੧੨. ਨਾਗਿਤਸੁਤ੍ਤਂ

੪੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਯੇਨ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਕੋਸਲਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲੇ ਵਿਹਰਤਿ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ – ‘‘ਸਮਣੋ ਖਲੁ, ਭੋ, ਗੋਤਮੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲੇ ਵਿਹਰਤਿ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਵਨਸਣ੍ਡੇ. ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ…ਪੇ… ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਸਦੇਵਕਂ…ਪੇ… ਅਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪਹੂਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨ ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਵਨਸਣ੍ਡੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਅਟ੍ਠਂਸੁ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਾ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਿਤੋ ਭਗਵਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਨਾਗਿਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕੇ ਪਨ ਤੇ, ਨਾਗਿਤ, ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਕੇਵਟ੍ਟਾ ਮਞ੍ਞੇ ਮਚ੍ਛਵਿਲੋਪੇ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਚ੍ਛਾਨਙ੍ਗਲਕਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਪਹੂਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਆਦਾਯ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਠਿਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਯਸੇਨ ਸਮਾਗਮਂ, ਮਾ ਚ ਮਯਾ ਯਸੋ. ਯੋ ਖੋ, ਨਾਗਿਤ, ਨਯਿਮਸ੍ਸ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਸ੍ਸ ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਸ੍ਸ ਉਪਸਮਸੁਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬੋਧਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਅਸ੍ਸ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ, ਯਸ੍ਸਾਹਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਸ੍ਸ ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਸ੍ਸ ਉਪਸਮਸੁਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬੋਧਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ, ਸੋ ਤਂ ਮੀਲ਼੍ਹਸੁਖਂ ਮਿਦ੍ਧਸੁਖਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸੁਖਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ; ਅਧਿਵਾਸੇਤੁ, ਸੁਗਤੋ; ਅਧਿਵਾਸਨਕਾਲੋ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ. ਯੇਨ ਯੇਨੇਵ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਾਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਨੇਗਮਾ ਚੇਵ ਜਾਨਪਦਾ ਚ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੁਲ੍ਲਫੁਸਿਤਕੇ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਯਥਾਨਿਨ੍ਨਂ ਉਦਕਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਯੇਨੇਵ ਦਾਨਿ ਭਗਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਾਵ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕਾ ਨੇਗਮਾ ਚੇਵ ਜਾਨਪਦਾ ਚ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਮਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਯਸੇਨ ਸਮਾਗਮਂ, ਮਾ ਚ ਮਯਾ ਯਸੋ. ਯੋ ਖੋ, ਨਾਗਿਤ, ਨਯਿਮਸ੍ਸ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਸ੍ਸ ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਸ੍ਸ ਉਪਸਮਸੁਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬੋਧਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਅਸ੍ਸ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ, ਯਸ੍ਸਾਹਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਸ੍ਸ ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਸ੍ਸ ਉਪਸਮਸੁਖਸ੍ਸ ਸਮ੍ਬੋਧਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ, ਸੋ ਤਂ ਮੀਲ਼੍ਹਸੁਖਂ ਮਿਦ੍ਧਸੁਖਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਸੁਖਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ.

‘‘ਇਧਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਗਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰਿਂ ਸਮਾਹਿਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਇਦਾਨਿਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ [ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਤਿ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ, ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ (ਕ. ਸੀ. ਪੀ.) ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਤਿ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ, ਸੋ ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ (ਕ. ਸੀ.) ਅ. ਨਿ. ੮.੮੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤਿ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ [ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਤਿ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ, ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ (ਕ. ਸੀ. ਪੀ.) ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਘਟ੍ਟੇਸ੍ਸਤਿ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ, ਸੋ ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ (ਕ. ਸੀ.) ਅ. ਨਿ. ੮.੮੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਚਾਵੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਤੇਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਮਿ ਗਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਨ. ਇਧ ਪਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਚਲਾਯਮਾਨਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਇਦਾਨਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਨਿਦ੍ਦਾਕਿਲਮਥਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂਯੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਮਿ ਅਰਞ੍ਞਵਿਹਾਰੇਨ.

‘‘ਇਧ ਪਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਇਦਾਨਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਮਾਹਿਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਤੇਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਮਿ ਅਰਞ੍ਞਵਿਹਾਰੇਨ.

‘‘ਇਧ ਪਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸਮਾਹਿਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਇਦਾਨਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੋਚੇਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਤੇਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਮਿ ਅਰਞ੍ਞਵਿਹਾਰੇਨ.

‘‘ਇਧ ਪਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਗਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰਿਂ ਲਾਭਿਂ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਸੋ ਤਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਨਿਕਾਮਯਮਾਨੋ ਰਿਞ੍ਚਤਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਰਿਞ੍ਚਤਿ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ; ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨਿਂ ਓਸਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾਸਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਮਿ ਗਾਮਨ੍ਤਵਿਹਾਰੇਨ.

‘‘ਇਧ ਪਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕਂ ਲਾਭਿਂ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ. ਸੋ ਤਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਪਟਿਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਨ ਰਿਞ੍ਚਤਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਂ ਨ ਰਿਞ੍ਚਤਿ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ. ਤੇਨਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਮਿ ਅਰਞ੍ਞਵਿਹਾਰੇਨ. ਯਸ੍ਮਾਹਂ, ਨਾਗਿਤ, ਸਮਯੇ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨ ਕਞ੍ਚਿ [ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਪੁਰਤੋ ਵਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਵਾ, ਫਾਸੁ ਮੇ, ਨਾਗਿਤ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਹੋਤਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਕਮ੍ਮਾਯਾ’’ਤਿ. ਦ੍ਵਾਦਸਮਂ.

ਦੇਵਤਾਵਗ੍ਗੋ [ਸੇਕ੍ਖਪਰਿਹਾਨਿਯਵਗ੍ਗੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚਤੁਤ੍ਥੋ.