੭. ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਸੁਤ੍ਤਂ

੬੮. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਅਤੀਤਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਂ ਕਥੇਯ੍ਯ – ‘ਏਵਂ ਅਹੋਸਿ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਤਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਂ ਕਥੇਯ੍ਯ – ‘ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਏਤਰਹਿ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਕਥਂ ਕਥੇਯ੍ਯ – ‘ਏਵਂ ਹੋਤਿ ਏਤਰਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮਦ੍ਧਾਨ’’’ਨ੍ਤਿ [ਏਵਂ ਏਤਰਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.), ਏਵਂ ਹੋਤਿ ਏਤਰਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)].

‘‘ਕਥਾਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਯਦਿ ਵਾ ਕਚ੍ਛੋ ਯਦਿ ਵਾ ਅਕਚ੍ਛੋਤਿ. ਸਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕਂਸਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਏਕਂਸੇਨ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਵਿਭਜ੍ਜਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਵਿਭਜ੍ਜ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਠਪਨੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਠਪੇਤਿ [ਥਪਨੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਨ ਥਪੇਤਿ (ਕ.)], ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕਂਸਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਏਕਂਸੇਨ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਵਿਭਜ੍ਜਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਭਜ੍ਜ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾਬ੍ਯਾਕਰਣੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਾ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਠਪਨੀਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਠਪੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਾਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਯਦਿ ਵਾ ਕਚ੍ਛੋ ਯਦਿ ਵਾ ਅਕਚ੍ਛੋਤਿ. ਸਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਠਾਨਾਠਾਨੇ ਨ ਸਣ੍ਠਾਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇ ਨ ਸਣ੍ਠਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਤਵਾਦੇ [ਅਞ੍ਞਵਾਦੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਅਞ੍ਞਾਤਵਾਰੇ (ਕ.)] ਨ ਸਣ੍ਠਾਤਿ ਪਟਿਪਦਾਯ ਨ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਠਾਨਾਠਾਨੇ ਸਣ੍ਠਾਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇ ਸਣ੍ਠਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਤਵਾਦੇ ਸਣ੍ਠਾਤਿ ਪਟਿਪਦਾਯ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਾਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਯਦਿ ਵਾ ਕਚ੍ਛੋ ਯਦਿ ਵਾ ਅਕਚ੍ਛੋਤਿ. ਸਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਂ ਅਪਨਾਮੇਤਿ, ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਨ ਅਞ੍ਞੇਨਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ ਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਥਂ ਅਪਨਾਮੇਤਿ, ਨ ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਾਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਯਦਿ ਵਾ ਕਚ੍ਛੋ ਯਦਿ ਵਾ ਅਕਚ੍ਛੋਤਿ. ਸਚਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਅਭਿਹਰਤਿ ਅਭਿਮਦ੍ਦਤਿ ਅਨੁਪਜਗ੍ਘਤਿ [ਅਨੁਸਂਜਗ੍ਘਤਿ (ਕ.)] ਖਲਿਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਨਾਭਿਹਰਤਿ ਨਾਭਿਮਦ੍ਦਤਿ ਨ ਅਨੁਪਜਗ੍ਘਤਿ ਨ ਖਲਿਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਾਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਯਦਿ ਵਾ ਸਉਪਨਿਸੋ ਯਦਿ ਵਾ ਅਨੁਪਨਿਸੋਤਿ. ਅਨੋਹਿਤਸੋਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ, ਓਹਿਤਸੋਤੋ ਸਉਪਨਿਸੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਸਉਪਨਿਸੋ ਸਮਾਨੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਜਹਤਿ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ. ਸੋ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਫੁਸਤਿ. ਏਤਦਤ੍ਥਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਥਾ; ਏਤਦਤ੍ਥਾ ਮਨ੍ਤਨਾ; ਏਤਦਤ੍ਥਾ ਉਪਨਿਸਾ; ਏਤਦਤ੍ਥਂ ਸੋਤਾਵਧਾਨਂ, ਯਦਿਦਂ ਅਨੁਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ.

‘‘ਯੇ ਵਿਰੁਦ੍ਧਾ ਸਲ੍ਲਪਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤਾ;

ਅਨਰਿਯਗੁਣਮਾਸਜ੍ਜ, ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਵਿਵਰੇਸਿਨੋ.

‘‘ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਵਿਕ੍ਖਲਿਤਂ, ਸਮ੍ਪਮੋਹਂ [ਸਸਮ੍ਮੋਹਂ (ਕ.)] ਪਰਾਜਯਂ;

ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਸ੍ਸਾਭਿਨਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਰਿਯੋ ਕਥਨਾਚਰੇ [ਤਦਰਿਯੋ ਨ ਕਥਂ ਵਦੇ (ਕ.)].

‘‘ਸਚੇ ਚਸ੍ਸ ਕਥਾਕਾਮੋ, ਕਾਲਮਞ੍ਞਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ, ਯਾ ਅਰਿਯਚਰਿਤਾ [ਅਰਿਯਞ੍ਚਰਿਤਾ (ਸੀ.), ਅਰਿਯਾਦਿਕਾ (ਕ.)] ਕਥਾ.

‘‘ਤਂ ਕਥਂ ਕਥਯੇ ਧੀਰੋ, ਅਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਅਨੁਸ੍ਸਿਤੋ;

ਅਨੁਨ੍ਨਤੇਨ ਮਨਸਾ, ਅਪਲ਼ਾਸੋ ਅਸਾਹਸੋ.

‘‘ਅਨੁਸੂਯਾਯਮਾਨੋ ਸੋ, ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾਯ ਭਾਸਤਿ;

ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਅਨੁਮੋਦੇਯ੍ਯ, ਦੁਬ੍ਭਟ੍ਠੇ ਨਾਪਸਾਦਯੇ [ਨਾਵਸਾਦਯੇ (ਸੀ. ਪੀ.)].

‘‘ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਨ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਖਲਿਤਞ੍ਚ ਨ ਗਾਹਯੇ [ਨ ਭਾਸਯੇ (ਕ.)];

ਨਾਭਿਹਰੇ ਨਾਭਿਮਦ੍ਦੇ, ਨ ਵਾਚਂ ਪਯੁਤਂ ਭਣੇ.

‘‘ਅਞ੍ਞਾਤਤ੍ਥਂ ਪਸਾਦਤ੍ਥਂ, ਸਤਂ ਵੇ ਹੋਤਿ ਮਨ੍ਤਨਾ;

ਏਵਂ ਖੋ ਅਰਿਯਾ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਏਸਾ ਅਰਿਯਾਨ ਮਨ੍ਤਨਾ;

ਏਤਦਞ੍ਞਾਯ ਮੇਧਾਵੀ, ਨ ਸਮੁਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਮਨ੍ਤਯੇ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ;