੧੦. ਉਪੋਸਥਸੁਤ੍ਤਂ

੭੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ. ਅਥ ਖੋ ਵਿਸਾਖਾ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਵਿਸਾਖਂ ਮਿਗਾਰਮਾਤਰਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦ ਕੁਤੋ ਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਆਗਚ੍ਛਸਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਉਪੋਸਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਜ ਉਪਵਸਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਤਯੋ ਖੋਮੇ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪੋਸਥਾ. ਕਤਮੇ ਤਯੋ? ਗੋਪਾਲਕੁਪੋਸਥੋ, ਨਿਗਣ੍ਠੁਪੋਸਥੋ, ਅਰਿਯੁਪੋਸਥੋ. ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਗੋਪਾਲਕੁਪੋਸਥੋ ਹੋਤਿ? ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਗੋਪਾਲਕੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਗਾਵੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਤ੍ਵਾ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਅਜ੍ਜ ਖੋ ਗਾਵੋ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਦੇਸੇ ਚਰਿਂਸੁ, ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਦੇਸੇ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵਿਂਸੁ; ਸ੍ਵੇ ਦਾਨਿ ਗਾਵੋ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਦੇਸੇ ਚਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਦੇਸੇ ਪਾਨੀਯਾਨਿ ਪਿਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਉਪੋਸਥਿਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖ੍ਵਜ੍ਜ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਖਾਦਨੀਯਂ ਖਾਦਿਂ, ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਭੋਜਨੀਯਂ ਭੁਞ੍ਜਿਂ; ਸ੍ਵੇ ਦਾਨਾਹਂ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਖਾਦਨੀਯਂ ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਦਂ ਚਿਦਞ੍ਚ ਭੋਜਨੀਯਂ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਦਿਵਸਂ ਅਤਿਨਾਮੇਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ ਵਿਸਾਖੇ, ਗੋਪਾਲਕੁਪੋਸਥੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਗੋਪਾਲਕੁਪੋਸਥੋ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ ਨ ਮਹਾਜੁਤਿਕੋ ਨ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੁਪੋਸਥੋ ਹੋਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਨਾਮ ਸਮਣਜਾਤਿਕਾ. ਤੇ ਸਾਵਕਂ ਏਵਂ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤਿ – ‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯੇ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਾਣਾ ਪਰਂ ਯੋਜਨਸਤਂ ਤੇਸੁ ਦਣ੍ਡਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਹਿ; ਯੇ ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਾਣਾ ਪਰਂ ਯੋਜਨਸਤਂ ਤੇਸੁ ਦਣ੍ਡਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਹਿ; ਯੇ ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਾਣਾ ਪਰਂ ਯੋਜਨਸਤਂ ਤੇਸੁ ਦਣ੍ਡਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਹਿ; ਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਾਣਾ ਪਰਂ ਯੋਜਨਸਤਂ ਤੇਸੁ ਦਣ੍ਡਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਹੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਪਾਣਾਨਂ ਅਨੁਦ੍ਦਯਾਯ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਪਾਣਾਨਂ ਨਾਨੁਦ੍ਦਯਾਯ ਨਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਸਾਵਕਂ ਏਵਂ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤਿ – ‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਸਬ੍ਬਚੇਲਾਨਿ [ਸਬ੍ਬਵੇਰਾਨਿ (ਕ.)] ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ਨਾਹਂ ਕ੍ਵਚਨਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿਂ [ਕਿਞ੍ਚਨਤਸ੍ਮਿ (?) ਕਿਰਿਯਾਪਦਮੇਤਂ ਯਥਾ ਕਿਞ੍ਚਨਤਤ੍ਥੀਤਿ], ਨ ਚ ਮਮ ਕ੍ਵਚਨਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਿਞ੍ਚਨਤਤ੍ਥੀ’ਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ – ‘ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ; ਸੋਪਿ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਇਮੇ ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ’ਤਿ. ਜਾਨਾਤਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ – ‘ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਭਤ੍ਤਾ’ਤਿ; ਸੋਪਿ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ’ਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸਾ – ‘ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਅਯ੍ਯੋ’ਤਿ; ਸੋਪਿ ਜਾਨਾਤਿ – ‘ਇਮੇ ਮਯ੍ਹਂ ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਚ੍ਚੇ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬਾ ਮੁਸਾਵਾਦੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਮਾਦਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਮੁਸਾਵਾਦਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਭੋਗੇ ਅਦਿਨ੍ਨਂਯੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੁਪੋਸਥੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਨਿਗਣ੍ਠੁਪੋਸਥੋ ਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ ਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ ਨ ਮਹਾਜੁਤਿਕੋ ਨ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰੋ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯੁਪੋਸਥੋ ਹੋਤਿ? ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਵਿਸਾਖੇ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ [ਪਰਿਯੋਦਾਪਨਾ (?)] ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਸਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਸਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਕਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਦਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸੀਸਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਸਾਖੇ – ‘ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਚਸ੍ਸ [ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਚ (ਕ.)] ਆਰਬ੍ਭ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ’. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਵਿਸਾਖੇ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਕਾਲਿਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਸੋਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਚੁਣ੍ਣਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਉਦਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਕਾਲਿਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ‘ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਧਮ੍ਮੁਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਤਿ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚਸ੍ਸ ਆਰਬ੍ਭ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ’. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਵਿਸਾਖੇ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਉਜੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਞਾਯਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਉਸ੍ਮਞ੍ਚ [ਊਸਞ੍ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਪਾਠਨ੍ਤਰਂ, ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੯ ਖੇਮਕਸੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਯਾਪਿ ਸਮੇਤਿ.) ਉਸੁਮਞ੍ਚ (ਸੀ.)] ਪਟਿਚ੍ਚ, ਖਾਰਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਗੋਮਯਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਉਦਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ‘ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸਙ੍ਘੁਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਤਿ, ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਞ੍ਚਸ੍ਸ ਆਰਬ੍ਭ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ’. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਵਿਸਾਖੇ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਅਸਬਲਾਨਿ ਅਕਮ੍ਮਾਸਾਨਿ ਭੁਜਿਸ੍ਸਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾਨਿ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਾਨਿ ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਦਾਸਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਦਾਸਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਤੇਲਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਛਾਰਿਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਵਾਲਣ੍ਡੁਪਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਆਦਾਸਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਾਨਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ‘ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਸੀਲੁਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਤਿ, ਸੀਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਤਿ, ਸੀਲਞ੍ਚਸ੍ਸ ਆਰਬ੍ਭ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ’. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਵਿਸਾਖੇ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦੇਵਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਰਾਜਿਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਯਾਮਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤੁਸਿਤਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਨੋ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤਤੁਤ੍ਤਰਿ [ਤਤੁਤ੍ਤਰਿਂ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨਾ [ਤਤ੍ਥੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਸੀਲਂ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੁਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਸੁਤਂ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਚਾਗੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪੋ ਚਾਗੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਤਾਸਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾਨਂ ਸਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਤਞ੍ਚ ਚਾਗਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਉਕ੍ਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਲੋਣਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਗੇਰੁਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਨਾਲ਼ਿਕਸਣ੍ਡਾਸਞ੍ਚ [ਨਾਲ਼ਿਕਞ੍ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਣ੍ਡਾਸਞ੍ਚ (ਪੀ. ਕ.)] ਪਟਿਚ੍ਚ, ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਤਜ੍ਜਂ ਵਾਯਾਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦੇਵਤਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ – ‘ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ, ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਾ ਤਤੁਤ੍ਤਰਿ. ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੀਲੇਨ…ਪੇ… ਸੁਤੇਨ…ਪੇ… ਚਾਗੇਨ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥੁਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਤਾਸਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾਨਂ ਸਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸੀਲਞ੍ਚ ਸੁਤਞ੍ਚ ਚਾਗਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ‘ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਦੇਵਤੁਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਤਿ, ਦੇਵਤਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਤਿ, ਦੇਵਤਾ ਆਰਬ੍ਭ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਤੇ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ’. ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਯੋਦਪਨਾ ਹੋਤਿ.

‘‘ਸ ਖੋ ਸੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ ਨਿਹਿਤਦਣ੍ਡਾ ਨਿਹਿਤਸਤ੍ਥਾ ਲਜ੍ਜੀ ਦਯਾਪਨ੍ਨਾ ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਂ ਪਹਾਯ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨਿਹਿਤਦਣ੍ਡੋ ਨਿਹਿਤਸਤ੍ਥੋ ਲਜ੍ਜੀ ਦਯਾਪਨ੍ਨੋ ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ [ਇਮਿਨਾਪਹਂ (ਸੀ.) ਅ. ਨਿ. ੮.੪੧] ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ ਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਦਿਨ੍ਨਪਾਟਿਕਙ੍ਖੀ, ਅਥੇਨੇਨ ਸੁਚਿਭੂਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਹਾਯ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਦਿਨ੍ਨਪਾਟਿਕਙ੍ਖੀ, ਅਥੇਨੇਨ ਸੁਚਿਭੂਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਹਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਆਰਾਚਾਰੀ [ਅਨਾਚਾਰੀ (ਪੀ.)] ਵਿਰਤਾ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਹਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਆਰਾਚਾਰੀ ਵਿਰਤੋ ਮੇਥੁਨਾ ਗਾਮਧਮ੍ਮਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ ਸਚ੍ਚਸਨ੍ਧਾ ਥੇਤਾ ਪਚ੍ਚਯਿਕਾ ਅਵਿਸਂਵਾਦਕਾ ਲੋਕਸ੍ਸ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਪਹਾਯ ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ ਸਚ੍ਚਸਨ੍ਧੋ ਥੇਤੋ ਪਚ੍ਚਯਿਕੋ ਅਵਿਸਂਵਾਦਕੋ ਲੋਕਸ੍ਸ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਾ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤਾ ਵਿਰਤਾ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਏਕਭਤ੍ਤਿਕੋ ਰਤ੍ਤੂਪਰਤੋ ਵਿਰਤੋ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਧਾਰਣਮਣ੍ਡਨਵਿਭੂਸਨਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਨਚ੍ਚਗੀਤਵਾਦਿਤਵਿਸੂਕਦਸ੍ਸਨਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਧਾਰਣਮਣ੍ਡਨਵਿਭੂਸਨਟ੍ਠਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਂ ਪਹਾਯ ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ ਨੀਚਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਚਕੇ ਵਾ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕੇ ਵਾ; ਅਹਮ੍ਪਜ੍ਜ ਇਮਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਇਮਞ੍ਚ ਦਿਵਸਂ ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਂ ਪਹਾਯ ਉਚ੍ਚਾਸਯਨਮਹਾਸਯਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਨੀਚਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਮਿ ਮਞ੍ਚਕੇ ਵਾ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰਕੇ ਵਾ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਅਙ੍ਗੇਨ ਅਰਹਤਂ ਅਨੁਕਰੋਮਿ, ਉਪੋਸਥੋ ਚ ਮੇ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯੁਪੋਸਥੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਵੁਤ੍ਥੋ ਖੋ, ਵਿਸਾਖੇ, ਅਰਿਯੁਪੋਸਥੋ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ ਮਹਾਜੁਤਿਕੋ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰੋ’’.

‘‘ਕੀਵਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ ਕੀਵਮਹਾਨਿਸਂਸੋ ਕੀਵਮਹਾਜੁਤਿਕੋ ਕੀਵਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰੋ’’? ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਯੋ ਇਮੇਸਂ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਮਹਾਜਨਪਦਾਨਂ ਪਹੂਤਰਤ੍ਤਰਤਨਾਨਂ [ਪਹੂਤਸਤ੍ਤਰਤਨਾਨਂ (ਕ. ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.) ਟੀਕਾਯਂ ਦਸ੍ਸਿਤਪਾਲ਼ਿਯੇਵ. ਅ. ਨਿ. ੮.੪੨] ਇਸ੍ਸਰਿਯਾਧਿਪਚ੍ਚਂ ਰਜ੍ਜਂ ਕਾਰੇਯ੍ਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਅਙ੍ਗਾਨਂ, ਮਗਧਾਨਂ, ਕਾਸੀਨਂ, ਕੋਸਲਾਨਂ, ਵਜ੍ਜੀਨਂ, ਮਲ੍ਲਾਨਂ, ਚੇਤੀਨਂ, ਵਙ੍ਗਾਨਂ, ਕੁਰੂਨਂ, ਪਞ੍ਚਾਲਾਨਂ, ਮਚ੍ਛਾਨਂ [ਮਚ੍ਚਾਨਂ (ਕ.)], ਸੂਰਸੇਨਾਨਂ, ਅਸ੍ਸਕਾਨਂ, ਅਵਨ੍ਤੀਨਂ, ਗਨ੍ਧਾਰਾਨਂ, ਕਮ੍ਬੋਜਾਨਂ, ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ ਏਤਂ [ਏਕਂ (ਕ.)] ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਕਪਣਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਮਾਨੁਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਉਪਨਿਧਾਯ’’.

‘‘ਯਾਨਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਮਾਨੁਸਕਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਏਸੋ ਏਕੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ [ਰਤ੍ਤਿਦਿਵੋ (ਕ.)]. ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਯੋ ਮਾਸੋ. ਤੇਨ ਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸਿਯੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ. ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਕਪਣਂ ਮਾਨੁਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਉਪਨਿਧਾਯ’’’.

‘‘ਯਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਮਾਨੁਸਕਂ ਵਸ੍ਸਸਤਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਏਸੋ ਏਕੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ. ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਯੋ ਮਾਸੋ. ਤੇਨ ਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸਿਯੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ. ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਕਪਣਂ ਮਾਨੁਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਉਪਨਿਧਾਯ’’’.

‘‘ਯਾਨਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਮਾਨੁਸਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ, ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਏਸੋ ਏਕੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ. ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਯੋ ਮਾਸੋ. ਤੇਨ ਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸਿਯੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ. ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਯਾਮਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਕਪਣਂ ਮਾਨੁਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਉਪਨਿਧਾਯ’’’.

‘‘ਯਾਨਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਮਾਨੁਸਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ, ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਏਸੋ ਏਕੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ. ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਯੋ ਮਾਸੋ. ਤੇਨ ਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸਿਯੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ. ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਤੁਸਿਤਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਕਪਣਂ ਮਾਨੁਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਉਪਨਿਧਾਯ’’’.

‘‘ਯਾਨਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਮਾਨੁਸਕਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ, ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਏਸੋ ਏਕੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ. ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਯੋ ਮਾਸੋ. ਤੇਨ ਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸਿਯੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ. ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਕਪਣਂ ਮਾਨੁਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਉਪਨਿਧਾਯ’’’.

‘‘ਯਾਨਿ, ਵਿਸਾਖੇ, ਮਾਨੁਸਕਾਨਿ ਸੋਲ਼ਸ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ, ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਏਸੋ ਏਕੋ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੋ. ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਂਸਰਤ੍ਤਿਯੋ ਮਾਸੋ. ਤੇਨ ਮਾਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਮਾਸਿਯੋ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋ. ਤੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਸੋਲ਼ਸ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਇਤ੍ਥੀ ਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਂ ਉਪਵਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤਂ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਇਦਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਵਿਸਾਖੇ, ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਕਪਣਂ ਮਾਨੁਸਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਂ ਉਪਨਿਧਾਯਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਪਾਣਂ ਨ ਹਞ੍ਞੇ [ਨ ਹਾਨੇ (ਸੀ. ਪੀ.), ਨ ਹਨੇ (ਕ.)] ਨ ਚਦਿਨ੍ਨਮਾਦਿਯੇ,

ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸੇ ਨ ਚ ਮਜ੍ਜਪੋ ਸਿਯਾ;

ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯ ਮੇਥੁਨਾ,

ਰਤ੍ਤਿਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ.

‘‘ਮਾਲਂ ਨ ਧਾਰੇ ਨ ਚ ਗਨ੍ਧਮਾਚਰੇ,

ਮਞ੍ਚੇ ਛਮਾਯਂ ਵ ਸਯੇਥ ਸਨ੍ਥਤੇ;

ਏਤਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਾਹੁਪੋਸਥਂ,

ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਗੁਨਾ ਪਕਾਸਿਤਂ.

‘‘ਚਨ੍ਦੋ ਚ ਸੂਰਿਯੋ ਚ ਉਭੋ ਸੁਦਸ੍ਸਨਾ,

ਓਭਾਸਯਂ ਅਨੁਪਰਿਯਨ੍ਤਿ ਯਾਵਤਾ;

ਤਮੋਨੁਦਾ ਤੇ ਪਨ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਗਾ,

ਨਭੇ ਪਭਾਸਨ੍ਤਿ ਦਿਸਾਵਿਰੋਚਨਾ.

‘‘ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਯਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਅਨ੍ਤਰੇ ਧਨਂ,

ਮੁਤ੍ਤਾ ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯਞ੍ਚ ਭਦ੍ਦਕਂ;

ਸਿਙ੍ਗੀ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਅਥ ਵਾਪਿ ਕਞ੍ਚਨਂ,

ਯਂ ਜਾਤਰੂਪਂ ਹਟਕਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਪੇਤਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਸ੍ਸ,

ਕਲਮ੍ਪਿ ਤੇ ਨਾਨੁਭਵਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ;

ਚਨ੍ਦਪ੍ਪਭਾ ਤਾਰਗਣਾ ਚ ਸਬ੍ਬੇ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਨਾਰੀ ਚ ਨਰੋ ਚ ਸੀਲਵਾ,

ਅਟ੍ਠਙ੍ਗੁਪੇਤਂ ਉਪਵਸ੍ਸੁਪੋਸਥਂ;

ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾਨ ਸੁਖੁਦ੍ਰਯਾਨਿ,

ਅਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ਸਗ੍ਗਮੁਪੇਨ੍ਤਿ ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਸਮਂ;

ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.