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਕਾਮਾਵਚਰਨ੍ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋਪਿ ਸਿਜ੍ਝਤਿ.

ਰੂਪੇਅਵਚਰਤੀਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਂ. ‘‘ਰੂਪੇ’’ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਾਯਰੂਪਭੂਮਿਯਾ. ‘‘ਅਵਚਰਤੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਰੂਪੇ ਅਵਚਰਤੀਤਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ. ‘‘ਅਰੂਪੇ’’ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਯ ਅਰੂਪਭੂਮਿਯਾ. ‘‘ਅਵਚਰਤੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ ‘‘ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰੇਸੁਪਿ ਅਯਂਨਯੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਰੂਪੇ ਭਵੋ ਰੂਪਂ. ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ. ਅਰੂਪੇ ਭਵੋ ਅਰੂਪਂ, ਅਰੂਪਤਣ੍ਹਾ. ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਵਚਰਂ ਰੂਪਾਵਚਰਂ. ਅਰੂਪਸ੍ਸ ਅਵਚਰਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ ‘‘ਤੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਅਤ੍ਰਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ. ਯਦਿਪਿ ਲੋਭੋ, ਰਾਗੋ, ਕਾਮੋ, ਤਣ੍ਹਾ, ਤਿਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਲੋਭਸ੍ਸਵੇਵਚਨਂ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਰਾਗੋ ਅਰੂਪਰਾਗੋਤਿ ਪਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧ ਕਾਮਸਦ੍ਦੇਨ ਤਂ ਦਞ੍ਞੋਲੋਭੋ ਗਯ੍ਹਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਲੋਭੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦ ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੧੯. ‘‘ਰੂਪਾਰੂਪਸਦ੍ਦਾ ਤਾਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਾ’’ਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਾਨਿ ਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਯਂ ਵਦਤਿ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਨਿਸ੍ਸਯੋਪਚਾਰੋ’’ਤਿ ਠਾਨੂਪਚਾਰੋ, ਯਥਾ ਸਬ੍ਬੋਗਾਮੋ ਆਗਤੋਤਿ. ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਪਚਾਰੋ’’ਤਿ ਠਾਨ੍ਯੂਪਚਾਰੋ. ਯਥਾ ਧਜਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਯਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ’’ਤਿ ਯੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁ ਆਯਤਨਾ. ਯਂ ਰੂਪਂ, ਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਯਾਸਞ੍ਞਾ, ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਯਂਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਸੁਵਿਸਦ’’ਨ੍ਤਿ ਯੇਭੂਯ੍ਯਾਦਿ ਨਯੇਹਿ ਅਨਾਕੁਲਤ੍ਤਾਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ. ‘‘ਕਿਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਕਿਂ ਪਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੦. ‘‘ਲੁਜ੍ਜਨਪ੍ਪਲੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਭਿਜ੍ਜਨਪ੍ਪਭਿਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਯਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਤੇਭੂਮਕੇ ਧਮ੍ਮਸਮੂਹੇ. ‘‘ਨਿਵਿਸਤੀ’’ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਿਸਤਿ, ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ‘‘ਯੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯ ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ‘‘ਲੁਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਖਣਿਕਭਙ੍ਗੇਨ ਭਿਜ੍ਜਨਂ. ‘‘ਪਲੁਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਣ੍ਠਾਨਭੇਦੇਨ ਸਨ੍ਤਤਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਭਿਜ੍ਜਨਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ ਇਧ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋ ਚ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਭਾਵੋ, ਵਿਸੁਂ ਏਕਾਚਤੁਤ੍ਥੀ ਅਵਤ੍ਥਾ ਭੂਮਿਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਚਤੁਬ੍ਭੂਮਿਵਿਭਾਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨੧. ‘‘ਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾਸਤਿਆਦੀਹਿ ਸੋਭਣਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਹੀਨਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਲੋਭਾਦੀਹਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਹੀਨਤਰਂ. ‘‘ਤਦਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਉਪਰਿਮਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸੋਭਣਸਞ੍ਞਾਕਰਣਸੁਖਤ੍ਥੋ. ‘‘ਆਦਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ. ‘‘ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿ ਜਵਨਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਏਵਞ੍ਚਸਤਿ, ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ ਲੋਭਮੂਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਥਮਂ ਵਚਨੇਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕੁਸਲੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ.‘‘ਦ੍ਵੀਹਿਵਟ੍ਟਮੂਲੇਹੀ’’ਤਿ ਲੋਭਮੋਹਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲੇਹਿ.

੨੨. ‘‘ਸਿਨਿਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਤਵੇਦਨਾਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਲੂਖਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਮਨਸ੍ਸਭਾਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਯਿਕਸੁਖਵੇਦਨਾਯਪਿ ਪਸਙ੍ਗੋ ਸਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਾਨਸਿਕ…ਪੇ… ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੁਮਨਾਭਿਧਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸੁਮਨਨਾਮਸ੍ਸ. ‘‘ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਆਸਨ੍ਨ ਕਾਰਣਂ. ਕਥਂ ਪਨ ਭਾਵੋ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਵਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਤਥਾਹਿ ਭਾਵੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦਾਨਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤ ਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਯੋਗੇ. ‘‘ਦਨ੍ਤ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਦਨ੍ਤਕਾਰਣਾ. ‘‘ਤਂ ਵੇਦਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਂ ਵੇਦਨਾਕਾਰਣਾ. ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ, ‘‘ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਭੁਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚਨਾਮ ਅਕਾਰਕਂ ਅਸਾਧਨਂ, ਤਂ ਕਥਂ ਸਾਧਨਵਿਗ੍ਗਹੇ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਅਧਿਕਰਣ ਸਾਧਨਾਨੁਰੂਪਤ੍ਤਾ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਨਾਤਿ ਚ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਚ ਹੇਤੁ ਅਤ੍ਥੇ ਉਭਯਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਆਸਨ੍ਨਹੇਤੁ ਨਾਮਸਾਧਨਰੂਪੋ ਭਵਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਰੋਤਿ, ਪਕਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੋ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਪਯੋਜੇਤਿ ਨਿਯੋਜੇਤੀਤਿ ਪਯੋਗੋ. ਉਪੇਤਿ ਫਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਉਪਾਯੋ. ‘‘ਆਣਤ੍ਤਿਯਾਵਾ’’ਤਿ ਪੇਸਨਾਯਵਾ. ‘‘ਅਜ੍ਝੇਸਨੇਨ ਵਾ’’ਤਿ ਆਯਾਚਨੇਨ ਵਾ. ‘‘ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਾ’’ਤਿ ਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਾ. ‘‘ਤਂ ਤਂ ਉਪਾਯਂ ਪਰੇ ਆਚਿਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਰਣੇ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਪਯੋਜੇਤੀਤਿਕਤ੍ਵਾ ਇਧ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਪਚ੍ਚਯ ਗਣੋ’’ਤਿ ਪਕਤਿਪਚ੍ਚਯਗਣੋ. ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਨ. ‘‘ਸਾਧਾਰਣੋ’’ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਸਾਧਾਰਣੋ. ‘‘ਦੁਵਿਧੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਪਯੋਗੇਨ ਵਾ ਉਪਾਯੇਨ ਵਾ. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਤੇਨਸਹਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨਪਾਕਟਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਸੋਪਨ ਯਦਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣ ਵਚਨਂ. ‘‘ਪਚ੍ਚਯਗਣਸ੍ਸੇਵਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਗਣਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸੇਸ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਥੇ ਇਕਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਕਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਪਾਲ਼ਿਯਂ. ‘‘ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਨਯੁਜ੍ਜਤਿਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ, ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਹਿ ਅਸਂਸਨ੍ਦਨਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਿਬ੍ਯਞ੍ਜਨਯੁਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚ ਅਵਿਸਦਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਏਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੇਨ. ‘‘ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਮਣ੍ਡਨਵਿਸੇਸੇਨ. ‘‘ਸੋ ਪਨਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੋ ਪਨ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ‘‘ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਤੇਨ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ. ‘‘ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਪਕ੍ਖੇਪਤਿਤ੍ਵਾ. ਏਤੇਨਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਗਾਥਾਯਂ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਭੂਤੋ. ਵਿਸੇਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਲੋਮਕੋ, ਸਪਕ੍ਖਕੋਤ੍ਯਾਦੀਸੁਵਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਸਵਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਸਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾਤ੍ਯਾਦੀਸੁਵਿਯਾਤਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੇ ਯੁਤ੍ਤਤਰਂ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾ ਸਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਅਪਿਚਯਤ੍ਥਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ ਅਸਙ੍ਖਾਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਯਂ ਪਚ੍ਛਿਮਨਯੋ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਉਪਾਯਸਮੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਨੇਕਸਤਸਮ੍ਭਵਤੋ ‘‘ਇਦਞ੍ਚ ਨਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਉਦਾਸਿਨਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵੇਨ. ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ. ਵਿਕਾਰਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਪਸ੍ਸਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨੩. ਇਦਾਨਿ ਸਹਗਤਵਚਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਚਨਾਨਿ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤ੍ਥਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਰਭਿ. ‘‘ਨ ਪਨ ਤੇ ਭੇਦਵਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਨੁ ਤੇਪਿਚਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ, ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ, ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ, ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਅਞ੍ਞਾਣ, ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾਚ ਭੇਦਵਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਸਚ੍ਚਂ. ਤੇ ਪਨ ਭੇਦਾ ਇਮਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਭੇਦਵਨ੍ਤਾਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਚ ਤੇਸਂ ਅਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਲੋਭਮੂਲਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਕਤ੍ਥਚੀ’’ਤਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਚਿਤ੍ਤੇ. ਯੇਵਾਪਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੁਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਗਤਾਨਿਯੇਵਾਪਨਕਾਨਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਹੀ’’ਤਿ ਦੋਸਮੂਲਮੋਹਮੂਲੇਹਿ. ਨਨੁਤਾਨਿਪਿ ਇਧ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਨਾ’’ਤਿ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਸੁਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤੇਪਿ ਇਧ ਨਗਹੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ. ਨ ਪਨ ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਕਸ੍ਮਾ, ਵੇਦਨਾਯ ਚ ਸਯਂ ਭੇਦਵਨ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਰਾਨਞ੍ਚ ਵਿਕਪ੍ਪਸਬ੍ਭਾਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੪. ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਂ. ਸੋਮਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣੇ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤਂ ਸਹਗਤ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿਕਾਰਣਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕੋਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਹੀਨੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਮਾਯੋਗੋ, ਤੇਨ ਸਮਾਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਬ੍ਯਸਨਮੁਤ੍ਤਿਯਂਪਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਕਾਰਣੇ ‘‘ਬ੍ਯਸਨਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਸਙ੍ਗਪਰਿਹਾਰਵਚਨਂ. ਅਜ੍ਝਾਸਯੋਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਜ੍ਝਾਵੁਤ੍ਤਂ ਗੇਹਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋਯਸ੍ਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਦਿਟ੍ਠਜ੍ਝਾਸਯਤਾ. ‘‘ਅਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਾਯਤੋ ਆਭੁਜਨਂ, ਮਨਸਿਕਰਣਂ. ‘‘ਚਿਨ੍ਤਾ ਪਸੁਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਿਨ੍ਤਾਪਸਵਨਵਸੇਨ, ਵੀਮਂਸਾ ਵਡ੍ਢਨਵਸੇਨ. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਕਾਰਣਮੇਵਾ’’ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਕਾਰਣਪ੍ਪਟਿਰੂਪਕਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਾਰਤੋਸਚ੍ਚਤੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੇਨਾ’’ਤਿ ਤਤੋ ਵਿਪਰੀਤੇਨ. ਅਦਿਟ੍ਠਜ੍ਝਾਸਯਤਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਤਾ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਵਨਤਾ, ਸਮ੍ਮਾਵਿਤਕ੍ਕਬਹੁਲਤਾ, ਯੋਨਿਸੋ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੋਗਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਧਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਮਗ੍ਗੇਖਨ੍ਧ ਨਿਦ੍ਦੇਸਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿਤਤ੍ਥ. ਯਦਾ ਹਿਨਤ੍ਥਿਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵੋਤਿਆਦਿਨਾਨਯੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਕਾਮੇਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਾਦੀਨਿ ਵਾ ਸਾਰਤੋਪਚ੍ਚੇਤਿ ਸਭਾਵ ਤਿਕ੍ਖੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਿਤੇਨਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਤਦਾ ਪਥਮਂ ਅਕੁਸਲ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਾ ਮਨ੍ਦੇਨ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਤਦਾਦੁਤੀਯਂ. ਯਦਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪੁਰੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਮੇਥੁਨਂ ਵਾ ਸੇਵਤਿ, ਪਰ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਪਰਭਣ੍ਡਂ ਵਾ ਹਰਤਿ ਸਭਾਵਤਿਕ੍ਖੇਨੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ਤਦਾ ਤਤੀਯਂ. ਯਦਾ ਮਨ੍ਦੇਨ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤੇਨਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਤਦਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਕਾਮਾਨਂ ਵਾ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਹੇਤੂਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਚਤੂਸੁਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸਰਹਿਤਾਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾਸੇਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ.

ਲੋਭਮੂਲਚਿਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨੫. ਦੋਸਮੂਲਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਵਿਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਦੁਟ੍ਠਂ, ਲੁਦ੍ਦਂ. ਦੁਮ੍ਮਨਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਾਯਿਕਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯਪਿ ਪਸਙ੍ਗੋ ਸਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਾਨਸਿਕ…ਪੇ… ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ ਬਾਧਤਿ. ‘‘ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਸਨ੍ਤਾਪਿਤੇ.

੨੬. ‘‘ਭੇਦਕਰੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸਕਰੋ. ‘‘ਭੇਦਕਰਾਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸੇਸਕਰਾਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣਂ ਪਸਙ੍ਗਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਸਙ੍ਗੋਤਿ ਚਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਸਜ੍ਜਨਂ ਲਗ੍ਗਨਂ. ਕਥਂ ਪਸਙ੍ਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਦਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਤੁਟ੍ਠਿਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੁਟ੍ਠਾਮਯਂ ਇਮੇਸਂ ਮਰਣੇਨਾਤਿਆਦਿ ਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਹਗਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਪਟਿਘਗ੍ਗਹਣਂਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਪਾਣਵਧੇ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਆਦਿਕਪ੍ਪਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਯਥਾਕਾਮ ਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥਾਯ ਲੋਕਿਸ੍ਸਰਿਯੇਨਥਾਵਰਟ੍ਠਾਯਿਨਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਅਨਾਸਙ੍ਕਾ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇਵਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਜਨੇ. ਵਿਮਤਿ ਏਵ ਵੇਮਤਿਕਂ. ਵੇਮਤਿਕਂ ਜਾਤਂ ਯੇਸਂ ਤੇ ਵੇਮਤਿਕਜਾਤਾ. ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਲੋਭਸਹਗਤਭਾਵੋ ਇਮਾਨਿਅਟ੍ਠਪਿ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਾਨਿਨਾਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚੂਲ਼ਨਿਗਮਨੇ ਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧੋਵਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਚੂਲ਼ਨਿਗਮਨੇਨ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਭਾਵੇਸਿਦ੍ਧੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਭਾਵੋਪਿ ਤੇਨਸਿਦ੍ਧੋ ਯੇਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੇਸਂ ਗਹਣਂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਦੋਨਸ੍ਸਪਟਿਘਾਨਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਨਿਚਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਨਿ ਚ ਅਨਿਯਤਯੋਗੀਨਿ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯੇਵਾਪਨਕਾਨਿ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਞ੍ਞਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸਾਧਾਰਣ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ. ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣ ਧਮ੍ਮੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਯਥਾਤਂ’’ਤਿ ਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਤਦੁਦਾਹਰਣਂ ਯਥਾ ਕਤਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਉਪਲਕ੍ਖੇਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਆਤਪਂਤਾਯਤਿਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਆਤਪਤ੍ਤਂ. ਸੇਤਚ੍ਛਤ੍ਤਂ. ਲਦ੍ਧਂ ਆਤਪਤ੍ਤਂ ਯੇਨਾਤਿ ਲਦ੍ਧਾਤਪਤ੍ਤੋ. ਰਾਜਕੁਮਾਰੋ. ਸੋ ਆਤਪਤ੍ਤਂ ਲਦ੍ਧੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਂ ਰਾਜਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਲਦ੍ਧੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣ ਵਚਨਂ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਉਭਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਨਂ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਗਮਨੇ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ…ਪੇ… ਸਿਦ੍ਧਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੭. ‘‘ਅਨਿਟ੍ਠਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹੀ’’ਤਿ ਅਲਾਭੋ ਚ, ਅਯਸੋਚ, ਨਿਨ੍ਦਾਚ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਅਨਿਟ੍ਠਲੋਕਧਮ੍ਮੇਹਿ. ‘‘ਤਂ ਕੁਤੇਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਅਹਂ ਅਲਾਭਾਦੀਹਿ ਮਾਸਮਾਗਚ੍ਛੀਤਿ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਕੁਤੋਮੇਏਤ੍ਥਲੋਕੇਤਂ ਪਤ੍ਥਨਾ ਪੂਰਣਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਲਬ੍ਭਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਲਬ੍ਭਾ’’ਤਿ ਚ ਕਮ੍ਮਤ੍ਥਦੀਪਕਂ ਪਾਟਿਪਦਿਕਪਦਂ. ਇਮੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਧਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਪਾਣਾਤਿ ਪਾਤਾਦੀਸੁ ਤਿਕ੍ਖਮਨ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਵਤ੍ਤਿਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.

ਦੋਸਮੂਲਚਿਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨੮. ਮੋਹਮੂਲਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਮੂਲਨ੍ਤਰਵਿਰਹੇਨਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮੂਲਵਿਰਹੇਨ. ਸਂਸਪ੍ਪਤੀਤਿ ਸਂਸਪ੍ਪਮਾਨਾ. ਏਵਂ ਨੁ ਖੋ, ਅਞ੍ਞਥਾਨੁ ਖੋਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਏਰਯਤਿ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਵਿਕ੍ਖਿਪਮਾਨਂ. ‘‘ਨਿਯਮਨਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮਾਤਿ ਨਿਯਮਨਤ੍ਥਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਨਿਗਮਨੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਇਧ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਮੂਲਨ੍ਤਰ ਵਿਰਹਤ੍ਤਾ ਏਵ ਇਧਲਦ੍ਧੋਕਾਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਪਕਤਿ ਸਭਾਵਭੂਤਂ, ਇਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਅਨੋਸਕ੍ਕਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਛਤੋ ਅਨਿਵਤ੍ਤਮਾਨਂ. ‘‘ਅਸਂਸੀਦਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਅਪਤਮਾਨਂ. ਉਭਯੇਨ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਤਿਸਮ੍ਮੁਲ਼੍ਹਤਾਯਾ’’ਤਿ ਮੂਲਨ੍ਤਰ ਵਿਰਹੇਨ ਮੋਹੇਨ ਅਤਿਸਮ੍ਮੁਲ਼੍ਹਤਾਯ. ‘‘ਅਤਿਚਞ੍ਚਲਤਾਯਾ’’ਤਿ ਸਂਸਪ੍ਪਮਾਨਵਿਕ੍ਖਿਪਮਾਨੇਹਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਚ੍ਚੇਹਿ ਅਤਿਚਞ੍ਚਲਤਾਯ. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਦੁਵਿਧਭਾਵੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਥਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਦੁਵਿਧਾ ਤਥਾ ਸਸਙ੍ਖਾ ਰਾਸਙ੍ਖਾਰਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਤਿਵਿਧਭਾਵੋਵਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੇਸਙ੍ਖਾਰਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਵਿਧਭਾਵੋਵ. ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਧਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇਸਙ੍ਖੇਪਤੋਵਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸਅਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਵਿਕ੍ਖੇਪਕਾਲੇਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.

੨੯. ‘‘ਸਬ੍ਬਥਾਪੀ’’ਤਿ ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਾਯੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨੋ ਵਾ, ਵਿਸੁਂ ਨਿਪਾਤੋਵਾਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰਤੋਪਿ. ਅਕੁਸਲਪਦੇ ਅਕਾਰੋ ਵਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਅਮਿਤ੍ਤੋ, ਅਸੁਰੋ, ਤਿਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਕੁਸਲਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧਭਾਵੋ’’ਤਿ ਮੋਹਾਦੀਹਿ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਭਾਵੋ. ਭਾਵਨਂਨਾਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਭਾਵਨਾਰਹਾ’’. ਕਥਂ ਪਨ ਭਾਵਨਂਨਾਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾਪੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਾਨਨ੍ਤਰਿਯ ਕਮ੍ਮਭਾਵੇਨ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵੇਨ ਚ ਨਿਯਾਮਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤਾਪਿ. ਅਪਾਯਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਪਾਯਭਾਗਿਨੋ. ਕਮ੍ਮਕਾਰਕਾ. ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ. ਤਾਯ. ‘‘ਵਟ੍ਟਸੋਤਨਿਯਤੇ’’ਤਿ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟ ਸੋਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਯਤੇ. ‘‘ਥਿਰਤਰਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਥਿਰਤਰਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਪਕਾਰਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਸਿਯੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਧਾਤੁਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਿਦ੍ਧਂ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਪਦਂ ਨਾਮ ਨਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਇਧਪਰਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਨਿਪਾਤਪਦਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਨੇਕਤ੍ਥਤਾ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਇਧ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਪਾਤਪਦਂ ਇਧ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਕੁਸਲਵਣ੍ਣਨਾ.

੩੦. ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਹੀਨਂ. ਪੁਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਹੇਤੁਕੇਹਿ ਹੀਨਂ. ‘‘ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲ ਵਿਪਾਕਂ.

੩੧. ਸੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਯਂ, ‘‘ਕਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਕ੍ਖਦਾਰੁਂ. ‘‘ਸਕਲਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤਫਾਲਿਤਂ ਕਟ੍ਠਕ੍ਖਣ੍ਡਕਂ. ‘‘ਥੁਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੀਹਿਸੁਙ੍ਕਂ. ‘‘ਸਙ੍ਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਕਚਵਰਂ. ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚਰੂਪੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਯਂਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪੇ’’ਤਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਨ. ‘‘ਸਦ੍ਦੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸਨਯੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਏਕਵਤ੍ਥੁ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਥੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਕਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਪਨ ਏਕਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨਾਪਿ ਬਹੂਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਬਹੁਵਚਨਂ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖਯਤੀ’’ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਕਰੋਤਿ. ਨਾਮਧਾਤੁ ਪਦਞ੍ਹੇਤਂ. ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਵੀਣੇਤੀਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ. ਧਾਤੁਪਾਠੇਸੁ ਪਨ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਤਕ੍ਕਿਰਿਯਾਯਂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਕ੍ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਚ ਸੁਖਕਿਰਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖ ਕਿਰਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਤਕਿਰਿਯਾ ਅਸ੍ਸਾਤਕਿਰਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਓਕਾਸਤ੍ਥੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਓਕਾਸਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੨. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤਾ’’ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਰੂਪਸ੍ਸ ਅਭਿਨ੍ਨਤਾ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਭਿਨ੍ਨੇਸਤਿ ਅਨ੍ਧਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਰੂਪਾਨਿਨੁਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਸੋਤਸ੍ਸਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸਨਯੋ. ‘‘ਆਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਟਿਲਾਭੋ’’ਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਚ ਆਲੋਕੇਸਤਿ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਅਸਤਿ ਨਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਰੂਪਞ੍ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਲੋਕੋ ਤੇਸਂ ਵਿਸਯਵਿਸਯੀਭਾਵੂਪਗਮਨੇ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਆਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭੋ. ਏਸਨਯੋ ਆਕਾਸਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾਦੀਸੁ. ਇਮੇਸਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਯੁਤ੍ਤਿ ਦੀਪਨਾ ਉਪਰਿਰੂਪਸਙ੍ਗਹੇ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਆਪਾਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਪਿ ਆਲੋਕਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇ ਅਸਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਂ ਵਿਨਾ ਆਲੋਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਅਭਾਵਦਸ੍ਸਨ ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪ੍ਪਧਾਨਂ.

੩੩. ਵਿਪਾਕਵਚਨਤ੍ਥੇ. ਵਿਪਚ੍ਚਤੀਤਿ ਵਿਪਾਕਂ. ਵਿਪਚ੍ਚਤੀਤਿ ਚ ਵਿਪਕ੍ਕਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਇਦਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਯੂਹਨ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾਪਿ ਆਗਤਾ. ਇਧ ਪਨਸਾ ਚੇਤਨਾ ਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਮਙ੍ਗਿਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਙ੍ਗਿਤਾਤਿ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ. ‘‘ਤਂ ਤਂ ਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨ ਕਾਲੇ’’ਤਿ ਪਾਣਾਤਿ ਪਾਤਾਦਿਕਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਿਰਮਣਾਦਿਕਸ੍ਸ ਚ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸੁਚਰਿਤਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਯੂਹਨਕਾਲੇ. ਸਮੁਚ੍ਚਿਨਨਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਯਥਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤ ਧਮ੍ਮਾਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਂ ਪਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਨਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰ ਪਰਿਪੂਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਾਨੁ ਰੂਪਾਬਹੂਕਾਯ ਵਚੀਮਨੋ ਵਿਕਾਰਾ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਸਨਯੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾਦੀਸੁ. ਏਵਰੂਪੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਆਕਾਰ ਵਿਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਪੂਰਂ. ‘‘ਨਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਵਾ’’ਤਿ ਸਣ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਵ. ‘‘ਯਂਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ ਯਂਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸਨਿਧਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ.

ਗਾਥਾਯਂ. ‘‘ਸਜ੍ਜੂ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ. ‘‘ਖੀਰਂ ਵਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਯਥਾ ਖੀਰਂ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ ਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਕਤਿਂ ਜਹਤਿ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਤਥਾ ਪਾਪਂ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਥਂ ਪਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਹਨ੍ਤਂ ਬਾਲਮਨ੍ਵੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਭਸ੍ਮਾਛਨ੍ਨੋਵਪਾਵਕੋ’’ਤਿ ਛਾਰਿਕਾ ਛਨ੍ਨੋਵਿਯ ਅਗ੍ਗਿ. ‘‘ਸੋ ਪਨਾ’’ਤਿ ਕਿਰਿਯਾ ਵਿਸੇਸੋ ਪਨ. ‘‘ਵਿਸੁਂ ਏਕੋ ਪਰਮਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋਤਿਪਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮ ਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੋ ਹਿ ਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਪਰਮਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੁਸਯਧਾਤੁਯੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਵਿਸੇਸੋ. ‘‘ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ, ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ. ‘‘ਤਦਾ ਓਕਾਸਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਵਿਪਚ੍ਚਨਤ੍ਥਾਯ ਓਕਾਸਂ ਲਭਤਿ. ਓਕਾਸਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਾਸੁ ਚ ਤੂਸੁਸਮਙ੍ਗਿਤਾਸੁ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣਵਚਨਂ. ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪੁਨ ਲਦ੍ਧਗੁਣਵਚਨਂ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ‘‘ਕਮ੍ਮਸਨ੍ਤਾਨਤੋ’’ਤਿ ਅਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨਂ ਏਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਯੇ ਪਨਾ’’ਤਿ ਗਨ੍ਥਕਾਰਾ ਪਨ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਥਕਾਰਾਨਂ. ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੇਸਂ ਵਾਦੇਤਿ ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਞ੍ਚਉਪਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਚਨੇ. ਨ ਚ ਨ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਤਦਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਣਤਕਾਲੇ. ‘‘ਨਾਲ਼’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਫਲਾਨਂ ਦਣ੍ਡਕਂ.

੩੪. ‘‘ਸਮ੍ਭਵੋ’’ਤਿ ਪਸਙ੍ਗਕਾਰਣਂ. ਅਭਿਵਿਸੇਸੇਨ ਚਰਣਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਅਭਿਚਾਰੋ. ਵਿਸੇਸ ਵੁਤ੍ਤਿ. ਨ ਅਭਿਚਾਰੋ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰੋ. ਸਾਮਞ੍ਞ ਵੁਤ੍ਤਿ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰੇਨ ਸਾਧਾਰਣਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰੇਨ ਸਾਧਾਰਣਤਾ ਨਾਮਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਸਜ੍ਜਨਮੇਵ ਲਗ੍ਗਨਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਪਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਇਚ੍ਚੇਵਤ੍ਥੋਤਿ. ਏਤ੍ਥਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਭਵਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾਨਂ ਅਭਾਵਮੇਵ ਵਦਤਿ. ਅਕੁਸਲਹੇਤੂਹਿ ਚ ਸਹੇਤੁਕਤਾ ਸਮ੍ਭਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨਂ. ‘‘ਅਬ੍ਯਭਿਚਾਰੋਯੇਵਾ’’ਤਿ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਰਹਿਤੋਯੇਵ.

੩੫. ‘‘ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਵਿਕਾਰਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਏਸਨਯੋ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨੇਪਿ.

ਯਦਿ ਹਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋਸਿਯਾ, ਏਵਞ੍ਚਸਤਿ, ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਂ. ਉਪ੍ਪਾਦਸਦ੍ਦੋਨਿਯਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਟੀਕਾਸੁ ਪਨ…ਪੇ… ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ’’ ਸਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਹੇਤੁਵਿਰਹਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਵਿਪਚ੍ਚਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ. ‘‘ਤਂ ਤਂ ਕਿਰਿਯਾਮਤ੍ਤਭੂਤਾਨੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨ ਕਿਰਿਯਾ ਹਸਨਕਿਰਿਯਾਮਤ੍ਤਭੂਤਾਨਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ ਕੇਵਲਂ ਕਮ੍ਮਵੇਗੁਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨਸਨ੍ਤਾਨੇਪਤਿਤਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਚ ਅਸਾਰਾਨਂ ਅਬਲਾਨਂ ਪਸਾਦਵਤ੍ਥੂਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲਵਤ੍ਥੁਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦੀਨਿ ਚ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨੁਬਨ੍ਧ ਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲ ਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨਵਿਨਾ ਕੇਵਲਂ ਵਿਪਚ੍ਚਨਮਤ੍ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਾਨਤੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਞ੍ਚ ਭਵਙ੍ਗਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਂ ਹੋਤਿ. ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਂ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿ ਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਂ. ‘‘ਇਤਰਾਨਿ ਪਨਾ’’ਤਿ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਚਿਤ੍ਤ ਮਹਾਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ. ‘‘ਨਿਰਨੁਸਯਸਨ੍ਤਾਨੇ’’ਤਿ ਅਨੁਸਯਰਹਿਤੇ ਖੀਣਾਸਵਸਨ੍ਤਾਨੇ. ‘‘ਉਸ੍ਸਾਹਰਹਿਤਾਨਿ ਏਵਾ’’ਤਿ ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਵਾਤਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਾਨਿ ਫਲੁਪ੍ਪਾਦਕਸਿਨੇਹਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਫਲਾਨਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਤਾਨਿ ਚ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਕਤਣ੍ਹਾਸਿਨੇਹਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਉਸ੍ਸਾਹਬ੍ਯਾਪਾਰ ਰਹਿਤਾਨਿ ਏਵ.

੩੬. ਵੇਦਨਾਵਿਚਾਰਣਾਯਂ. ‘‘ਪਿਚੁਪਿਣ੍ਡਕਾਨਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਪ੍ਪਾਸਪਿਚੁਪਿਣ੍ਡਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਵਿਯ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਂ ਦੁਬ੍ਬਲਮੇਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਤੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ. ‘‘ਕਾਯਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤੇਸੂ’’ਤਿ ਕਾਯਨਿਸ੍ਸਯਮਹਾਭੂਤੇਸੁ.‘‘ਤੇਹੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ. ‘‘ਪੁਰਿਮਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਚਿਤ੍ਤਤੋ. ‘‘ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤੀਰਣਂ. ਪਟਿਘੇਨ ਵਿਨਾ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲਭੂਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤੇਸੁ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ’’ਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਯੁਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵਤੋ ਚ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਪੁਰਿਮਂ ਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਕੇਨਚੀ’’ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ. ‘‘ਵਿਸਦਿਸਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨ ਪਰਾਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਰਿਮੇਨਵਿਪਾਕ ਚਿਤ੍ਤ ਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਵਿਸਦਿਸਂ ਕੁਸਲਾਦਿ ਜਵਨ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪਰਤੋ ਆਵਟ੍ਟਾ ਪਨ ਵਸੇਨ. ਤਥਾਹਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵਯਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਵਟ੍ਟਨਾ, ਅਨ੍ਵਾਵਟ੍ਟਨਾ, ਆਭੋਗੋ, ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੋਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ. ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪੀ’’ਤਿ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇਪਿ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇਪਿ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਛਾ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਛਾ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਏਵ ਸੋ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਬਲਵਨ੍ਤੇਸੁ ਸਤਿ, ਬਲਵਾ ਹੋਤਿ. ਦੁਬ੍ਬਲੇਸੁ ਸਤਿ, ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਵਿਸਦਿਸ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ.

੩੭. ਸਙ੍ਖਾਰ ਵਿਚਾਰਣਾਯਂ ‘‘ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰੇ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰ ਕਥਾਯਂ. ‘‘ਉਭਯਕਮ੍ਮੇਨਪੀ’’ਤਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕ ਕਮ੍ਮੇਨਪਿ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕ ਕਮ੍ਮੇਨਪਿ. ‘‘ਥੇਰੇਨਾ’’ਤਿ ਮਹਾਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ. ‘‘ਤਦੁਭਯਭਾਵਾਭਾਵੋ’’ਤਿ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਭਾਵਾਨਂ ਅਭਾਵੋ. ‘‘ਤਾਨਿਪਿ ਹਿ ਅਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਾਨਿਯੇਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਵਜ੍ਜਨ ਦ੍ਵਯਂ ਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕ ਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਹੋਤੁ. ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਜਵਨਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਕਥਂ ਅਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਅਨੁਚਾਰਿਕਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਮਹਾਵਿਪਾਕੇਸੁ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਮਹਾਵਿਪਾਕਾਨਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਾ ਸਙ੍ਖਾਰਿਕਭਾਵੋ ਪੁਰਿਮਭਵੇ ਮਰਣਾਸਨ੍ਨਕਾਲੇ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਪਯੋਗੇਨ ਸਹ ਵਾ ਵਿਨਾ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੩੮. ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲ ਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਭਵਙ੍ਗ ਚੁਤਿਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲਵਤ੍ਥੁ ਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇਸੂ’’ਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਵਤ੍ਥੁਕੇਸੁ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦਿ ਦੁਬ੍ਬਲਕਿਚ੍ਚ ਦੁਬ੍ਬਲਟ੍ਠਾਨਿਕੇਸੁ. ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਵਿਕ੍ਖੇਪਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਖੇਪਕਿਚ੍ਚੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨਯੁਤ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ. ‘‘ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਕਂ’’ ਨਾਮ ਸਙ੍ਘਭੇਦਕਮ੍ਮਂ. ਛਸੁਵਤ੍ਥੁ ਰੂਪੇਸੁ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮੇਵ ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਂ ਵਿਯ ਸਾਰਵਤ੍ਥੁ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਾਨਿ ਫਲਿਕਾਨਿਵਿਯ ਪਸਾਦਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਸਾਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਦੁਬ੍ਬਲਵਤ੍ਥੂਸੂ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸਨਾਦੀਨਿ ਚ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਜਵਨ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਰੇਚਰਤ੍ਤਾ ਖੁਦ੍ਦਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿਂ.

੩੯. ਇਧ ਦੀਪਨਿਯਂ ਇਚ੍ਚੇਵਨ੍ਤਿ ਪਦਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਤਿਪਦਸ੍ਸਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਥਾਪੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ…ਪੇ… ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ ਤਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪੀਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਥਾ ਪੀਤਿਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਭੇਦੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪੦. ਸੋਭਣਚਿਤ੍ਤੇਸੁ. ਅਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ. ਯਥਾ ਅਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨੀਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿਸਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਸੇਸਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਲੋਕਿਯਾਨੀਤਿ ਚ ਸਉਤ੍ਤਰਾਨੀਤਿ ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਅਤ੍ਤਸਮਙ੍ਗੀਨੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਸਚੇਪਿ ਅਵੀਚਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕੇਚਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੁ. ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਇਚ੍ਛਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਸੋਭਗ੍ਗ ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਭਗਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਸੋਭਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਸੁਭਗਸ੍ਸਾਤਿ ਚ ਸੁਸਿਰਿਕਸ੍ਸ.

੪੧. ‘‘ਯਾਥਾਵਤੋ’’ਤਿ ਯਥਾ ਸਭਾਵਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਸਬ੍ਬਂ ਞਾਣਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਾਤੀਤਿ. ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ. ਯਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਞਾਣਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ, ਞਾਣੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂ ਅਜਾਨਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਿਰਜ੍ਝਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ਸਬ੍ਬਂ ਞਾਣਂ ਯਾਥਾਵਤੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਞ੍ਚਸਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਂ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਂ ਞਾਣਮੇਵ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਞਾਣੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂਪਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਞਾਣ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਞਾਣਪ੍ਪਟਿ ਰੂਪਕਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿ ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚ, ਵਿਚਾਰੋ ਚ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ. ਏਤੇਹਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਾਪਿ ਅਹਂ ਞਾਣੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਮੀਤਿ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦੇਯ੍ਯ ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮ ਵਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕ ਪੁਗ੍ਗਲ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਲੋਕੋ ਨਾਮ ਕਾਯਿਕਦੁਕ੍ਖ ਚੇਤਸਿਕ ਦੁਕ੍ਖ ਰਹਿਤੋ ਉਪਰਿਦੇਵਲੋਕੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਵਾ. ਉਪਪਜ੍ਜਨਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਉਪਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਲੋਕਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜ ਲੋਕੂਪਪਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਕਿਲੇਸ ਦੂਰਤਾ’’ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਬਲੇਨ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਤਰਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤ ਕਿਲੇਸਤਾ ਵਾ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨ ਕਿਲੇਸਤਾ ਵਾ.

ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਧਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਮਗ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਾਹਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਦਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਹੇਤੁਂ ਆਗਮ੍ਮ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਅਤ੍ਥਿਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਸਂਸੀਦਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਿਤੋਪਰੇਹਿ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾਸ੍ਸ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਅਮੁਤ੍ਤ ਚਾ ਗਤਾਦਿਵਸੇਨ ਸਂਸੀਦਮਾਨੋ ਵਾ ਪਰੇਹਿ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤੋ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾਸ੍ਸ ਤਦੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਂ ਹੋਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥੇ ਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਏਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗਸ੍ਸਾਧਿਵਚਨਂ. ਯਦਾ ਪਨ ਞਾਤਿ ਜਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਜਾਤਪਰਿਚਯਾਬਾਲਦਾਰਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਜਾਤਾਸਹਸਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੇਵ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਤਦਾ ਤਤੀਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਦੇਥਵਨ੍ਦਥਾਤਿ ਞਾਤੀਹਿ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਾ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਦੀਨਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਹੇਤੂਨਂ ਅਭਾਵਂ ਆਗਮ੍ਮ ਚਤੂਸੁਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸਰਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਸੇਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ.

੪੨. ਅਟ੍ਠਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿਸਦ੍ਦੇਨ ਇਮਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਟ੍ਠੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤਤੋ ਬਹੂਨਿਪਿ ਬਹੁਤਰਾਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਸਸੁ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਵਤ੍ਥੂਸੁ ਦਿਟ੍ਠੁਜੁ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਞਾਣ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਂ ਕਥਂ ਞਾਣ ਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਵੁਚ੍ਚਤੇ. ਞਾਣ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਜੁਂਕਰੋਨ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਞਾਣਸੋਤੇ ਪਤਿਤਵਸੇਨ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਸਬ੍ਬੇਸਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਾਤਿਆਦਿਨਾ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਸੋਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸੋ ਸਙ੍ਘੋ, ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ਦਸਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਾਮ ‘ਦਾਨਂ, ਸੀਲਂ, ਭਾਵਨਾ, ਅਪਚਾਯਨਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ, ਪਤ੍ਤਿਦਾਨਂ, ਪਤ੍ਤਾਨੁਮੋਦਨਂ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਦਿਟ੍ਠੁਜੁ ਕਮ੍ਮਂ,. ਤੇਹਿ ਗੁਣਿਤਾਨਿ ਵਡ੍ਢਿਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਚ ਅਟ੍ਠਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੀਣਿ ਚ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਤੇ ਹੇਵ ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿਯੇਵ ਚ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ ਹੀਨਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਪਣੀਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦੀਹਿ ਵਡ੍ਢਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਾਨਿ ਠਪੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਨੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪਤੀਹਿ ਅਮਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ‘‘ਇਤਿ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਸਤਂ ਸਟ੍ਠਿ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਵੀਮਂਸਾਵਜ੍ਜਿਤੇਹੀ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤਿ ਵਜ੍ਜਿਤੇਹਿ. ‘‘ਤਥਾਗੁਣਿਤਾਨੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਦੀਹਿ ਸਮਂ ਗੁਣਿਤਾਨਿ. ‘‘ਕੋਸਲ੍ਲੇਨਾ’’ਤਿ ਕੋਸਲ੍ਲਸਙ੍ਖਾਤੇਨ. ‘‘ਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨਵੀਥਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਵੀਥੀਹਿ ਵਿਸੁਂ ਭੂਤਾਯ ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤ ਵੀਥਿਯਂ. ‘‘ਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤਿਭੂਤੇਨ ਤੇਨੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਞ੍ਞਾਣੇਨ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾਭਵਿਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

੪੩. ਵਚਨਤ੍ਥੇ ‘‘ਰੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਤੁਦਨਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਅਹਿਤਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਹਿਤਵਿਰੁਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਅਨਿਪੁਣਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਅਸਣ੍ਹਾ ਸੁਖੁਮਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਅਨਿਟ੍ਠਵਿਪਾਕਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਵਿਪਾਕਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠ ਵਿਪਾਕਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ਅਨਿਟ੍ਠ ਵਿਪਾਕਟ੍ਠੋ. ਤੇਨ ਅਨਿਟ੍ਠ ਵਿਪਾਕਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਤਪ੍ਪਟਿ ਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਪਰਿਯਾਯਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਤਂ ਅਭਿਧਾਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਆਗਤਂ ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਤੇਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਤੇ’’ਤਿ ਜੇਗੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੇ, ਨਿਨ੍ਦਿ ਤਬ੍ਬੇ ਵਾ. ਚਾਲੇਨ੍ਤਿ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ, ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ. ‘‘ਤਨੁਕਰਣਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਿਖਨਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਅਨ੍ਤਕਰਣਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਰਣਟ੍ਠੇਨ. ‘‘ਅਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਦੀਪਨੀਨਯਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਕੋਸਲ੍ਲ ਸਮ੍ਭੂਤਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ, ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਏਕਾਸਲ੍ਲਂ. ਞਾਣਂ. ਤੇਨ ਸਮ੍ਭੂਤਂ ਸਞ੍ਜਾਤਂ ਕੋਸਲ੍ਲ ਸਮ੍ਭੂਤਂ ਤਿਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੪੪. ‘‘ਬਲਵਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਤਿਹੇਤੁ ਕੁਕ੍ਕਟ੍ਠ ਕਮ੍ਮੇਨ. ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲ ਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ ਤਿਹੇਤੁਕੋਮਕੇਨ ਵਾ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕ ਕੁਸਲ ਕਮ੍ਮੇਨ ਵਾ. ‘‘ਕੇਹਿਚਿ ਆਚਰਿਯੇਹੀ’’ਤਿ ਮੋਰਵਾਪਿ ਵਾਸੀ ਮਹਾਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਙ੍ਗਹਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤ ਬੁਦ੍ਧਘੋਸਤ੍ਥੇਰੇਨ. ‘‘ਸਨ੍ਨਿਹਿਤ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਆਸਨ੍ਨੇ ਸਣ੍ਠਿਤਪਚ੍ਚਯ ਵਸੇਨ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨ ਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪਟ੍ਠਿਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਮਹਾਵਿਪਾਕਾਨਿ. ‘‘ਅਵਿਪਾਕ ਸਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਅਵਿਪਚ੍ਚਨਸਭਾਵਤੋ. ਅਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਾਦਨਸਭਾਵਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਟ੍ਠਕਥਾਯਂ. ‘‘ਇਧਾ’’ਤਿ ਮਹਾਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚਾ’’ਤਿ ਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚ.

੪੫. ਮਹਾਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਉਪਰੀ’’ਤਿ ਵੀਥਿਸਙ੍ਗਹੇ ਤਦਾ ਰਮ੍ਮਣ ਨਿਯਮੇ. ‘‘ਸਯਮੇਵਾ’’ਤਿ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰੇਨੇਵ. ‘‘ਵਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਯਥਾਰਹ’’ਨ੍ਤਿ ਖੀਣਾਸਵਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਮਹਾਕਿਰਿਯਾਨਂ ਅਰਹਾਨੁਰੂਪਂ. ਭੂਤਕਥਨ ਵਿਸੇਸਨਂ ਤੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਤਂ’’ਤਿ ਸਹੇਤੁਕਗ੍ਗਹਣਂ. ‘‘ਬ੍ਯਵਚ੍ਛੇਦਕਵਿਸੇਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਹੇਤੁਕ ਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਭਾਵਾਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਵਚ੍ਛੇਦਕਂ ਵਿਸੇਸਨਂ. ‘‘ਯਥਾ ਸਕ੍ਖਰ ਕਥਲਿਕਂਪਿ ਮਚ੍ਛਗੁਮ੍ਬਂਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂਪਿ ਚਰਨ੍ਤਂਪਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇ ਸਕ੍ਖਰ ਕਥਲਿਕਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ, ਮਚ੍ਛਗੁਮ੍ਬਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂਪਿ ਚਰਨ੍ਤਂਪਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਯਥਾ ਲਾਭ ਯੋਜਨਾ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਇਧ ਪੀਤਿ.

੪੬. ‘‘ਯਦਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਯਾ ਅਯਂ ਦੀਪਨ ਸਮਤ੍ਥਤਾ, ‘‘ਇਦਂ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਯਂ ਸਮਤ੍ਥ ਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੇਦਵਚਨੇ ਚੋਦਨਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰਚਨਾਗਾਥਾਯਂ. ‘‘ਏਤਾਨੀ’’ਤਿ ਸੋਭਣ ਕਾਮਾਵਚਰ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ‘‘ਪੁਞ੍ਞ ਪਾਪ ਕ੍ਰਿਯਾਭੇਦਾ’’ਤਿ ਪੁਞ੍ਞ ਪਾਪ ਕ੍ਰਿਯਭੇਦੇਨ.

੪੭. ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ. ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਤੋ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤ ਵਸਵਤ੍ਤਿਦੇਵੇ ਅਨ੍ਤੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਇਧਕਾਮਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹੋਕਾਸਾਕਾਮਭੂਮਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਮੇ ਕਾਮਭੂਮਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ‘‘ਕ੍ਰਿਯਾ ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਸਦ੍ਦੋ ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਇਧਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹੇ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਭਵੋ ਨਾਮ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਬਦ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨਗਤੋ ਧਮ੍ਮ ਸਮੂਹੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਪਦੇ ਕਾਮਸਦ੍ਦੋ. ਸੋ ਚ ਪਥਵਿ ਪਬ੍ਬਤਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਮਭੂਮਿਂ ਵਦਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭੂਮਿਪਰਿਯਾਯੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧ ਧਮ੍ਮ ਸਮੂਹੋ’’ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧ ਧਮ੍ਮ ਸਮੂਹੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਾਗਤੋ, ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧ ਧਮ੍ਮ ਸਮੂਹੋ ਪਥਵਿ ਪਬ੍ਬਤਾਦਿ ਗਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਅਨਾਬਦ੍ਧੋ ਅਨਾਯਤ੍ਤੋ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧੋਤਿ.

ਇਤਿਕਾਮਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਦੀਪਨਿਯਾਅਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪੮. ਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਸਮੁਦਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗ ਸਮੁਦਿਤੇਨ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਏਕਤੋ ਸਾਮਗ੍ਗਿਭੂਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਏਕਤੋ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਂ ਸਤਿਯੇਵ ਅਪ੍ਪਨਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਤਿ. ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਬਲਵਤਾਯ ਸਮਗ੍ਗਭਾਵੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਝਾਨਂ ਦੁਵਿਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣੂ ਪਨਿਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਸਿਣਾਦਿਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਇਧ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਕਸਿਣ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਚੇਤਸਾ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਓਲੋਕਨਂ. ਝਾਨਸਦ੍ਦਸ੍ਸਝਾਪਨਤ੍ਥੋਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਚ੍ਚਨੀਕ ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਝਾਪਨਤੋ’’ਤਿ. ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਵਿਯ ਕਟ੍ਠਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਦਯ੍ਹਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਏਵ ਸਾਤਿਸ੍ਸਯ ਯੁਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਨਾਪਤ੍ਤਕਾਲੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਨ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨੇ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ. ਸਾਹਿ ਏਕਗ੍ਗਤਾਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਕੋ ਅਤ੍ਤਾਸਭਾਵੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਏਕਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਤ੍ਤਾ ਰਮ੍ਮਣਾ. ਏਕਗ੍ਗਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

ਅਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋ ਕੋਟਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਟ੍ਠਾਸਟ੍ਠੋਵਾ. ‘‘ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਨੇ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ‘‘ਆਧਿਪ੍ਪਚ੍ਚਗੁਣਯੋਗੇਨਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪਤਿਭਾਵਗੁਣਯੋਗੇਨ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਤਾਗੁਣਯੋਗੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਾਯੇਵ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਏਕਗ੍ਗਤਾ, ਸਮਾਧੀ,ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ-ਸਂ-ਆਧੀ-ਤਿ-ਵਾ, ਸਮਆਧੀਤਿ-ਵਾ, ਦ੍ਵਿਧਾ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਂਉਪਸਗ੍ਗੋ ਸਮ੍ਮਾਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ. ਸਮਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਨਾਮਿਕਸਦ੍ਦੋਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਾਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਾਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ-ਸਮ੍ਮਾ ਚ ਆਧਿਯਤੀਤਿ ਸਮਾਧਿ, ਸਾਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ-ਸਮਞ੍ਚ ਆਧਿਯਤੀਤਿ ਸਮਾਧੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਕਪ੍ਪੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਚਾਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰੇਨ. ਆਧਿਯਤੀਤਿ ਆਦਹਤਿ. ਆਦਹਨਞ੍ਚ ਠਪਨਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਠਪੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਮਞ੍ਚਾਤਿ ਅਵਿਸਮਞ੍ਚ. ‘‘ਤਤ੍ਥੇਵਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਵ. ‘‘ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾਭਾਵਾ ਪਾਦਨੇਨਾ’’ਤਿ ਲੀਨਸ੍ਸ ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਅਭਾਵੋ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾਭਾਵੋ. ਤਸ੍ਸ ਆਪਾਦਨਂ ਆਪਜ੍ਜਾਪਨਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਵਿਵਿਧੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਹਰਣਂ ਵਿਸਾਹਾਰੋ. ਨ ਵਿਸਾਹਾਰੋ ਅਵਿਸਾਹਾਰੋ. ਸਾਯੇਵ ਚ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ. ਇਤਿ ਏਵਂ ਇਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਏਵ ਸਾਤਿਸ੍ਸਯਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਪਨ ਸਤਿ, ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਏਵ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋਤਿ ਚੋਦਨਂ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਯੋਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਪਿਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ. ਪਨਸਦ੍ਦੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਤਰਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸਾ ਏਕਗ੍ਗਤਾਯ. ‘‘ਸਾ ਤਿਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤਿਸ੍ਸਯੇਨ ਸਹ. ‘‘ਓਸਕ੍ਕਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਸੀਦਿਤੁਂ. ‘‘ਨਂ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਂਸਪ੍ਪਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨੁ ਖੋ ਅਞ੍ਞਥਾਨੁ ਖੋਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਚਞ੍ਚਲਿਤੁਂ. ‘‘ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਭਿਮੁਖੀ ਭਵਿਤੁਂ. ਆਰਮਿਤੁਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਲਦ੍ਧਂ ਸਾਤਂ ਯੇਨਾਤਿ ਲਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਂ. ‘‘ਸਾਤਂ’’ਤਿ ਸਾਰਤ੍ਤਂ. ‘‘ਉਪਬ੍ਰੂਹਿਤਂ’’ਤਿ ਭੁਸਂਵਡ੍ਢਿਤਂ. ‘‘ਸਨ੍ਤ ਸਭਾਵਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤ ਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ‘‘ਤਥਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਕਰਣਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੁਗ੍ਗ ਹਿਤਾ. ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਯਂ…ਪੇ… ਨੀਵਾਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨਿਚ੍ਚਲਂਠਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਨਾਕਿਚ੍ਚਮਾਹ.

ਏਵਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਝਾਪਨਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਨੀਕਾ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਝਾਨਙ੍ਗ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ. ‘‘ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਪੀ’’ਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ. ਪਗੇਵ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੂਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਭਾਵਨਤ੍ਥੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਿਸਦ੍ਦੋ. ਅਪਿਸਦ੍ਦੋਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਝਾਪਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗ ਧਮ੍ਮਗ੍ਗੀਹਿ ਦਡ੍ਢਾਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਤੇਸਂ ਸਮੁਦਾਯੇ ਏਵ ਝਾਨ ਵੋਹਾਰੋ ਸਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਧਮ੍ਮ ਸਾਮਗ੍ਗਿਪਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਝਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਝਾਨਙ੍ਗ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬੋਧਿਟ੍ਠਾਨੇ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਗ੍ਗਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨਂ.

ਏਵਂ ਸਙ੍ਗਹਕਾਰਾਨਂ ਮਤਿਯਾ ਝਾਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਪਰੇਸਾਨਂ ਮਤਿਯਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਰੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਥਾ ਸਕਂਕਿਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤਿ ਸਸ੍ਸ ਇਦਂ ਸਕਂ. ਸਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਕਂ. ਯਾਨਿਯਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ‘‘ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯਂ ਪਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਸਾਧੇਨ੍ਤਿਯੇਵ’’. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ. ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਝਾਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚਸਮੁਦਿਤਾਦੀਨੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਸਮੂਹ ਦਸਸਮੂਹਾਨਿ. ‘‘ਪਥਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਭਾਵਸ੍ਸੇਵਚਾ’’ਤਿ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿ ਨਾਮਲਾਭਸ੍ਸੇਵਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਝਾਨਭਾਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਝਾਨਨਾਮਲਾਭਸ੍ਸ. ‘‘ਤਥਾਵਿਧਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਾਭਾਵਾ’’ਤਿ ਤਥਾਵਿਧਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਨਿਰੋਪਨਾਦੀਨਂ ਕਿਚ੍ਚ ਵਿਸੇਸਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ.

੪੯. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪੁਚ੍ਛਾਸਿਯਾ. ‘‘ਅਙ੍ਗ ਭੇਦੋ’’ਤਿ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨੇ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ, ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨੀ ਤਿਆਦਿਕੋ ਅਙ੍ਗਭੇਦੋ. ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਾਵਿਸੇਸੇਨ. ਇਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸਜ੍ਜਨਾ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ‘‘ਹੀ’’ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰ ਜੋਤਕੋ. ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਸਹਾਯੋ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਸਹਾਯੋ. ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋਵਤਾਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਆਸਨ੍ਨੇ ਠਿਤੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਰਾਜੇਤਿ ਵਿਗਮੇਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਾਪੇਤੀਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਰਾਗੋ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਰਾਗੋ ਚ ਸੋ ਭਾਵਨਾ ਚਾਤਿ ਸਮਾਸੋ. ‘‘ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਜ੍ਝਾਨਾਧਿਗਮਨੇ’’ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿ ਉਤ੍ਤਰਿਝਾਨਪ੍ਪਟਿਲਾਭੇ. ਅਜ੍ਝਾਸਯ ਬਲੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਦਿਸਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ.

੫੦. ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦਵਿਚਾਰਣਾਯਂ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨ ਕੁਸਲ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਕਂ, ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਮੇਕਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦੋ. ‘‘ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਥਾਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਯੇਸਂ ਤਾਨਿ ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਪਦਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਭਾਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ‘‘ਯੋ’’ਤਿ ਯੋਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ. ‘‘ਆਦਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ. ‘‘ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਿਮੋਚੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯੋਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਕਾਮਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ’’ਤਿ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂ ਪਮਾਕਾਮਾਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥਭਿਯ੍ਯੋਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਮੇਸੁਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦੀਸੁ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਂ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ‘‘ਤੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਕਾਮਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਾਦਿਨਾ ਏਵ. ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਭੇਦੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦੋ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਪਟਿਪਦਾ ਭੇਦੇਨੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਜ੍ਝਾਨਾਨਂਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ, ਅਭਿਜਾਨਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ. ਖਿਪ੍ਪਾਸੀਘਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਯੇਸਂ ਤਾਨਿ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਨਿ. ਦਨ੍ਧਾ ਅਸੀਘਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਯੇਸਂ ਤਾਨਿ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਨਿ. ਝਾਨਾਨਿ. ‘‘ਯਦਿ ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਪਦਾ ਭੇਦੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦੋ ਯਦਿ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਾਲੇ’’ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਕਾਲੇ. ਪਟਿਬਨ੍ਧਕਾ ਨਾਮ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ. ‘‘ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਸਨ੍ਨਿਹਿਤਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਆਸਨ੍ਨੇ ਸਣ੍ਠਿਤਾਸਣ੍ਠਿਤਵਸੇਨ. ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਨਂ ਯੇਸਂ ਤੇ ਸੁਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਨਿਕਾ. ‘‘ਸੁਦ੍ਧਂ’’ਤਿ ਸਮਥਜ੍ਝਾਨੇਨ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਂ. ‘‘ਸਤ੍ਥੇਨ ਹਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਰੇ ਨ ਸਤ੍ਥੇਨ ਹਨਨਤੋ ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ. ‘‘ਸਹਸਾ’’ਤਿ ਸੀਘਤਰੇਨ. ‘‘ਮਰਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ’’ਤਿ ਮਰਣਾਸਨ੍ਨਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਹਿ ਸੁਦ੍ਧ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਾਨਿਕਾਪਿ ਸਮਾਨਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਸੁਸਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭਮਨਸਿਕਾਰ ਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਝਾਨਂ ਇਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂਪਿ ਮਗ੍ਗਸਿਦ੍ਧਗਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਰੂਪੀਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਕਤਿਕਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰੂਪੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਪਨ ਏਕਾ ਏਵ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਾਕਤਿਕਾਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਉਪਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤ ਪਚ੍ਚਯਭੇਦੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਕਥਂ ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇਪਿ…ਪੇ… ਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇਸਬ੍ਬਪ੍ਪਥਮਂ ਲਦ੍ਧਕਾਲੇ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਾਲੇਪਿ ਸੋ ਏਵ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦੋ ਸਿਯਾਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤ ਪਚ੍ਚਯਭੇਦੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਭੇਦੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਮਗ੍ਗ ਸਿਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਪਚ੍ਚਯਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣ ਉਪਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇਸੁ ਸਿਦ੍ਧਕਾਲੇ ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਪਦਾਯ ਏਵ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਪਦਾ ਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਮਹਗ੍ਗਤਝਾਨਾਨਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨਾਪਿ ਸੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਪਦਾਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਸਮਾਧੀਨਂ. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿ ਏਤਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਤਾਵਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਨ੍ਤੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਸਿਯਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਸਙ੍ਖਾਰਭੇਦੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਵਚਨਕ੍ਕਮੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ.

੫੧. ਵਿਭਾਵਨਿਪਾਠੇ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਪਥਵੀ, ਪਥਵੀ, ਆਪੋ, ਆਪੋ-ਤਿਆਦਿਕਂ, ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਤਾ-ਤਿਆਦਿਕਞ੍ਚਭਾਵਨਾਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਅਧਿਕਾਰੋ ਨਾਮ ਪੁਬ੍ਬਭਵੇਕਤਭਾਵਨਾਕਮ੍ਮਂ. ਪੁਬ੍ਬਭਵੇਝਾਨਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਕਤਂ ਦਾਨਸੀਲਾਦਿ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਞ੍ਚ. ‘‘ਇਦਂ ਤਾਵਨਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਾਵਸਦ੍ਦੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਨੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤੇਨ ਅਪਰਂਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਦੁਵਿਧੋ ਪਕਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਪਯੋਗਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਕਮ੍ਮ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਪਕਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਪਕਤਿ ਪਚ੍ਚਯਗਣੋ ਏਵ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਪ੍ਪਯੋਗੋ ਪਯੋਗਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਏਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਅਨ੍ਤਮਸੋ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤਿਮ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ. ‘‘ਆਲੋਪਭਿਕ੍ਖਾ’’ ਨਾਮ ਏਕਾ ਲੋਪਭਿਕ੍ਖਾ. ਸੋ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਝਾਨਾਨਿ ਚ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਭਾਵਨਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ‘‘ਤੇਸਂ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂਪਿ ਝਾਨਾਨਂ. ਨ ਹਿ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥਿ, ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬਕਪ੍ਪੇਸੁਪਿ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸਕਾਲੇ ਝਾਨਾਨਿ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕ ਪਰਾਯਨਤਾ ਸਬ੍ਭਾਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਸਮਥਕਮ੍ਮੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਸਨ੍ਨਭਵੇਕਤਾਧਿਕਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੂਰਭਵੇ ਪਨ ਸਮਥਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਏਵ. ਵਿਪਾਕਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰ ਭੇਦਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਸਲ ਕ੍ਰਿਯਜ੍ਝਾਨੇਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਥਵਾਤਿਆਦਿਕੋ ਪਚ੍ਛਿਮ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਨਾਮ’’ ਅਥਵਾ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਨਕਦਾਚਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਭਾਵੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਚ, ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾਭਾਵਤੋ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਵਿਕਪ੍ਪੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾ ਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਭਾਵੇਨ ਪਸਙ੍ਗਾਭਾਵਤੋ. ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਚ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਨਿਰਤ੍ਥ ਕਮੇਵਤਂਭਵੇਯ੍ਯ. ਕਸ੍ਮਾ, ਸਮ੍ਭਵ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ. ਸਮ੍ਭਵੇ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰੇ ਚ. ਵਿਸੇਸਨਂ ਸਾਤ੍ਥਕਂ ਸਿਯਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਚ ਨਿਰਤ੍ਥਕਵਚਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਪਣ੍ਡਿਤਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ. ਸਤਿ ਪਨ ਸਮ੍ਭਵੇ ਚ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰੇ ਚ, ਤਥਾ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਕਸ੍ਮਾ, ਸਾਤ੍ਥਕਤ੍ਤਾ. ਸਾਤ੍ਥਕਮੇਵ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਪਣ੍ਡਿਤ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੫੨. ਪਟਿਪਦਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਵਤ੍ਥਾਨੇ. ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਤੋ’’ਤਿ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਤੋ. ਸੁਖਾਪਨ ਪਟਿਪਦਾ, ਪਚ੍ਛਾਦਨ੍ਧਂ ਵਾ ਖਿਪ੍ਪਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਝਾਨਂ ਸੁਖਪ੍ਪਟਿਪਦਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਭਵੇ’’ਤਿ ਆਸਨ੍ਨੇ ਪੁਬ੍ਬਭਵੇ. ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ‘ਕਿਲੇਸਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਚ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਚ, ਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਚ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਚ, ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਸ੍ਸੋ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋਕਿਲੇਸਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਨਾਮ. ਪਞ੍ਚਾਨਨ੍ਤਰਿਯ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਨਾਮ. ਅਹੇਤੁਕ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਪਾਕਾ ਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਨਾਮ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਾਵੇਠਿਤਾਨਂ ਵਿਨਯ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਕਤਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮੋ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਨਾਮ. ਪਟਿਕਮ੍ਮੇਪਨਕਤੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਉਪਵਦਿਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਅਕਤਪ੍ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਅਕ੍ਕੋਸਨਂ ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਨਾਮ. ਇਧਪਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮੇ ਕਤੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਸੇਸੇਸੁ ਤੀਸੁ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਝਾਨਮਗ੍ਗਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਤੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕ ਧਮ੍ਮ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਾਮ. ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿਕਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰਣ ਵਸੇਨ ਠਿਤੋ. ‘‘ਛਿਨ੍ਨਪਲਿਬੋਧੋ’’ਤਿ ਆਵਾਸਪਲਿਬੋਧਾਦੀਨਿ ਦਸਵਿਧਾਨਿ ਪਲਿਬੋਧਕਮ੍ਮਾਨਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ‘‘ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ’’ਤਿ, ਯਨ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸਥਾਮੇਨ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਤਂ ਅਪਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨ ਵੀਰਿਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਪਹਿਤੋ ਪੇਸਿਤੋ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਅਨੇਨਾਤਿ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਨਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ’’. ਸਚੇ ਪਞ੍ਚਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਞ੍ਚਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਾਨਿ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ, ਅਸਾਠੇਯ੍ਯਂ, ਆਰੋਗ੍ਯਂ, ਅਲੀਨਵੀਰਿਯਤਾ, ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਤਾ,ਤਿ.

੫੨. ਵਿਪਾਕਜ੍ਝਾਨੇ. ‘‘ਮੁਦੁਭੂਤਂ’’ਤਿ ਭਾਵਨਾ ਬਲਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਮਨ੍ਦਭੂਤਂ. ਮਨ੍ਦਭੂਤਤ੍ਤਾ ਚ ਦੁਬ੍ਬਲਂ. ‘‘ਨਾਨਾ ਕਿਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਾਦੀਸੁ. ‘‘ਹੀਨੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇਸੂ’’ਤਿ ਅਹੇਤੁਕ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁਪਿ. ‘‘ਅਸਦਿਸਂਪੀ’’ਤਿ ਤਿਹੇਤੁਕੁਕ੍ਕਟ੍ਠਂਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਂਪਿ ਜਨੇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਅਸਦਿਸਂਪਿ ਵਿਪਾਕਂ ਜਨੇਤਿ. ‘‘ਭਵਙ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਵਙ੍ਗ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਟ੍ਠਾਨ ਚੁਤਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕੁਸਲਸਦਿਸਮੇਵਾ’’ਤਿ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨਕੁਸਲਂ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨ ਵਿਪਾਕਮੇਵ ਜਨੇਤਿ, ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨ ਕੁਸਲਂ ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨ ਵਿਪਾਕਮੇਵ ਜਨੇਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਕੁਸਲ ਸਦਿਸਮੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਜਨੇਤਿ. ‘‘ਕੁਸਲਮੇਵ…ਪੇ… ਕ੍ਰਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ’’ ਅਭੇਦੂ ਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭੇਦਮ੍ਪਿ ਅਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰੋ ਵੋਹਾਰੋ ਅਭੇਦੂ ਪਚਾਰੋ.

੫੪. ਸਙ੍ਗਹਗਾਥਾ ਵਣ੍ਣਨਾਯਂ. ਝਾਨਾਨਂ ਭੇਦੋ ਝਾਨਭੇਦੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਝਾਨੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਭੇਦੋ ਝਾਨਭੇਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਝਾਨੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਭੇਦੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਥਮਜ੍ਝਾਨਿਕਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰ ਮਾਨਸਮੇਵ. ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਨ ਉਪਰਿਸਙ੍ਗਹਗਾਥਾਯਂ ਝਾਨਙ੍ਗ ਯੋਗਭੇਦੇਨ, ਕਤ੍ਵੇਕੇਕਨ੍ਤੁ ਪਞ੍ਚਧਾਤਿ ਵਚਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਧ ਝਾਨ ਭੇਦੇਨਾਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗਭੇਦੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਇਧ ਝਾਨਭੇਦਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਞ੍ਞੋਹਿ ਝਾਨਭੇਦੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਦੀਪਨਿਯਾਅਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫੫. ਅਰੂਪਚਿਤ੍ਤਦੀਪਨਿਯਂ. ‘‘ਭੁਸੋ’’ਤਿ ਅਤਿਰੇਕਤਰਂ. ‘‘ਸਰੂਪਤੋ’’ਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥ ਸਭਾਵਤੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਜਟਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਜਟੋ. ਅਜਟੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਅਜਟਾਕਾਸੋ. ‘‘ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸੋ’’ਤਿ ਦ੍ਵਾਰਚ੍ਛਿਦ੍ਦਵਾਤਪਾਨਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਦਿਕੋ ਆਕਾਸੋ, ਯਤ੍ਥ ਆਕਾਸ ਕਸਿਣ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਕਸਿਣ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧੋ ਆਕਾਸੋ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੋ, ਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਰੂਪਕਲਾਪਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਮਤ੍ਤਭੂਤੋ ਆਕਾਸੋ ਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਕਾਸੋ. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਫਰੀਯਤੀ’’ਤਿ ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤੋਪਿਸੋ ਅਨਨ੍ਤ ਨਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਫਰੀਯਤਿ. ‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾਨਂ ਗਾਮਨਗਰ ਦੇਵਾਨਂ ਬਲਿਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਮਯੇ ਕੁਲ ਦੇਵਤਾਨਂ ਬਲਿਂ ਅਭਿਹਰਨ੍ਤਿ. ‘‘ਬਲਿਂ’’ਤਿ ਪੂਜਨੀਯ ਵਤ੍ਥੁ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ’’ਤਿ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੇ. ‘‘ਤਦੇਵਾ’’ਤਿ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਵ. ਕੁਸਲਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਵਾ, ਵਿਪਾਕਜ੍ਝਾਨੇਨ ਉਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸਵਾ, ਕ੍ਰਿਯਜ੍ਝਾਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮ ਸੁਖ ਵਿਹਾਰਿਸ੍ਸਵਾ, ਤਿਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਥਾਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਝਾਨਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ‘‘ਏਕਦੇਸੇ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਵਾ ਠਿਤਿਯਂ ਵਾ ਭਙ੍ਗੇਵਾ. ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਅਨਨ੍ਤ ਸਞ੍ਞਿਤੇ’’ਤਿ ਅਨਨ੍ਤ ਨਾਮਕੇ. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗ ਭਾਵਨਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਰਣਾਕਾਰ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ ਨਯੇਨਾ’’ਤਿ ਸਕਤ੍ਥੇ ਯਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਕਾਰਸ੍ਸਲੋਪੇਨ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਨਸਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵਿਭਙ੍ਗ ਪਾਲ਼ਿਯਾਨਸਮੇਤਿ. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਂ ਫਰਤੀ’’ਤਿ ਅਨਨ੍ਤਂ ਅਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਫਰਤਿ. ‘‘ਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਾਵੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨੇਵਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਾ ਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ. ਅਥਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਪਟੁਸਞ੍ਞਾ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਬ੍ਯਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾਵਸੇਸ ਸੁਖੁਮਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤ੍ਥਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਮੁਦ੍ਧਭੂਤਂ’’ਤਿ ਮਤ੍ਥਕਪਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦੇਸਨਾਸੀਸਮਤ੍ਤਂ’’ਤਿ ਰਾਜਾ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਪਧਾਨ ਕਥਾਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵਾ’’ਤਿ ਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ. ਕੁਸਲਭੂਤਂ ਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਞ੍ਚ ਸੇਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਭੂਤਸ੍ਸ ਦੁਤੀਯਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਅਰਹਾ ਪਨ ਤਿਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ, ਏਕੋਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪੇਠਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਥਮਾਰੁਪ੍ਪਂ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਦੁਤੀਯਾ ਰੁਪ੍ਪਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਸਲਭੂਤਂ ਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪਂ ਕ੍ਰਿਯਭੂਤਸ੍ਸ ਦੁਤੀਯਾ ਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਏਕੋਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪੇਠਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਮੇਵ ਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤੀਯਾ ਰੁਪ੍ਪਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਏਕੋ ਦੁਤੀਯਾ ਰੁਪ੍ਪੇਠਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕ੍ਰਿਯਭੂਤਂ ਪਥਮਾ ਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਕ੍ਰਿਯਭੂਤਸ੍ਸੇਵ ਦੁਤੀਯਾਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਂ.

ਅਰੂਪਚਿਤ੍ਤਾਨੁਦੀਪਨਾ.

੫੭. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤੇ. ‘‘ਜਲਪ੍ਪਵਾਹੋ’’ਤਿ ਉਦਕਧਾਰਾਸਙ੍ਘਾਟੋ. ‘‘ਪਭਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤੋ. ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿ ਕਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਹ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਸੋ ਕਤਮੋ. ‘‘ਅਯਂ ਪੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋਪਿ. ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਕਥਂ ਯਾਵ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾਸਵਤਿ ਸਨ੍ਦਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਨੁਭਾਵਪ੍ਫਰਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਮਹਾਨਦੀਨਂ ਨਾਮਾਨਿ. ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦ ਨਿਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਾਭਿਮੁਖਂ ਨਿਨ੍ਨਾ ਨਮਿਤਾ. ‘‘ਪੋਣਾ’’ਤਿ ਅਨੁਪਤਿਤਾ. ‘‘ਪਬ੍ਭਾਰਾ’’ਤਿ ਅਧੋਵਾਹਿਤਾ. ‘‘ਕਿਲੇਸਾਨਂ’’ਤਿ ਅਨੁਪਗਮਨੇ ਕਮ੍ਮਪਦਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਘਟੋ’’ਤਿ ਉਦਕ ਪੁਣ੍ਣਘਟੋ. ‘‘ਨਿਕੁਜ੍ਜੋ’’ਤਿ ਅਧੋਮੁਖਂ ਠਪਿਤੋ. ‘‘ਨੋਪਚ੍ਚਾਵ ਮਤੀ’’ਤਿ ਪੁਨ ਨੋਗਿਲਤਿ. ‘‘ਨ ਪੁਨੇਤੀ’’ਤਿ ਨ ਪੁਨ ਏਤਿ ਨੁਪਗਚ੍ਛਤਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ. ‘‘ਨ ਪਚ੍ਚੇਤੀ’’ਤਿ ਨ ਪਟਿ ਏਤਿ. ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ ‘‘ਨ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਂ ਅਨਿਵਤ੍ਤਗਮਨਂ ਪਾਲ਼ਿਸਾਧਕੇਹਿ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯੁਤ੍ਤਿਸਾਧਕੇਹਿ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿ ਯਂ ਕਾਰਣਾ. ‘‘ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ. ‘‘ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ’’ਤਿ ਨਿਸ੍ਸੀਲਾ. ‘‘ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾ’’ਤਿ ਪਿਤ੍ਤੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾ. ‘‘ਖਿਤ੍ਤ ਚਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਛਟ੍ਟਿਤਪਕਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਯਕ੍ਖੁਮ੍ਮਤ੍ਤਕਾ. ‘‘ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾ. ‘‘ਏਲ਼ਮੂਗਾ’’ਤਿ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਤਾਯ ਏਵ ਪਗ੍ਘਰਿਤਲਾਲ ਮੁਖ ਮੂਗਾ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਏਵਾ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੀਕੇ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਏਵ. ਸੋ ਪਨ ਮਗ੍ਗੋ ਪਥਮ ਮਗ੍ਗੋ, ਦੁਤੀਯ ਮਗ੍ਗੋ, ਤਤੀਯ ਮਗ੍ਗੋ, ਚਤੁਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੋ,ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਆਦਿਤੋ ਪਜ੍ਜਨਂ’’ਤਿ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਪਥਮ ਮਗ੍ਗਸੋਤਸ੍ਸ ਪਜ੍ਜਨਂ ਗਮਨਂ. ਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਸੋਤਸ੍ਸ ਆਪਜ੍ਜਨੇਨ. ‘‘ਅਧਿਗਮ੍ਮਮਾਨੋ’’ਤਿ ਪਟਿਲਬ੍ਭਮਾਨੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤ ਗਤਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਸੋਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਮ੍ਬੋਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਤੂਸੁ ਮਗ੍ਗੇਸੁ ਞਾਣਂ. ਉਪਰਿਸਮ੍ਬੋਧਿ ਏਵ ਪਰਾਯਨਂ ਯੇਸਂ ਤੇ ਉਪਰਿਸਮ੍ਬੋਧਿ ਪਰਾਯਨਾ. ਪਰਾਯਨਨ੍ਤਿ ਚ ਪਟਿਸਰਣਂ. ਕਥਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਥਮ ਮਗ੍ਗ ਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਮਗ੍ਗੇਤੀ’’ਤਿ ਗਵੇਸਤਿ. ਮਾਰੇਨ੍ਤ ਗਮਨੋਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਿਲੇਸੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ.

੫੮. ਸਕਦਾਗਾਮਿ ਮਗ੍ਗੇ. ‘‘ਸਕਿਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਇਤੋਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਧ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸੀਲੇਨਾ’’ਤਿ ਪਕਤਿਸਭਾਵੇਨ. ਕਾਮਲੋਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਕਾਮਲੋਕਾਗਮਨਾ. ਕਿਲੇਸਾ. ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵੇਨ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਤੁ ਅਤ੍ਥੇਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਏਕਚ੍ਚੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਸਹਬ੍ਯਤਂ’’ਤਿ ਸਹਾਯਭਾਵਂ. ‘‘ਆਗਾਮੀਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਦਤਿ ‘‘ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਇਤ੍ਥਂ ਭਾਵੋ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ. ਇਮਂ ਕਾਮਤ੍ਤਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਗਾਮੀ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਕਿਂ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿਆਦਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਕਿਲੇਸ ਗਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਕਾਮਲੋਕਾ ਗਮਨ ਕਿਲੇਸ ਗਤਿਵਸੇਨ. ਮਗ੍ਗਸਹਾਯੇਨ ਝਾਨੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨ ਗਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਮਗ੍ਗਸਹਾਯੋਝਾਨਾਨੁਭਾਵੋ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਦੇਵਲੋਕਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ. ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇ ਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਗਮਨਸੀਲੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਅਨਾਗਮਨੇਨ. ‘‘ਨਾਨਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਭਵਤੋ’’ਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਇਮਂ ਕਾਮਾਵਚਰ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਇਮਂ ਮਨੁਸ੍ਸ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਾਨਤ੍ਥਾਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਬ੍ਯਾ ਬਜ੍ਝੋ’’ਤਿ ਚੇਤੋਦੁਕ੍ਖ ਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਚੇਤਸਿਕਰੋਗਾ ਬਾਧੇਨ ਸਹਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਹਿ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ. ਸਬ੍ਯਾ ਬਜ੍ਝਾਨਾਮਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਸ. ‘‘ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਕਦਾਗਾਮੀਸੂ’’ਤਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨਾਮਕੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨ ਸਕਦਾਗਾਮੀਸੁ. ‘‘ਪੁਰਿਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ. ‘‘ਅਨਞ੍ਞ ਸਾਧਾਰਣੇ ਨੇਵਾ’’ਤਿ ਦੁਤੀਯ ਫਲਟ੍ਠਾਦੀਹਿ ਅਸਾਮਞ੍ਞੇਨੇਵ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਠਿਤਾਨਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁ ਪਰਮ ਤਾਦਿਭਾਵੋ ਨਤ੍ਥਿ ਵਿਯ ਦੁਤੀਯ ਫਲਟ੍ਠਾਨਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿ ਭਾਵੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਥਮ ਦੁਤੀਯ ਫਲਟ੍ਠਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣਵਚਨਂ. ‘‘ਇਤਿ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ. ‘‘ਹੇਟ੍ਠੂ ਪਰੂਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਉਪਰਿਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠੂਪਪਤ੍ਤਿ ਚ, ਹੇਟ੍ਠਤੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਰੂਪਪਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਹੇਟ੍ਠੂਪਰੂਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਦੁਤੀਯ ਲਦ੍ਧ ਗੁਣਵਚਨਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਧ ਨਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਇਧ ਕਾਮਲੋਕੇ ਨਿਟ੍ਠਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸੋ ਪਨਾ’’ਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਨ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਚਰਿਯਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੇਸੋ ਸਕਦਾਗਾਮਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਵ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਛਟ੍ਠੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਯੇਸਂ ਪਨ ਇਮਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੇ ਛਟ੍ਠੋਪਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ…ਪੇ… ਆਗਤੋ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਕਿਂ ਆਗਮਨਟ੍ਠੇਨ ਆਗਤੋ ਯੇਵਾ’’ਤਿ ਸਕਿਂ ਆਗਮਨਟ੍ਠੇਨ ਸਕਦਾਗਾਮੀਸੁ ਆਗਤੋਯੇਵ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁ ਬੁਦ੍ਧਾਪਿ ਪਥਮ ਫਲਟ੍ਠ ਭੂਤਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁ ਪਰਮਤਾਯਂ ਸਣ੍ਠਿਤਾ ਵਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਤਾਯਂ’’ਤਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁ ਪਰਮਭਾਵੇ. ਇਦਞ੍ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁ ਬੁਦ੍ਧਾਪਿ ਦੁਤੀਯ ਫਲਟ੍ਠਭੂਤਾ ਸਕਿਂ ਆਗਮਨਪ੍ਪਕਤਿਯਂ ਸਣ੍ਠਿਤਾਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤਂ ਸਭਾਵਾਨਤਿ ਵਤ੍ਤਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸੋ ਛਬ੍ਬੀਧੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਧ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਤੇਨ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਕਦਾਗਾਮੀਸੁ ਪਞ੍ਚਮਕੋਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ. ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਚਮਕੋ ਏਵ ਇਧ ਸਕਦਾਗਾਮਿਪਦੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੇਸਤਿ ਇਤਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਜਨਕਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ. ‘‘ਞਾਯਾਗਤਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤਾ ਏਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਅਵਿਰੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਞਾਯੇਨ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧੋ.

੫੯. ਓਰਮ੍ਭਾਗੋ ਨਾਮ ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗੋ ਕਾਮਲੋਕੋ. ਓਰਮ੍ਭਾਗਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਕਾਮਰਾਗ ਬ੍ਯਾਪਾਦ ਸਂਯੋਜਨਾਦੀਨਿ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਅਨਾਗਾਮਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ.

੬੦. ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲ ਕਾਰਿਨੋ. ਤੇਸਂ ਭਾਵੋ ‘‘ਮਹਪ੍ਫਲ ਕਾਰਿਤਾ’’. ਸੀਲਾਦਿ ਗੁਣੋ. ‘‘ਅਰਹਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੁਂ ਅਰਹਤਿ. ‘‘ਅਰਹਤੋ’’ਤਿ ਅਰਹਨ੍ਤਸ੍ਸ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ’’ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿ. ਵਿਗ੍ਗਹ ਵਾਕ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੁਦ੍ਧਿਕਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਤਥਾ ਨ ਵਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਸੁਞ੍ਞਤਪ੍ਪਟਿਪਦਾਯ ਤਥਾ ਨ ਵਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਦ੍ਧਿਕ ਸੁਞ੍ਞਤਾਯਾ’’ਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰੇ. ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਪ੍ਪਟਿਪਦਾਯਾ’’ਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਪ੍ਪਟਿਪਦਾਵਾਰੇ. ‘‘ਸਚ੍ਚ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿ ਸਚ੍ਚ ਵਿਭਙ੍ਗ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨ ਵਿਭਙ੍ਗੇਸੁ ਪਨ, ਸਬ੍ਬਂ ਚਿਤ੍ਤ ਵਡ੍ਢਨਂ ਪਾਲ਼ਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਦੇਸਨਾਵਾਰੇ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੬੧. ਫਲਚਿਤ੍ਤੇ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਗਤਂ ਫਲਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿ ਫਲਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਧਿਗਤਂ’’ਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ. ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੀਕ ਫਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨਿਰੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ.

੬੨. ਤਨੁਭੂਤੇਪਿ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਕੁਤੋ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ. ‘‘ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ‘‘ਪਟੂ ਨੀ’’ਤਿਤਿਕ੍ਖਾਨਿ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੋ. ‘‘ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਰੂਪਰਾਗ, ਅਰੂਪਰਾਗ, ਮਾਨ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ ਚ. ‘‘ਅਞ੍ਞੇ ਚਾ’’ਤਿ ਤੇਹਿ ਦਸਹਿ ਸਂਯੋਜਨੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਦਿਕੇ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਾਪ ਧਮ੍ਮੇ ਚ.

੬੩. ਕਿਰਿਯ ਚਿਤ੍ਤ ਵਿਚਾਰਣਾਯਂ. ਨ ਗਹਿਤਂ ਇਤਿ ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾ. ਅਭਾਵਾ ਇਤਿ ਅਯਂ ਵਿਸਜ੍ਜਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ. ‘‘ਨਿਰਨੁਸਯਸਨ੍ਤਾਨੇਪੀ’’ਤਿ ਅਨੁਸਯ ਰਹਿਤੇ ਅਰਹਨ੍ਤ ਸਨ੍ਤਾਨੇਪਿ. ‘‘ਇਤੀ’’ਤਿ ਵਾਕ੍ਯ ਪਰਿਸਮਾਪਨਮਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵੁਚ੍ਚਤੇ’’ਤਿ ਵਿਸਜ੍ਜਨਾ ਕਥੀਯਤੇ. ਪੁਨ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਭਾਵੋ ਯੇਸਂ ਤੇ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦ ਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਸਂ ਭਾਵੋਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਵਿਪਾਕਞ੍ਚ ਜਨੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਸਲ…ਪੇ… ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ. ਸਚੇਪਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਕੋਚੀ’’ਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤੋ ਕੋਚਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ. ਤਦਾ ਫਲ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਾਹਿਯੋ ਆਨੁਭਾਵੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਾਸੋ.

੬੪. ‘‘ਆਦਿ ਅਨ੍ਤ ਪਦੇਸ੍ਵੇ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਾ ਕੁਸਲਾਨੀਤਿ ਚ, ਅਨ੍ਤੇ ਕ੍ਰਿਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵੀਸਤੀਤਿ ਚ ਪਦੇਸੁ. ਰੂਪੇ ਪਰਿਯਾ ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਰੂਪੇ ਪਰਿਯਾ ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ‘‘ਪਥਮਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਪਥਮਭੂਮਿਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ. ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞ ਫਲਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ’’ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਗ੍ਗ ਫਲ ਨਿਬ੍ਬਾਨ ਸਙ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮ ਵਿਸੇਸੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭੂਮਿ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਵਤ੍ਥਾ ਭੂਮਿ ਏਵ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਭੂਮਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਅਵਤ੍ਥਾ ਵਨ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਰੂਪਤੋ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਇਤਰਾ ਓਕਾਸਭੂਮਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯ ਭੂਮਿ ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਮਿਸ੍ਸਕਤ੍ਤਾ. ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂ ਤਂ ਅਵਤ੍ਥਾ ਵਿਸੇਸਵਸੇਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਵਤ੍ਥਾ ਭੂਮਿ ਏਵ ਪਧਾਨ ਭੂਮੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਸਯਭੂਤੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਕਾਰੋ ਕਾਮਾਵਚਰਤਾ ਨਾਮ. ਭਵਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਸਯਭੂਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮਾਕਾਰੋ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਤਾ ਨਾਮ. ਤਾਸਂ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਅਵਿਸਯਭੂਤੋ ਸਣ੍ਹ ਸੁਖੁਮਾਕਾਰੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਤਾ ਨਾਮ. ਹੀਨਾਨਂ ਅਕੁਸਲ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਹੀਨਾ ਅਪਾਯਭੂਮਿਯੋ. ਪਣੀਤਾਨਂ ਕੁਸਲ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਣੀਤਾ ਸੁਗਤਿ ਭੂਮਿਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਨਾਨਾ ਅਕੁਸਲ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਾ ਨਾਨਾ ਕੁਸਲ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕ ਸੁਖੁਮਤਾ ਵਸੇਨ ਨਾਨਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਭੂਮਿਯੋ ਨਾਨਾ ਸੁਗਤਿ ਭੂਮਿਯੋ ਚ ਸਿਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੬੫. ਗਾਥਾਯ ਪੁਬ੍ਬਦ੍ਧਂ ਨਾਮ-ਇਤ੍ਥ ਮੇਕੂਨ ਨਵੁਤਿ, ਪ੍ਪਭੇਦਂ ਪਨ ਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਪਾਦਦ੍ਵਯਂ. ਅਪਰਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਏਕਵੀਸਸਤਂਵਾਥ, ਵਿਭਜਨ੍ਤਿ ਵਿਚਕ੍ਖਣਾਤਿ ਪਾਦਦ੍ਵਯਂ. ਤਂ ਇਮਿਨਾ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਕਥਂ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਵਚਨੇਨ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਗਾਥਂ ਏਕੂਨ ਨਵੁਤਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਮਾਨਸਂ ਏਕਵੀਸ ਸਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਭਜਨ੍ਤੀ-ਤਿ ਏਵਂ ਏਕਵਾਕ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੋਜਨਂ ਞਾਪੇਤਿ. ‘‘ਪਥਮਜ੍ਝਾਨ ਸਦਿਸਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਲੋਕਿਯ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨ ਸਦਿਸਟ੍ਠੇਨ. ਯਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗੀਕਂ, ਤਂ ਸਯਮੇਵ ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਯਂ ਤਿਯਙ੍ਗੀਕਂ, ਤਂ ਸਯਮੇਵ ਤਤੀਯਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਯਂ ਦੁਵਙ੍ਗੀਕਂ, ਤਂ ਸਯਮੇਵ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਯਂ ਪੁਨ ਦੁਵਙ੍ਗੀਕਂ, ਤਂ ਸਯਮੇਵ ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਝਾਨਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨ ਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿ ਅਙ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵੇਨ ਪਞ੍ਚਧਾ ਵਿਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਨ ਇਤਰਾਨਿ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਸਾਤਿਸ੍ਸਯਤੋ ਝਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਸਿਯੁਂ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਾਨਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਾਨਿ. ‘‘ਉਪੇਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ‘‘ਝਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਦਹਨ੍ਤਿ. ਪਕਤਿਯਾ ਏਵ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋ. ‘‘ਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗੀਕ ਭਾਵਤ੍ਥਾਯ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ ਕਿਚ੍ਚਂ. ‘‘ਤੇਨ ਪਚ੍ਚਯ ਵਿਸੇਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚਯ ਵਿਸੇਸੇਨ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯ ਵਿਸੇਸੇ. ਯਥਾਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਉਪਚਾਰਭੂਤਾ ਭਾਵਨਾ ਕਾਚਿ ਵਿਤਕ੍ਕ ਵਿਰਾਗ ਭਾਵਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਕਾਚਿ ਰੂਪ ਵਿਰਾਗ ਭਾਵਨਾ ਨਾਮ. ਅਸਞ੍ਞਿ ਗਾਮੀਨਂ ਪਨ ਸਞ੍ਞਾ ਵਿਰਾਗ ਭਾਵਨਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਸਾ’’ਤਿ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ.‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਹਗਤਂ ਵਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਾ ਸਦ੍ਦੇਨ ਰੂਪਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਵਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਂ ਵਾਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਕਾਲੇ ਏਵਂ ਹੋਤੁ, ਵਸਿਭੂਤਕਾਲੇ ਪਨ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਝਾਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਨਾਨਾਸਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਸਤ੍ਤਿਯੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਕਾਚੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਯਾ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ. ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਰਾਜੇਤੁਂ’’ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਗਮੇਤੁਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਝਾਨਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਤੁਂ’’ਤਿ. ਸਾ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ. ਸੇਸਾਸੁਪਿ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾਸੁ.

੬੬. (ਕ) ‘‘ਸਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਾਕਤਿਕਾ ਏਵਾ’’ਤਿਕਾਚਿ ਵਿਰਾਗ ਭਾਵਨਾ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਨਿਯਾਮੇਤੁਂ’’ਤਿ ਅਵਿਤਕ੍ਕਮੇਵ ਹੋਤੂਤਿ ਵਦਮਾਨਾ ਵਿਯ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤੁਂ. ‘‘ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿ ਪਾਦਕਵਾਦਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਸੀਯਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਝਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਖਯਟ੍ਠੇਨ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਯਟ੍ਠੇਨ, ਅਨਤ੍ਤਾ ਅਸਾਰਕਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸੀਯਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੀਯਤਿ. ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਨ ਸਮੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ. ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਯੇ ਯੇ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸਦਿਸੋਵ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਮਸਿਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸਦਿਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨੇ ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਯਂ ਵਾਦੋਪਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨੇਨ ਵਿਨਾ ਨਸਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ…ਪੇ… ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਾਦੇਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਯਾਮੋ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ…ਪੇ… ਅਵਿਰੋਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਥਂ. ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਮਸਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗੋ ਪਥਮਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇਨ ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਿਕੋ, ਦੁਤੀਯ ਵਾਦੇਨ ਪਥਮਾਦਿਜ੍ਝਾਨਿਕੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਵਾਦਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਤਤੀਯ ਵਾਦੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਝਾਨਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇ ਚ ਵਾਦਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਚ ਸਾਤ੍ਥਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਝਾਨਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਚ੍ਛਾਯ ਪਨ ਅਸਤਿ, ਵਿਰੋਧੋਯੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇ ਪਨ ਵਾਦਾ. …ਪੇ…. ਵਿਰੋਧੋ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇਤਂ ਤਂ ਝਾਨਞ੍ਚ ਝਾਨਸਹਗਤਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧ ਪਞ੍ਚਕਂ ਨਿਚ੍ਚ ਸੁਖ ਅਤ੍ਤ ਜੀਵਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਨ ਪਵਿਸਤਿ. ‘‘ਸਨ੍ਨਿਸਾਦੇਤਬ੍ਬਂ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਏਕੋਦਿਕਾਤਬ੍ਬਂ’’ਤਿ ਏਕਮੁਖਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਸਮਾਦਹਾਤਬ੍ਬਂ’’ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਨਿਸ੍ਸਾਯਾ’’ਤਿ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੬੭. (ਕ) ਵਾਦਵਿਚਾਰਣਾਯਂ. ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ ਏਵ ਉਪਰਿਜ੍ਝਾਨੇ ਝਾਨਙ੍ਗਂ ਨਿਯਾਮੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਏਵ ਉਪਰਿਜ੍ਝਾਨੇ ਝਾਨਙ੍ਗਂ ਨਿਯਾਮੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਏਵਾ’’ਤਿ ਏਵ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ‘‘ਇਧ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ ਏਵਾ’’ਤਿ ਏਵ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸਹ ਭਾਵੀਸੁ ਉਪਚਾਰ ਭਾਵਨਾ ਏਵ ਪਧਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਨਾਨਾ ਸਤ੍ਤਿਯੋਗਂ ਸਾਧੇਤਿ. ‘‘ਅਜ੍ਝਾਸਯ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਸਣ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗੇ ਯਂ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਲਬ੍ਭਤੁ, ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯ ਵਿਸੇਸੇ. ‘‘ਸੋ’’ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯ ਵਿਸੇਸੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਚ੍ਛਿ ਤਿਚ੍ਛਿਤ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ’’ਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਭੂਤਾਨਂ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਨ੍ਤਿ ਚ ਪਦ ਦ੍ਵਯੇ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧ ਵਚਨਂ. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਾਯ ਏਵਾ’’ਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨ ਗਾਮਿਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਸੇਸਤ੍ਥਾਯ ਏਵ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਟ੍ਠਸੁ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਏਕੇਕਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਵੁਟ੍ਠਿਤ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮ ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਆਗਤਂ, ਨ ਪਨ ਅਞ੍ਞਜ੍ਝਾਨ ਸਮ੍ਮਸਨਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸੁ ‘‘ਗਹਪਤੀ’’ਤਿ ਆਲਪਨ ਵਚਨਂ. ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵਾ’’ਤਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਏਵ. ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਵਿਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਏਵ. ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਸਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਂ, ਸਂਵਿਦਹਿਤਂ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨੇ ਅਪਰਿਹੀਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਚੇਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਲਗ੍ਗਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਕਰੁਣਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਮੁਦਿਤਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ‘‘ਵਿਵੇਕਜ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਿਵੇਕ ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਜਾਤਂ. ‘‘ਪੀਤਿ ਸੁਖਂ’’ਤਿ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਸੁਖੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਅਥਵਾ, ਵਿਵੇਕੇਹਿ ਜਾਤਾਨਿ ਪੀਤਿ ਸੁਖਾਨਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿ ਸੁਖਂ. ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾਗਮੋ. ਰੂਪਮੇਵ ਰੂਪਗਤਂ, ਵੇਦਨਾ ਏਵ ਵੇਦਨਾ ਗਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮਾਸੋ. ਗਤਸਦ੍ਦੋ ਚ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਤੇਨੇਵ ਧਮ੍ਮ ਰਾਗੇਨ ਤਾਯਧਮ੍ਮਨਨ੍ਦਿਯਾ’’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿ ਕਨ੍ਤਿਮਾਹ. ਸਹਤ੍ਥੇ ਚ ਕਰਣ ਵਚਨਂ. ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਅਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯ ਨ ਧਮ੍ਮੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਾਵਤ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਮਗ੍ਗੇਝਾਨਙ੍ਗਂ ਨਿਯਾਮੇਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਮਸਿਤਜ੍ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਪਾਦਕਂ ਅਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਸਨ੍ਨੇ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਂ ਯਂ ਝਾਨਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗੇ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

੬੬. (ਖ) ‘‘ਤਥਾ ਵਿਧੋ’’ਤਿ ਤਥਾ ਪਕਾਰੋ. ਆਸਨ੍ਨੇ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਝਾਨਸ੍ਸ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ’’ਤਿ ਸਚੇ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਪਥਮਜ੍ਝਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਨਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਅਥ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਦੁਤੀਯਜ੍ਝਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਚਾਰੇ ਨਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਵਿਚਾਰੇ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ. ‘‘ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ’’ ਤਿਯਂ ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵੇਦਨਾ ਵਿਚਾਰਣਾਯਂ. ‘‘ਨ ਸਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਸਿਦ੍ਧੋ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਕਾਰੇਨ. ਗਹਿਤੇ ਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਗਹਿਤੇ ਸਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਾਯ ਕਾਯ ਚਿ ਵੇਦਨਾਯ ਯੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਯ ਵਾਯੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾਯ ਵਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤੇਹਿ ਨਿਯਮਿਤਾਯ ਏਕੇਕਾਯ ਮਗ੍ਗ ਵੇਦਨਾਯਾ’’ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਨਿਯਮਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗੇ ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਯ ਏਵ ਵਾਸਦ੍ਧਿਂ ਘਟਿਯੇਯ੍ਯ ਮਗ੍ਗੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾਯ ਏਵ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੇਦਨਾ ਨਾਮ ਏਕਂ ਝਾਨਙ੍ਗਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗੇਝਾਨਙ੍ਗ ਨਿਯਮੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਮਗ੍ਗੇ ਵੇਦਨਾ ਨਿਯਮੋਪਿ ਸਿਦ੍ਧੋ. ਤਾਨਿ ਪਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਮਜ੍ਝੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨ ਗਾਮਿਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਂ ਨਕਿਞ੍ਚਿਨਿਯਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ, ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਨਿਯਮਿਤਾਯ ਮਗ੍ਗੇ ਏਕੇਕਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੇਦਨਾਯੋ ਘਟਿਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਮਗ੍ਗੇ ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਯ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੇਦਨਾਯੋ ਘਟਿਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਮਗ੍ਗੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾਯ ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦ੍ਵੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵੇਦਨਾਯੋ ਘਟਿਯੇਯ੍ਯੁਂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਚਸਤਿ ਏਕਵੀਥਿਯਂ ਜਵਨਾਨਿ ਭਿਨ੍ਨ ਵੇਦਨਾਨਿ ਸਿਯੁਂ. ਤਞ੍ਚ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਗ੍ਗੇ ਵੇਦਨਾ ਨਿਯਮੋ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦਿ ਨਿਯਮੇਨ ਸਿਦ੍ਧੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਯਮੇਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਾਨਿ ਪਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਮਜ੍ਝੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨ ਗਾਮਿਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਨਿਯਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਵੇਦਨਂ ਨਿਯਾਮੇਨ੍ਤਿ ਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਂਪਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਏਕਾਵ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੁ ਪੇਕ੍ਖਾ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ‘‘ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਵਪਥਮਜ੍ਝਾਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਛ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਾਨਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਪਥਮਾਦੀਨਿ ਚ ਤੀਣਿ ਝਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇ ਤੀਣਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਝਾਨਾਨਿ ਪਾਦਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਰੇ ਚ ਪਾਦਕੇਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣ ਭਾਵੇਨ ਪਾਦਕੇਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨ ਗਾਮਿਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗੇ ਚ ਵੇਦਨਾ ਪਰਿਣਾਮੋ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਰਤਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਮਾਨੁਸੀ ਨਾਮ ਰਤਿ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸਮ੍ਮਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚ ਲਕ੍ਖਣ ਧਮ੍ਮਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

੬੭. (ਖ) ‘‘ਝਾਨਙ੍ਗਯੋਗਭੇਦੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਝਾਨਯੋਗਭੇਦੋ ਪਨ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਵਿਧੇਝਾਨ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਕ ਨਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਚਿਤ੍ਤ ਭੇਦਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਝਾਨਭੇਦੇਤਿ ਚ ਝਾਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਗਾਥਾਯੋਜਨਾਸੁ. ‘‘ਅਪਰਾਪਿ ਯੋਜਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਥਵਾ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਞ੍ਚ ਪਥਮਾਦਿਜ੍ਝਾਨ ਭੇਦੇਨ ਯਥਾ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਤਥਾ ਆਰੁਪ੍ਪਞ੍ਚਾਪਿ ਪਞ੍ਚਮੇਝਾਨੇ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਏਵਂ ਅਪਰਾਪਿ ਯੋਜਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪਠਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਰਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਨ੍ਤਿਮਗਾਥਾ ਵਣ੍ਣਨਾਯਂ. ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿ ਯੇਨ ਪਕਾਰੇਨ. ‘‘ਤਂ ਸਙ੍ਗਹਂ’’ਤਿ ਏਕ ਵੀਸਸਤਸਙ੍ਗਹਂ. ਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਬੁਧਾ. ‘‘ਆਹਾ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਆਹੂ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਮਾਨਕਾਲੇਪਿ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਇਤ੍ਥਮੇਕੂਨ ਨਵੁਤਿ…ਪੇ… ਵਿਭਜਨ੍ਤਿ ਵਿਚਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਨਿਗਮਨਨ੍ਤਿ ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਵਿਭਜਨ੍ਤਿ ਵਿਚਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਇਤਿਪਰਮਤ੍ਥਦੀਪਨਿਯਾਨਾਮਟੀਕਾਯਅਨੁਦੀਪਨਿਯਂ

ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸਅਨੁਦੀਪਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਚੇਤਸਿਕਸਙ੍ਗਹਅਨੁਦੀਪਨਾ

੬੮. ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤ ਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦੀਪਨਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚੇਤਸਿਕ ਸਙ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦੀਪਨਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਥਮਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਨੁ ਸਨ੍ਧਿਞ੍ਚ ਆਦਿਗਾਥਾਯ ਪਯੋਜਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ’’ਤਿਆਦਿ ਮਾਰਦ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਰੂਪਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਿਤਿਸਬ੍ਬਥਾਤਿ ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਅਨੁਪਤ੍ਤਂ. ਹੇਤੁ ਵਿਸੇਸਨਞ੍ਚੇਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚੇਤਸਿਕ ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਨੁਪਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ‘ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਤਾ, ਏਕ ਨਿਰੋਧਤਾ, ਏਕਾ ਰਮ੍ਮਣਤਾ, ਏਕ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ,ਤਿ. ‘‘ਚੇਤਸਿ ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਨ੍ਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਚੇਤਸਾ ਵਾਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਏਕੀਭਾਵਂ ਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਿਦ੍ਧਪਦਂ ਨਾਮ ਪਕਤਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨ ਪਦਂ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਤੋ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਸਸਙ੍ਖਤ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਥਮ ਭਾਗਤੋ. ਉਦ੍ਧਂ ਪਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਕਤਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਰੂਪਤੋ ਪਾਤੁਭਵਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਧਾਤੁ ਪਾਠੇਸੁ-ਜਨਿਪਾਤੁਭਾਵੇ-ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਜਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਰੂਪ ਵਿਨਾਸੋ’’ਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਵਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ. ‘‘ਏਵਂ ਪਰਤ੍ਥ ਪੀ’’ਤਿ ਪਰਸ੍ਮਿਂ ਏਕਾਲਮ੍ਬਣਵਤ੍ਥੁਕਾਦਿਪਦੇਪਿ. ‘‘ਏਕ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਬਹੁਦੇਵਾ’’ਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਏਕਮੇਵ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਨੇਕਾਨਿ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਸੋਤਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਦ੍ਦੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਕਵਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਬਹੁਵਚਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਕਤ੍ਤਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਬਹੂਨਿਪਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਰੂਪਤਾ ਸਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕੀਭਾਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਂ ਨ ਸੁਨ੍ਦਰਂ. ਕਸ੍ਮਾ. ਅਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਞ੍ਞਾਪਨਤੋ. ਕੋਪਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਯਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿ, ਸਾਯੇਵ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਨ੍ਤਿਆਦਿਕੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਥ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਤਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਏਕ ਨਿਰੋਧਤਾਦੀਸੁ. ‘‘ਮੂਲਟੀਕਾਯ’’ਨ੍ਤਿ ਰੂਪਕਣ੍ਡਮੂਲਟੀਕਾਯਂ. ‘‘ਸਹੇਵਾ’’ਤਿ ਏਕਤੋ ਏਵ. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਚ ਜੀਰਣਸ੍ਸ ਚ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ’’ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦ ਜੀਰਣ ਨਿਰੋਧਾ. ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਾਨੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਚੇਤਸਿਕਾਮਤਾ’’ਤਿ ਚੇਤਸਿਕਾ ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਾ. ‘‘ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨਂ’’ਤਿ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦ ਭਾਵੋ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਥਾ ਏਕ ਨਿਰੋਧਾਦੀਸੁ. ਯਥਾ ਇਦਂਪਿ ਸਙ੍ਘੇਰਤਨਂ ਪਣੀਤ-ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਰਤਨ ਭਾਵੋ ਪਣੀਤੋਤਿ ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਯੇ’’ਤਿ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ. ‘‘ਸਹਜਾਤ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨ ਰੂਪਾਨਿ ਪੀ’’ਤਿ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿਪਿ. ਚੇਤਸਿਕਾਨਿ ਨਾਮ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਤਦਾ ਯਤ੍ਤ ਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾਯ. ‘‘ਚੇਤੋਯੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਹੇਤੁ ਵਿਸੇਸਨਂ. ਤਦੇਵ ਹੇਤੁਮਨ੍ਤ ਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਹੇਤੁ ਅਨ੍ਤੋ ਨੀਤਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਹੇਤੁ ਅਨ੍ਤੋ ਗਧਵਿਸੇਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਾਨਂ. ‘‘ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਨਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਜਾਨਿਤੁਂ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਭੂਤਕਥਨ ਵਿਸੇਸਨਾਨਿ ਏਤਾਨੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਭੂਤਕਥਨਂਪਿ ਸਮਾਨਂ ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਬ੍ਯਵਚ੍ਛੇਦਕਂਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ‘‘ਵਯੋਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵਿਨਾਸੋ ਪਕਾਸਤਿ. ‘‘ਠਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਤਿਟ੍ਠ ਮਾਨਾਯ ਵੇਦਨਾਯ. ਅਞ੍ਞੋ ਪਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਥਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਾਵੋ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ. ਜਰਾਵਸੇਨ ਪਰਿਣਾਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਯਾ ਠਿਤਿ, ਯਾ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਯੋ ਪਾਤੁਭਾਵੋ. ਏਸੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਏਸਾ ਰੋਗਾਨਂ ਠਿਤਿ, ਏਸੋ ਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਇਤਰਥਾ’’ਤਿ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਗਹਿਤੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪਾਰੂਪਕਲਾਪੇ ਨਾਨਾ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਸੇਨ ਬਹੂਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਚ ਨਿਰੋਧੇਸੁ ਚ ਗਹਿਤੇਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਵਿਕਾਰਰੂਪਾਨਂ’’ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਯ ਲਹੁਤਾਦਿਤ੍ਤਯਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਭੂਤ ਗਣਨਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਿਯੁਂਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਉਪਾਦਾਰੂਪਾਨਂ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਕਲਾਪੇ ਬਹੁਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਬਹੁਭਾਵੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ.

ਯਦਿ ਏਵਂ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਲਹੁਤਾਦੀਨਿਪਿ ਏਕੇਕਾਨਿ ਏਵ ਸਿਯੁਂ, ਅਥ ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਲਹੁਤਾ ਚਿਤ੍ਤ ਲਹੁਤਾਦਯੋਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ. ‘‘ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਈਦਿਸਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਤਂ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਭਾਵਨਿਪਾਠੇ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਨੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹਨਿਰੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ. ‘‘ਪਸਙ੍ਗਾ’’ਤਿ ਚੇਤਸਿਕਤਾ ਪਸਙ੍ਗੋ. ‘‘ਪੁਰੇਤਰਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪੁਰੇਤਰਂ ਏਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਰ ਸਮ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ. ਤਥਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਸਙ੍ਗੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨੀਵਾਰੇਤੁਂ ਤਿਯੋਜਨਾ. ‘‘ਪਸਙ੍ਗੋ’’ਤਿ ਚੇਤਸਿਕਤਾ ਪਸਙ੍ਗੋ. ‘‘ਅਲਮਤਿ ਪਪਞ੍ਚੇਨਾ’’ਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇਟੀਕਾਸੁ ਵਿਯ ਅਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ’’ਤਿ ਵਿਭਾਵਨਿਯਂ ਪਪਞ੍ਚੋ ਨਿਰਤ੍ਥਕੋ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੬੯. ਫਸ੍ਸਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਹਨਤਿ, ਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟ ਨਂ ਨਦੋਸਪਟਿਘਸ੍ਸ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਿਬਾਧਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਭਮਰਸ੍ਸ ਪਦੁਮ ਪੁਪ੍ਫੇਸੁ ਪੁਪ੍ਫਰ ਸਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯ ਵਿਜਾਨਨ ਮਤ੍ਤੇ ਅਠਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣ ਰਸਪਾਤੁਭਾਵਤ੍ਥਂ ਯਥਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਂਹਨਨ ਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਫੁਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਆਹਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਆਹਨਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਉਪਹਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਂ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਕਥਂ ਪਾਕਟੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿਆਦਿਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਤੋ’’ਤਿ ਯਂ ਕਾਰਣਾ. ‘‘ਤਦਨੁਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣ ਰਸਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੀ, ਵੇਦਨਾ ਪਾਤੁਭਵਤਿ, ਵੇਦਨਾ ਪਾਤੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪ੍ਫੁਸਨਂ ਞਾਣੇ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਫੁਸਨ ਲਕ੍ਖਣੋ, ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਆਪਾਤਾ ਗਤਵਿਸਯ ਪਦਟ੍ਠਾਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਨਾਮ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਦ੍ਵਾਰਾ ਰਮ੍ਮਣ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਸਮਾਗਮੋ ਸਮੋਧਾਨਂ. ਤਥਾਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ’’ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਘਟ੍ਟਨ ਕਿਚ੍ਚੋ. ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨ ਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ਏਵ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮ ਚਿਨ੍ਤਾਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਮੁਖਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ ਪਕਾਸਤੀਤਿ. ‘‘ਸਨ੍ਨਿਪਾਤ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ’’. ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਧਜੋਰਥਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ. ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਕਾਰੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ. ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚੁ ਪਟ੍ਠਾਨੋ ਵਾ. ਧੂਮੋਵਿਯ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ. ਵੇਦਨਾਫਲਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹੋ. ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ਪਨ ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸੋ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾ ਵਾਦੋਤਾਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤਤ੍ਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਫਸ੍ਸੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਫੁਸਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਫਸ੍ਸੇਨ ਫੁਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਨਾਯ ਵੇਦਯਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਯ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ. ਚੇਤਨਾਯ ਚੇਤਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਫੁਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਵੇਦੇਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਫੁਟ੍ਠੋ ਚੇਤੇਤੀਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਅਯਂ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਯਥਾਪਾਸਾਦਂ ਪਤ੍ਵਾ ਥਮ੍ਭੋ ਨਾਮ ਸੇਸਦਬ੍ਬ ਸਮ੍ਭਾਰਾਨਂ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯੋ. ਏਵਮੇਵ ਸਹਜਾਤ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਲਵ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਸਙ੍ਗਹਕਾਰੇਨ ਪਨ ਇਦਂ ਪਨ ਅਕਾਰਣਂ, ਏਕਕ੍ਖਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਯਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਯਂ ਪਚ੍ਛਾਤਿ ਇਦਂ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਾ. ਬਲਵਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਪਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਕਾਰਣਂ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਤਂ ਵਾਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦੇਸਨਾ ਵਾਰੇਨੇਵ ਫਸ੍ਸੋ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦੇਸਨਾਵਾਰੇ ਨੇਵਾ’’ਤਿ ਦੇਸਨਕ੍ਕਮੇਨੇਵ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਾਦੇਸੁ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾ ਵਾਦੋ ਏਵ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਯਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਥਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋਤਿ ਇਦਂ ਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਨਞ੍ਞੇਹਿ ਚੇਤਸਿਕੇਹਿ ਵਿਨਾ ਵਿਸੁਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਤਂ ਯੇ ਕੇਚਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਭਾਗਿਯਾ ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖਿਕਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ, ਮਨੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਕਿਚ੍ਚਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਮਨੋ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਿਕੇਹਿ ਵਿਨਾ ਵਿਸੁਂ ਪਥਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਬਲਵਪਚ੍ਚਯ ਭਾਵੇਪਿ ਫਸ੍ਸਸ੍ਸਕਾਰਣਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਫਸ੍ਸੋਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਪਨਾਯ. ਫਸ੍ਸੋ ਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਯ. ਫਸ੍ਸੋ ਹੇਤੁ ਫਸ੍ਸੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯਾਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਫਸ੍ਸਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਏਵ ਫਸ੍ਸ ਬਲਵਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚ ਫਸ੍ਸੋ ਪਥਮਂ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣ ਵਿਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਚੇਤਸਿਕ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਹੋਤਿ, ਪਧਾਨਂ, ਜੇਟ੍ਠਕਂ. ਫਸ੍ਸੋ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚੇਤਸਿਕ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਹੋਤਿ, ਪਧਾਨੋ, ਜੇਟ੍ਠਕੋਤਿ ਅਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚੋਦਕੋ ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਪਟਿਘਰੂਪਾਨਂ ਏਵ ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ‘‘ਨਨੁਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦੇਤਿ. ‘‘ਨਨੁਚਾ’’ਤਿ ਚੋਦੇਧੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਘਸਭਾਵਾ’’ਤਿ ਹੇਤੁਵਿਸੇਸਨਂ. ‘‘ਕਿਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿਵਤ੍ਥੁਂ. ਅਯਂ ਪਨ ਫਸ੍ਸੋ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਕਾਰਾ ਪਤ੍ਤਿਂ’’ਤਿ ਚਲਨ ਕਮ੍ਪਨ ਥਮ੍ਭਨ ਜੇਗੁਚ੍ਛ ਭਯ ਤਾਸ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ਦਿਵਸੇਨ ਵਿਕਾਰਾ ਪਜ੍ਜਨਂ. ‘‘ਵੇਦਨਾ ਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ’’ਤਿ ਸੁਖਵੇਦਨੀਯਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸੁਖਵੇਦਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖ ਵੇਦਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਫਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਾਨੁਰੂਪਂ ਵੇਦਨਾ ਵਿਸੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧਂ ਰੂਪਪ੍ਫੁਸਨਂ, ਨਾਮਪ੍ਫੁਸਨ, ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਪ੍ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬ ਧਾਤੂਨਂ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਨਾਮਪ੍ਫੁਸਨਂ ਦੁਵਿਧਂ ਫਸ੍ਸਪ੍ਫੁਸਨਂ, ਞਾਣਪ੍ਫੁਸਨ, ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਣਪ੍ਫੁਸਨਂ ਨਾਮ ਞਾਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ. ਅਪਿ ਚ ਝਾਨਮਗ੍ਗ ਫਲ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭੋਪਿ ਫੁਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਫੁਸਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ. ਫੁਸਾਮਿ ਨੇਕ੍ਖਮਂ ਸੁਖਂ. ਅਪੁਥੁਜ੍ਜਨ ਸੇਵਿਤਨ੍ਤਿ-ਆਦੀਸੁ. ਇਦਂ ਉਪਮਾ ਮਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਮਨ੍ਦ ਪਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਖੇਲ਼ੁਪ੍ਪਾਦ ਵਚਨਂ. ਵਿਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤਿਪਾਕਟ ਫਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਪ੍ਪਾਕਟ ਫਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਂ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਤਿਪਾਕਟਾਯ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ.

੭੦. ਵੇਦਨਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਾ’’ਤਿ ਵੇਦਨਾ ਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਾ. ‘‘ਸਾਤਂ ਵਾ’’ਤਿ ਸਾਧੁਰਸਂ ਵਾ. ‘‘ਅਸ੍ਸਾਤਂ ਵਾ’’ਤਿ ਅਸਾਧੁਰਸਂ ਵਾ. ‘‘ਕਿਂ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਕਤਮਂ ਵੇਦਯਤਿ. ‘‘ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ. ਅਥਵਾ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਕਥਞ੍ਚਵੇਦਯਤਿ. ‘‘ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਯਤੀ’’ਤਿ ਸੁਖਂ ਹੁਤ੍ਵਾਪਿ ਵੇਦਯਤਿ. ਸੁਖ ਭਾਵੇਨ ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ‘‘ਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਰਬ੍ਯਾਵਟਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਕਿਚ੍ਚਬ੍ਯਾਵਟਾ. ਅਧਿਪਤਿ ਭਾਵੋ ਆਧਿਪਚ੍ਚਂ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯ ਕਿਚ੍ਚਂ. ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਗੁਣਵਚਨਂ. ਰਾਜਾਰਹ ਭੋਜਨਂ ਰਾਜਗ੍ਗਭੋਜਨਂ. ‘‘ਸੂਦਸਦਿਸਤਾ’’ਤਿ ਰਞ੍ਞੋਭਤ੍ਤਕਾਰਸਦਿਸਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੂਦੋ ਰਞ੍ਞੋਭਤ੍ਤਂ ਪਚਨ੍ਤੋ ਰਸਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਥੋਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਗ੍ਗੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਸਂ ਵੀਮਂਸਤਿ. ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ ਪਨ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਅਨਿਸ੍ਸਰੋ. ਰਾਜਾ ਏਵ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਇਸ੍ਸਰੋ. ਰਾਜਾ ਵਿਯ ਵੇਦਨਾ. ਸੂਦੋ ਵਿਯ ਸੇਸਚੇਤਸਿਕ ਧਮ੍ਮਾ.

੭੧. ਸਞ੍ਞਾਵਚਨਤ੍ਥੇ. ‘‘ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਜਾਨਾਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁਜਾਨਨਞ੍ਚ ਨਾਮ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਿਯ ਵਿਵਿਧਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਯ ਯਥਾਭੂਤਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭੂਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਅਭੂਤਂ ਵਾ. ਯਂ ਯਂ ਛ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾ ਅਪ੍ਪਮੁਸ੍ਸਕਰਣ ਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਨਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਸਞ੍ਞਾਣਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤ ਕਰਣਂ. ਭਵਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਅਪ੍ਪਮੁਟ੍ਠਭਾਵਂ ਸਾਧੇਤਿ ਓਪਪਾਤਿਕ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਹਿ ਪੁਰਿਮਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਪਿ ਕੇਚਿ ਪੁਰਿਮਂ ਭਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯੇਜਾਤਿਸ੍ਸਰ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਪ੍ਪਮੁਟ੍ਠਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨਟ੍ਠਭਾਵਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸ ਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ. ‘‘ਬੋਧੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਬੁਜ੍ਝਾਪੇਤੁਂ. ‘‘ਦਾਰੁਤਚ੍ਛਕਸਦਿਸਾਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਦਾਰੁਤਚ੍ਛਕੋ ਨਾਮ ਕਟ੍ਠਵਡ੍ਢਕੀ. ਸੋ ਕਟ੍ਠਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਾਰੀਹੋਤਿ. ਸੁਤਚ੍ਛਿਤਛਿਨ੍ਦਿਤੇਸੁ ਕਟ੍ਠੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਿ. ਪਚ੍ਛਾਤਾਨਿ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਕਮ੍ਮੇ ਉਪਨੇਤਿ. ‘‘ਹਤ੍ਥਿ ਦਸ੍ਸਕ ਅਨ੍ਧਸਦਿਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਕੋ ਕਿਰ ਰਾਜਾ ਕੇਲ਼ਿਪ੍ਪਸੁਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਨਂਠਾਨੇ ਏਕਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾਠਪੇਨ੍ਤੋ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧੇ ਆਹ ਜਾਨਾਥ ਭੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਹਤ੍ਥਿਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਪਰਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਾਮਸਿਤਂ ਤਂ ਤਂ ਅਙ੍ਗਮਵਹਤ੍ਥੀਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਦਲ਼੍ਹਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਰਾਜਾ ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿ ਕੀਦਿਸੋ ਭੋ ਹਤ੍ਥੀਤਿ. ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਹਤ੍ਥਿਸਣ੍ਠਾਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾ ਵਿਵਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਆਚਿਕ੍ਖਨਮੇਵ ਰਞ੍ਞੋਹਤ੍ਥਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਦਸ੍ਸਕ ਅਨ੍ਧਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ‘‘ਉਪਟ੍ਠਿਤਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣੇ’’ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਰਜ੍ਜੁਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਸਣ੍ਠਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਸੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਸਪ੍ਪੋਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਵਿਸਯਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ. ਮਿਗਪੋਤਕਾਨਞ੍ਚ ਅਰਞ੍ਞੇਖੇਤ੍ਤਮਜ੍ਝੇਪੁਰਿਸਸਣ੍ਠਾਨਂ ਤਿਣ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਪੁਰਿਸਸਣ੍ਠਾ ਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਤੇ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਸਣ੍ਠਾਨਮਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਅਮ੍ਹੇ ਪਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਲਾਯਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ.