੧੦. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਸਿਪ੍ਪਿਨਿਕਾਤੀਰੇ [ਸਪ੍ਪਿਨਿਯਾ ਤੀਰੇ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਿਪ੍ਪਿਨਿਯਾ ਤੀਰੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਸਿਪ੍ਪਿਨਿਯਾ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ (ਕ.)] ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੇ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ ਅਨ੍ਨਭਾਰੋ ਵਰਧਰੋ ਸਕੁਲੁਦਾਯੀ ਚ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਸਿਪ੍ਪਿਨਿਕਾਤੀਰਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਨਿਸਜ੍ਜ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਾਨਿ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਾਨਿ ਵਂਸਞ੍ਞਾਨਿ ਪੋਰਾਣਾਨਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾਨਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਸਂਕੀਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਕੀਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਾਨਿ ਸਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਂ ਵਂਸਞ੍ਞਂ ਪੋਰਾਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ, ਨ ਸਂਕੀਯਤਿ ਨ ਸਂਕੀਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਂ ਸਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਧਮ੍ਮਪਦਂ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਧਮ੍ਮਪਦਂ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਂ ਵਂਸਞ੍ਞਂ ਪੋਰਾਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ, ਨ ਸਂਕੀਯਤਿ ਨ ਸਂਕੀਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਂ ਸਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ. ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਾਨਿ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਾਨਿ ਵਂਸਞ੍ਞਾਨਿ ਪੋਰਾਣਾਨਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾਨਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਾਨਿ, ਨ ਸਂਕੀਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਕੀਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਾਨਿ ਸਮਣੇਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ.

‘‘ਯੋ ਖੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਅਨਭਿਜ੍ਝਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁਂ ਕਾਮੇਸੁ ਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਤਮਹਂ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਂ – ‘ਏਤੁ ਵਦਤੁ ਬ੍ਯਾਹਰਤੁ ਪਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਤ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁਂ ਕਾਮੇਸੁ ਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਯੋ ਖੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਤਮਹਂ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਂ – ‘ਏਤੁ ਵਦਤੁ ਬ੍ਯਾਹਰਤੁ ਪਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਤ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਯੋ ਖੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਂ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਤਮਹਂ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਂ – ‘ਏਤੁ ਵਦਤੁ ਬ੍ਯਾਹਰਤੁ ਪਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਤ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਂ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਯੋ ਖੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਮੇਤਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ, ਤਮਹਂ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਂ – ‘ਏਤੁ ਵਦਤੁ ਬ੍ਯਾਹਰਤੁ ਪਸ੍ਸਾਮਿਸ੍ਸਾਨੁਭਾਵ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਵਤ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਅਸਮਾਹਿਤਂ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਯੋ ਖੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ ਵਾਦਾਨੁਪਾਤਾ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਠਾਨਾ [ਵਾਦਾਨੁਵਾਦਾ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੮)] ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਅਨਭਿਜ੍ਝਂ ਚੇ ਭਵਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਗਰਹਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਯੇ ਚ ਹਿ [ਯੇ ਚ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪੨-੧੪੩)] ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੂ ਕਾਮੇਸੁ ਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪੁਜ੍ਜਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪਾਸਂਸਾ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਚੇ ਭਵਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਗਰਹਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਯੇ ਚ ਹਿ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪੁਜ੍ਜਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪਾਸਂਸਾ. ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ ਚੇ ਭਵਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਗਰਹਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਯੇ ਚ ਹਿ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪੁਜ੍ਜਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪਾਸਂਸਾ. ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਚੇ ਭਵਂ ਧਮ੍ਮਪਦਂ ਗਰਹਤਿ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਯੇ ਚ ਹਿ ਅਸਮਾਹਿਤਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪੁਜ੍ਜਾ ਤੇ ਭੋਤੋ ਪਾਸਂਸਾ.

‘‘ਯੋ ਖੋ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ, ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕਾ ਵਾਦਾਨੁਪਾਤਾ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਠਾਨਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਅਹੇਸੁਂ ਉਕ੍ਕਲਾ ਵਸ੍ਸਭਞ੍ਞਾ [ਵਸ੍ਸਭਿਞ੍ਞਾ (ਕ.) ਸਂ. ਨਿ. ੩.੬੨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਅਹੇਤੁਕਵਾਦਾ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਾ ਨਤ੍ਥਿਕਵਾਦਾ, ਤੇਪਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਧਮ੍ਮਪਦਾਨਿ ਨ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਅਮਞ੍ਞਿਂਸੁ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਨਿਨ੍ਦਾਬ੍ਯਾਰੋਸਨਉਪਾਰਮ੍ਭਭਯਾ’’ਤਿ [ਉਪਵਾਦਭਯਾਤਿ (ਕ.) ਮ. ਨਿ. ੩.੧੫੦; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੬੨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ].

‘‘ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨੋ ਸਦਾ ਸਤੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ;

ਅਭਿਜ੍ਝਾਵਿਨਯੇ ਸਿਕ੍ਖਂ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਦਸਮਂ;

ਉਰੁਵੇਲਵਗ੍ਗੋ ਤਤਿਯੋ.