੬. ਮਹਾਸੁਪਿਨਸੁਤ੍ਤਂ

੧੯੬. ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਸੁਪਿਨਾ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਮਹਾਸਯਨਂ ਅਹੋਸਿ, ਹਿਮਵਾ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ [ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਬਿਮ੍ਬ + ਓਹਨਂ = ਇਤਿ ਪਦਵਿਭਾਗੋ] ਅਹੋਸਿ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾਮੋ ਹਤ੍ਥੋ ਓਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਦਕ੍ਖਿਣੋ ਹਤ੍ਥੋ ਓਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਦਕ੍ਖਿਣੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਭੋ ਪਾਦਾ ਓਹਿਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਤਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਤਿਣਜਾਤਿ ਨਾਭਿਯਾ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਭਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤਾ ਅਹੋਸਿ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਸੇਤਾ ਕਿਮੀ ਕਣ੍ਹਸੀਸਾ ਪਾਦੇਹਿ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ( ) [(ਅਗ੍ਗਨਖਤੋ) ਕਤ੍ਥਚਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ] ਯਾਵ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸੁਂ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਕੁਣਾ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਾ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੇਤਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਵ ਸਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਮੀਲ਼੍ਹਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਉਪਰੂਪਰਿ ਚਙ੍ਕਮਤਿ ਅਲਿਪ੍ਪਮਾਨੋ ਮੀਲ਼੍ਹੇਨ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਮੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਯਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਮਹਾਸਯਨਂ ਅਹੋਸਿ, ਹਿਮਵਾ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ ਅਹੋਸਿ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਵਾਮੋ ਹਤ੍ਥੋ ਓਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਦਕ੍ਖਿਣੋ ਹਤ੍ਥੋ ਓਹਿਤੋ ਅਹੋਸਿ, ਦਕ੍ਖਿਣੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਉਭੋ ਪਾਦਾ ਓਹਿਤਾ ਅਹੇਸੁਂ; ਤਥਾਗਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਯਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਤਿਰਿਯਾ ਨਾਮ ਤਿਣਜਾਤਿ ਨਾਭਿਯਾ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਭਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਿਤਾ ਅਹੋਸਿ; ਤਥਾਗਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਯਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਸੇਤਾ ਕਿਮੀ ਕਣ੍ਹਸੀਸਾ ਪਾਦੇਹਿ ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸੁਂ; ਬਹੂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਤਥਾਗਤਂ ਪਾਣੁਪੇਤਾ [ਪਾਣੁਪੇਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸਰਣਂ ਗਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਯਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਕੁਣਾ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਾ ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਸੇਤਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ; ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਣ੍ਣਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਸ੍ਸਾ ਸੁਦ੍ਦਾ ਤੇ ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਯਮ੍ਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਵ ਸਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਮੀਲ਼੍ਹਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਉਪਰੂਪਰਿ ਚਙ੍ਕਮਤਿ ਅਲਿਪ੍ਪਮਾਨੋ ਮੀਲ਼੍ਹੇਨ; ਲਾਭੀ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨਂ, ਤਂ [ਤਤ੍ਥ ਚ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਤਥਾਗਤੋ ਅਗਥਿਤੋ [ਅਗਧਿਤੋ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ. ਕ.)] ਅਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਸਨ੍ਨੋ [ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ (ਕ.) ਅਨਜ੍ਝੋਪਨ੍ਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਮੋ ਮਹਾਸੁਪਿਨੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ.

‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਮਹਾਸੁਪਿਨਾ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.