(੧੮) ੩. ਉਪਾਸਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਸਾਰਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸਾਰਜ੍ਜਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਹੋਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਸਾਰਜ੍ਜਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਵਿਸਾਰਦੋ ਹੋਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਵਿਸਾਰਦੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪਠਮਂ.

੨. ਵਿਸਾਰਦਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੨. ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਅਵਿਸਾਰਦੋ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਅਵਿਸਾਰਦੋ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਵਿਸਾਰਦੋ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤਿ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਵਿਸਾਰਦੋ ਅਗਾਰਂ ਅਜ੍ਝਾਵਸਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.

੩. ਨਿਰਯਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੩. ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਯੀ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਰਯੇ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਸਗ੍ਗੇ. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯਥਾਭਤਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਸਗ੍ਗੇ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.

੪. ਵੇਰਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੪. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਪਞ੍ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਭਯਾਨਿ ਵੇਰਾਨਿ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ‘ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ’ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨਿਰਯਞ੍ਚ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ, ਮੁਸਾਵਾਦਂ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਭਯਾਨਿ ਵੇਰਾਨਿ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ‘ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ’ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨਿਰਯਞ੍ਚ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਪਞ੍ਚ, ਗਹਪਤਿ, ਭਯਾਨਿ ਵੇਰਾਨਿ ਪਹਾਯ ‘ਸੀਲਵਾ’ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੁਗਤਿਞ੍ਚ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ, ਮੁਸਾਵਾਦਂ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਪਞ੍ਚ ਭਯਾਨਿ ਵੇਰਾਨਿ ਪਹਾਯ ‘ਸੀਲਵਾ’ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੁਗਤਿਞ੍ਚ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਯਂ, ਗਹਪਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਪਚ੍ਚਯਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਤਂ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

‘‘ਯਂ, ਗਹਪਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ…ਪੇ….

‘‘ਯਂ, ਗਹਪਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ…ਪੇ….

‘‘ਯਂ, ਗਹਪਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੀ…ਪੇ….

‘‘ਯਂ, ਗਹਪਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਯੀ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਮ੍ਪਿ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਨ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਂ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਪਸਵਤਿ, ਨ ਚੇਤਸਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ. ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਤਂ ਭਯਂ ਵੇਰਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਯੋ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਞ੍ਚ ਭਾਸਤਿ;

ਲੋਕੇ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਪਰਦਾਰਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਤਿ;

ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨਞ੍ਚ, ਯੋ ਨਰੋ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ.

‘‘ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਪਞ੍ਚ ਵੇਰਾਨਿ, ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;

ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਨਿਰਯਂ ਸੋਪਪਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਯੋ ਪਾਣਂ ਨਾਤਿਪਾਤੇਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਨ ਭਾਸਤਿ;

ਲੋਕੇ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਿਯਤਿ, ਪਰਦਾਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ;

ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨਞ੍ਚ, ਯੋ ਨਰੋ ਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ.

‘‘ਪਹਾਯ ਪਞ੍ਚ ਵੇਰਾਨਿ, ਸੀਲਵਾ ਇਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;

ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਸੁਗਤਿਂ ਸੋਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ;

੫. ਚਣ੍ਡਾਲਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੫. ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਪਾਸਕਚਣ੍ਡਾਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਉਪਾਸਕਮਲਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਪਤਿਕੁਟ੍ਠੋ ਚ [ਉਪਾਸਕਪਤਿਕਿਟ੍ਠੋ ਚ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ; ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਹੋਤਿ; ਕੋਤੂਹਲਮਙ੍ਗਲਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਮਙ੍ਗਲਂ ਪਚ੍ਚੇਤਿ ਨੋ ਕਮ੍ਮਂ; ਇਤੋ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਗਵੇਸਤਿ; ਤਤ੍ਥ ਚ ਪੁਬ੍ਬਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਪਾਸਕਚਣ੍ਡਾਲੋ ਚ ਹੋਤਿ ਉਪਾਸਕਮਲਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਪਤਿਕੁਟ੍ਠੋ ਚ.

‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਪਾਸਕਰਤਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਉਪਾਸਕਪਦੁਮਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕਞ੍ਚ [ਉਪਾਸਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ ਚ (ਪੀ. ਕ.)]. ਕਤਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ? ਸਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ; ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ; ਅਕੋਤੂਹਲਮਙ੍ਗਲਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚੇਤਿ ਨੋ ਮਙ੍ਗਲਂ; ਨ ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਗਵੇਸਤਿ; ਇਧ ਚ ਪੁਬ੍ਬਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਪਾਸਕਰਤਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਉਪਾਸਕਪਦੁਮਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਮਂ.

੬. ਪੀਤਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੬. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ. ਨ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਾਵਤਕੇਨੇਵ ਤੁਟ੍ਠਿ ਕਰਣੀਯਾ – ‘ਮਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮਯਂ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਪਵਿਵੇਕਂ ਪੀਤਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ! ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਗਹਪਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਚਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ – ‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ. ਨ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਤਾਵਤਕੇਨੇਵ ਤੁਟ੍ਠਿ ਕਰਣੀਯਾ – ਮਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ਕਿਨ੍ਤਿ ਮਯਂ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਪਵਿਵੇਕਂ ਪੀਤਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ! ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਗਹਪਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਵਿਵੇਕਂ ਪੀਤਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਠਾਨਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਵਿਵੇਕਂ ਪੀਤਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਇਮਾਨਿਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ [ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਠਾਨਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ! ਯਸ੍ਮਿਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਵਿਵੇਕਂ ਪੀਤਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਪਞ੍ਚਸ੍ਸ ਠਾਨਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਯੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਵਿਵੇਕਂ ਪੀਤਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਇਮਾਨਿਸ੍ਸ [ਇਮਾਨੇਤ੍ਥ (ਸੀ.)] ਪਞ੍ਚ ਠਾਨਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਛਟ੍ਠਂ.

੭. ਵਣਿਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੭. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਣਿਜ੍ਜਾ ਉਪਾਸਕੇਨ ਅਕਰਣੀਯਾ. ਕਤਮਾ ਪਞ੍ਚ? ਸਤ੍ਥਵਣਿਜ੍ਜਾ, ਸਤ੍ਤਵਣਿਜ੍ਜਾ, ਮਂਸਵਣਿਜ੍ਜਾ, ਮਜ੍ਜਵਣਿਜ੍ਜਾ, ਵਿਸਵਣਿਜ੍ਜਾ – ਇਮਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਵਣਿਜ੍ਜਾ ਉਪਾਸਕੇਨ ਅਕਰਣੀਯਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.

੮. ਰਾਜਾਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੮. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ [ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤੀਤਿ (ਸੀ.), ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)]. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ, ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਤਥੇਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਿ [ਤਥੇਵ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਵੇਦਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ.), ਤਦੇਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਵੇਦੇਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਪੁਰਿਸਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸੀਤਿ [ਵੋਰੋਪੇਤੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ [ਸੂਯਿਸ੍ਸਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਤਥੇਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਗਾਮਾ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀਤਿ [ਆਦਿਯਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਪਹਾਯ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਂ ਪਹਾਯ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਤਥੇਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰਿਤ੍ਥੀਸੁ ਪਰਕੁਮਾਰੀਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜੀਤਿ [ਆਪਜ੍ਜਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਤਥੇਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਪਭਞ੍ਜੀਤਿ [ਭਞ੍ਜਤੀਤਿ (ਸੀ.), ਭਞ੍ਜਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਭਞ੍ਜੀਤਿ (ਪੀ.)]. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ! ਮਯਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ ਨ ਸੁਤਂ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵੇਰਮਣਿਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਪਿ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਤਥੇਵ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਇਤ੍ਥਿਂ ਵਾ ਪੁਰਿਸਂ ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ [ਵੋਰੋਪੇਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]; ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਗਾਮਾ ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾ ਵਾ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ [ਆਦਿਯਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)]; ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਪਰਿਤ੍ਥੀਸੁ ਪਰਕੁਮਾਰੀਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿ [ਆਪਜ੍ਜਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)]; ਅਯਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਪਭਞ੍ਜੀਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾਨੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਹੇਤੁ ਹਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਏਵਰੂਪਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਸੁਤਂ ਵਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਦਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਤਞ੍ਚ ਸੁਯ੍ਯਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.

੯. ਗਿਹਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੯. ਅਥ ਖੋ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਉਪਾਸਕਸਤੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਂ ਕਞ੍ਚਿ [ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਥ ਗਿਹਿਂ ਓਦਾਤਵਸਨਂ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਂਵੁਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭਿਂ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭਿਂ ਅਕਸਿਰਲਾਭਿਂ, ਸੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਖੀਣਨਿਰਯੋਮ੍ਹਿ ਖੀਣਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਖੀਣਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਖੀਣਾਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਵਿਨਿਪਾਤੋ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਹਮਸ੍ਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਂਵੁਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਂਵੁਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਤਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ? ਇਧ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਪਠਮੋ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਅਧਿਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਪਰਿਯੋਦਾਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾਯ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਕਾਲਿਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀ’ਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯੋ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਅਧਿਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਪਰਿਯੋਦਾਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾਯ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਉਜੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਞਾਯਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਤਤਿਯੋ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਅਧਿਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਪਰਿਯੋਦਾਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾਯ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਰਿਯਕਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਖਣ੍ਡੇਹਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਹਿ ਅਸਬਲੇਹਿ ਅਕਮ੍ਮਾਸੇਹਿ ਭੁਜਿਸ੍ਸੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥੇਹਿ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠੇਹਿ ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇਹਿ. ਅਯਮਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਅਧਿਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਪਰਿਯੋਦਾਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾਯ. ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਤਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ.

‘‘ਯਂ ਕਞ੍ਚਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਥ ਗਿਹਿਂ ਓਦਾਤਵਸਨਂ – ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਸਂਵੁਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ, ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਆਭਿਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਨਂ ਨਿਕਾਮਲਾਭਿਂ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭਿਂ ਅਕਸਿਰਲਾਭਿਂ, ਸੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਖੀਣਨਿਰਯੋਮ੍ਹਿ ਖੀਣਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਖੀਣਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੋ ਖੀਣਾਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਵਿਨਿਪਾਤੋ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਹਮਸ੍ਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਨਿਰਯੇਸੁ ਭਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪਾਪਾਨਿ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ;

ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯੇ.

‘‘ਨ ਹਿਂਸੇ ਪਾਣਭੂਤਾਨਿ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਪਰਕ੍ਕਮੇ;

ਮੁਸਾ ਚ ਨ ਭਣੇ ਜਾਨਂ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨ ਪਰਾਮਸੇ.

‘‘ਸੇਹਿ ਦਾਰੇਹਿ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਪਰਦਾਰਞ੍ਚ ਆਰਮੇ [ਨਾਰਮੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)];

ਮੇਰਯਂ ਵਾਰੁਣਿਂ ਜਨ੍ਤੁ, ਨ ਪਿਵੇ ਚਿਤ੍ਤਮੋਹਨਿਂ.

‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਰੇਯ੍ਯ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚਾਨੁਵਿਤਕ੍ਕਯੇ;

ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਂ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਂ (?) ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਂ (ਕ.)] ਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਦੇਵਲੋਕਾਯ ਭਾਵਯੇ.

‘‘ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ, ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਸ੍ਸ ਜਿਗੀਸਤੋ [ਜਿਗਿਂਸਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)];

ਸਨ੍ਤੇਸੁ ਪਠਮਂ ਦਿਨ੍ਨਾ, ਵਿਪੁਲਾ ਹੋਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ.

‘‘ਸਨ੍ਤੋ ਹਵੇ ਪਵਕ੍ਖਾਮਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ ਸੁਣੋਹਿ ਮੇ;

ਇਤਿ ਕਣ੍ਹਾਸੁ ਸੇਤਾਸੁ, ਰੋਹਿਣੀਸੁ ਹਰੀਸੁ ਵਾ.

‘‘ਕਮ੍ਮਾਸਾਸੁ ਸਰੂਪਾਸੁ, ਗੋਸੁ ਪਾਰੇਵਤਾਸੁ ਵਾ;

ਯਾਸੁ ਕਾਸੁਚਿ ਏਤਾਸੁ, ਦਨ੍ਤੋ ਜਾਯਤਿ ਪੁਙ੍ਗਵੋ.

‘‘ਧੋਰਯ੍ਹੋ ਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਜਵਨਿਕ੍ਕਮੋ;

ਤਮੇਵ ਭਾਰੇ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਾਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਪਰਿਕ੍ਖਰੇ.

‘‘ਏਵਮੇਵਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਜਾਤਿਯੇ;

ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਵੇਸ੍ਸੇ, ਸੁਦ੍ਦੇ ਚਣ੍ਡਾਲਪੁਕ੍ਕੁਸੇ.

‘‘ਯਾਸੁ ਕਾਸੁਚਿ ਏਤਾਸੁ, ਦਨ੍ਤੋ ਜਾਯਤਿ ਸੁਬ੍ਬਤੋ;

ਧਮ੍ਮਟ੍ਠੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ ਹਿਰੀਮਨੋ.

‘‘ਪਹੀਨਜਾਤਿਮਰਣੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕੇਵਲੀ;

ਪਨ੍ਨਭਾਰੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਕਤਕਿਚ੍ਚੋ ਅਨਾਸਵੋ.

‘‘ਪਾਰਗੂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;

ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਵਿਰਜੇ ਖੇਤ੍ਤੇ, ਵਿਪੁਲਾ ਹੋਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ.

‘‘ਬਾਲਾ ਚ ਅਵਿਜਾਨਨ੍ਤਾ, ਦੁਮ੍ਮੇਧਾ ਅਸ੍ਸੁਤਾਵਿਨੋ;

ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਦਦਨ੍ਤਿ ਦਾਨਾਨਿ, ਨ ਹਿ ਸਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਰੇ.

‘‘ਯੇ ਚ ਸਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਨ੍ਤਿ, ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੇ ਧੀਰਸਮ੍ਮਤੇ;

ਸਦ੍ਧਾ ਚ ਨੇਸਂ ਸੁਗਤੇ, ਮੂਲਜਾਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ.

‘‘ਦੇਵਲੋਕਞ੍ਚ ਤੇ ਯਨ੍ਤਿ, ਕੁਲੇ ਵਾ ਇਧ ਜਾਯਰੇ;

ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ. ਨਵਮਂ;

੧੦. ਗਵੇਸੀਸੁਤ੍ਤਂ

੧੮੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਤਿ ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਾਲਵਨਂ; ਦਿਸ੍ਵਾਨ [ਦਿਸ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਮਗ੍ਗਾ ਓਕ੍ਕਮ੍ਮ [ਉਕ੍ਕਮ੍ਮ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਯੇਨ ਤਂ ਸਾਲਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਾਲਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਸਿਤਂ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਗਵਤੋ ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਕਮ੍ਮਾਯ? ਨ ਅਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤੁਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਭਗਵਤੋ ਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਤੁਕਮ੍ਮਾਯ? ਨ ਅਕਾਰਣੇਨ ਤਥਾਗਤਾ ਸਿਤਂ ਪਾਤੁਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਨਗਰਂ ਅਹੋਸਿ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਫੀਤਞ੍ਚ ਬਹੁਜਨਂ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਂ. ਤਂ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਨਗਰਂ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਾਸਿ. ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਗਵੇਸੀ ਨਾਮ ਉਪਾਸਕੋ ਅਹੋਸਿ ਸੀਲੇਸੁ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਗਵੇਸਿਨਾ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਪਾਸਕੇਨ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਪਟਿਦੇਸਿਤਾਨਿ ਸਮਾਦਪਿਤਾਨਿ [ਸਮਾਦਾਪਿਤਾਨਿ (?)] ਅਹੇਸੁਂ ਸੀਲੇਸੁ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ. ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸਿਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ [ਬਹੁਕਾਰੋ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ [ਸਮਾਦਾਪੇਤਾ (?)], ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਸੀਲੇਸੁ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਇਮਾਨਿ ਚ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਸੀਲੇਸੁ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ. ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਸਮਸਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤਿਰੇਕਂ; ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਅਤਿਰੇਕਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਂ ਧਾਰੇਥਾ’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਯ੍ਯੋ ਖੋ ਗਵੇਸੀ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਯ੍ਯੋ ਹਿ ਨਾਮ ਗਵੇਸੀ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਮਙ੍ਗਂ [ਕਿਮਙ੍ਗ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਨ ਮਯ’ਨ੍ਤਿ [ਪਨ ਨ ਮਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ.) ਅ. ਨਿ. ੪.੧੫੯; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੦; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੨੦ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਂ]! ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਯੇਨ ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਵੇਸਿਂ ਉਪਾਸਕਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਅਯ੍ਯੋ ਗਵੇਸੀ ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ ਧਾਰੇਤੂ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸਿਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ, ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ. ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਸਮਸਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤਿਰੇਕਂ; ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਅਤਿਰੇਕਾਯਾ’’’ਤਿ!

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਧਾਰੇਥ ਆਰਾਚਾਰਿ [ਅਨਾਚਾਰਿਂ (ਪੀ.)] ਵਿਰਤਂ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਯ੍ਯੋ ਖੋ ਗਵੇਸੀ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਯ੍ਯੋ ਹਿ ਨਾਮ ਗਵੇਸੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਆਰਾਚਾਰੀ ਵਿਰਤੋ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਮਯ’ਨ੍ਤਿ! ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਯੇਨ ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਵੇਸਿਂ ਉਪਾਸਕਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਅਯ੍ਯੋ ਗਵੇਸੀ ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਧਾਰੇਤੁ ਆਰਾਚਾਰਿਨੋ ਵਿਰਤਾ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸਿਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ. ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਆਰਾਚਾਰੀ ਵਿਰਤੋ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਆਰਾਚਾਰਿਨੋ ਵਿਰਤਾ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਸਮਸਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤਿਰੇਕਂ; ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਅਤਿਰੇਕਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਮਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਂ ਧਾਰੇਥ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤਂ ਵਿਰਤਂ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਯ੍ਯੋ ਖੋ ਗਵੇਸੀ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਯ੍ਯੋ ਹਿ ਨਾਮ ਗਵੇਸੀ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤੋ ਵਿਰਤੋ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ. ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਮਯ’ਨ੍ਤਿ! ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਯੇਨ ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗਵੇਸਿਂ ਉਪਾਸਕਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਅਯ੍ਯੋ ਗਵੇਸੀ ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕੇ ਧਾਰੇਤੁ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤੇ ਵਿਰਤੇ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸਿਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ. ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋ. ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਆਰਾਚਾਰੀ ਵਿਰਤੋ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਆਰਾਚਾਰਿਨੋ ਵਿਰਤਾ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਅਹਞ੍ਚਮ੍ਹਿ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕੋ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤੋ ਵਿਰਤੋ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ. ਇਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤਾ ਵਿਰਤਾ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ. ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਸਮਸਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤਿਰੇਕਂ; ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਅਤਿਰੇਕਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਪਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਲਭੇਯ੍ਯਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’ਨ੍ਤਿ. ਅਲਤ੍ਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸੀ ਉਪਾਸਕੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਅਲਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ. ਅਚਿਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕੋ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ – ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ – ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਸਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਚ ਪਨਾਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਤਂ ਅਹੋਸਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤੇਸ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਯ੍ਯੋ ਖੋ ਗਵੇਸੀ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬਹੂਪਕਾਰੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ. ਅਯ੍ਯੋ ਹਿ ਨਾਮ ਗਵੇਸੀ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਮਯ’ਨ੍ਤਿ! ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਯੇਨ ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਸ੍ਸਪਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’ਨ੍ਤਿ. ਅਲਭਿਂਸੁ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਉਪਾਸਕਸਤਾਨਿ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਅਲਭਿਂਸੁ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਗਵੇਸਿਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਕਾਮਲਾਭੀ ਹੋਮਿ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀ ਅਕਸਿਰਲਾਭੀ. ਅਹੋ ਵਤਿਮਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਕਾਮਲਾਭਿਨੋ ਅਸ੍ਸੁ ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭਿਨੋ ਅਕਸਿਰਲਾਭਿਨੋ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਵੂਪਕਟ੍ਠਾ [ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਏਕੇਕਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਆਤਾਪਿਨੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ – ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ – ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਂਸੁ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਿਂਸੁ’’.

‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਗਵੇਸੀਪਮੁਖਾਨਿ ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿ [ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਣੀਤਪਣੀਤਂ ਵਾਯਮਮਾਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਚ੍ਛਾਕਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਉਤ੍ਤਰੁਤ੍ਤਰਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਂ ਵਾਯਮਮਾਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਸਮਂ.

ਉਪਾਸਕਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.