(੧੯) ੪. ਅਰਞ੍ਞਵਗ੍ਗੋ

੧. ਆਰਞ੍ਞਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੧. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ [ਆਰਞ੍ਞਤਾ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ) ਪਰਿ. ੪੪੩ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ]. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਉਮ੍ਮਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਾ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹੀਤਿ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਿਵੇਕਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ [ਇਦਮਟ੍ਠਿਤਂਯੇਵ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾਨਂ ਯ੍ਵਾਯਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਿਵੇਕਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਮੋਕ੍ਖੋ [ਪਾਮੋਕ੍ਖੋ (ਅ. ਨਿ. ੪.੯੫; ੧੦.੯੧)] ਚ ਉਤ੍ਤਮੋ ਚ ਪਵਰੋ ਚ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਵਾ ਖੀਰਂ, ਖੀਰਮ੍ਹਾ ਦਧਿ, ਦਧਿਮ੍ਹਾ ਨਵਨੀਤਂ, ਨਵਨੀਤਮ੍ਹਾ ਸਪ੍ਪਿ, ਸਪ੍ਪਿਮ੍ਹਾ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ, ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ [ਸਪ੍ਪਿਮ੍ਹਾ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ (ਕ.) ਸਂ. ਨਿ. ੩.੬੬੨] ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾਨਂ ਯ੍ਵਾਯਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਿਵੇਕਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਮੋਕ੍ਖੋ ਚ ਉਤ੍ਤਮੋ ਚ ਪਵਰੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਚੀਵਰਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੨. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੩. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਸੋਸਾਨਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੪. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਸਾਨਿਕਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਸੋਸਾਨਿਕੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸੋਸਾਨਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਸੋਸਾਨਿਕਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.

੫. ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੫. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕਾ…ਪੇ…. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਨੇਸਜ੍ਜਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੬. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਸਜ੍ਜਿਕਾ…ਪੇ…. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੭. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕਾ…ਪੇ…. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਏਕਾਸਨਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੮. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਾਸਨਿਕਾ…ਪੇ…. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੯. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਲੁਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਿਕਾ…ਪੇ…. ਨਵਮਂ.

੧੦. ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੯੦. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਮਨ੍ਦਤ੍ਤਾ ਮੋਮੂਹਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਇਚ੍ਛਾਪਕਤੋ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਉਮ੍ਮਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਪਾ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਹੋਤਿ, ‘ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕੇਹੀ’ਤਿ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਿਵੇਕਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਾ. ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਾਨਂ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਿਵੇਕਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਮੋਕ੍ਖੋ ਚ ਉਤ੍ਤਮੋ ਚ ਪਵਰੋ ਚ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਵਾ ਖੀਰਂ, ਖੀਰਮ੍ਹਾ ਦਧਿ, ਦਧਿਮ੍ਹਾ ਨਵਨੀਤਂ, ਨਵਨੀਤਮ੍ਹਾ ਸਪ੍ਪਿ, ਸਪ੍ਪਿਮ੍ਹਾ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ, ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਾਨਂ ਯ੍ਵਾਯਂ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਲ੍ਲੇਖਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਿਵੇਕਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਮਤ੍ਥਿਤਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਚ ਸੇਟ੍ਠੋ ਚ ਮੋਕ੍ਖੋ ਚ ਉਤ੍ਤਮੋ ਚ ਪਵਰੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਅਰਞ੍ਞਵਗ੍ਗੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.